भार्सेली माया

भार्सेली माया

हामी वुटवलमा साइकलको अबस्था जाँच्दै थियौं । एउटी दिदीले हाम्रो गतिविधि नियालिरहेकी थिइन् । मैले साइकलको पाटपूर्जामा तेल हालेको देखेर...

मारातिकामा ध्यान

मारातिकामा ध्यान

मारातिका (हलेसी)लाई गन्तव्य बनाएर हुँइकिएको हाम्रो गाडि रोक्दा बेलुकाको सात बजिसकेको थियो। बौद्धजगतले मारातिका भन्ने ठाउँ हलेसी नामले बढी प्रचार...

अथेन्टिक पन्जाबी स्वाद

अथेन्टिक पन्जाबी स्वाद

ललितपुर पुल्चोकको साझा पेट्रोल पम्पनजिकै श्रीमहल र फलानो क्याफेबीच सहायक सडक छ। ...

जटिल बन्दै दन्तरोग

जटिल बन्दै दन्तरोग

दाँतमा कीरा लाग्ने, दन्तहर्र्ष, दन्तलेउ, स्वास गन्हाउने, गिजाले ठाउँ छाड्ने, रगत आउनेजस्ता जटिल खालका समस्या देखिछ । दाँतकै समस्याका कारण...

असफलता अर्थात् ‘टर्निङ प्वाइन्ट’

असफलता अर्थात् ‘टर्निङ प्वाइन्ट’

शनिबार, १६ बैशाख २०७४

काठमाडौँको सम्पन्न परिवारमा जन्मिएकाले उनलाई कुनै अभाव थिएन । सानैदेखि चञ्चले स्वभावकी उनी पढाइमा भने निकै कमजोर थिइन् । पढाइलाई लिएर परिवार पनि चिन्तित थियो।

ठडिँदै सम्पदा

ठडिँदै सम्पदा

शनिबार, १६ बैशाख २०७४

ऐतिहासिक सम्पदा राष्ट्रको इतिहास, संस्कृति र सभ्यता हो । ०७२ को भूकम्पमा परी धेरैले आफन्त गुमाए, धेरै घरबारविहीन भए । सँगसँगै भूकम्पका कारण सम्पदामाथि पनि ठूलो क्षति पुग्यो ।

संक्रमित दीक्षाको आँट

संक्रमित दीक्षाको आँट

शनिबार, १६ बैशाख २०७४

सानी छँदा निकै चञ्चले थिइन् दीक्षा रिमाल, आफ्नै ठूला–ठूला गाजले आँखाजस्तै । खेल्न–कुद्न खुब मन पराउने। घर परिवार मात्र होइन, छिमेकमा पनि उनी निकै प्रिय थिइन्।

शंकराचार्यपूर्व ब्रह्मसूत्रको व्याख्या

शंकराचार्यपूर्व ब्रह्मसूत्रको व्याख्या

आइतबार, १० बैशाख २०७४

हाँडीगाउँको अभिलेखले लिच्छवीकालमै नेपालमा वेदाध्ययन, महाभारतको पठन तथा दर्शनशास्त्रको चिन्तन–मनन हुन्थ्यो भन्ने पुष्टि हुने इतिहासविद् बताउँछन्। हाल ब्रह्मसूत्रबारे शंकराचार्यले भाष्य गरेको शांकरभाष्यलाई सबैभन्दा पुरानो भाष्य मानिन्छ। हाँडीगाउँमा अहिले पनि अस्तित्वमा रहेको यो अभिलेखको माथिल्लो भाग टुटफुट भएर शिलालेख मेटिइसकेको छ।

एक आध्यात्मिक भौतिकवादी साधक

एक आध्यात्मिक भौतिकवादी साधक

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

सेतै फुलेको दाह्रीबीच उनको ओठमा मुस्कान सदावहार फुलिरहन्छ। स्वाभाविक मुस्कान। त्यही मुस्कानले उनीभित्रको आनन्द बोलिरहेझैँ लाग्छ।

दुई मित्र

दुई मित्र

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

त्यहीँबाट सुरु भयो, प्रभासँगको मेरो परिचय। प्रभा बारम्बार मेरो घरमा आउन थाली अनि फोनको रफ्तार पनि बढ्यो। मैले केही रचना पनि दिएँ। हाम्रो घनिष्ठता बढ्दै गयो अर्थात् कुनै नदीको लहर एक भएझैं। प्रभाको प्रेममय भावबाट म पनि आकर्षित भएँ भनौं।

साहित्यमा सत्ता र सिन्डिकेट

साहित्यमा सत्ता र सिन्डिकेट

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

हामी नयाँ लेखेर लेखक हुन डराउँछौँ, तर चोरेर लेखक बन्नुलाई बहादुरी ठान्छौँ। संसारका शासकहरू उज्यालोसँग डराउँछन्, हामी नयाँसँग डराउँछौँ। आफूलाई बिरालो ठान्ने हाम्रो साहित्यको ‘सत्ता र सिन्डिकेट' नयाँलाई मुसो ठान्छ तर त्यही मुसोसँग डराउँछ। बिरालो डरायो भने मुसाले पनि लखेट्छ। नेपाली साहित्यका बिरालालाई मुसा फोबिया भएको छ।

किताबको उमेर

किताबको उमेर

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

पुस्तकको दर्शन थियो, ‘जुन कुरा तपाईं सोच्न सक्नुहुन्छ र त्यसमाथि विश्वास गर्नुहुन्छ, त्यो चिज तपाईंले अवश्य हासिल गर्न सक्नुहुन्छ।' यस सिद्धान्तमा यसपछि लाखौँ पुस्तक लेखिइसकेका छन्। करोडौँ सर्वसाधारणमा यसको अद्भूत असर परिसकेको छ। यस पुस्तकबाट नेपोलियनले खोजेजस्तो सफलता हात पारे।

‘रक्सीको सर्वोत्तम विकल्प साहित्य हो'

‘रक्सीको सर्वोत्तम विकल्प साहित्य हो'

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

सबै प्रकारका मान्छेले रक्सी खान्छन्। अरूभन्दा लेखक रक्सी खाएर बदनाम बढी हुनु उसको ‘एक्जिभिसननिस्ट' प्रवृत्तिले गर्दा हो। खानुपिउनुको सम्बन्ध भोकप्याससित हुन्छ, समयसित हुँदैन। मेरा लागि रक्सीको सर्वोत्तम विकल्प साहित्य हो! रक्सी छोड्नुपर्‍यो, साहित्य छोड्नुपर्ला भनेर म पीडित छु।

‘पढ्न लायक नभएकाले नेपाली पुस्तक नपढिएका हुन्'

‘पढ्न लायक नभएकाले नेपाली पुस्तक नपढिएका हुन्'

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

लेखक सौरभ क्रिटिकल लेखनी र अध्ययनशील व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छन्। हरेक विषयमा गहिरो अध्ययन गर्ने उनी कुनै पनि विषयमा हल्का टिप्पणी गर्न मन पराउँदैनन्। आलेख तयार पार्दा होस् वा पुस्तक लेख्दा, सम्बन्धित विषयमा निकै लामो अध्ययनपछि मात्र उनको कलम चल्छ।

यसरी बढ्छ परिवारमा माया

यसरी बढ्छ परिवारमा माया

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

भागदौडपूर्ण जीवनमा हरेक मानिसको आफ्नै तनाव हुन्छ। यो कुरा परिवारमा पनि लागू हुन्छ। हाम्रो जीवनशैली नै यस्तो भइसक्यो कि अरु कसैको भावना बुझ्न हामीसँग पर्याप्त समय नै छैन। सरल ढंगले कुराकानी मात्र हुन्छ।

कर्पोरेट लेभल लक्षित नेवारी खाना

कर्पोरेट लेभल लक्षित नेवारी खाना

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

नेवारी खाना भन्नेबित्तिकै ‘भेराइटी' को सम्झना भइहाल्छ। पिरो, अमिलो, साँधेको, पोलेको, उसिनेको सबैखाले स्वाद नेवारी परिकारमा पाइन्छ। यसले अन्य जातजाति तथा विदेशीको समेत मन लोभ्याएको छ।

‘नयाँ पुस्तासँग काम गर्दा अपडेट भइन्छ'

‘नयाँ पुस्तासँग काम गर्दा अपडेट भइन्छ'

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

विश्वप्रसिद्ध गजल गायक गुलाम अली, मेहदी हसनजस्ता प्रतिभालाई ४० को दशकमै नेपाली गीत गाउन तयार पार्नु चानचुने कुरा थिएन। भक्तपुरमा जन्मेका संगीतकार दीपक जंगमले ‘किन किन तिम्रो तस्बिर', ‘गाजलु ती ठूला–ठूला आँखा', ‘एउटा मान्छेको मायाले कति'जस्ता सदावहार गीतमा संगीत भरे।

आहुतिको घुमाउरो यात्रा

आहुतिको घुमाउरो यात्रा

शनिबार, ०९ बैशाख २०७४

‘इतिहासप्रति जिम्मेवार नभईकन लेख्नुभन्दा कुनै चुरा पसल खोलेर बस्नु वेश हुन्छ,' आफ्नो पहिलो उपन्यास नयाँ–घरको भूमिकामा आहुतिले लेखेका छन्। यही एउटा पंक्ति प्रशस्त छ, उनको साहित्यिक चेतको चर्चा गर्न।

७३ का १३

७३ का १३

शनिबार, ०२ बैशाख २०७४

नयाँ वर्ष लाग्दै गर्दा बितेको वर्ष के कस्ता उपलब्धि भए, कमजोरी कुन कुन क्षेत्रमा देखिए भन्ने कुराको मूल्यांकन हरेक क्षेत्रले गर्ने गर्छ। साहित्य पनि यस कुराबाट अलग हुन सक्दैन। पछिल्लो समय प्रकाशन उद्योगले गति लिन थालेको छ।

नयाँ क्यालेन्डर

नयाँ क्यालेन्डर

शनिबार, ०२ बैशाख २०७४

जीवनमा धेरै उतारचढाव आउ“छन्, त्यसका आरोह–अवरोहका कथा कम हुँदैनन्। वर्षले आवश्यक रहेका मूल मुद्दालाई सम्बोधन गर्न सक्यो कि सकेन? यो महŒवपूर्ण प्रश्न हो, न कि एउटा वर्ष जानु र अर्को आएको प्रसंगको मात्र निरन्तरता।