कम्युनिस्ट शासनको अर्थतन्त्र

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

संघीय संरचनाका कारण बजेट पनि वितरणमुखी बनेको छ । खर्बौं रकम स्थानीय र प्रदेशसभामा गएको छ । यस्तो बेलामा बन्ने सरकारले कसरी मुलुक धान्ने गरी अर्थनीति अपनाउला ? मुलुकको भविष्य उज्ज्वल बनाउने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र समग्रमा विकास गरी गरिबी निवारण गर्ने हो भने आगामी बजेट वितरणमुखी नभई उत्पादनमुखी बनाउनुपर्छ ।

कांग्रेस किन हार्‍यो ? दोष कसको ?

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

नेपालमा बहुदल पुनस्र्थापना हुँदा पाँच वर्ष उमेरको बालक अहिले प्रौढतातिर लम्किसकेको छ । यसबीच त्यो पाँच वर्षे बालकले कैयन् पटक एमालेलाई निर्वाचनबाट सरकारमा पुगेको र झरेको देखिसकेको छ । अनि कसरी पत्याउँछ तिनैबाट अधिनायकवाद आउँछ भनेर ?

नयाँ सरकार, नयाँ यात्रा

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

चार वर्ष पहिलेजस्तै यो मीनपचासले पनि एउटा महामेलाको मैझारो मार्दैछ । यसपछि राजनीतिक दल, उम्मेदवार र आमसर्वसाधारण हार–जीतको समीक्षातिर लाग्नेछन् । त्यसको डेढ दुई महिनासम्म कसको सरकार ? कसको प्रतिपक्ष ? भन्ने विषयले चर्चा पाउनेछ । यही अवधिमा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख, मुख्य मन्त्रीदेखि मन्त्रीहरू टुंगो लाग्नेछन् । त्यसपछि के हुन्छ ?

नेतृहरूको उपेक्षित राजनीतिक इतिहास

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

गणतन्त्र नेपालको संविधान निर्माणपछि भएको पहिलो प्रतिनिधि तथा प्रदेशसभाको निर्वाचन परिवर्तित राजनीतिक संरचना र परिवेशले मात्रै हैन, चुनावी विधि र प्रक्रियाले पनि धेरै पृथक रह्यो ।

चुनावको सन्देश

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

’निर्वाचन’ लोकतन्त्रको अत्यन्तै महŒवपूर्ण र अभिन्न पाटो हो । मतको माध्यमबाट आफ्ना लागि आफैँले प्रतिनिधि छनोट गर्न पाउने यो सुन्दर र शान्तिपूर्ण प्रक्रियामा सहभागी भएर संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको प्रतिनिधि तथा प्रदेश सभाको सदस्य चुन्न आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्नुहुने सम्पूर्ण नेपाली आमा÷बुबा, दाजुभाइ, दिदीबहिनीलाई हामीले हासिल गरेको यो ऐतिहासिक उपलब्धिका निम्ति बधाई दिन चाहन्छु । यो निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण तरिकाले सम्पन्न गराउन सफल हुनुभएकामा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई पनि बधाई दिन चाहन्छु ।

कांग्रेसका कार्यभार

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

मुलुकका सबैजसो आन्दोलनको अग्रणी नेपाली कांग्रेसले यसपटक प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनमा भोग्नुपरेको पराजयपछि यसको नेतृत्वले आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले शानदार विजय हासिल गरे पनि समग्रमा उनको दललाई यसपटक निराशाजनक परिणाम हात लागेको छ । यो पराजयको कारण खोज्न र भाविष्यमा कांग्रेसको गौरवपूर्ण इतिहास दोहोर्‍याउन दलको बैठक बोलाएर गम्भीर समीक्षा गर्नु र तदनुकूल अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता रहेको समेत दलभित्रै उठ्न थालेको छ ।

रसायनशास्त्रको प्रतिफल विज्ञानमा

सोमबार, २५ मङि्सर २०७४

विश्वमा आणविक अस्त्रको होडवाजी अझै रोकिएको छैन । गत साता मात्रै अमेरिका र दक्षिण कोरियाले अहिलेसम्मकै ठूलो संयुक्त सैनिक अभ्यास गरेका छन् । उत्तर कोरिया एकपछि अर्को बम बनाएर संसारलाई थर्काउन पछि परेको छैन । अमेरिकाले दोस्रो विश्व युद्धमा जापानमा खसालेको एटम बमभन्दा हजार गुणा शक्तिशाली हाइड्रोजन बम बनाएको दाबी उत्तर कोरियाले गरेको छ । त्यसबाहेक दक्षिण एसियामा भारत र पाकिस्तानमात्र होइन, बङ्गलादेश र श्रीलंका पनि आणविक अस्त्र बनाउने होडमा रहेको सुनिन्छ ।

राष्ट्रियसभाको प्रतिनिधित्वबारे

आइतबार, २४ मङि्सर २०७४

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक हुँदै गर्दा राष्ट्रियसभा गठनसम्बन्धी चासो पनि प्रकट हुँदैछ । राजनीतिक हस्तीहरू पराजित भएपछि तिनको स्थान राष्ट्रियसभाको गठनका बेला सुरक्षित हुन सक्ने धारणा पनि व्यक्त हुन थालेका छन् । संविधानतः प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको प्रत्यक्ष वा समानुपातिक निर्वाचनका बेला पराजित भए पनि पुनः राष्ट्रियसभाको उम्मेदवार हुन कुनै बाधा छैन ।

‘लाल नेपाल’ मा कांग्रेस

आइतबार, २४ मङि्सर २०७४

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले आफू प्रधानमन्त्री रहेका बेला भारतीय नाकाबन्दीविरुद्ध देखाएको अडानलाई मतदाताले यसपटक पुरस्कृत गरेका छन् । नाकाबन्दीविरुद्ध बोल्न नसक्नेबारे यसपटकको निर्वाचनमा पटकपटक कुरा उठेको हो ।

हिंसालाई मलजल नगरौं

बुधबार, २० मङि्सर २०७४

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको दोस्रो चरणको निर्वाचनका लागि मुलुकबासीको प्रतीक्षा अबको केही घन्टापछि सकिँदैछ ।

नयाँले सिक्नुपर्ने पुराना शासकका कुरा

बुधबार, २० मङि्सर २०७४

हालै नागरिक दैनिकमा रविन सायमिकोे एक व्यंग्यचित्र छापिएको छ । ठूलो भिडमा नेताले चुनावी भाषण गरिरहेका छन् । तर भाषणमा कसैले खासै ध्यान दिएका छैनन् । यता नेताको सोचाइ छ– जनता भनेका भेडाहरूको बथान हो, मैले जे बोले पनि हुन्छ, यिनीहरू कान थापेर सुन्छन् ।

लोकतन्त्र विरोधी चिन्तन

बुधबार, २० मङि्सर २०७४

संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संस्थागत विकासका लागि प्रस्थान विन्दु मानिएको संविधान जारी भएपछिको निर्वाचन भोलि टुंगिदैछ ।

कोलाहलमुक्त मौन संवाद

बुधबार, २० मङि्सर २०७४

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचनका लागि दोस्रो चरणमा भोलि ४५ जिल्लामा हुन लागेको मतदानका लागि अस्ति मध्यरातदेखि मौन अवधि सुरु भइसकेको छ । उम्मेदवार र दलहरूले आआफ्ना तर्फबाट भन्नुपर्ने जति भनिसके ।

जापान–नेपाल सम्बन्ध

बुधबार, २० मङि्सर २०७४

नेपाल र जापानबीचको सम्बन्धको आधार दुवै मुुलुकहरू एसिया महादेशमा रहनु, धर्म तथा संस्कारमा केही हदसम्म एकरूपता हुन जानु, बुद्धको जन्मथलो नेपाल रहनु र बुद्ध धर्मका कारण जापानीहरूबीच नेपाल आकर्षणको केन्द्रविन्दु रहन जानु, नेपालको हिमालय लगायतका हिमशृंखलाहरू जापानीहरूका लागि आकर्षणको विषय रहनु र जनस्तर तथा सरकारी स्तरबाट नेपाल विकासमा अघि बढ्दै जाँदा जापान आर्थिक सहायतामार्पmत सम्बन्ध बढाउन उत्सुक हुनु आदि नै हुन् ।

पीडितका पक्षमा

मङ्गलबार, १९ मङि्सर २०७४

निर्वाचनको मौनअवधि सुरु हुनुभन्दा तीन दिनअघि माओवादी केन्द्र अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले चितवनको बाँदरमुढे घटनाका पीडितसँग तीन बुँदे सम्झौता गरेर निर्वाचन आचारसंहितामाथि धावा बोलेका छन् । यो निर्वाचन आचारसंहितालाई बेवास्ता गरिएको घटना मात्र होइन, यसले संक्रमणकालीन न्याय व्यवस्थाको समेत खिल्ली उडाएको छ ।

खोजौँ, म को हुँ ?

मङ्गलबार, १९ मङि्सर २०७४

मेरो नाउँमा कसैले ‘श्रेष्ठ’ जोडिदिएकाले म नेवार हुँ भन्ने ठानेँ । तर नेवार यति सम्मिश्रित भएको रहेछ कि आफ्नो यथास्थान फेलै पर्न कठिन देखेँ । न जात, न धर्म, न स्थान, न वंशज कुनै पनि यकिन गर्न सकिएन । केही वर्ष अगाडि मेरो एक जना भाइले ‘बजिमय’ लेख्न थाले । डोटीका एक भाइले केही वर्षदेखि नाउँको आखिरीमा ‘मल्ल’ लेख्न थाले । उनले यो अध्ययन–अनुसन्धान गरेर लेखेको बताए । के म पनि मल्ल हो ?

कोही किन बौद्धिक होस् !

मङ्गलबार, १९ मङि्सर २०७४

बाबुरामलाई हराउने लक्ष्य लिई ११ जनाको वक्तव्य आउनु ठीक कि बेठीक भन्ने चर्चा हुनु अस्वाभाविक होइन । उनीहरूले परिस्थितिको उचित विश्लेषण गरी समस्याको नीतिगत पहिचान गरी भविष्यको गोरेटो देखाउन सक्नुपर्ने थियो । तर, उक्त वक्तव्यको लक्ष्य नीतिगत बहसको पाटो खोल्नुभन्दा बाबुरामको दोहोलो काढ्नमा केन्द्रित भएकाले उक्त वक्तव्यलाई बौद्धिक दस्तावेज भन्न सकिन्न ।

कान्छीको सपनाको प्रारूप

मङ्गलबार, १९ मङि्सर २०७४

घोषणापत्रमा व्यक्त प्रतिबद्धताहरू पूरा भएको वा नभएको खबरदारी र दबाब दिने मतदाताको कुनै हैसियत हुँदैन । यो यथार्थलाई आत्मसात् गरेर मतदाताले हाम्रो होइन, राम्रो उम्मेदवारलाई मतदान गरेमा जनतामा रहेको सार्वभौमिक अधिकारको अर्थ हुन्छ । त्यसमा पनि नेपाली जनता अत्यन्त सजिला छन् । सरल छन् । कुनै गुनासो पनि गरिराख्दैनन् ! क्षमाशील छन् ।

किरात धर्मगुरु र उधौली पूजा

मङ्गलबार, १९ मङि्सर २०७४

गुरुदेवको वरद नेतृत्वमा देशभित्र र बाहिर सयौं मन्दिर स्थापित छन् । गुरुको ब्रह्मविद्या, ज्ञानशक्तिलाई राज्यशक्तिले सदुपयोगमा ल्याउनसके नेपाल, नेपाली जनता र विश्व मानव सौभाग्यशाली बनेर अमनचयन कायम गरी सुख शान्तिले बाँच्न पाउनेछौँ ।

मूल्य विघटन

सोमबार, १८ मङि्सर २०७४

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचन दोस्रो चरणको संघारमा राजनीतिक मूल्य विघटनको घटना चिन्ताजनक रूपमा सार्वजनिक भइरहेका छन् । अदालतबाट जेल सजाय तोकिएका व्यक्तिले निर्वाचनमा प्रभाव पार्न खुलेआम चलखेल गर्न सक्ने अवस्था आउनु आफैंमा चिन्ताको विषय हो ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।