‘जीवन्त संग्रहालय’को संरक्षण

मङ्गलबार, ०५ मङि्सर २०७४

आधुनिक समाजमा संग्रहालय विकास र यसको व्यापकताको अवधारणामा उदार नीति बन्दैै गएको देखिन्छ । हाम्रा पुर्खाले प्रयोगमा ल्याएका अवयवहरूका साथै मानव जीवनका इतिहासका कैयौँ पाटाहरूलाई संग्रहालयमा समाहित गर्न र सकिने ती अवयवहरूका भिन्नताका आधारमा संग्रहालयको प्रकार र आकारमा विविधता हुन्छ ।

कामचोर प्रवृत्ति

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

ठेकेदार, कर्मचारी र नेताकार्यकर्ताको मिलेमतोमा आयोजनाहरूमा काम नगर्ने, आयोजना अवधि लम्ब्याउने र बाँडेर कमिसन खाने प्रवृत्ति मौलाएकै कारण विकास बजेट खर्च नभएको हो । विकासका काममा जहिल्यै एउटाएउटा निहुँ निकाल्ने र काम नगर्ने प्रवृत्ति छ, यहाँ । अकर्मण्यताकै कारण विकास निर्माण नभएको हो, जसको उपचार सरकारको नेतृत्वले खोज्नैपर्छ ।

अधिनायकवाद : सम्भव छ ?

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

‘लोकतन्त्र भर्सेस अधिनायकवाद’ को बहसमा वाम गठबन्धन रक्षात्मक स्थितिमा छ, आक्रामक स्थितिमा होइन । जुन कुरा बुझेरै सम्भवतः केही दिनपूर्व जारी वाम गठबन्धनको संयुक्त घोषणापत्रले लोकतन्त्र र त्यसका पद्धति तथा संस्थाहरूप्रति पूर्ण प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

सम्भव छ गुणस्तरीय चिकित्सा सेवा

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

२०६२ सालतिरको कुरा हो, धुलिखेल वडा नं. ६ कुत्ताल निवासी सुमित्रा पराजुलीलाई थोरै हिँड्दा पनि सासै जालाजस्तो गरेर स्याँस्याँ भएपछि धुलिखेल अस्पतालमा ल्याइयो । मुटुको एउटा भल्भ निकै साँघुरिएको थियो तसर्थ आवश्यक सम्पूर्ण आकस्मिक उपचार गरियो । भल्भ नै फेर्नुपर्ने भएकाले केही दिनपछि सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र बाँसवारी पठाइयो । डा. भगवान कोइराला र उनको टिमबाट भल्भ फेरिएपछि राम्रो भयो ।

दुई नं. प्रदेशको राजधानी ?

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

अहिले मुलुक प्रदेश र संघीय संसद्को चुनावमा होमिएको छ । सँगै प्रदेशको राजधानी कहाँ बनाउने भन्ने कुरामा पनि उत्तिकै बहस चलेको छ । जुन सकारात्मक कुरा हो । विशेषगरी २ नं. प्रदेशमा राजधानीको कुरा घनिभूतरूपमा उठेको छ । दुई नं. प्रदेशको पूर्वतर्फका नागरिक जनकपुरलाई राजधानी बनाउन लबिङ गरिरहेका छन् जबकि पश्चिमतर्फका बासिन्दा भने वीरगन्जलाई ।

पहिचानको खोजीमा नेपाली सुन्तला

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

सुन्तला नेपालको मध्यपहाडी क्षेत्रलाई उत्पत्तिस्थल बनाएको मौलिक फलफूल हो । हाल ५५ भन्दा बढी जिल्लामा सुन्तला खेती गरिन्छ । यसमा भिटामिन–ए, भिटामिन–सि, पोसियमलगायत अन्य गुनिला पोषण पदार्थ पाइन्छ । मध्यपहाडी क्षेत्रमा व्यावसायिक खेती गर्न सकिने र अन्य छिमेकी देशको भन्दा रसिलो र स्वादिलो सुन्तला नेपालको मौलिक र राष्ट्रिय फलका रूपमा पहिचान बनाइने पर्खाइको खोजीमा छ ।

बूढी गण्डकी राष्ट्रघात !

सोमबार, ०४ मङि्सर २०७४

सरकारले बूढी गण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको ठेक्का रद्द ग¥यो । यो त्यही ठेक्का हो जुन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारले अन्तिम समयमा निर्णय गरेको थियो । यो निर्णय गरिँदा नेपाली काँग्रेस सरकारमा थियो । जलस्रोत मन्त्री जनार्दन शर्मा थिए । यो निर्णयको विरोध कि पूर्व प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले गरे, कि त संसद्को कृषि तथा जलस्रोत समितिले ग¥यो ।

सरकार ! सुरक्षा देऊ

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

भयरहित सुरक्षा प्रबन्धको व्यवस्था गर्नु सरकारको प्रमुख दायित्व हो, जुन पूरा गर्न नसके सरकारप्रति नै गम्भीर प्रश्न उठ्नेछ । त्यसैले पनि यस विषयमा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा जसले गृह मन्त्रालयको समेत जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन्, उनको ध्यान जान आवश्यक छ ।

फिस्टेको खुट्टा र प्रमुख दलको घोषणापत्र

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

ठूला दलका नेताहरूले पत्रकार सम्मेलन नै गरी प्रस्तुत गरेका घोषणापत्रका प्रतिहरू हातमा परिसकेपछि पनि कुनै पनि पत्रकारले नेताहरूलाई तिनले चार वर्षअघि घोषणा गरेका के के बँुदा कार्यान्वयनमा, ल्याए त ? भनेर सोध्ने दायित्व पूरा गर्ने साहस पनि देखाएनन् ।

समाजवादको बाटो

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

निर्वाचनको सफलतासँगै केन्द्र र प्रदेशमा नयाँ सरकार गठन र नयाँ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति चुनाव भएपछि मूलतः संक्रमणकालीन शासन व्यवस्थाको अन्त हुनेछ र नेपाल राष्ट्रले नयाँ खुड्किलोमा प्रवेश गर्दै समृद्ध, आत्मनिर्भर, समुन्नत र स्वाभिमानी राष्ट्र निर्माणको बाटोमा अगाडि बढ्नेछ । नेपाली जनताले सदियौँदेखि देखेको सपनाले अन्ततः मूर्तरूप लिनेछ।

कस्टमर कल्चर र नेपाली समाज

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

कस्टमर इज अलवेज राइट, यो उत्तरआधुनिकतावादी पुँँजीवादी समाजमा पछिल्लो समय स्थापित सर्वमान्य धारणा हो । कस्टमर वा ग्राहक तथा सेवाग्राही नै जहिले पनि सर्वेसर्वा हुन्छ भन्ने मान्यता वर्तमान समयको व्यावसायिक मन्त्र हो । कस्टमर भनेको वस्तु वा सेवा खरिद गर्ने व्यक्ति हो जो खरिदकर्ता व्यापारी वा उपभोक्ता पनि हुन सक्छ । सेवाग्राहीले पैसा तिर्ने भएकाले उसलाई सर्वेसर्वा ठानिएको हो ।

अनर्थ लगाइएको अर्थतन्त्र

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

हामी सम्पन्नतातिर लम्कने भन्छौँ तर अर्थतन्त्रले यसरी अल्झाएको छ कि अघि बढ्ने कुरा पहाड चढ्नुजस्तै कठिन छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको तथ्यांकले यसलाई पुष्टि गरेको छ । खर्च गर्न कमाउनुपर्छ, खर्च गर्न खोज्दैमा खल्ती रित्तो छ भने कसरी गर्ने, अनि खर्च नगरी कमाउन सकिँदैन । खर्च अर्थात् लगानी, लगानीका लागि पर्याप्त रकम चाहिन्छ । असारमा धान रोप्यो भने मंसिरमा धान भित्र्याउन पाइन्छ । भन्ने गरिन्छ, मानु रोपेर मुरी फलाउने । यस्तै गति लागू हुन्छ राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा पनि।

असहज क्यान्सर रोग

आइतबार, ०३ मङि्सर २०७४

‘क्यान्सर’ रोग सुन्नेबित्तिकै जो कोहीको पनि आङ सिरिंग हुन्छ । मानव शरीर अनेक प्रकारका कोष, तन्तु र अंगप्रत्यंगबाट बनेको हुन्छ । यी प्रत्येक अंगप्रत्यंगमा क्यान्सर हुन सक्छ । शरीरको कुनै अंग पनि त्यस्तो छैन, जसमा क्यान्सरको असर नपरोस् । मानव शरीरका सबै अंगमा क्यान्सरको संक्रमण हुन सक्छ।

पाठकलाई विज्ञ बनाइदिने पुस्तक

शनिबार, ०२ मङि्सर २०७४

‘नेपाली कसरी लेख्ने ?’ भाषासँग सम्बन्धित पुस्तक हो । यस्ता पुस्तक अत्यन्त नीरस, नियम र परिभाषाले भरिएका, ज्यादै पट्यारलाग्दा हुन्छन् । तर यो पुस्तक त्यसको ठीक उल्टो छ । मीठो कथा जस्तो अथवा रमाइलो उपन्यास जस्तो, पढ्न थालेपछि छोड्न मन नलाग्ने खालको, सरस र सरल छ ।

भयावह भ्रष्टाचार

शुक्रबार, ०१ मङि्सर २०७४

ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनलले गत वर्ष माघमा जारी गरेको भ्रष्टाचार सर्वेक्षणमा नेपालको स्थान दक्षिण एसियाली मुलुकमध्ये सबैभन्दा भ्रष्टको रुपमा उल्लेख हुँदा नागरिकको शिर लज्जाले झुकेको थियो । सन् २०१६ मा ट्रान्सपरेन्सीले गरेको अनुसन्धानमा संसारका १ सय ७६ देशमध्ये नेपालको स्थान १ सय ३१ औं भ्रष्टका रुपमा चित्रित हुन पुग्नु आफैंमा चिन्ताको विषय बन्न पुगेको थियो, त्यतिबेला ।

दलीय सुसंस्कारको आशा

शुक्रबार, ०१ मङि्सर २०७४

जसरी एमाओवादीले एमालेलाई स्वयम्बर नै ग¥यो, त्यसले कांग्रेसभित्र जन्माएको असुरक्षाबोध बुझ्न सकिने कुरा हो तर शेरबहादुरजी झैँ सकल कांग्रेसजन जसरी आत्तिएर अभिव्यक्ति दिइरहेका छन् त्यो उनीहरूका लागि नै अनुत्पादक देखिन्छ । त्यो ‘लोकतान्त्रिक गठबन्धन’ मा न लोकतन्त्रको कुनै गन्ध भेटिन्छ, न कुनै बन्धन् ।

दासत्वको अभिशाप

शुक्रबार, ०१ मङि्सर २०७४

कुनै नयाँ दर्शन, स्वाभिमानको बाटो वा नयाँ गति दिएको भए घरघरमा नेपाली जनताले आजका गणतन्त्रवादी नेताका तस्बिर राख्ने थिए । मानव होइन, उपमानव समेत हुन नसकेका विदेशीका यन्त्रमानवहरू प्रायोजित ढंगले महिमामण्डित गरेकै भरमा इतिहासमा स्थापित हुन सक्दैनन् ।

चुनावी चहलपहल

शुक्रबार, ०१ मङि्सर २०७४

राजनीति भनको झुटको खेती हो ? राजनीति भनेको जनतामा भ्रम छर्ने उद्यम हो ? राजनीति भनेको आश्वासन बाँड्ने उद्योग हो ? हो, भने ठीकै छ नेपालका राजनीतिक दल र नेता त्यस्तै गर्दैछन् । होइन, राजनीति भनेको सबै नीतिहरूको राजा हो, राजनीतिले आर्थिक, सामाजिक नीति बनाउने र मुलुकमा स्थिति बनाउने हो भने दलहरूका घोषणापत्रले त्यस्तो सन्देश दिँदैनन् । घोषणापत्रहरूले झुटको खेतीपाती गरिरहेका छन् । ती पढ्दा र नेताहरूले जनताको नाममा गरेका भाषणहरू श्रवण गर्दा अनुभव हुन्छ नेताहरू मुलुकको यथार्थ धरातलमा उभिएका छैनन् ।

राजनीतिक जोडघटाउ र पश्चिम मधेस

शुक्रबार, ०१ मङि्सर २०७४

नवलपरासी, कपिलवस्तु, बाँकेमा प्रभावशाली मानिने राजपा नेपालका नेताहरू पार्टी त्याग गरी एमालेको सूर्य चिह्नबाट प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा सदस्यको उम्मेदवार बने । अर्काे मधेसी दल फोरम नेपालका सहमहासचिव अभिषेकप्रताप शाह कांग्रेसमा प्रवेश गरे ।

ठेकेदार उम्मेदवार

बिहिबार, ३० कार्तिक २०७४

राजनीतिक व्यक्तिलाई पहिले समाज र मुलुक परिवर्तनका ठेकेदार ठानिन्थ्यो । र, ठेकेदार शब्दले त्यति धेरै नकारात्मक अर्थ पनि दिँदैनथ्यो । अचेल अब विकास निर्माणका काम अलपत्र छाड्ने ठेकेदारले मुलुकको जिम्मेवारी लिन थालेका छन् । खासगरी २०६२÷०६३ पछिको राजनीतिमा अपराधीकरणको उत्कर्ष रूप देखिएको छ ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।