चौथो अंगलाई अंकुश

बिहिबार, १३ असोज २०७३

हालै धादिङ जिल्ला वन कार्यालयले रेडियो धादिङ १०६ मेगाहर्जको कार्यालयमा डोजर लगाउ“दै गरेको आङै सिरिङ्ग हुने तस्बिरसहितको एउटा समाचार केही दैनिक पत्रिकामा पढ्न पाइयो ।

दाहालको परिपक्वता परीक्षण

बिहिबार, १३ असोज २०७३

पहिलो, अब म पुरानो प्रचण्ड हैन, धेरै परिपक्व भइसकेँ भनेर दोस्रो पटक सत्ता सम्हाल्न पुगेका वर्तमान प्रधान मन्त्री पुष्पकमल दाहालले सुरुमै एमालेले मन्त्रीको भाग पु¥याउन टुक्राएका दुई मन्त्रालय जोड्ने निर्णय सुनाए । मानौं, उनी आफ्नै दलको मात्र एकमना त्यो पनि चुस्त सरकार बनाउँदैछन् ।

अबकोे बाटोः हरित आर्थिक पथ

बिहिबार, १३ असोज २०७३

नेपालमा राजनीतिक अस्थिरता, द्वन्द्व र फितलो कार्यान्वयनले गर्दा विगतका कतिपय राम्रा नीति तथा कार्यक्रम तिनीहरुको भावनाअनुरूप दृढताका साथ लागु हुन सकेनन् जसले गर्दा अपेक्षाअनुरूप देशमा आर्थिक विकास हुन सकेन । दशकौंदेखि देशको औसत आर्थिक वृद्धिदर ३–४ प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र छ । देशमा अझै २० प्रतिशत जनता गरिबीको रेखामुनि बाँच्नुपरेको छ भने ३० प्रतिशतभन्दा बढी मानिस बेरोजगार छन् । आज देशमा सबैजसो राजनीतिक मुद्दाले निकास पाएको अवस्था छ ।

राज्यकोष दोहनमा कर्मचारी

बुधबार, १२ असोज २०७३

निजामती कर्मचारीहरूको नामसँग एउटा सुन्दर विशेषण जोडिएर आउँछ– ‘राष्ट्रसेवक’ । कतिपय अवस्थामा तिनलाई ‘स्थायी सरकार’को उपमा पनि दिइन्छ।

परिवर्तनको अवरुद्ध गति

बुधबार, १२ असोज २०७३

संविधान जारी भए पनि परिवर्तन संस्थागत हुन सकेको छैन। समृद्धिको सपना पूरा हुन्छ कि भनी निरन्तर प्रतीक्षा गरिरहेको वर्तमान पुस्तालाई भरपर्दो आश्वासन कतैबाट पनि आउन सकेको छैन।

रानीपोखरी, धरहरा र काष्ठमण्डप

बुधबार, १२ असोज २०७३

रानीपोखरीको पुनर्निर्माणमा हिजोआज जे–जस्ता बहस तथा टीकाटिप्पणी भइरहेका छन् त्यसले नेपाल सरकारको सम्पदा पुनर्निर्माण र जीर्णोद्धार गर्ने जिम्मेवार संस्थाबीच तालमेल र समन्वय नभएको स्पष्ट हुन्छ।

प्रदूषित काठमाडौं

बुधबार, १२ असोज २०७३

केही दिनअघिको कुरा हो, अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले हवाई राज्यको होनोलुलु पुगेर त्यसै राज्यको एउटा विशाल क्षेत्रलाई विश्वको सबैभन्दा ठूलो प्रकृति संरक्षण क्षेत्र घोषणा गरे।

राष्ट्रवादबारे बहस

बुधबार, १२ असोज २०७३

केपी शर्मा ओलीलाई प्रधानमन्त्री पदबाट विस्थापित गर्ने क्रममा संसद्मा भएका चर्का छलफलमा प्रधानमन्त्री पदका तत्कालीन दाबेदार पुष्पकमल दाहालले भने– ‘राष्ट्रवादको समयसापेक्ष परिभाषाको आवश्यकता देखियो।’

सानाले बाँडेको खुसी

मङ्गलबार, ११ असोज २०७३

सानो नै सुन्दर भन्ने उक्तिलाई यथार्थमै साना जलविद्युत आयोजनाहरूले चरितार्थ गरिरहेका छन् । ठूला आयोजना अनेक बहानामा ढिलो हुँदा चरम अन्धकार सामना गर्नुपरेका नेपालीले साना आयोजनाबाट आएको उज्यालो अनुभूति गर्न थालिसकेका छन् ।

डोमको पढ्ने अधिकार

मङ्गलबार, ११ असोज २०७३

सप्तरी सदरमुकाम राजविराज प्रवेश गर्नुपूर्व सडक पश्चिमपट्टि निम्न माध्यमिक विद्यालय गदिया मदेठ ३ छ । र, विद्यालयसँगै जोडिएको छ डोम बस्ती । गत मंगलबार १०ः१५ बजे यो पक्तिकार विद्यालय पुग्दा उक्त डोम बस्तीका एक जना पनि डोम बालबालिका विद्यालयमा उपस्थित थिएनन् जबकि नाम भने ६ जनाले लेखाएका थिए ।

उपेक्षित आयुर्वेद स्वास्थ्य

मङ्गलबार, ११ असोज २०७३

स्वास्थ्य क्षेत्रमा अनेकौंं विकृति छन्, विसंगति छन्, साथै यो क्षेत्र सबैभन्दा बढी संंवेदनशील हुनुपर्ने क्षेत्र पनि हो । यसको संवेदनशीलता मनन् गरी नयाँ स्वास्थ्यमन्त्रीले ध्यान दिन सके आयुर्वेदको गौरव फर्काउन सकिने थियो ।

संविधान कार्यान्वयनका चुनौती

मङ्गलबार, ११ असोज २०७३

सार्वभौमसत्ता सम्पन्न अखण्ड, स्वतन्त्र, संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र धर्म निरपेक्षता, विधिको शासनयुक्त सामाजिक न्याय, नागरिक हकसहितको आधुनिक नेपाल हाम्रो पुस्ताले पाएको छ । स्थायी शान्ति स्थायित्व, समानता, विकास उन्नति, समृद्धि विभेदरहित समाज, शिक्षित, सभ्य अनुशासित एवं प्रगतितर्फ राष्ट्रलाई अघि बढाउने दायित्व हामी नेपालीमाझ आइपुगेको छ ।

कृषिमा अनुदानको अपरिहार्यता

मङ्गलबार, ११ असोज २०७३

यस पंक्तिकार बस्ने संयुक्त राज्य अमेरिकाको सहरमा आजकल कुखुराको अण्डा गोटाको नेपाली पाँच रुपियाँमा पाइन्छ । त्यस्तै गाईको दूध लिटरको पचास रुपियाँ पर्छ । स्थानीय चामल काठमाडौंको बजारभन्दा सस्तोमा पाइन्छ अमेरिकी बजारमा । स्थानिय करले मूल्यमा केही तल–माथि पारे पनि अमेरिकी सहरको कृषि उत्पादनको मूल्य परिपाटी हो यो विवरण ।

चुरे संरक्षणमा खेलाँची

सोमबार, १० असोज २०७३

पुरानो उखान ‘भिल्लका देशमा मणि’ नेपालका थुप्रै क्षेत्रमा चरितार्थ हुँदै आएको छ । खेर गइरहेको अजस्र पानी होस् वा उर्वर जमिन बाँझो राखिएको सन्दर्भ अथवा नदीनाला र कतिपय पहाडी शृंखलामा रहेका ढुंगा, गिट्टी अनि बहुमूल्य जडिबुटी, तिनको सदुपयोग गर्न नसक्दा देशको नियति सधैँ ‘गरिब मुलुक’को कोटीमा पर्दै आएको छ ।

युवा, सामाजिक सञ्जाल र राष्ट्रियता

सोमबार, १० असोज २०७३

युवा भनेको एक यस्तो शक्तिले भरिएको अवस्था हो जसले राष्ट्रको सामाजिक, आर्थिक र राजनैतिक विकृति सच्याउने वा परिवर्तन गर्ने र नयाँ जोश जाँगरका साथ देशको मुहार फेर्न सक्ने क्षमता राखेका हुन्छन् । कुनै पनि राष्ट्र निर्माण युवा शक्ति बिना सम्भव हुँदैन ।

पुनर्निर्माणमा ढिलाइ

सोमबार, १० असोज २०७३

पुनर्निर्माणको काम दिगो बन्न नसक्दा डेढ वर्षको समय बितिसक्दा पनि पाल टाँगेर बसेका जनता अझै पालमुनि नै छन् । पुनर्निर्माण र अनेकन कारण देखाई केपी ओली नेतृत्वको सरकार ढालियो । र, पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकार बन्यो ।

शिक्षा प्रणालीको दुष्चक्र

सोमबार, १० असोज २०७३

बच्चाहरूको साँच्चै अद्भूत क्षमता र अथाह प्रतिभा हुन्छ तर हामी ती प्रतिभालाई निर्ममतापूर्वक नष्ट गरिदिन्छौं । साक्षरता जति आवश्यक छ अहिलेको शिक्षामा सिर्जनशीलताको महŒव पनि त्यत्ति नै छ । मैले हालै एउटा गज्जबको कथा सुनेँ ।

सवारी सुरक्षाको सुनिश्चितता

सोमबार, १० असोज २०७३

संसारको जुनसुकै कुनामा पनि सवारी दुर्घटना भएकै हुन्छन् । दुर्घटनालाई भाग्यसँग जोडेर कोही पनि उम्कन मिल्दैन । सयवटा स्याउमा एउटा बिग्रनु र दश हजारमा पनि एउटा बिग्रनुले फरक अर्थ राख्छ । प्रत्येक हप्ताजसो हामीले नेपालमा सार्वजनिक यातायातको दुर्घटनाबारे केही न केही समाचार सुनिरहेका हुन्छौं ।

धरापमा न्यायपालिका

सोमबार, १० असोज २०७३

हाम्रो न्यायपालिकाको इतिहास पल्टाएर हेर्दा कताकता कहाली लागेर आउँछ । दरबारको चौघेराबाट यसो बाहिर चिहाउन थालेको अनुभव पनि सुखद् रहेन ।

बजारभाउको बोझ

आइतबार, ०९ असोज २०७३

ठूला चाडबाड नजिकिँदै गर्दा राजधानी छाडेर आआफ्नो थातथलो फर्कनेको भीड बसपार्क वा नाकाहरूमा लाग्न थालिसकेको छ। झन्डै आधा करोड मान्छे थामिरहेको राजधानीबाट २५ लाख जना चाडबाडकै निम्ति घर फर्कन्छन्।