ठूलो कुरा

ठूलो कुरा

नसोध ‘दुःखले या सुखले ?’ आजको दिन पनि बित्ने तर्खरमा छ, यही नै ठूलो कुरा हो । भयावह सपनाको...

कपालमा कन्डिसनर

कपालमा कन्डिसनर

स्याम्पु गरिसकेपछि कपालमा कन्डिसनर लगाउनु पर्छ । यसले कपाललाई टुक्रनबाट बचाउँछ । कन्डिसनरले कपाललाई नरम बनाउने काम गर्छ । यसले...

जानी राखौँ

जानी राखौँ

हरियो सागपात र तरकारी हाम्रो जीवनका लागि अति आवश्यक खाना हो । यसमा हामीले भिटामिन, प्रोटिनजस्ता पोषक तत्वहरु पाउँछौँ ।...

किचेन कन्सेप्टका आधुनिक किचेन

किचेन कन्सेप्टका आधुनिक किचेन

सानासाना मोडयुलहरू जोडेर पूर्ण आकारको मोडुलर किचेन तयार गरिन्छ । मोडुलर किचेन एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सजिलै सार्न सकिने भएकाले...

ढुंगैढुंगाको गाउँसम्म

ढुंगैढुंगाको गाउँसम्म

आइतबार, ०८ असोज २०७४

यात्रा थाल्नु थियो । समय घर्किदै गइरहेको थियो । साथीहरुको अत्तोपत्तो छैन । श्याम भाइलाई हिजै (२०७३ जेठ ६) नै गाडीको टिकट भन्न लगाएकाले ढुक्क थिएँ । खासमा उभौली पर्व मनाउने योजना थियो साविक सिदिन गाविसको वडा नं. १ छिरुवामा । पहिला पहिला किराया जिल्ला, प्राकासमा मनाउने गर्थेँ । यो एउटा अर्को योजना पनि हो । साथमा भगिराज भाइले म्युजिक भिडियो बनाउने भनेपछि मलाई झन् कस्तो–कस्तो लाग्न थालेको थियो । उता आयोजकका भाइ राजकुमार झन् उत्साहित भएको थियो । बारम्बार फोन गरेर के हुँदैछ भनेर जानकारी लिइरहन्थ्यो । म्युजिक भिडियोका लागि भाइ भगिले मलाई कलाकार छनोटको जिम्मा पनि दिएको थियो । एक दुई जना भाइ, बहिनीहरुलाई फोन सम्पर्क पनि गरेँ । तर सकारात्मक जवाफ नपाएपछि भाइलाई नै त्यो जिम्मा फिर्ता गरेँ । खासमा यो मामलामा म जानकार पनि थिइनँ । सायद भाइले मलाई जुवा (सिक्ने मौका) भिराउन खोजेको जस्तो पनि लाग्यो ।

पर्वभित्रको मनोविज्ञान

पर्वभित्रको मनोविज्ञान

आइतबार, ०८ असोज २०७४

नेपालीको महान् पर्व दसैँ सदाझैँ आएको छ । त्यसो त हामी हिन्दूहरुको महिनैपिच्छे चाडपर्व आउँछन । सबै चाडपर्वको आ–आफ्नै महत्व छ । प्रत्येक चाडपर्वको उद्देश्य फरक–फरक छ । हामी जसरी भौगोलिक रुपमा विविधतायुक्त छौँ, संस्कृतिमा पनि विविधतायुक्त छौँ । अरु धर्ममा यति धेरै विविधता सायदै पाइन्छ । वर्षको बाह्रै महिनामा कुनै न कुनै चाडपर्व परिरहन्छ । हामी त्यसैमा लागिरहन्छौँ । त्यसमध्ये पनि दसैँ एउटा विशेष पर्व हो । त्यसैले गर्दा पनि होला दसैँ हिन्दूहरुको मात्र पर्व रहेन, यो त राष्ट्रिय चाड नै हो भन्दा अत्युक्ति नहोला । दसैँको धार्मिक, सांस्कृतिक र मनोवैज्ञानिक पक्ष छन् । म आज दसैँलगायत हाम्रा चाडपर्वको मनोवैज्ञानिक प्रभावबारे चर्चा गर्नेछु ।

बुटिकको बढ्दो आकर्षण

बुटिकको बढ्दो आकर्षण

आइतबार, ०८ असोज २०७४

पछिल्लो समय बुटिकमा किनमेल गर्नेको संख्या बढेको छ । बुटिकमा विशेष किसिमका डिजाइन पहिरन पाइने आशामा फेसनप्रति चनाखो पुस्ताले बुटिकमा आँखा लगाउन थालेको छ । चाडपर्व तथा बिहेको याममा यस्ता बुटिक बढी व्यस्त देखिन्छन् । काठमाडौँको दरबारमार्ग, ललितपुरको कुपण्डोल लगायतका स्थानमा यस्ता बुटिक ह्वात्तै बढेका छन् । त्यसो त स–सानो लगानीमा अन्यत्र पनि बुटिक खुल्ने क्रम जारी छ ।

मदिरामय समाज

मदिरामय समाज

शनिबार, ०७ असोज २०७४

मदिराको ‘म’ उच्चारण गर्न हिच्किचाउने बागलुङकी सञ्जिता शर्माको अहिले हरेक विकेन्ड ‘वाइन’सँगै बित्छ । शर्माले होटल रेस्टुराँमा होइन, घरमै पति र सासूससुरासँगै बसेर वाइनको चुस्की लगाउँछिन् । ‘श्रीमान् र ससुराले बियर खानुहुन्छ,’ ब्राह्मण संस्कारमा हुर्किएकी शर्माले भनिन्, ‘हामीलाई वाइन ल्याइदिनुहुन्छ ।’ बागलुङबाट बिहे गरेर काठमाडौँ आएकी शर्मा सुरुका दिनमा निकै संकोच मानेको बताइन् । ‘माइतीमा वाइन खान त के, कुरा गर्नु पनि हुँदैनथ्यो,’ उनले भनिन्, ‘अहिले घरमा सबै–सँगै बसेर रमाइलो गर्दै पिउँछौं । मलाई एप्पलको फ्लेवरको वाइन मन पर्छ,’ उनले निर्धक्कसँग भनिन् ।

नवरात्रि मेला र तन्नेरी पुस्ता

नवरात्रि मेला र तन्नेरी पुस्ता

शनिबार, ०७ असोज २०७४

नेपालमा काठमाडौँमा गुह्येश्वरी, संखुवासभामा सिद्धकाली र धरानमा दन्तकाली गरी तीन शक्तिपीठ छन् । धरानको दन्तकाली शक्तिपीठ भएको स्थानमा सतीदेवीको दन्त (बंगरा) खसेको भनेर पुराणहरुमा वर्णन गरिएको छ । नवरात्रमा प्रत्येक दिन शक्तिरुपि दुर्गाको अलग–अलग रुप एवं अवतारको विशेष पूजा गरिन्छ । अन्यत्रझैँ धरानको दन्तकाली मन्दिरमा पनि भक्तजनहरु आराधना गर्न आउनु सामान्य हो तर यहाँ लाग्ने नवरात्रि मेला सायदै अन्य शक्तिपीठमा लाग्छन् ।

वास्तुअनुसार घर सजावट

वास्तुअनुसार घर सजावट

बिहिबार, ०५ असोज २०७४

वास्तु शास्त्रमा घरको सजावट एवं रङले हाम्रो मनमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा चर्चा भएको पाइन्छ । ऋषि, ज्योतिषी एवं वास्तु शास्त्रीहरुले मनका भाव र तरङ्गहरुलाई विभिन्न रसमा वर्गीकरण गरी विविध रङसँग सम्बन्ध जोडेका छन् । हाम्रो घरको उच्च सजावटका लागि विभिन्न प्रकारका रङ आवश्यक हुन्छ । सूर्यको प्रकाशमा विभिन्न सात रङ मिसिएको हुन्छ । प्रकाशको परावर्तनसँगै त्यहाँ भएका विभिन्न एवं विशिष्ट रङ, किरणद्वारा वातावरणमा फैलिएको हुन्छ । यस्ता रङ र तरङ्गले हाम्रो मानसिक स्थितिलाई विशेष प्रभाव पार्ने गर्छ । रङशास्त्रीले भनेका छन्– रातो एवं केशरीजस्ता पहेँलो रङले हाम्रो मनमा उत्तेजना पैदा गर्छ । सामान्य पहेँलो, छिरबिरे र वैजनी रङले उत्साह एवं मनमा उल्लास बढाउँछ । नीलो एवं हल्का खैरो रङले हाम्रो मनमा शान्ति र प्रशन्नता बढाउँछ भने गाढा कालो रङले मनमा शोक र निराशा पैदा गराउँछ । अब घरमा कुन रङ कहाँ लगाउने भन्ने विषयमा चर्चा गरिन्छ ।

माेडलकै दाँत नराम्रा

माेडलकै दाँत नराम्रा

बिहिबार, ०५ असोज २०७४

नेपालीहरु स्लिम हुनुपर्ने, अनुहार राम्रो बनाउनु पर्नेतिर मात्रै ध्यान दिन्छन् तर दाँतलाई धेरैले वास्ता गर्दैनन् । मिस नेपाल छनोट गर्दा पनि यस्ता कुराहरुमा ध्यान दिइएको पाइँदैन । अहिलेको जल्दोबल्दो इस्यु यो पनि हो । उचाई र बोल्न सक्ने मात्रै हेरेर मिस नेपाल बनाउँदा दाँतको मापदण्ड नै भएन । फिगरमा उचाइ कति हुनुपर्ने भन्ने कुरामा फोकस गरेको पाइँदैन । ग्लोबल्ली नै यो ट्रेन्ड छ । नेपालबाट पनि यो ट्रेन्ड चलाउन थालेको ४–५ वर्ष भइसक्यो । मिस नेपालमा छानिने सबैलाई हामीले करिब १२ वर्षदेखि तीन महिना निःशुल्क उपचार गराइरहेका छौँ । जसमा मुख्य फोकस स्माइललाई गरिएको छ ।

त्याग

त्याग

बुधबार, ०४ असोज २०७४

छोरालाई भेट्न नदिएको पाँचौँ दिन भयो । पाँच दिन अगाडि त हेर्नसम्म दिन्थ्यो । सिसाको झ्यालबाट छोरालाई हेर्थें । ऊ मुढो लडेजस्तो देखिन्थ्यो । रुखलाई लहराले बेरेझैँ छोराको शरीरभरि मसिनामसिना पाइपहरु जोडेका थिए । छोरालाई चारैतिर घोचेको देखेर उनीहरुका आँसु तप्प खस्थे शिशामाथि । ती आँसुका ढिका बिस्तारै फैलिएर पातलिन्थे अनि बिलाउँथे । ‘छोरालाई दुख्तो हो नि,’ एकदिन साहस बटुलेर रामसागरले डाक्टरलाई सोधेको थियो । डाक्टरले मनै कोक्याउने जवाफ दियो, ‘दुख्छ भनेर उपचार नगर्नु भएन !’ रामसागरका आँखा टिलपिल भए । घाँटी बाँधियो । उसलाई सोध्न मन थियो, ‘अब छोरा कहिले निको हुन्छ ?’ तर डाक्टरलाई सोध्न सकेन । जाडाले कामेझैँ ओठ कमायो र बोली रोक्यो ।

लमजुङका परित्यक्त पोखरी

लमजुङका परित्यक्त पोखरी

बुधबार, ०४ असोज २०७४

सुनखानीमा बस्दैमा मान्छे धनी हुँदैन । धनी हुन त सुनको सदुपयोग गर्न सक्नुपर्छ । यस्तै सुनको चाङको लमजुङका परित्यक्त पोखरीहरु । बरु लमजुङका युवाले त्यसको सदुपयोग गर्न नसके पनि कताकतीबाट घुम्दै त्यस ठाउँको स्वाद लिनेहरुको संख्या बढिरहेको छ । स्थानीय पर्यकटहरुको संख्या बढेसँगै पछिल्लो समय युवापुस्तामा पथ प्रदर्शकमा जाने र थोरबहुत आम्दानी गर्ने चलन पनि बढेको छ । यात्राका लागि लमजुङको बराह पोखरी र दुधपोखरी उपयुक्त स्थान हुन् । यी पोखरीहरुमा जनै पूर्णिमामा मेला लाग्छ । मेलाका बेला स्थानीयको भीड हुनु स्वाभाविक हो । मेलाबाहेक पनि साहसिक ट्रेकिङ गर्नेहरु वैशाखदेखि असोजसम्म फाट्टफुट्ट पुगिरहेका हुन्छन् । दुध पोखरी समुद्री सतहदेखि ४५०० मिटर माथि छ । उक्त स्थानमा जान काठमाडौँबाट एक दिन लमजुङ बेसिसहरसम्म र भोलिपल्ट बिहान हिँड्न थालेदेखि चिती हुँदै पुरानो दुबार, चित्रे गरी एक दिनमा बराह पोखरी पुग्न सकिन्छ ।

लोग्नेको माया

लोग्नेको माया

मङ्गलबार, ०३ असोज २०७४

ऐना हेर्दा फुङ्ग उडेको कलसरो अनुहारमा झुस्स परेका दारी फुलेर सेताम्य थिए । खङरङ्ग पात झरेर शिशिरमा फुलेका सागिनाका फूलजस्ता दारीहरुले अनुहारलाई कति कुरुप बनाएका, छि ! खोपिल्टा परेर धसिएका आँखा । चरासँगै कतै टाढा उड्न लागेजस्ता आँखाका दृष्टि । पुषको महिनामा भीरमा सुकेर लत्रिएको गाजोजस्ता आँखीभौँ । ढुंगे ओडारको तल्तिर असारको महिनामा पलाएको बाबियोजस्ता कान र नाकका पोराभित्रका रौँहरु । गोरुले दाइँ हालेजस्तो टाउकाको कपाल । तन्किएर बकुल्लाको जस्तै हुन थालेको लामो र मसिनो घाँटी । छाला तन्किएर नाकजस्तै तीखो हुन थालेको रुद्रघण्टी । कलेटी परेका ओठ । चाउरीका धर्सैधर्साले भरिएको निधार । निराशै निराशाले भरिएको एउटा जिन्दगी । उफ ! पुषमाघको रुखजस्तै लाग्ने त्यो जीर्ण र कृशकाय शरीर अरु कसैको थिएन, मेरै आँखा अगाडि उभिएको मेरै शरीर थियो त्यो । टिठलाग्दा देखिने ती सबै अङ्गहरु मेरै थिए । ऐनामा हेर्दा यसवर्ष मैले आफूलाई यस्तै कायामा ठिङ्ग उभिएको देखेँ, कठै ।

छालालाई चम्किलो बनाउने उपाय

छालालाई चम्किलो बनाउने उपाय

मङ्गलबार, ०३ असोज २०७४

हामी नेपाली चाडपर्वप्रेमी छौँ । हरेक चाडमा हामीलाई रम्रिनु र राम्रो देखिनुपर्छ । हामीले दसैँ–तिहार होस् या अन्य चाडबाड, सबै बेला लुगाफाटो, सरसमान जोर्नमा धेरै ध्यान दिन्छौँ तर छालाको स्याहारका बारेमा त्यति सोच्दैनौँ । त्यस्तै ध्यान हामीले हाम्रो छालाका लागि पनि दिनुपर्छ । हामीले दिनहुँ यसको ख्याल गर्न नसके पनि फुर्सदको समयमा भने ख्याल राख्नुपर्छ । हाम्रो बाहिरी रुप भनेको छाला हो । त्यसैले यसको हेरविचारमा विशेष ध्यान पुर्याउनुपर्छ । दसैँको समय भनेको गर्मी र जाडो बीचको समय हो । यो समयमा हामीले छालाको विशेष हेरविचार गर्नुपर्ने हुन्छ ।

मनोरञ्जन कि संस्कृति ?

मनोरञ्जन कि संस्कृति ?

मङ्गलबार, ०३ असोज २०७४

दशैंको माहौलमा देखिने चङ्गाहरुको भीड आजकल काठमाण्डौंको आकाशमा त्यतिसाह्रो देखिंदैन । यदाकता मात्रै झुल्किने चङ्गाले उपत्यकाको आकाश परिवर्तन भएको संकेत गर्छन् । शरद् क्रृतुको समय र दशै तिहारको याममा आकाशमा चङ्गा नदेखिंदा कताकता अनौठो लाग्छ । दशैंको संकेत लिएर काठमाण्डौंका आकाशमा चङ्गा देखिने पुरानो चलन हो । हातमा लट्टाई बोकेर घरका छतछतबाट आकाशगङ्गातर्फ केन्द्रित हुने युवाहरु अहिले कम्प्युटरको कि बोर्ड, फेसबुक तथा ट्वीटरमा केन्द्रित हुन थालेकाले आकाश बदलिएको छ । पहिला जस्तो आकाशमा चङ्गाको लडार्इं हुन छाडेको छ, बरु अहिले सामाजिक सञ्जालमा यस्तो लडाईं देखिन्छ । विना चङ्गाको आकाशले दशैंलाई फिक्का बनाइरहेको छ ।

आशा र आत्मविश्वासको याम

आशा र आत्मविश्वासको याम

सोमबार, ०२ असोज २०७४

राजनीतिक परिवर्तनले सामाजिक सोच, चिन्तन र परिवेशमा परिवर्तन ल्याउँछ । मुलुक अगाडि बढाउने मार्ग निर्देशित गर्छन् । सात दसकको नेपालमा हामी पटक–पटक राजनीतिक आन्दोलन गर्दैआएका छौँ । आन्दोलनको फलस्वरुप समाजमा परिवर्तन पनि ल्याउँदै गरेका छौँ । ००७ सालको परिवर्तन अहिले आँकलन गर्न नसकिने ओजको परिवर्तन थियो । त्यस बेलाको बन्द समाजमा प्रजातन्त्रको उदय र यात्रा आफैँमा चुनौती थिए तर त्यो यात्रा एक दसकमै अवशान भयो । ०१७ सालदेखि ०४६ सालसम्मको निरंकुश व्यवस्था ३० वर्षसम्म टिक्यो र सम्झौतामा संसदीय प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको पुनःस्थापना हुनसक्यो । त्यसको प्रयोग पनि लामो समयसम्म चल्न सकेन ।

बाल — शोषण

बाल — शोषण

सोमबार, ०२ असोज २०७४

यस समाजमा नखुलेका, नसुनेका, दबिएका धेरै पाटा हुन्छन् । आधुनिकता अनि व्यस्तताले धेरै कुरामा समयमै ध्यान नदिँदा पछुताउनुबाहेक अन्य कुनै उपाय बाँकी रहँदैन । त्यसैले हामीले हाम्रो परिवार र समाज सबै प्रतिको दायित्व निर्वाह गर्दै जाँदा कतै परिवार नै नछुटोस् भनेर बुझ्न आवश्यक हुन्छ । संसारका कुरा सुन्दा आफ्नो घर र परिवारको कुरा सुन्ने, तिनका भावना बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्छ । यसै ‘नागरिक परिवार’ म्यागजिनको ७ औँ अंकमा अभिभावक व्यस्त हुँदा किशोरकिशोरीमा देखिने मनोरोगको संक्षिप्तमा टिप्पणी लेखेकी थिएँ । यसपालि पनि मैले संक्षिप्तमा बालबालिकामाथि हुने शोषणबारे केही शब्द लेख्ने प्रयास गरेकी छु । बालबालिकाको शोषण अहिले हाम्रो समाज तथा गाउँघरमा बग्रेल्ती देखापर्न थालेको छ । त्यसो त पहिला यस्ता घटना नहुने होइनन्, हुन्थे । ती घटना छोपिन्थे, दबाइन्थे र बाहिर प्रकाशमा त्यति धेरै आउँदैनथे ।

यसरी हटाउनुस् अनुहारको दाग

यसरी हटाउनुस् अनुहारको दाग

सोमबार, २६ भदौ २०७४

अनुहारमा देखिने दागले अनुहारको सुन्दरतालाई गायब पार्छ । त्यसैले दाग हटाउन घरेलु उपाय अपनाउन सकिन्छ । छालाको समग्र सुन्दरताका लागि घ्यूकुमारी ज्यादै उपयोगी वनस्पति मानिन्छ । घ्यूकुमारीको गुदीलाई दाग भएको ठाउँमा लगाएर ४५ मिनेटसम्म सुक्न दिनुपर्छ । त्यसपछि सफा पानीले अनुहार सफा गर्नुपर्छ । यसले केही समयममा नै दागको समस्याबाट छुटकारा दिन्छ ।

प्रयोगात्मक अभिनेता- ‘एक्टर त क्यारेक्टरजस्तै हुनुपर्छ’

प्रयोगात्मक अभिनेता- ‘एक्टर त क्यारेक्टरजस्तै हुनुपर्छ’

सोमबार, २६ भदौ २०७४

सौगात मल्ल निःसन्देह नेपाली फिल्म जगतका प्रतिभाशाली अभिनेता हुन् । फिल्म चलोस्/नचलोस् तर हरेक फिल्ममा उनले आफ्नो बेजोड अभिनयको छाप छोडिरहेका हुन्छन् । साउन महिनाको दोस्रो साता यी भर्सटायल अभिनेतासँग नागरिक परिवारले ‘कभरब्वाई’का फोटोसुट गर्यो । फिल्म ‘लुट’को यो डायलग र यसलाई बोल्ने ‘हाकु काले’ धेरैको मस्तिष्कमा अझै पनि ताजा छ । निश्चय पनि सौगातले उल्लेख्य दर्शकमाझ ख्याति कमाएको ‘हाकु काले’बाटै हो । त्यसो त यस क्षेत्रमा एउटै फिल्म र चरित्रको ख्यातिबाट वर्षौंसम्म ब्याज खान खोज्नेको कमी छैन । सौगात भने यसको पक्षमा कहिल्यै भएनन् र छैनन् ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।