Monday 20 Baishak, 2073 |
Menu

अर्थ

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

गम्भीर अवस्थामा देश

(0 votes)
तीन महिनादेखि तराईमा चलाइएको आन्दोलन अत्यन्त डरलाग्दो चरणमा प्रवेश गरेको संकेत देखिन थालेको छ। आन्दोलनका नाममा औषधि बोकेको ट्रकमा आगजनी गर्ने, बिरामी बोकेको एम्बुलेन्स तोडफोड गर्नेदेखि राजमार्ग र पुल भत्काउनेजस्ता अमानवीय र आपत्तिजनक कार्य हुन थालेका छन्। राजमार्ग खोल्न खटिएको प्रहरीमाथि आक्रमण भएको छ। प्रहरीले बल प्रयोग गर्दा आन्दोलनकारी मारिएका छन्।
सम्पादकीय

Email This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
nepalipatr-april
तराईमा यस्तो गम्भीर अवस्था उत्पन्न हुँदा पनि सरकार, विपक्ष र आन्दोलनकारी भनिएका मधेसी दलहरूमा संवेदनशीलता देखिएन। राजनीतिक नेतृत्व लगभग तमासे भएको छ। राजधानीमा वार्ताका कुरा धेरै भएका छन् तर परिणाम भने शून्य छ। यसले सरकार र आन्दोलनकारी दुवै पक्ष आन्दोलनको प्रकृति र जोखिमप्रति संवेदनशील नभएको पुष्टि हुन्छ। आइतबार प्रधानमन्त्री केपी ओलीले बोलाएको सर्वदलीय छलफल मधेस आन्दोलनको राजनीतिक समाधान खोज्ने निर्णय गरेर टुंगियो। कुनै पक्षले पनि अहिलेसम्म आन्दोलन दमन गर्ने वा वार्ता नगर्ने भनेकै छैन। अतः राजनीतिक समाधान खोज्ने भन्नैका लागि त वार्ता गरिरहनै पर्ने थिएन। यसैले जनताका आँखामा छारो हाल्नका लागि वार्ताका नाटक रचिएका त हैनन् भन्ने भान पर्दै गएको छ।

यसपटकको आन्दोलन सुरुदेखि बढी नै उत्तेजक, अराजक, हिंसात्मक र दिशाहीन देखिएको थियो। आन्दोलनकारी दलका नेताको अत्यन्त उत्तेजक र आपत्तिजनक अभिव्यक्ति अराजकता मच्चाउने प्रकृतिको थियो। अन्य दलका नेता देश र जनताप्रति जिम्मेवार भएका भए मधेसकेन्द्रित नेताहरूको उत्तेजक भाषणलगत्तै भएको टीकापुर घटनाबाट पाठ सिकेर थप क्षति रोक्ने थिए। उति बेलै वार्ता गरेर टुंग्याएको भए यति ठूलो जनधनको क्षति हुने थिएन। प्रहरी वा आन्दोलनकारी जो मारिए पनि नेपाली नागरिक मारिँदा देशलाई पीडा हुन्छ। उद्योगधन्दा, विद्यालय, यातायात बन्द हुँदाको क्षति सिंगै मुलुकले सहनुपर्छ। नेपालको आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक हुँदा मधेसका जनतालाई पनि नोक्सानी हुन्छ। सत्ताधारी, विपक्षी र आन्दोलनकारी नेतृत्व देशप्रति साँच्चै इमानदार र संवेदनशील भएको भए आन्दोलन लम्बिन र यस हदसम्म अराजक हुन दिने थिएनन्। दुर्भाग्य, समाधानका लागि अझै पनि तिनै संवेदनहीन, गैरजिम्मेवार र अराजक राजनीतिक नेताहरूकै मुख ताक्नुपरेको छ।

संविधान संशोधन गरेर मधेसमा माग सम्बोधन गर्न संसदका प्रमुख दलहरू तयार भएको जानकारी धेरैपटक दिइसकिएको छ। संविधानसभाले पारित गरेको संविधानलाई त्यही संविधानमा उल्लेख गरिएका विधि र प्रक्रिया अपनाएर मात्र संशोधन गर्न सकिन्छ। मधेस आन्दोलनको नेतृत्व गर्नेहरूले पनि यो संवैधानिक यथार्थ पक्कै बुझेकै होलान्। मधेसी नेताहरूले संविधानलाई आन्दोलनबाट फाल्नै खोजेका हुन् भने संविधान स्वीकार गर्ने जनसंख्या झन् ठूलो रहेको यथार्थ बिर्सनु हुँदैन। मधेस आन्दोलनको मुख्य माग भनिएको जनसंख्याका आधारमा प्रतिनिधित्व र समानुपातिक समावेशीको व्यवस्था मिलाउन संसदमा संविधान संशोधन प्रस्ताव दर्ता भइसकेको छ। सम्भवतः त्यसले धेरै हदसम्म मधेस आन्दोलनको मूल माग पूरा पनि हुनेछ। तर, संविधान संशोधनपछि पनि आन्दोलन जारी रहने सन्देहमा सरकार संशोधन प्रक्रिया अगाडि बढाउन हिचकिचाएको र आन्दोलन मत्थर भए सरकारले मागहरू सम्बोधन नगर्ने शंकाले आन्दोलनकारी नेताहरूले दबाब चर्काउने रणनीति अपनाएको देखियो। यी दुवै रणनीति अविश्वास र असमझदारीबाट प्रेरित छन्। नकारात्मक मानसिकता र निषेधको अभ्यासबाट समस्या समाधान हुँदैन। यसैले सरकारले सन्देह छाडेर राजनीतिक रूपमा सही ठहरिएको संशोधन अगाडि बढाइहाल्नुपर्छ। राज्यले अग्रसरता देखाइसकेपछि पनि आन्दोलन अराजक भइरह्यो भने नागरिकको जिउधन र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्न तथा राष्ट्रिय अखण्डता जोगाउन सबै प्रकार संवैधानिक र कानुनी उपाय अपनाउन सरकार हिचकिचाउन हुँदैन। देशमा कानुन व्यवस्था कायम राख्न आवश्यकताअनुसार सरकारले उपयुक्त बल प्रयोग पनि गर्नुपर्छ। अहिले आन्दोलनको पक्षमा देखिएका देशभित्र र बाहिरका विभिन्न समूहले पनि राजमार्गको पुल भत्काउने जमातलाई नियन्त्रणमा नलिई राज्य तमासा हेरेर बस्नुपर्छ भन्न पक्कै सक्नेछैनन्। थप क्षति हुन नदिन वार्तालाई अविलम्ब टुंगोमा पुर्या्उनुपर्छ तर संवादबाट निष्कर्षमा पुग्न नसक्दासम्म कानुनी व्यवस्था कायम राख्न सरकार दृढ हुनुपर्छ।

प्रतिक्रिया

६० हजार युवायुवतीको कोरिया सपना

६० हजार युवायुवतीको कोरिया सपना

काठमाडौं- बिबिएसमा ५७ प्रतिशत अंक ल्याएपछि काभ्रेकी प्रमिला लामाले जिन्दगीमा ठूलो उपलब्धि हासिल गरेको ठानिन्। अधिकांश साथी–भाइ, आफन्तले स्नातक तहमा राम्रै अंक ल्याएकाले जागिर पाउन कुनै अप्ठेरो नहुने भन्दै लामालाई फुरुंग...

खडेरीले खेतबारी खङ्ग्रङ्ग

खडेरीले खेतबारी खङ्ग्रङ्ग

झापा–बोटले थामिनसक्नु गरी लागेका आँपका चिचिला धमाधम झर्न थालेका छन् । लिचीको हालत पनि उस्तै छ । सधैँ यतिबेला खेतबारीमा हरियै भएर मौलाउने मकैका बोट ओइलाउँदैछन् । चिया बगानमा अरुबेला...

'नेपालको पर्यटन अकासिँदै छ'

'नेपालको पर्यटन अकासिँदै छ'

उपल मजुमदार मुलुकको सबैभन्दा जेठो र पहिलो डिलक्स पाँचतारे होटल सोल्टी क्राउन प्लाजाका महाप्रबन्धक हुन्। उनी दुई दशकदेखि पर्यटन उद्योगमा छन्। विनाशकारी भूकम्प र नाकाबन्दीमा पनि सोल्टीको व्यापारलाई थामेका उनी...

ग्यास उत्खनन्ः पूरा भएन मन्त्रीको प्रतिबद्धता

ग्यास उत्खनन्ः पूरा भएन मन्त्रीको प्रतिबद्धता

दैलेख-एक महिनाभित्र यहाँ रहेको ग्यास र पेट्रोलियम पदार्थ उत्खनन प्रक्रिया थाल्ने मन्त्रीको प्रतिबद्धता पाँच महिना पुग्दा नपुग्दै सेलाएको छ । खनिज भएकै स्थानमा गएर अवलोकन गरेका उद्योगमन्त्री सोमप्रसाद पाण्डेले पत्रकार...

पूर्वाधार बैंक खोल्ने तयारी

पूर्वाधार बैंक खोल्ने तयारी

काठमाडौं–नेपाल राष्ट्र बैंकले 'राष्ट्रिय पूर्वाधार बैंक'लाई अनुमति दिन आवश्यक नीति बनाउन कार्यदल गठन गरेको छ । जलविद्युत, सडक तथा अन्य ठूला पूर्वाधार आयोजनामा लगानी गर्ने उद्देश्यले बैंक गठनको तयारी भइरहेको...

अभावको मौका छोपेर दोब्बर मूल्य

अभावको मौका छोपेर दोब्बर मूल्य

काठमाडौं–सुक्खायामको मौका छोप्दै खानेपानी ट्यांकर व्यवसायीले पानीको मूल्य दोब्बर बढाएका छन् । पानीको हाहाकार बढ्दै जाँदा उपत्यकामा चल्ने खानेपानी ट्यांकरले दोब्बरभन्दा धेरै मूल्य बढाउँदै कालोबजारी गरिरहेका छन्।

टमाटरसँगै उम्रिए, लहराए, फूले अनि फले उनी

टमाटरसँगै उम्रिए, लहराए, फूले अनि फले उनी

सर्लाही– 'पत्रिकामा छापिएका रोजगारीसम्बन्धी प्रत्येक विज्ञापन नछुटाई हेर्थें,' लटरम्म फलिरहेको आफ्नो कृषि फार्मको टमाटर टनेलबाट बाहिर निस्किएपछि दीपेन्द्रले सम्झिए, तीन वर्षअघि काठमाडौंमा भौंतारिँदाको आफ्नो दैनिकी।

चिनियाँ जहाज नेपाल लाने अन्तिम तयारी

चिनियाँ जहाज नेपाल लाने अन्तिम तयारी

सियान (चीन)-नेपालका लागि निर्मित चारवटा जहाज अब छिट्टै नेपाल ल्याइने भएको छ । यसको अन्तिम तयारी भएको चिनियाँ कम्पनीले जनाएको छ। सन् २०१५ को डिसेम्बरमा नै तयार भएका ती जहाज...