Blog Entries

ग्रोबेन तौजले

manoj.dahal@nagariknews.com — Mon, 06 Sep 2010 13:37:19 +0100

ग्लुकोज, फास्टिङ, ५४०।
डाक्टरले थमाएको रिपोर्ट हेरेर उनी टाउकोदेखि पैतालासम्मै थरर्र काँपे।
तीन दिन भएको थियो, अलि सन्चो नभएको। शरीर कमजोर भएको थियो। छटपटी बढेको थियो। मुख सुकेजस्तो हुन्थ्यो। दिनदिनैको चटारो र सधैं साँझको खानपिनले असजिलो भएको होला भन्ने ठानेका थिए।

ज्यानै ठूलो भएर होला, उनलाई धेरै खानुपर्छ। छोयला, कचिला, सेकुवा, अरूथरि मासु, ड्रिंक्स। बिहानबेलुका खाना, दिउँसो खाजा, बेलाबेला अरू खानेकुरा त छँदैछ। भुँडी भ्यात्त लागेको छ। कुनै लुगा शरीरमा सुहाउँदैन। अस्ति तौल लिँ [...]

भाषा बिगार्ने प्रतिस्पर्धा

rahunath.lamichhane@nagariknews.com — Sun, 29 Aug 2010 07:45:28 +0100

ध्वनि वा लेख्यचिह्नद्वारा विचार आदानप्रदान गर्ने माध्यम हो भाषा। आफ्ना विचार, धारणा, भनाइ अरूले राम्रोसँग बुझून भन्ने चाहना सबैमा हुन्छ। अपवादबाहेक बुझाउनै वा प्रष्ट्याउनै भाषा प्रयोग गरिन्छ।

तर अहिले नेपाली भाषा बिगारिँदै जान थालेको पाइन्छ। अरुलाई सिकाउने जिम्मेवारी लिएका सञ्चार माध्यम यसमा सबैभन्दा अग्रस्थानमा देखिन्छन्। सर्वसाधारणसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने सरकारी वा स्वायत्त संस्था भाषा बिगार्ने दौडमा प्रतिस्पर्धामै देखिन्छन्।
यस क्रममा प्रहरी निकै अगाडि छ। उसको वेबसाइट हेर्ने हो [...]

काठमान्डु, म हारेर फर्कन्नँ

buddhisagar@gmail.com — Sat, 28 Aug 2010 09:04:56 +0100

बुद्धिसागर—अघिल्लो दिन र रात मैले भोकै कटाएको थिएँ। मेरो मनिब्यागमा फुटेको कौडी थिएन, थिए त केवल ठुल्ठुला मान्छेका बिजनेस कार्ड। जसमा म नम्बर डायल गर्न सक्दिनथेँ। आँटै गरेपनि मसँग लोकल कल गर्ने तीन रुपियाँ थिएन। बिहानै पेट कताकता दुखेजस्तो भइरहेको थियो। भोको बस्दा कसरी आन्द्रा बटारिन्छन् भन्ने मैले बल्ल थाहा पाएको थिएँ। बिहानपख कसरी मुख मिठो भएर आउँछ, त्यो पनि थाहा पाएँ।

बिहानैदेखि तातो [...]

कोटामा मदिरा

sddssdggg@hhjkjll.com.np — Sat, 21 Aug 2010 06:05:52 +0100

‘दाइ अब एउटा ठूलो पेग लिन्छु अनि मस्कट (ओमानको राजधानी)सम्मलाई पुग्छ ' तर चेतनको इच्छा सजिलै पुरा भएन। उनले विमान कर्मचारीलाई अलि ठूलो पेगको इशारा गरेपछि उसले अप्ठेरो मान्दै भन्यो ‘मित्र तपाईले अलि बढी लिइ सक्नु भएको छ। मैले तपाइको ध्यान राख्नु पर्छ।'

चेतन पनि के कम, केही वेरपछि विमान परिचारिकाबाट माग पुरा गराएरै छाडे।

सन् २००६को डिसेम्बरमा १५ औँ एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताको समाचार संकलन गर्न हामी कतारको राजधानी दोहा जाँदै थियौं। सँगै सिटमा चेतन पाण्डे थिए भने समानान्तर अर्को सिटम [...]

पोखरा एक्सप्रेस

manoj.dahal@nagariknews.com — Sat, 21 Aug 2010 05:58:40 +0100

‘पोखरा आइपुगेको हो?' मैले आँखा मिच्दै सोधेँ। माइक्रोबसले घ्याच्च ब्रेक लगाएको थियो।
उनीहरू हलल्ल हाँसे। म अर्धनिद्रामै अकमकिएँ।
‘बल्ल जुँगेखोला आइपुग्यो, कुम्भकर्णजी,' टाँस्सिएरै बसेको साथीले फरमायो।

‘जुँगेखोला?' म फेरि अकमकिएँ। निद्रा पुरै खुलिसकेको थियो तर मलाई काठमाडौं-पोखरा रुटमा यस्तो नाउँ भएको कुनै ठाउँ याद थिएन।
‘यल्ले जुँगेखोला भनेर बुझ्दैन क्या,' अर्को साथी मतिर फर्कंदै बोल्यो, ‘ओए, हामी बल्ल नौबिसे कट्यौं, नैकापमा डेढ घन्टाजति जाममा परियो।'
‘ओहो... बल्ल नौब [...]

पिलपिल [लाइभ]

buddhisagar@gmail.com — Sat, 21 Aug 2010 03:35:56 +0100

सल्लाघारी भुइँकुहिरोले भरियो। रमेश र म चिरानीले सालका रूख चिरेको हेरिरहेका थियौं। पानी दर्किन थालेपछि घरतिर दगुर्‍यौं। आधा घन्टापछि, मान्मबजारको वल्लो किनारमा पुग्यौं। म भित्रसम्म भिजेको थिएँ। घरघरमा ओत लाग्दै हिँडिरहेको थिएँ। उसलाई देखेँ। ऊ एउटा दोकानको कुर्सीमा उपरखुट्टी लाएर केही पढिरहेकी थिई। मलाई अघि बढ्नै मन लागेन। भित्तामा छेलिएर उसलाई हेरिरहेँ। थाइकट कपाल। निलो जिन्स पाइन [...]

म किताबको भरिया

gunaraj@nagariknews.com — Sat, 14 Aug 2010 09:58:24 +0100

बिरालाले छाउरा के ओसारेको होला र मैले जिन्दगीमा किताबको भारी त्यति ओसारेको छु। किताबको मरिकुच्चे भारी जता जाँदा पनि छुटेको छैन। जहाँ जाँदा होस् ती मसँगै हिँडे - कतै किचिएर, कतै थिचिएर। ती मसँगै अविराम यात्रामा हिँडिरहे। बोक्दाबोक्दै कतिका गाता छुटे। हिँड्दा-हिँड्दै तिनका रङ खुइलिए। कति त यसै कतै हराएर गए। तीमध्ये केही फेरि मेरो अर्को यात्रामा सँगै हुनेछन्।

कतिलाई मायाले मुटुनजिकै राख्छु। प्रत्येक यात्रामा म तिनलाई सुम्सुम्याउँदै झोलामा राख्छु। तिनको गाता बिग्रेला वा डिजाइन कोरिएला भनी लुग [...]

स्वर्ग बंक - ३

buddhisagar@gmail.com — Sat, 14 Aug 2010 02:20:27 +0100

बुद्धिसागर - एक हुल यमदुत आइरहेको देखेर महादेव अर्को गल्लितिर लागे। म एक्लै भएँ। यमदुतहरू मेरो छेउ आए। 'महाराजले बोलाइस्सेको छ,' एउटाले भन्यो, 'तुरुन्त हाजिर हुने।' म हिँडेँ। यमदुतले पछ्याए। यमराज अघिपछि यमदुत लगाएर बगैंचामा टहलिरहेका थिए। यमराजसँग एउटी युवती पनि थिइन्। मैले यमराजलाई निहुरेर दर्शन गरेँ। 'क्यानाम्, यिनको नाम एलिसा हो। असिस्टेन्ट राख,' यमराजले युवतीतिर इसारा गरे, 'यिनलाई जर्नालिजममा रुचि छ।'

अनि यसरी थुने मलाई

subedidai@yahoo.com — Mon, 09 Aug 2010 06:06:15 +0100

आइतबारको नागरिक दैनिकमा मैले लेखेको 'पशुपतिको सटर कौडीको भाउमा' शिर्षकमा समाचार प्रकाशित भएको थियो। समाचार छापिएपछि सोही दिन दिउँसो १ बजे फलोअपका लागि म पशुपति क्षेत्र विकास कोषमा पुगेको थिएँ। त्यहाँ पुगेपछि मैले सम्बन्धित विभागहरुमा सोधपुछ गरि जानकारी लिदै थिएँ।

{module google ad 600x60|none}ठिक दिउँसो ३ बजे कोष परिसरमा कार्यक्रमको आयोजना गरिएको रहेछ। कोषका पदाधिकारीहरु पनि कार्यक्रममै व्यस्त रहेकाले मैले पनि कार्यक्रम हेरिरहेको थिएँ। त्यत्तिकैमा करिब सवा तीन बजेतिर मैले चिनेको एक जना स्थ [...]

मुक्तिनाथ कलिङ

manoj.dahal@nagariknews.com — Sat, 07 Aug 2010 05:30:47 +0100

झरी परिरहेको बिहान निद्रा खुले पनि ब्ल्याङ्केट तानेर ओछ्यानमै पल्टिरहँदा बेग्लै मजा हुन्छ। ढिलो सुत्नुको फाइदा यही होला, बिहान अबेरसम्म ओछ्यान छोड्न मन लाग्दैन। त्यहीमाथि पानी परेर अलिअलि चिसो भएको शनिबार।

{module google ad 600x60|none}मनसुनमा ट्रेकिङ पनि रमाइलो हुन्छ भन्छन्। हिजोमात्र इमेलमा एउटा म्यासेज आएको थियो, अर्को शनिबार मनसुनको आनन्द लिँदै गुर्जुभन्ज्याङसम्म टे्रकिङ जाने भए सम्पर्क राख्नू। यहीँ बुढानिलकन्ठदेखि शिवपुरी डाँडा हुँदै जाने र काठमाडौंको उत्तरी गाविस झोर भएर फर्कने। तर, अर [...]

गभर्नरको कम्युनिष्ट पारा

sudarshan@nagariknews.com — Mon, 02 Aug 2010 07:05:41 +0100

बिहानै एक वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारीले फोन गरे। मौद्रिक नीतिका बारेमा उनको गुनासो लेख्ने हो भने १५ सय शब्दभन्दा पनि लामो समाचार बन्छ।

'बुझेनौं सुदर्शन मौद्रिक नीतिले त हामीलाई बैंकिङ गर्नै गाह्रो बनाइ दिएको छ,' उनले गुनासो पोख्न थाले- 'नियमन पो गर्नु पर्छ त, नियन्त्रण गर्न खोजेर पनि कहीँ हुन्छ?'
शाखा खोल्न पनि राष्ट्र बैंकमा नै धाउनु पर्ने। तलव कति खानु भनेर पनि गभर्नरसँग सोध्नु पर्ने। अरु बैंकमा खाता खोल्न पनि रोकिदिने। के मात्रै गरेको छैन र यो मौद्रिक नीतिले?

'पाँच वर्ष [...]

त्यो कवितामय काठमान्डु

kaliprasad@gggg.com — Sun, 25 Jul 2010 08:05:13 +0100

धरानबाट एसएलसी पास गरेपछि उच्च अध्ययनका लागि मैले बनारस जानुपर्ने भयो। हजुरबा-हजुरआमा कासीबासका लागि बनारस बस्ने भएकाले हाम्रो परिवारका सबैले बनारसबाटै उच्च अध्ययन हासिल गरेका थिए। तर बनारस नजाने मेरो एकोहोरो ढिपीका अगाडि कसैको केही चलेन।

स्यानै उमेरमा मैले आमाको मुखबाट लेखनाथ, देवकोटा, सम, सिद्धिचरणहरूका कविता सुनेको थिएँ। त्यस्तो कविता लेख्ने मान्छे कस्ता होलान् भन्ने मेरो मनमा उत्कण्ठा थियो। तिनीहरूको दर्शन गर्ने उत्कट अभिलाषा थियो।

त्यसबेला धरान/विराटनगरमा प्रायः हिन्दी गीत गा [...]

ह्यापी गुरुपूर्णिमा!

manoj.dahal@nagariknews.com — Sat, 24 Jul 2010 04:15:10 +0100

मनोज दाहाल - साउनको पहिलो सोमबार पशुपति क्षेत्रको भीड छिचोलिनसक्नु थियो। झरी परिरहे पनि रंगिबिरंगी साडी वा कुर्तासुरुवालमा सजिएका महिला हातमा पुजाथाली बोकेर छिचोल्न घन्टौं लाग्ने लाममा हँसिलो अनुहारमा उभिएका थिए। हत्केलामा मेहन्दी र नारीमा हरिया चुरा लगाएर युवतीहरू झन् राम्रा देखिएका थिए। त्यही लाममा मैले उसलाई देखेँ।

{module google ad 600x60|none}
म मुस्काएँ। एक वर्षपछि उसलाई देख्दै [...]

बाच्छी पाल्न किन कन्जुस्याइँ?

ram@ram.com — Sun, 18 Jul 2010 07:41:46 +0100

बाच्छीलाई दूध दिनु भनेको घाटाको कारोबार हो भन्ने सोच गाई पाल्नेसँग भएपछि गाईको संख्या बढ्ने होइन घट्दै जाने अवस्था छ। नेपालमा दूधालु गाईको संख्या दिन प्रतिदिन घट्नुको सबैभन्दा प्रमुख कारण यो हो।

शनिबार दुग्ध विकास संस्थानको ४२ औं वार्षिक उत्सवमा पनि दूधको विषयमा निकै चिन्ता व्यक्त गरे नीति निर्माणमा बसेकाहरुले। दूध नपाउँदा करोडौं रुपैयाँ लगानी भएका धुलो दूध कारखानाहरु क्षमताअनुसार चलेका छैनन्।

विदेशबाट धुलो दूध ल्याएर हिउँदको समयमा घोलेर सहरका उपभोक्ताले खाइरहेका छन्। वार्षिक आठ प [...]

सम्पत्तिको नाममा रातो परिचयपत्र

rahunath.lamichhane@nagariknews.com — Sat, 17 Jul 2010 03:45:39 +0100

कमैया मुक्ति घोषणाको उत्सव मनाउन २०५७ साउन २ गते 'मालिक'को घरबाट सडकमा उत्रेका परशु चौधरी आजसम्म सडकमै छन्। सानो घर र जीविकाका लागि एक हल जग्गा पाइने उनको सपना अझै पूरा भएको छैन।

कैलालीको भजनी गाविसस्थित मिलन बस्तीमा बस्दै आएका उनीसँग सरकारले दिएको 'रातो परिचयपत्र' छ। मुक्त कमैया ठहर्‍याउने यस्तो परिचयपत्रसँगै घरजग्गा र घर बनाउन पुग्ने पैसा पाउनुपर्ने हो। तर, परशु रित्तै छन्।

भजनी-८ काडाका मिया जागाकहाँ कमैया बसेका परशु आज पनि उनकै शरण पर्नुको विकल्प नरहेको दुखेसो सुनाउँछन्। 'उनको [...]

एसएलसीको भूत र मिडिया

kamalkumar@nagariknews.com — Thu, 15 Jul 2010 09:43:56 +0100

एसएलसीलाई वर्षौंदेखि नेपालको शैक्षिक क्षेत्रमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण तहको रुपमा अपव्याख्या गरिँदै आइएको छ । मिडियाले दिएको आइरन गेटको नाम पनि चर्चित भएको छ । नेपालको शैक्षिक व्यवस्था अनुसार एसएलसी परीक्षा १० वर्षे विद्यालय तहको अन्तिम परीक्षा हो जुन पास गरेपछि क्याम्पस पढ्न पाइन्छ । एसएलसी पास गर्दा विद्यार्थी को सरदर उमेर १५ देखि १९ वर्षसम्मको हुन्छ । तर दुर्भाग्यपूर्ण पक्ष के छ भने एसएलसी पास गरेको विद्यार्थीले स्वरोजगारको लागि कुनै व्यवहारिक शीप जानेको हुँदैन ।

विद्यालयमा घुँडा धसेर सिकेको [...]

कुइरेनीको माया र रातो पासपोर्ट

gulmeli@gmail.com — Sun, 04 Jul 2010 06:08:26 +0100

भिक्टोरिया कोच स्टेसनमा नेसनल एक्सप्रेसको डोभर जाने बसको टिकट लिएर म बस कुर्दै थिएँ। बस छुट्ने समय पूरै ५ घन्टा बाँकी थियो। साथमा ठूलै सुटकेस भएकाले कहाँ जानु? फेरि त्यो समय लन्डन सहर विरानो नै थियो मेरा लागि। त्यसैले त्यहीँको कुर्चीमा बसेर पर्खिनुको विकल्प रहेन।

झोलामा रहेको पुरानो डायरी पढ्ने र फोटोहरू हेर्ने काम पनि केही मिनेटमै सकिएपछि टोलाएर बसिरहेँ। अलि पर रहेको इन्डियनको पसलमा डेढ पाउन्डमा एउटा भेज समोसा र पेप्सी किनेर खाइसक्दा अर्को एक जना मेरै कदको युवक आयो त्यो पसलमा। मैले खाएकै [...]

पेन्सन होइन प्रोजेक्ट देऊ

ram@ram.com — Sun, 04 Jul 2010 06:05:16 +0100

कृषि अनुसन्धान परिषद (नार्क) बाट मात्र बर्षको १५/१६ जना हाराहारीमा वैज्ञानिकहरु रिटायर्ड हुन्छन्। कृषि मन्त्रालय, कृषि विभाग, पशु सेवा विभागबाट नार्कबाट भन्दा धेरै कृषि बैज्ञानिक रिटायर्ड भैरहेका छन्। पदमा छँदै गुन लगाउन सक्नेले एफएओ, युएन जस्ता संस्थामा जागिर भेटिहाल्छन्। तर, अधिकांशको दैनिकी रिटायर्डपछि घरमा नाति-नातिना खेलाएर बस्नेभन्दा अरु हुँदैन। कसैले भोजमा बोलाइदिए हुन्थ्यो भन्ने आशा अधिकांश रिटायर्डवालासँग हुन्छ।

पदमा होउन्जेलको शान सौकत पदसँगै जान्छ। त्यसले गर्दा उनीहरुको जीवन [...]

एक मच्छडको आत्मकथा

buddhisagar@gmail.com — Sat, 19 Jun 2010 14:59:22 +0100

अफिसमा पस्नासाथ रिसेप्सनबाट मैले एउटा पुलिन्दा पाएँ। रिभ्युका लागि आएको किताब होला भनेर खोल्न हतार गरिनँ। साँझ घर फर्किने बेला के रैछ भनेर खोलेँ। भित्र तहतह मिलाइएका थोत्रा कागजका पन्ना थिए। एकदम केरमेट। कसैले रिभ्युका लागि पान्डुलिपि नै पठायो कि भनेर हाँसेँ। नागरिक विकेन्डका साथीहरूले पनि रमाइलो माने। फुटबल हेर्न राति १२:१५ कुर्नु त छँदैछ। त्यही बेला पढ्न हुन्छ भनेर पुलिन्दा काखीमा च्यापेँ।

...
म बागमती किनारमा जन्मेकी थिएँ। बीस वर्षअघि जन्मेकी भए, मेरो नाम 'बागमतीकुमारी' हुन्थ्यो [...]

स्वर्ग बंक - २

buddhisagar@gmail.com — Sat, 05 Jun 2010 03:33:11 +0100

बुद्धिसागर - 'हल्ट।' चर्को आवाज आयो। झस्किँदै मैले जेलका डन्डीबाहिर चिहाएँ। यमदुतका बीचमा हात पछाडि मोडेर बाँधिएको बलिष्ठ मानिस उभिएको थियो। उसका शरीरमा हरियो टाटेपाटे लुगा र गोडामा काला बुट थिए। यमदुतले उसका दुवै पाखुरा बेस्मारी च्यापेका थिए। मैले महादेवतिर हेरेँ। उनी त मस्त। आँखा बन्दै थिए। आँखाका ढकनी भने सुस्तरी काँपिरहेका। 'म मेजर उमेशजंग हुँ।' त्यो मानिस झन् चर्को करायो, 'साले कालका छौंडाहरू... [...]