Nagarik News http://www.nagariknews.com Nagarik News - The Most Comprehensive No. 1 News Portal of Nepal - Breaking News, Latest, Politics, World, Economy, Entertainment, Sports, Technology, Blog, Cartoon, Opinion, Science, Interview, Health, Photo Feature en-US hourly 1 Copyright 2017 Tue, 26 Sep 2017 14:54:19 +0545 राष्ट्रिय पार्टी बन्ने लक्ष्यसहित विवेकशील साझा चुनाबमा http://www.nagariknews.com/news/27816/ Tue, 26 Sep 2017 14:13:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27816/ भरपर्दो वैकल्पिक राजनीति शक्तिको रुपमा हेरिएको विवेकशील साझा पार्टीले आउँदो निर्वाचनमा राष्ट्रिय पार्टी बन्ने लक्ष्यका साथ निर्वाचनमा भाग लिने भएको छl चार वर्ष अघि स्थापना भएको विवेकशील नेपाली दल र ६ महिना अघि स्थापना भएको साझा पार्टी हालै एकीकृत भएपछि चुनाव चिन्ह तराजु पाएको छ। काठमाडौं— भरपर्दो वैकल्पिक राजनीति शक्तिको रुपमा हेरिएको विवेकशील साझा पार्टीले आउँदो निर्वाचनमा राष्ट्रिय पार्टी बन्ने लक्ष्यका साथ निर्वाचनमा भाग लिने भएको छl चार वर्ष अघि स्थापना भएको विवेकशील नेपाली दल र ६ महिना अघि स्थापना भएको साझा पार्टी हालै एकीकृत भएपछि चुनाव चिन्ह तराजु पाएको छ।

पार्टीका संयोजकद्वय रवीन्द्र मिश्र र उज्वल थापाले निर्वाचन अभियानको नेतृत्व गर्नेछन्। निर्वाचनको लागि पार्टीले मूल नारा 'अबको आशा विवेकशील साझा' तय गरेको छ।

र्टीका संयोजकद्वय रवीन्द्र मिश्र र उज्वल थापाले निर्वाचन अभियानको नेतृत्व गर्नेछन्। निर्वाचनको लागि पार्टीले मूल नारा 'अबको आशा विवेकशील साझा' तय गरेको छ।

पार्टीका तर्फबाट को-को, कहाँ-कहाँ उम्मेदवार बन्ने छिट्टै निर्णय गरिने सो पार्टीले जनाएको छ। नेपाल भित्र र नेपाल बाहिर रहेका सम्पूर्ण नेपालीहरुलाई आउँदो निर्वाचनमा विवेकशील साझा पार्टीलाई सशक्त राष्ट्रिय पार्टीको रुपमा स्थापित गर्न मन, वचन र कर्मले सहयोग गर्न सो पार्टीले आग्रह गरेको छl

पार्टीका हालका केन्द्रीय सदस्यहरु रवीन्द्र मिश्र, उज्वल थापा, अब्दुस् मिया, अर्जुनसिंह ठकुरी, अजीता राई, अनुषा थापा, आशुतोष तिवारी, उमेद पुन, ओम प्रकाश अर्याल, किरणकृष्ण श्रेष्ठ, किशोर थापा निर्वाचनका लागि परिचालन हुनेछन्।

यसैगरी गेहेन्द्र दाहाल, गोपी हमाल, गोविन्द नारायण तिमल्सिना, जीवन श्रेष्ठ, तारा काफ्ले, दिनेश प्रसाईँ, निरुपमा यादव, प्रकाशचन्द्र परियार, पुकार बम, मानवी पौडेल, मिलन पाण्डे, मुमाराम खनाल, रन्जु दर्शना न्यौपाने, रमेश पौड्याल, रमेश महर्जन, राम शाह, रेशु अर्याल, विराज भक्त श्रेष्ठ, शशीविक्रम कार्की, शोभा शाक्य, सरोज धिताल, साधना राई, सुवुना बस्नेत, शोभिता परियार, सूर्यराज आचार्य, ज्ञानेन्द्र निरौला निर्वाचनका लागि परिचालन हुने पार्टीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

]]>
काभ्रेपलाञ्चोकमा बोलेरो दुर्घटना , ६ को मृत्यु http://www.nagariknews.com/news/27815/ Tue, 26 Sep 2017 13:49:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27815/ काभ्रेपलाञ्चोकको रोशी गाउँपालिका– ३ शिखर आम्बोटेको निगालेमा बोलेरो गाडी दुर्घटना हुँदा छ जनाको मृत्यु भएको छ। धुलिखेल- काभ्रेपलाञ्चोकको रोशी गाउँपालिका– ३ शिखर आम्बोटेको निगालेमा बोलेरो गाडी दुर्घटना हुँदा छ जनाको मृत्यु भएको छ।

आज बिहान बनेपाबाट डाँडापारि जाने क्रममा निगाले पुग्दा बिहान पौने ११ बजेतिर बा १४ च ९५५६ नंको बोलेरो दुर्घटनामा परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक सहकुलबहादुर थापाले जानकारी दिए।

मृतकको सनाखत हुन बाँकी छ । उनका अनुसार गाडीमा १७ जना सवार थिए । “घटनामा ६ जनाको मृत्यु भएको खबर आएको छ, बाँकी ११ जना घाइतेको उद्धारका लागि घटनास्थलमा हेलिकप्टर पुगिसकेको छ”, थापाले भने।

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको डाँडापारि सडक सञ्जालले जोड्न नसकिरहेका क्षेत्रमा सडक पुगेको ठाउँसम्मका लागि दशैँमा घर जानेले सो गाडी रिजर्भमा लगेको बुझिएको छ। घाइतेलाई उपचारका लागि काठमाडौँमा लाने तयारी भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ। रासस

 

]]>
'दशैँमा आउँछु भन्थ्यो आएन' http://www.nagariknews.com/news/27814/ Tue, 26 Sep 2017 13:46:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27814/ नगरपालिकाकी खिनकुमारी लम्सालको दशैँ खल्लो भएको १२ वर्ष भयो। विदेशबाट धन कमाएर ल्याई परिवारलाई सुख दिन्छु भनेर विदेश गएका लम्सालको छोरो कृष्णप्रसाद १२ वर्षदेखि मलेसियामा बेपत्ता छन्। मलेखु (धादिङ)—नगरपालिकाकी खिनकुमारी लम्सालको दशैँ खल्लो भएको १२ वर्ष भयो। विदेशबाट धन कमाएर ल्याई परिवारलाई सुख दिन्छु भनेर विदेश गएका लम्सालको छोरो कृष्णप्रसाद १२ वर्षदेखि मलेसियामा बेपत्ता छन्।

सिद्धलेक गाउँपालिका–६ की देवकी पण्डितका छोरा दामोदर विदेश गएको लामो समय भयो कहाँ भन्ने अत्तोपत्तो नभएपछि यस वर्षको दशैँ पनि अरु वर्षमा जस्तै बाटो हेरेर बित्ने भएको छ। 'छोरा घर आउला र छिमेकीको घरमा जस्तै रमाइलो गरुँला' भन्ने उनको आशा निराशामा परिणत भएको छ।

सदरमुकाम रहेको नीलकण्ठ नगरपालिका–२ की अस्मिता पौडेल 'घर आउँछु' भन्ने छोराको यादमै बित्ने पक्का भएको छ। चार वर्षअघि कुवेत गएका उनका छोरा सम्पर्कमा छैनन्। दशैँमा आउँछु भनेर फोन गरे पनि केही वर्षदेखि उनी कता हराए भन्ने कसैलाई थाहा छैन। साथीभाइले पनि पत्ता लगाउन सकेका छैनन्।

आर्थिक अवस्था सुधार गर्नका लागि विदेशिएका व्यक्ति धमाधम बेपत्ता हुनु र चाडबाडमा समेत सम्पर्कमा नआउँदा घरमा रहेका परिवार आत्तिने गरेको मनोसामाजिक परामर्शकर्ता रामकुमार थापाले बताए।

वैदेशिक रोजगारीमा सुरक्षित तरिकाले जाने लगायतको सूचना तथा परामर्श उपलब्ध गराउँदै आएको सिर्ड्स धादिङले विदेश जाँदा अपनाउनुपर्ने विषय र अन्य सुरक्षित वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी विविध विषयमा जानकारी उपलब्ध गराउँदै आए पनि विदेश गएर बेपत्ता भएकाको संख्या कम छैन। सिड्र्स धादिङका कार्यक्रम संयोजक गंगा सुवेदीले विदेश गएर बेपत्ता भएकाको खोजी गरिदिनका लागि निवेदन दिनेको संख्या धादिङ जिल्लामा ४५ जना रहेको जानकारी दिए।

धादिङबाट विदेश गएकामध्ये मलेसियामा २५, कतारमा तीन, साउदी अरब र युएइमा चार चार, भारत र कुवेतमा तीन तीन, जर्जियामा दुई र इराकमा एक जना बेपत्ता भएको सूचना तथा परामर्श केन्द्र धादिङले जनाएको छ। जिल्लाको उत्तरी भागबाट बढी मानिस विदेशमा बेपत्ता छन् । झार्लाङ, तिप्लिङ, सेर्तुङ, रि, कुम्पुर, त्रिपुरेश्वर, बसेरी, जोगीमारा, थाँक्रे, नलाङ, धुवाँकोट, तसर्पु, सल्यानटारलगायत क्षेत्रबाट धेरै मानिस हराएको सूचना प्राप्त भएको छ।

बेपत्ता हुनेको हकमा खोजी गर्नका लागि सरकारबाट कुनै पनि निश्चित संयन्त्र नहुँदा विदेशमा बेपत्ता भएकालाई खोजी गर्न अप्ठ्यारो परिरहेको छ। यद्यपि सूचना तथा परामर्श केन्द्रले विभिन्न छापा र अनलाइनमार्फत सूचना सार्वजनिक गरेर खोजी गरिरहेको छ। यही कारण यस वर्ष ४५ बेपत्तामध्ये १४ जना सम्पर्कमा आएको सुवेदीले जानकारी दिए।

]]>
नोट नपुगेर भुक्तानी रोकियो http://www.nagariknews.com/news/27813/ Tue, 26 Sep 2017 13:44:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27813/ नेपाल बैंक लिमिटेडको सदरमुकामस्थित शाखामा नोट अभाव भएको छ । चाडबाडको मुखमा एकैपटक धेरै रकम भुक्तानी गर्नुपर्दा ५ सय र हजार रुपैयाँ दरका नोट नै अभाव भएको बैंकले जनाएको छ। इलाम- नेपाल बैंक लिमिटेडको सदरमुकामस्थित शाखामा नोट अभाव भएको छ । चाडबाडको मुखमा एकैपटक धेरै रकम भुक्तानी गर्नुपर्दा ५ सय र हजार रुपैयाँ दरका नोट नै अभाव भएको बैंकले जनाएको छ।

नोट अभाव भएपछि शाखाले १० लाख रुपैयाँभन्दा माथिको भुक्तानी दिन नसकेको प्रबन्धक मोहन निरौलाले बताए । ‘हिजो (सोमबार) नोट नपुगेर ५५ लाख र २५ लाख  हाराहारीका दुई भुक्तानी रोक्न बाध्य भयौं,’ उनले भने, ‘एकैजनालाई ठूलो भुक्तानी दिँदा दसैंको मुखमा धेरैजनालाई सानो भुक्तानी दिन समस्या पर्ने देखिएकाले भुक्तानी रोक्नुपर्ने अवस्था आएको हो ।’ उनले दसैंअघि मंगलबारसम्म बैंक खुल्ने जनाए ।

            साताअघिसम्म सामान्य रहेको भुक्तानी एकाएक चुलिएपछि नोट अभाव भएको हो। दसैं–तिहारको मुखमा बैंकले एकैदिनमा ११ करोड रुपैयाँसम्म भुक्तानी गरेको छ । बैंकले बिहीबारदेखि सोमबारसम्म मात्रै ५४ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरेको प्रबन्धक निरौलाले बताए। ‘गत बुधबार आएको नोट सोमबारसम्ममा गइसक्यो,’ उनले भने, ‘अब २ करोड हाराहारी मात्रै बाँकी रहेकाले दसैंअघि सानो भुक्तानी मात्रै गर्न सक्ने अवस्थामा छौं ।’ कर्मचारीको तलब–भत्ता, ठूला ठेक्काको रकमलगायतको यहीबेला भुक्तानी गर्नुपरेकाले नोट अभाव भएको उनले जनाए।

            दसैं–तिहारका लागि खुद्रा नोट भने योपटक अभाव नभएको बैंकले जनाएको छ । करिब ४ हजार २ सयजनालाई ४ हजार रुपैयाँका दरले १ करोड ६८ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको खुद्रा नोट वितरण गरिएको उनले जनाए । योपटक ५ र १० का नोट कम आएकाले २०, ५० र सयका नोट वितरण गरिएको थियो । ‘यो वर्ष खुद्रा नोट चाहिँ अभाव भएको खासै गुनासो आएन,’ निरौलाले भने । बैंकले असोज २ देखि खुद्रा नोट सटही गरेको थियो । सदरमुकामका दर्जन हाराहारी निजी बैंकलाई पनि नेपाल बैंकले १० लाख रुपैयाँका दरले खुद्रा नोट दिएको थियो । निजी बैंकले पनि सर्वसाधारणलाई खुद्रा नोट वितरण गरेका थिए ।

]]>
सात बहिनी भगवती http://www.nagariknews.com/news/27812/ Tue, 26 Sep 2017 12:48:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27812/ सुदूरपश्चिम अर्थात प्रदेश नम्बर ७ मा महत्वपूर्ण धार्मिक स्थल रहेका छन् । तीमध्ये ७ बहिनी भगवतीका मन्दिरको विशेष महत्व छ । देशभित्र तथा बाहिरवाट यहाँका प्रसिद्ध भगवतीका मन्दिरमा दर्शनार्थी आउने गरेका छन् । हिन्दुहरुको महान् पर्व दसँै र तिहार नजिकिँदै गर्दा यी मन्दिरमा चहलपहल बढेको छ । आपत विपत पर्दा यहाँका बासिन्दाको भरोसाका केन्द्र यी ७ बहिनी भगवतीका शक्तिपीठ बन्ने गरेको छ । ‘भगवतीका महाशक्तिपीठ सुदूरपश्चिमका बासिन्दाले आपतविपदमा र प्रगतिका लागि सम्झने आस्थाको धरोहर हुन्,’ वरिष्ठ साहित्यकार मणिराज जोशी भन्छन् । यी ७ बहिनी भगवतीका मन्दिरमा अलग–अलग समयमा पूजाआजा गरेर विशेष मेला लाग्ने गरे पनि दसैँका बेला पूजाआजा गर्न सबै मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ । दसैँका बेला यहाँ पूजाआजा गर्न टाढाटाढाबाट भक्तजन आउने गरेका छन् । सुदूरपश्चिम अर्थात प्रदेश नम्बर ७ मा महत्वपूर्ण धार्मिक स्थल रहेका छन् । तीमध्ये ७ बहिनी भगवतीका मन्दिरको विशेष महत्व छ । देशभित्र तथा बाहिरवाट यहाँका प्रसिद्ध भगवतीका मन्दिरमा दर्शनार्थी आउने गरेका छन् । हिन्दुहरुको महान् पर्व दसँै र तिहार नजिकिँदै गर्दा यी मन्दिरमा चहलपहल बढेको छ । आपत विपत पर्दा यहाँका बासिन्दाको भरोसाका केन्द्र यी ७ बहिनी भगवतीका शक्तिपीठ बन्ने गरेको छ । ‘भगवतीका महाशक्तिपीठ सुदूरपश्चिमका बासिन्दाले आपतविपदमा र प्रगतिका लागि सम्झने आस्थाको धरोहर हुन्,’ वरिष्ठ साहित्यकार मणिराज जोशी भन्छन् । यी ७ बहिनी भगवतीका मन्दिरमा अलग–अलग समयमा पूजाआजा गरेर विशेष मेला लाग्ने गरे पनि दसैँका बेला पूजाआजा गर्न सबै मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ । दसैँका बेला यहाँ पूजाआजा गर्न टाढाटाढाबाट भक्तजन आउने गरेका छन् ।
संस्कृतिविद् पदमराज जोशी सुदूरपश्चिम देवभूमि भएको बताउँछन् । सुदुरपश्चिममा शास्त्रमा उल्लेख गरेका र देवीदेवता बसेका धेरै महत्वका धार्मिक स्थल रहेको उनी बताउँछन् । ‘धार्मिक स्थलमध्ये सुदूरपश्चिममा रहेका ७ बहिनी भगवतीका महाशक्तिपीठ दुर्लभ सम्पति हुन्,’ उनले भने । बाजुरामा रहेका बडीमालिका, डोटीको शैलेश्वरी, डडेल्धुराका उग्रतारा, बैतडीका निंगलाशैनी, त्रिपुरासुन्दरी, डिलाशैनी र मेलौलीलाई ७ बहिनी भगवती मानिएको जोशी बताउँछन् ।
अछाममा रहेका वर्दादेवी र बझाङको सुर्मादेवी पनि सुदुरपश्चिमका प्रसिद्ध भगवती मन्दिर हुन् । १६ बहिनीमध्ये यी भगवतीका मन्दिर पर्ने जोशी बताउँछन् । ‘यी भगवतीका मन्दिर मिलाएर नवदुर्गा सुदुरपश्चिममै रहेको मान्न सकिन्छ,’ उनले भने । दसैँका बेला सुदूरपश्चिमका भगवती मन्दिरमा राँगा र बोका बलि दिने चलन छ । सुदूरपश्चिममा दसैँ मौलिक रुपमा कुल देवता र भगवती देवताको पूजा गरेर मनाउने गरिन्छ । ‘देवताको पूजा गरेर र देवताको टीका लगाएर दसैँ मनाउने पुरानो चलन हो,’ प्राज्ञ वासुदेव पाण्डेय बताउँछन् । मनोरञ्जन गर्ने, ५ दिनसम्म टीका लगाउने र टीका लगाउन विभिन्न ठाउँ जाने हाम्रो चलन नभएको उनी बताउँछन । पछिल्ला वर्षमा पूर्वतिरबाट यो भित्रिएको उनको भनाइ छ । ‘दसैँमा कुल देवता र भगवतीका मन्दिरमा पूजाआजा गर्ने चलन हो,’ उनले भने ।
अध्येता टिआर पाठक शास्त्रमा पञ्च बलि दिइनुपर्छ भनेर लेखिएको र काग, नाग, गाई, कुकुर र कमिलालाई बलि दिइनु पर्छ भनिएको हो भनी बताउँछन् । बलि भनेको सम्मान दिनु भनिएको हो, यी प्राणीलाई सम्मान दिनु भनिएको हो ।’
सुदूरपश्चिममा डडेल्धुराको उग्रतारा, बैतडीको मेलौरी, त्रिपुरासुन्दरी, डोटीको शैलेश्वरी लगायतमा अष्टमीको दिन ठूलो संख्यामा बलि दिने चलन रहेको छ । टाढाटाढाबाट सयौँ जना आएर बलि दिने गरिन्छ ।
‘सुदूरपश्चिममा रहेका ७ बहिनी भगवतीका मन्दिर महŒवपूर्ण धार्मिक पर्यटनका गन्तव्य हुन्,’ पर्यटन व्यवसायी कृष्ण महरा भन्छन् । बाटोघाटो र भौतिक पूर्वाधार बनाएर प्रचार प्रसार गरेमा भारतबाट ठूलो संख्यामा धार्मिक पर्यटक यी ७ बहिनी भगवतीको दर्शन गर्न आउने उनी बताउँछन् ।
उग्रतारा मन्दिर
अमरगढी नगरपालिका वडा नं. ७ र ८ को सिमानामा दशरथ चन्द राजमार्गसँग जोडिएको सुन्दर डाँडामा कलात्मक शैलीमा बनाइएको महाशक्तिपीठ उग्रतारा मन्दिर छ । यो डडेल्धुरा सदरमुकामबाट ४ किलोमिटर दुरीमा छ । यहाँ हरेक वर्ष कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाको रातमा र दोस्रो दिन पूजा गर्ने गरिन्छ । खनमडा, छचोडा, दुमडा र जिलोडा चार वटा गाउँबाट बिहान ‘देउरो’ आएपछि दिउँसो मेला सुरु हुने पुजारी पण्डित लोकराज भट्टले बताए । यहाँ ‘देहिजाँत’ले प्रख्यात ठूलो मेला लाग्छ । सुदूरपश्चिमका विभिन्न जिल्ला लगायतका ठाउँबाट सहभागी मेलामा दसौँ हजार उपस्थित हुने गर्छन् । ‘बिहान चार बजे धार्मिक परम्परागत रुपमा दाइन दमाह, रुइसिंग, बिकुल, भोकर, शंख, घण्टा इत्यादि बाजागाजाका साथ चार वटै गाउँबाट माता भगवतीको डोलीसहित देउरो उग्रतारा मन्दिरमा पगेसँगै भगवती माताको पूजा सुरु हुन्छ ।
किम्बदन्ती अनुसार २५ सय वर्ष पहिला हालको अमरगढी नगरपालिका लटाउली बस्ने साँकी जातिका स्थानीयले हलो जोत्दा हलोको फाली लागेर सेतो ढुंगा डाँसीबाट रगत बगेपछि देवी उत्पन्न भएर दर्शन दिएको र त्यस दिनदेखि महागौरी दुर्गा र कालीको स्वरुपमा उग्रतारा भगवतीको पूजा गरिँदै आएको मान्यता रहेको भट्ट बताउँछन् । उग्रतारा मन्दिरमा दसैँको अष्टमीको दिन राँगाको बलि दिइने गरेको छ ।

शैलेश्वरी मन्दिर
सात बहिनी भगवतीमध्ये शैलेश्वरी भगवतीको मन्दिर डोटीको सदरमुकाम सिलगढीमा छ । शैलेश्वरी देशकै प्रसिद्ध शक्तिपीठमध्येको एक हो । यहाँ दिनहुँजसो पूजाआजा गर्नेको बाक्लो घुँइचो लाग्छ । यो  मन्दिरमा  प्रत्येक वर्ष कार्तिक शुक्ल पूणर््िामाको दिनमा  मेला लाग्ने  गर्छ । यहाँ पूजा गरे मनोकामना पूरा हुने विश्वास रहेको शैलेश्वरी क्षेत्र विकास समितिका अध्यक्ष तथा पुजारी प्रेमशंकर भट्ट बताउँछन् ।
यहाँ प्रत्येक १२ वर्षमा कोटीहवन महायज्ञ लाग्ने गर्छ । १ सय ४४ वर्षमा महाकोटी हवन महायज्ञ लाग्छ । प्यागोडा शैलीमा निर्मित यो मन्दिर कलात्मक र आकर्षक छ । शैलेश्वरी परिसरमा अन्य सात वटा मन्दिरहरु पनि छन् । जसमा हनुमान कुण्ड, शिव मन्दिर, गणेश मन्दिर, भैरव मन्दिर, मष्टा मन्दिर र चण्डेश्वरी मन्दिर छन् ।

शास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार महादेव र पार्वतीको स्वयंवर भएपश्चात् विहार गर्ने  क्रममा वनमा सयर गर्दै चन्दनगिरि पर्वत अर्थात् सिलगढीमा पुग्दा प्राकृतिक सौन्दर्यले  भरिपूर्ण पर्वत देखियो । शिवपार्वती यहाँ मोहित भए र प्रणयमा रमाउन थाले । यही बेला राक्षस तारकासुरले देवलोक तथा पृथ्वीलोकमा आतंक मच्चाउँदै थिए । आतंकबाट जोगिन पीडित ऋषिमुनि तथा देवता महादेवको खोजी गर्दै चन्दनगिरि (सिलगढी) आइपुगे । त्यस बेला शिवपार्वती एकाकार भई प्रणयमा लीन थिए । सोही बेला एकाएक ऋषिमुनि तथा देउताहरु आएपछि पार्वती लाजले शिलामा लुप्त भइन् । पार्वती शिलामा परिणत भएकाले जसको नाम शिलादेवी तथा शैलमा शयर गरेकाले  शैलेश्वरी रहन गयो । यसैको नामबाट सो ठाउँको नाम पनि सिलगढी रहन गएको किम्बदन्ती छ ।

त्रिपुरा भगवती मन्दिर
बैतडी सदरमुकाम नजिककै रहेको यस मन्दिर बैतडीको प्रसिद्ध धार्मिक स्थल हो । जिल्ला सदरमुकामबाट करिब तीन किलोमिटर पश्चिमतर्फ गोठालापानी–झुलाघाट सडक खण्डको छेउमा रहेको उक्त मन्दिर रणशैनी भगवतीको नामले समेत चिनिन्छ ।
   

मेलौली भगवती
सात बहिनी भगवती शक्तिपीठमध्ये मैलौली भगवतीको मन्दिर पनि बैतडीमा छ । मेलौली नगरपालिकाको मुख्य केन्द्रमा रहेको यस मन्दिरमा पूजाआजा गर्न हजारौँ पुग्ने गर्छन । पछिल्लो समय सडक पुगेपछि भक्तजनलाई सजिलो भएको छ ।
मेलौली तल्लो स्वराडको मध्य क्षेत्रमा बैतडी सदरमुकामबाट १२ कोस पर्दछ । यस मन्दिर परिसरको जग्गाको क्षेत्रफल एक सय ३४ रोपनी छ । विशाल दुवाचौरमा आकर्षक शिखरशैली भित्रपर्ने प्यागोडा शैलीको मन्दिर निर्माण गरिएको छ । यो मन्दिर समुद्री सतहबाट लगभग एक हजार सात सय मिटरको उचाइमा अवस्थित छ । बैतडी जिल्लामा यतिको उचाइमा सम्म परेको दुबोचौरले भरिपूर्ण एकमात्र स्थल यही मेलौली मन्दिर परिसर मात्रै हो ।
    
निगंलाशैनी मन्दिर
यो भगवती मन्दिर पनि बैतडीमा रहेको छ । दशरथरचन्द राजमार्गमै पर्ने यो मन्दिर दशरथचन्द नगरपालिका–२, देहीमाण्डौमा अवस्थित छ । यो मन्दिरमा दसैँको अष्ठमी, चैतेदसैमा राँगा, बोकाको बलि दिने चलन छ ।
मन्दिरमा बर्सेनि सयौँ राँगा, बोकाको बलि दिने गरिन्छ । निंगलाशैनी मन्दिरमा वर्ष दिनमा ८४ दिन विशेष पूजा लाग्ने गरेको मन्दिरका भण्डारी चक्रबहादुर बोहराले बताए ।निंगालोका झाङमा उत्पत्ति भएकाले निंगलाशैनी नाम रहेको निंगलाशैनी धार्मिक सेवा समितिका अध्यक्ष मानबहादुर बोहराले बताए ।

डिलाशैनी भगवती
डिलाशैनी भगवतीको मन्दिर पनि बैतडीमा रहेको छ । पुर्चौडी नगरपालिका–१० तल्लादेही र मल्लादेहीमा अवस्थित छन् । दसैँका अवसरमा यो मन्दिरमा भव्य मेला लाग्ने गरेको छ । मन्दिर दर्शनको लागि हजारौं सर्वसाधारण आउने गरेका छन् भने मन्दिरमा राँगा बोकाको बलि दिने गरिन्छ । तल्लादेही भगवतीको देवल १२०३ सालमा बनेको भन्ने शिलालेख पाइन्छ । भारतसँग सीमा जोडिएको यो क्षेत्रमा पूजापाठका लागि हजारौँ भारतीय नागरिक आउने गरेको उद्योग वाणिज्य संघ बैतडीका अध्यक्ष नरबहादुर चन्दले बताए । पछिल्लो समय जिल्लामा स्तरीय होटल खुले पनि मन्दिर दर्शन र मेलामा आएका सीमावर्ती भारतीय नागरिकलाई भित्राउन नसकिएको होटल व्यवसायी जनकराज जोशी बताउँछन् । धार्मिक पर्यटनको सम्भावनाको प्रचूर सम्भावना भए पनि यहाँका स्थानीयले फाइदा लिन सकेका छैनन् ।
बडिमालिका
सात बहिनी भगवती मध्यका बडिमालिकाको मन्दिर बाजुरामा पर्छ । ५ महिना हिउँ र ४ महिना कुहिरोले ढाक्ने यस ठाउँबाट बाजुरासहित अछाम, बझाङ, डडेल्धुरा र डोटी तथा मध्यपश्चिमका कालिकोट, मुगु लगायतका जिल्लाका दृश्य नियाल्न सकिन्छ ।
मालिका देवीको स्वागतका लागि बाजुरा लगायत कालिकोट, डोटी, हुम्ला र जुम्ला जिल्लाबाट सयुक्त टाँगो (पूजापाठमा आवश्यक पर्ने सामग्री) सहितको टोली आउने गरेको छ ।
गंगा दशहरामा तत्कालिन राजपरिवारको सदस्यले हेलिकप्टर लिएर जाने गरेका थिए । बडिमालिका दर्शनका लागि तत्कालीन राजा वीरेन्द्र, महेन्द्र लगायत पुगेको पुजारी भानुभक्त पाध्याय बताउँछन् । हाल पनि नेपाली सेनाका कर्णेल तहको अधिकारीले पूजा गर्ने गरेका छन् । यहाँ विभिन्न ठाउँबाट आउने भक्तजनको धार्मिक आस्थाको धरोहरको पूजापाठसँगै सम्मपरेका पाटन र अन्य मनोमहक दृश्यको अवलोकन गर्नु प्रमुख लक्ष्य हुने गरेको छ ।

]]>
दाहाल र नेपालले भने: आउँदो चुनावमा बाम एकताको पक्षमा छौं http://www.nagariknews.com/news/27809/ Tue, 26 Sep 2017 12:37:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27809/ कम्युनिष्ट पार्टीका दुई पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु एमालेका बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले आउँदो चुनावमा वाम एकताको पक्षमा आफुहरु रहेको बताएका छन्। चितवन- कम्युनिष्ट पार्टीका दुई पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु एमालेका बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले आउँदो चुनावमा वाम एकताको पक्षमा आफुहरु रहेको बताएका छन्। मंगलबार बिहान भरतपुर विमान स्थलमा छुट्टा छुट्टै समयमा भएको पत्रकार सम्मेलनमा उनीहरुले यस्तो समान धारणा राखेका हुन्।

 ‘आउँदो चुनावमा बापमन्थी तालमेल हुनु पर्छ । हामी तयार छौं’ प्रेस चौतारी नेताल चितवन शाखाले विमानस्थलमा आयोजना गरेको पत्रकार भेटघाटमा नेता नेपालले भने । माओवादी तालमेलका लागि तयार हो भने बामपन्थीलाई प्रथामिकतामा राखेर तालमेलमा आउनु पर्ने उनले बताए। केन्द्रीय तहबाटै तालमेल गर्न औपचारिक कुराहरु सुरु भएको उनले बताए।

नेपालपछि विमानस्थल आएका माओवादी अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले तालमेलका विषयमा छलफल सुरु भएको स्वीकार गरे। ‘मेरो विषयमा भन्नु हुन्छ भने म चितवन क्षेत्र नं. ३ मा एक्लै पनि चुनाव लड्न र जित्न सक्ने अवस्थामा छु। तर पनि तालमेलबाट हामी भाग्दैनौं । तालमेल हुन्छ’ प्रेस सेन्टर नेपालले राखेको पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा नेता दाहालले भने।

  ‘एमाले र काँग्रेस दुवैसँग छलफल चलेको छ । निश्कर्ष केही आएको भने छैन । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र पक्षधरहरु सँग तालमेल गर्ने हाम्रो नीतिगत निर्णय भइसकेको छ । सत्तारुढ वा बामपन्थी गठबन्धन बन्न पनि सक्छ’ दाहालले भने।

 

]]>
एकछिनलाई http://www.nagariknews.com/news/27810/ Tue, 26 Sep 2017 12:36:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27810/ एकछिनलाई सोच्छु म छैन र दुनियाँमा खाली छ एक स्पेस म छैन र मेरा आकांक्षाहरू छैनन् म छैन मेरा सपनाहरू छैनन् लक्ष्यजस्तो केही गरुङ्गो चिज बोकेर डहर डहर हिँड्ने अटेसमटेस झोला चुपचाप यो भद्दा ज्यान घिसारेर हिँडाइरहने निरीह जुत्ता सरिता तिवारी

एकछिनलाई सोच्छु
म छैन
र दुनियाँमा खाली छ एक स्पेस

म छैन
र मेरा आकांक्षाहरू छैनन्

म छैन
मेरा सपनाहरू छैनन्

लक्ष्यजस्तो केही गरुङ्गो चिज बोकेर
डहर डहर हिँड्ने अटेसमटेस झोला
चुपचाप यो भद्दा ज्यान घिसारेर
हिँडाइरहने
निरीह जुत्ता

दृश्यहरूबाट सयौँ सत्य लुकाएर
जसरी दगुर्छ पानीको सतहमा जादुगर
त्यसै गरी दुगुर्ने कपटी मेरा यी आँखा
र यी आँखाभन्दा हजार गुणा छली
चस्मा

केही छैनन् !

दुःख मेरो भागको
र मसँगै बाँचेको मेरो भोगको घृणा
मेरो अंशको प्रेम भनूँ वा प्रेमको गहिरो भ्रम
तथाकथित ज्ञानको एक डङ्गुर अहंकार
र त्यो भन्दा डरलाग्दो अज्ञानको ब्रह्माण्ड !

यो आक्राेश
यी प्रश्न
यी उत्तरका अन्तहीन सुरुङ

केही छैनन् !

एकछिनलाई सोच्छु
यी शब्दहरू
जो अलिबेरपछी बन्ने छन् कविता, छैनन् !
यी भावहरू
जो कसैले पढ्ने छ
र गर्ने छ चर्को विरोध वा समर्थन, छैनन् !

जुलुसमा कुदिहिँड्ने यी पाइतालाका चाप
नारामा मच्चिँदै हल्लने एक जोर हातको भार
चोक, चौराह
जहींकहीं उचालिने एउटा आवाजको कम्प
कतै पस्छ
कुनै अँध्यारो शून्यमा
जहाँ रहन्न कुनै अनुमान ,कुनै कल्पनाको अस्तित्व !

म छैन
र छैनन्
मुठी उज्याउँदै गर्नुपर्ने लडाइँ
नाथ्री फुट्ने गरि जुध्नुपर्ने कटक
म छैन
र छ मात्र एउटा निरवता
छ एउटा अपरिचय
एउटा अज्ञात !

सोच्छु
कत्रो अर्थ छ कोही हुनुमा ?
कत्रो अर्थ छ कोही नहुनुमा ?

म छैन
न भोर छ न साँझ
न प्राप्ति छ न शोक
न पेच छ न प्रतिशोध
न तिर्खा छ न तृप्ति
न बाटो छ न छ पुग्ने ठेगाना !

केही, केही छैनन् !

म छैन
र छैनन् बलात् कसैले चिथोरेर छोडेका गुप्त चोट
छैनन् मेरो नाबालक जाँघभरी शिलालेखझैँ लेखिएका
रगत र वीर्यका अमिट लिपि
छैनन् मेरा कलिला स्तनमाथि झप्टी मार्ने
ती कामुक हातका याद

ओह !
म छैन
र छैन सासभरि, आत्माभरि, नशा भित्रभित्र खाँदिएको
यति धेरै गर्मी !
यति धेरै उत्ताप !
यति धेरै जलन !
यति धेरै छट्पटी !

म छु
र मेरा लड्ने कारणहरू छन्
म छु
र बाँच्ने एजेन्डाहरू छन्

एकछिनलाई
जब सोच्छु , म छैन‘
कति धेरै कुरासँग ठोक्किएर फर्किन्छु किनारमा !
एकाएक जीवनको यो किनार
बहुत प्यारो लाग्छ ।

]]>
युरोपियन क्षेत्रीय उपसंयोजकमा हेमन्त सेढाईले उम्मेदवारी घोषणा http://www.nagariknews.com/news/27811/ Tue, 26 Sep 2017 12:34:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27811/ एनआरएन युरोपियन क्षेत्रीय उपसंयोजकमा हेमन्त सेढाईले उम्मेदवारीको घोषणा गरेका छन्। गैर आवासीय नेपाली संघ पोर्चुगलको २०१७(२०१९ कार्यकालका नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुलाई पदस्थापना कार्यक्रममा सेढाईले उम्मेदवारी घोषणा गरेका हुन। पोर्चुगल- एनआरएन युरोपियन क्षेत्रीय उपसंयोजकमा हेमन्त सेढाईले उम्मेदवारीको घोषणा गरेका छन्। गैर आवासीय नेपाली संघ पोर्चुगलको २०१७(२०१९ कार्यकालका नवनिर्वाचित पदाधिकारीहरुलाई पदस्थापना कार्यक्रममा सेढाईले उम्मेदवारी घोषणा गरेका हुन। 

११ वर्षदेखि युरोपमा बसोबास गदै आएका सेढाई एनआरएन एनसिसीदेखि आइसीसीसम्मको अनुभव रहेको छ। गैर आवासीय नेपाली संघ पोर्चुगलको सन २००८ देखि १० सम्म सचिव, सन २०१३ देखि १५ सम्म महासचिव हुँदै हालः गैरआवासीय नेपाली संघ आइसीसीको आर्थिक स्थायित्व समितिको सदस्यमा छन्। नेपाली जनसम्पर्क समिति पोर्चुगलका संस्थापक सचिवसमेत रहेका सेढाँईको एकदशक लामो एनआरएन भित्रको अनुभव छ।

युरोपको बेलायतपछि सबैभन्दा बढी आप्रवासी नेपालीहरुको बसोबास रहेको पोर्चुगलको प्रतिनिधित्व गर्दै उनले उम्मेदवारी दिएका हुन्। समग्रमा आप्रवासी नेपालीहरुको समस्या, उनीहरुको हकहित र अधिकार लगायतका बिषयमा विगतका धेरै वर्षदेखि सहकार्य गरिरहेका उनले थप नयाँ कार्ययोजनासहित उम्मेदवारी दिएका छन्।

युरोपमा रहेका आप्रवासी नेपालीहरुमा हुने मूलभुत समस्याको सम्बोधन अझैसम्म पनि हुन नसकेको अवस्थालाई बिशेषरुपमा ध्यान राख्दै यिनै समस्यालाई मुख्य मुद्दा बनाइ केन्द्र तहमा आवाज उठाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। पोर्चुगलका नेपाली समाजमा लोकप्रिय सेढाँईले युरोप उपसंयोजकमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका हुन् ।

पोर्चुगलको सामाजिक, राजनीतिकतथा कार्य साथ साथै विभिन्न भाषिक समस्याप्रति उदाहरणीय भूमिका रहेका सेढाँईको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा पनि अत्यन्त राम्रो दख्खल छ। युरोप उपसंयोजकमा मात्र अहिलेसम्म ६ जना बढीले उम्मेदवारी घोषणा गरिसकेका छन् ।

]]>
उड्डयनको अपारदर्शी खेल http://www.nagariknews.com/news/27807/ Tue, 26 Sep 2017 12:25:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27807/ गौतम पदमा रहनु र नरहनु ठूलो विषय नहुन सक्छ, तर यो प्रकरणबाट मुलुकले यति धेरै ठूलो नोक्सानु व्यहोर्नुप¥यो भने त्यसको जिम्मेवारी अहिलेका मन्त्री देव र उनको दलका नेता गच्छदारले लिनुपर्ने हुन्छ । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतमलाई हटाउने चलखेलसँगै चारवर्षे पदावधिमा नियुक्त अधिकारीहरूलाई ६ महिने मन्त्री बनेर आएका नेताहरूले कसरी घुमाइरहेका छन् भन्ने प्रस्ट देखिएको छ । एकातिर, अनियमिततामा संलग्न र तोकिएको काम गर्न नसक्नेहरूले उन्मुक्ति पाउने र अर्कोतिर इमानदारीपूर्वक आफूलाई दिएको काम गरिरहेका राष्ट्रसेवकलाई निरुत्साहित गर्ने एउटा खेलको पटाक्षेप पनि यो खेलले गरेको छ ।

गौतम पदमा रहनु र नरहनु ठूलो विषय नहुन सक्छ, तर यो प्रकरणबाट मुलुकले यति धेरै ठूलो नोक्सानु व्यहोर्नुप¥यो भने त्यसको जिम्मेवारी अहिलेका मन्त्री देव र उनको दलका नेता गच्छदारले लिनुपर्ने हुन्छ ।

पार्टी र व्यक्तिको लाभका निम्ति राज्य संयन्त्र दोहन गर्न बाधक हुने पदाधिकारीलाई जसरी पनि हटाउने र आफ्ना मानिसलाई त्यसमा ल्याउने खेलले मुलुकका संस्थान र कार्यालयहरू थिलथिलो बनेका छन् । मुलुकको उड्डयन क्षेत्रको नियमन गर्नुपर्ने निकायको प्रमुखलाई नियोजित रूपमा हटाउने र मुलुकलाई घाटा पार्न खोज्ने व्यक्तिहरूको अनुहार सार्वजनिक भइसकेको छ । सबैजसो राजनीतिक दलका नेताहरूसँग निकट रहेका एकजना पर्यटन व्यवसायीको डिजाइनअन्तर्गत नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम नेता विजयकुमार गच्छदारले मन्त्री जितेन्द्रनारायण देवलाई दबाबमा पारी महानिर्देशक गौतमलाई पदबाट हटाउने तयारी गरेको तथ्यसमेत सार्वजनिक भइसकेको छ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल विस्तारमा संलग्न स्पेनिस ठेकेदार कन्स्ट्रक्टोरा सान्जोसे एसएको काम सन्तोषजनक नभएपछि सबैजसो सरोकारवाला निकायको सहभागितामा ठेक्का सम्झौता तोड्ने काम भएको थियो । गौतमलाई सोधिएको स्पष्टीकरणमा सान्जोसेसँग सिंगापुरमा चलिरहेको मुद्दालाई कमजोर पारी नेपाललाई सात अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी नोक्सान पार्ने खेलसमेत जोडिएको छ । सामान्य रूपमा हेर्दा कार्य क्षमताको अभाव भएकोजस्तो गरी गौतमलाई हटाएर वाहवाही पनि लुट्ने र अर्कोतर्फ सान्जोसेसँगको भित्री साँठगाँठका आधारमा मुद्दा कमजोर बनाई त्यसबाट लाभान्वित हुन खोज्ने ‘शक्ति दलाल’ समूहको षड्यन्त्र पनि सार्वजनिक भइसकेको छ । गौतम पदमा रहनु र नरहनु ठूलो विषय नहुन सक्छ, तर यो प्रकरणबाट मुलुकले यति धेरै ठूलो नोक्सानु व्यहोर्नुप¥यो भने त्यसको जिम्मेवारी अहिलेका मन्त्री देव र उनको दलका नेता गच्छदारले लिनुपर्ने हुन्छ । 
महानिर्देशक गौतमलाई हटाइसकेपछि त्यो ठाउँमा नियुक्त गर्न लागिएका व्यक्तिहरूको सान्जोसेसँगको उठबस सार्वजनिक भइसकेको छ । त्यति मात्र होइन, ती व्यक्तिहरूले नागरिक उड्डयनदेखि मन्त्रालयसम्मका बैठकमा उसका पक्षमा बोल्नेसमेत गरेको साक्षी त्यहाँका कर्मचारीसमेत छन् । गौतमको नियुक्ति एमालेका पर्यटनमन्त्री रहेका बेला भएको हो । त्यसैका आधारमा उनलाई निकाल्न खोज्दा त्यसले समग्र कर्मचारीतन्त्रमा पर्नसक्ने प्रभावको पनि मूल्यांकन तालुक मन्त्रीबाट हुनुपर्ने थियो । भ्रष्टाचार आरोप लागेका व्यक्तिमाथि छानबिन हुन र कारबाही प्रक्रिया थाल्न जति गाह्रो हुन्छ स्वच्छ छवि बनाएर मुलुकको सर्वोपरि हितलाई ध्यानमा राखेर काम गर्ने कर्मचारीलाई फाल्न भने अत्यन्तै सजिलो छ । त्यस्ता कर्मचारीलाई पदच्युत गर्न शक्ति दलाल समूहको लगानीसमेत हुने गरेको छ । त्यसमा पनि सान्जोसे जोडिएको प्रकरणबाट हुन सक्ने आर्थिक लाभलाई कम आँक्न साकिन्न । अहिले गौतमलाई हटाउन लागेको र नयाँ ल्याउन लागेको घटनापछिका डेढ वर्ष अत्यन्तै अर्थपूर्ण छन् । यो डेढ वर्षमा सान्जोसेको मुद्दालाई कमजोर बनाउन प्रभावशाली अन्तर्राष्ट्रिय कानुन व्यवसायीको नियुक्ति नहुनेदेखि देशभित्रैबाट पनि त्यसमा प्रभावकारी प्रतिनिधित्व हुने छैन । त्यसो हुन सकेको खण्डमा काठमाडौं जिल्ला अदालत, स्पेनको अदालत र सिंगापुरकै एउटा अर्बिट्रेसनमा नेपाल पक्षले जितिसकेको यो मुद्दा अन्तिम चरणमा पराजित हुने निश्चित छ । गौतमलाई सोधिएको ११ बुँदे स्पष्टीकरणमा अनायासै राखिएको यो बुँदाले विवाद जन्माएपछि मन्त्री देवका साथै मन्त्रालयका प्रमुख कर्मचारीलाई चोख्याउनका निम्ति निमित्त सचिवलाई स्पष्टीकरण सोधेको विज्ञप्ति पर्यटन मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको छ । त्यो विज्ञप्तिले मन्त्रालयका प्रमुख पदाधिकारीलाई जोगाए पनि मुलुकलाई त्यसले नोक्सान गरिसकेको छ । र, ढिलोचाँडो यसको दुष्परिणाम मुलुकले भोग्नुपर्नेछ । 
यो घटनाले व्यक्तिगत लाभ र स्वार्थका लागि मन्त्रीहरू अहिलेको पद्धतिमा कस्तासम्म निर्णय गर्न लिप्त छन् भन्ने पनि सार्वजनिक हुन पुगेको छ । सरकारको मन्त्रीजस्तो पदमा पुगेको व्यक्तिले शक्ति दलाल समूहको प्रभावमा परेर निर्णय गर्नुभन्दा पनि आफ्नो विवेकमा ध्यान दिनुपर्ने हो । मन्त्री देवलाई बौद्धिक र विवेकका हिसाबले लिने व्यक्तिहरूसमेत अहिलेको यो प्रकरणपछि आश्चर्यमा परेका छन् । उनीमाथि त्यस्तो के दबाब छ, जसले उनलाई यो हदसम्मको निर्णय गर्न बाध्य पारेको छ । यसअघि पर्यटन मन्त्रालयमा एमालेको पालामा पनि पटकपटक मन्त्री परिवर्तन भएका थिए । उनीहरू आफू परिवर्तित हुन तयार भए तर त्यस्तो निर्णय गर्न तयार भएनन् । त्यति मात्र होइन यसअघिका पर्यटनमन्त्री जीवनबहादुर शाहीलाई जिम्मेवारीबाट हटाएर खानेपानी तथा सरसफाइ मन्त्रालयमा सरुवा गर्नुको कारण महानिर्देशक गौतमलाई नहटाउनु मुख्य कारण रहेको समेत सार्वजनिक भइसकेको छ । एमालेको पालामा नियुक्ति भए पनि सन्तोषजनक काम गरिरहेका व्यक्तिलाई अस्थायी मन्त्रीका रूपमा आएर हटाउनु उचित नभएको उनले महसुस गरेका थिए । त्यसैकारण उनी आफू पदबाट हट्न तयार भए तर उड्डयन प्राधिकरणको सुधारको कामलाई रोकेनन् । नागरिक उड्डयन केही व्यवसायीहरूको दुहुनु गाईसरह भएको छ । त्यही भएर उनीहरूको असीमित नाफाको इच्छा पूरा गर्न चाहिने–नचाहिने निर्णयमा त्यहाँका कर्मचारीले काम गर्नुपरेको देखिन्छ । आफूले भनेको काम गर्न नचाहने कर्मचारीलाई हटाउन त्यहींका पदलोलुप अन्य कर्मचारीलाई उचालेर षड्यन्त्र गराएको समेत देखिन्छ । यस्तो प्रवृत्तिले कर्मचारीको मनोबल गिर्ने गरेको छ । पछिल्ला वर्षमा यस्तो अभ्यासले कर्मचारीतन्त्रमा निराशा छाएको छ । मन्त्री देवले आफ्नो निर्णय सच्याएनन् र गलत प्रभावमा परेर निर्णय गरे भने उनलाई भविष्यसम्म यो दोषले पछ्याइरहनेछ । त्यति मात्र होइन, उड्डयन क्षेत्रमा यसपछि आउने दुष्परिणामले मुलुकलाई पारेको प्रभावको जबाफदेही अहिलेको यो खेलमा संलग्न सबै हुनुपर्नेछ । 

]]>
राजनीतिक वास्तविकता र भविष्य-२ http://www.nagariknews.com/news/27806/ Tue, 26 Sep 2017 12:20:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27806/ सरकारमा स्थायित्व ल्याउनका लागि कार्यकारी प्रमुख जनताबाट निर्वाचित हुनुपर्ने व्यवस्था ल्याउनुपर्छ । आम जनताको दैनिक जीवनमा अभिन्न अंग भइसकेका स्थानीय निकाय÷सरकारलाई सशक्त बनाइनु पनि त्यतिकै आवश्यक छ । बीचको प्रान्तीय सरकारको कुनै आवश्यकता र औचित्य देखिँदैन ।  . आदित्यमान श्रेष्ठ\द्वारिकानाथ ढुंगेल

यसभन्दा अघिल्लो खण्डमा उल्लेख गरिएका कारणहरूबाट नेपालको संविधान, २०७२ का प्रमुख तत्व भनिएका विषयहरू नै गम्भीर मुद्दाका रूपमा देखापर्न थालेको स्पष्ट छ । जस्तैः धर्म निरपेक्षता— हिन्दू राज्यको दबाब बढिरहेको बेलामा यो कति दिन टिक्ने हो ? थाह छैन । त्यस्तै प्रकारले संघीयता खारेज गर्ने र कार्यकारी प्रमुख जनताबाट सीधा निर्वाचित गराउने कुरा उठ्न थालिसके ।  विवादित विषय जनमत संग्रहबाट निराकरण गर्ने आवाज निस्कँदै छन् ।

राष्ट्रियता र राष्ट्रिय सुरक्षाको भावना जगाउन नेपालका सबै बालिगहरूलाई कम्तीमा एक वर्षको सैनिक तालिम दिइनुपर्छ । 

संविधान निर्माताहरू नै संविधानमा परेको आफ्नो कलमको मसी सुक्न नपाउँदै भन्न थालेका छन् : हामीले अपनाएको शासकीय व्यवस्था ठीक देखिँदैन, यसलाई फेर्नुपर्ने भयो । धर्म निपेक्षता कसले थोपरिदियो थाह भएन । देशले धान्न नसक्ने गरी तीन तहको सरकारको व्यवस्था गरिएछ । साथै, संविधान अव्यावहारिक, नसुहाउँदा र नचाहेका बुँदाहरूले भरिएको छ । संविधानको जन्मदेखि नै यो विवादित भएको छ । संविधानका कतिपय प्रावधान कालान्तरमा व्यवहारमा आउन पनि सक्दैनन् । यसकारण यो संविधानको अन्त हुने निश्चित छ । साथै वर्तमान संविधान, २०७२ पनि आफ्नै अन्र्तद्वन्द्वबाट समाप्त हुने मात्र समय हुँदैमा सोचिएन भने देश पनि अर्को द्वन्द्व फसेर यसको स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता र अखण्डतामा नै गम्भीर असर पर्ने निश्चित छ । यस्तो अवस्थामा पुग्नबाट देशलाई बचाउन तथा भाग १ मा हामीले वर्णन गरेका कुराहरूका आधारमा हाम्रो विचारमा राज्य सञ्चालनमा राजनीतिक स्थायित्व प्रदान गर्न, मुलुकबासीको आर्थिक सामाजिक स्थितिमा सुधार गर्न र मुलुकको छविलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा अझ सशक्त रूपमा स्थापित गर्न हाम्रो विचारमा देहाएका व्यवस्था गर्न ढिलाइ गरिनुहुन्न ः          

१. जहाँसम्म राजनैतिक व्यवस्थाको सवाल छ, २००७ सालदेखि अपनाई आएको भारत हुँदै नेपाल छिरेको बेलायती शासनशैलीले नेपाललाई फाइदा हुँदो रहेनछ । त्यसमा पनि संसदीय व्यवस्थामा खिचडी बनाएर लादिएको निर्वाचन क्षेत्रको प्रतिनिधि तथा समानुपातिक पद्धतिको समिश्रणले स्थायी सरकार दिँदो रहेनछ भन्ने कुरा स्पष्ट भइसकेको छ । सरकारमा स्थायित्व ल्याउनका लागि कार्यकारी प्रमुख जनताबाट निर्वाचित हुनुपर्ने व्यवस्था ल्याउनुपर्छ । केन्द्रमा एउटा मात्र व्यवस्थापकीय सभा गठन गर्ने, मन्त्रीहरू संसद् बाहिरबाट प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा नियुतिm गर्ने प्रथा अपनाउनु उचित हुन्छ । सभामा विभिन्न जाति, जनजाति, दलित वर्ग, महिला वर्ग र ख्यातिप्राप्त विज्ञ व्यक्तिहरू समाविष्ट गरिनुपर्छ । साथै, आम जनताको दैनिक जीवनको अभिन्न अंग भइसकेका स्थानीय निकाय÷सरकारलाई सशक्त बनाइनु पनि त्यतिकै आवश्यकता छ । बीचको प्रान्तीय सरकारको कुनै आवश्यकता र औचित्य देखिँदैन ।  

२. संविधानबाट धर्मनिरपेक्षतालाई हटाएर नेपालमा रहेका विभिन्न धर्मावलम्बीहरूलाई परम्परागत रूपमा मान्दै आएको धर्म मान्ने पूर्ण स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति दिने, कसैले पनि मानिआएको धर्म जबर्जस्ती वा प्रलोभनद्वारा परिवर्तन गराउन नदिने र त्यस्तो गर्नेउपर कठोर सजायको व्यवस्थासहित मुलुकको पहिचान बनिसकेको हिन्दु राज्य घोषणा गर्दा नेपालको र यसका जनतालाई सामूहिक लाभ नै हुन्छ ।

३. राजसंस्था पुनःस्थापना गरी यसलाई पूर्ण संवैधानिक र राष्ट्रियता तथा नेपाली एकताको प्रतीकका रूपमा रहनुपर्ने र संसद्अन्तर्गत रहनुपर्छ । यो पूर्णरूपमा पारदर्शी हुनुपर्छ । राजदरबारको सुरक्षा, सम्पूर्ण व्यवस्था र खर्चको जिम्मेवारी नेपाल सरकारले लिनुपर्छ । मुलुकको समसामयिक राजनीति र सञ्चालनबारे नियमित रूपमा जानकारी लिने, राष्ट्रिय महत्वका विषयमा आमसहमति कायम गराउन पहल गर्ने र संविधानको परिधिभित्र रही आफ्नो विचार अभिव्यक्त गर्न सक्ने मात्र हुनुपर्छ । उत्तराधिकारी कानुन र नयाँ राजा घोषणा गर्ने अधिकार संसद्मा हुनुपर्छ । 

३.१. पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रले पनि राजसंस्था पुनःस्थापना गराउनका लागि भारतको नयाँ दिल्ली र चीनको बेइजिङतर्फ लबिङ गर्ने गलत सोच लिएका देखिन्छन् । उनले यो कुरा बुभ्mनुपर्छ कि नेपालीहरू नयाँ दिल्ली वा बेइजिङ वा दुवैबाट पुनःस्थापित राजा मान्न तयार छैनन् । साथै ज्ञानेन्द्र र उनका छोरा पारसलाई मान्न पनि तयार छैनन् । गणतन्त्र आइसकेपछि राज्य सञ्चालन गर्नेको आफ्नै गल्ती कमजोरी तथा लामो समयसम्म अनेक राजालाई पाल्नुपर्ने स्थिति देशले बेहोर्नुपरेको मुख्य कारण नयाँ दिल्लीमा भएको १२ बुँदे सम्झौता हो । यसलाई हामीले मानिरहनु पर्दैन भन्ने भावना जनतामा बढ्दो छ । त्यसैको प्रतिफल उनीहरूमा पृथ्वीनारायण शाहको वंशका सदस्यलाई अधिकारविहीन नामका राजासम्म मान्न तयार हुन थालेको आभास पाइन थालिएको छ र त्यसतर्फ जनमत बन्दै गएजस्तो देखिन्छ ।  

४. भारतसितका सम्बन्धलाई समयानुकूल, वस्तुपरक र अग्रगामी बनाउने र त्यसका लागि सन् १९५० को सन्धिलाई नयाँ र समय सान्दर्भिक सन्धि वा सन्धिहरूद्वारा प्रतिस्थापित गर्नुपर्ने हो । खुला सिमानालाई नियमित गर्ने र छिमेकी राष्ट्रहरूको सुरक्षा संवेदनशीलताको खयाल गरी राष्ट्रिय स्वार्थको संरक्षण र संवद्र्धन गर्नुपर्ने हो । त्यस्तै गरी संसारकै एक शक्तिका रूपमा उभिएको उत्तरी छिमेकी चीन र त्यहाँ भइरहेको विकासको गतिबाट अत्यधिक फाइदा लिनेगरी ऊसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्नुपर्ने हो । साथै, विज्ञान र प्रविधिको विकासले ल्याएको परिवर्तन र आधुनिकीकरणलाई आत्मसात् गर्दै आफ्नै विशिष्ट सांस्कृतिक, भौगोलिक र हावापानीको सन्दर्भमा छिमेकी राष्ट्रहरूसँग द्विपक्षीय सम्बन्ध सुदृढ गर्ने र आफ्नो सामथ्र्य र एकताका आधारमा विश्वका विकसित राष्ट्रहरूसँग स्मार्ट सञ्चार र उपयुक्त सक्षम यातायात साधनका आधारमा सम्बन्ध बढाउनुपर्ने हो । दुई ठूला र उदयीमान विश्व शक्तिराष्ट्रहरूले नेपाली भूमिबाट सुरक्षा खतरा महसुस हुन नदिने तथा राष्ट्रहरूद्वारा स्वीटजरल्यान्डको स्वतन्त्रता, अखण्डता र तटस्थतालाई उसका छिमेकी राष्ट्रहरूले सुनिश्चित गरिदिएझैँ  हाम्रो स्वतन्त्रता, अखण्डता र तटस्थतालाई पनि दुवै छिमेकीबाट सुनिश्चित गराउने काम गराइनुपर्छ । यस प्रकारको सुनिश्चिता कायम गराउने काममा संयुक्त राष्ट्र संघ, अमेरिका, बेलायत र युरोपियन युनियनको सद्भाव र सहयोग परिचालन गराइनुपर्ने हुन्छ । राजा वीरेन्द्रको शान्ति क्षेत्रको प्रस्ताव सही प्रस्ताव भए पनि गलत समय र गलत तरिकाबाट ल्याइनाले भारत रुष्ट हुन पुगेको थियो र अन्ततः तुहाइदियो । यसबाट पाठ सिकेर हाम्रो स्वतन्त्रता, अखण्डता र तटस्थतालाई सुनिश्चित गराउने काम अघि बढाउनुपर्ने हुन्छ ।

५. देशको विकास दु्रतगतिमा लैजान राष्ट्रको आर्थिक–सामाजिक विकासका लागि प्राथमिकरूपमा आफ्नै आन्तरिक प्राकृतिक स्रोत, पुँजी, श्रम र सीपलाई परिचालन गर्ने र विदेशी पुँजी र प्रविधि स्वीकार गरी यिनलाई राष्ट्रको आन्तरिक प्राकृतिक स्रोत, पुँजी, श्रम र सीपलाई अझ स्तरीय रूपान्तरण गर्ने सहयोगी साधनका रूपमा लिई राष्ट्रको स्वावलम्बी विकासलाई उच्चतम मान्यता दिइनुपर्छ । भूमण्डलीकरणबाट फाइदा लिने उद्देश्यबाट प्रेरित भएर औद्योगिक नीति अवलम्बन गर्नुपर्छ । जलस्रोतको विकासका सम्बन्धमा नयाँ धारणा बनाउने, यसको पहिलो लक्ष्य नेपालको मागपूर्ति गर्ने र नेपालको विकासका लागि प्रयोग गर्ने हुनुपर्छ । त्यसपछि मात्र छिमेकी मुलुकहरूलाई जलविद्युत् वा पानी बेच्ने कार्यक्रम राख्नुपर्छ । वैदेशिक लगानीलाई राष्ट्रिय हित हुने गरी मात्र प्रोत्साहन गर्ने, विदेशमा बसोवास गर्ने नेपालीहरूलाई लगानीका लागि प्रोत्साहित गर्ने र सोका लागि तिनलाई स्थायी बसोवासको प्रमाणपत्र दिने व्यवस्था गर्न सकिन्छ । स्वदेश र विदेशमा काममा जाने सबै नेपाली नागरिकहरूको जीवनस्तर र सम्मान बढाउन उनीहरूलाई आवश्यक कामका लागि योग्य बनाउनु र नेपालका नागरिकहरूको रोजगारीका अवसर सृजना गर्ने वातावरण बनाउनु राज्यको प्राथमिक दायित्व हुनेछ । यस सन्दर्भमा योग्य नागरिकहरूलाई व्यक्तिगत तहमा विश्वको सुरक्षा बजार लगायत अरू सेवा र इलमका क्षेत्रहरू खोल्न राज्यले प्रयास गर्नु, निजी क्षेत्रलाई राष्ट्रको विकासमा सर्वाङ्गीणरूपमा परिचालन सँगसँगै स्वस्थ्य प्रतिस्पर्धा निमित्त आवश्यक अनुगमन गर्नु र नियमनकारी व्यवस्था पनि गर्दै रणनीतिक सेवा र वस्तुमा बाहेक निजी र सार्वजनिक क्षेत्रहरूलाई समान व्यवहार गर्नुपर्छ । 

६. हरेक नेपाली नागरिकका लागि फोटो औँला छापसहित क्रमबद्ध नम्बर रहेको एउटा चिनारी कार्डको व्यवस्था गरी यही कार्डलाई नागरिकताको प्रमाणपत्र, निर्वाचन र अन्य सेवा प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्नु उचित हुन्छ । हरेक मन्त्रालयसँग नीतिगत विकल्प छनौटमा सहयोग गर्न सम्बद्ध विज्ञहरू रहेको एउटा पूर्णकालीन अनुसन्धान मञ्चको व्यवस्था गर्ने व्यवस्था पनि हुनुपर्छ । 
प्लस टुसम्मको शिक्षा देशव्यापीरूपमा अनिवार्य गराउने, स्वास्थ्योपचारमा निःशुल्क र बिमाको व्यवस्था गर्ने, महिलाप्रति रहेको आर्थिक, सामाजिक र कानुनी विभेद अन्त्य गर्ने कदम चालिनु 
पर्छ । दलित, उत्पीडित वर्ग, जनजाति समुदायका लागि जनप्रतिनिधित्व, शिक्षा, स्वास्थ्य र प्रशासनिक सेवा र अन्य रोजगारमा विशेष सहुलियत दिने, अपांग, वृद्ध र बालबालिकाको हेरचाहका लागि विशेष व्यवस्था गर्ने प्रयत्न गर्नुपर्छ । 

७. सैनिक सेवाका लागि आवश्यक पर्ने अनुशासन, तन्दुरुस्ती र अभिरुचि भएका सबै योग्य नागरिकलाई सेनामा प्रवेश गर्न ढोका खुला राखिनुपर्छ । यसलाई राष्ट्रिय स्वरूप प्रदान गर्ने र देश र जनताप्रति बफादार गराउने लक्ष्य राखिनुपर्छ । वैदेशिक आक्रमण, आन्तरिक विद्रोह र अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति सेना विषयमा सेनाको परिचालन गर्नुको साथै राष्ट्रियता र राष्ट्रिय सुरक्षाको भावना जगाउन नेपालका सबै बालिगहरूलाई कम्तीमा एक वर्षको सैनिक तालिम दिइनुपर्छ । 

अन्त्यमा,
 उल्लिखित कुराहरूमा गणतन्त्र, संघीयता, र धर्मनिरपेक्षताको खारेजीबाहेक अन्य विषयहरूमा राजनीतिक वृत्त र नेपाली समाजमा कुनै मत भिन्नता होला जस्तो लाग्दैन । तर यी तीन कुराहरूको खारेजीमा मत भिन्नता हुन सक्छ । जस जसको स्वार्थमा यी कुरा थोपरिएका हुन्, उनीहरू आफ्ना बच्चाहरू कुुनै पनि हालतमा नमरून् भन्ने चाहन्छन् नै । तर, उल्लेख गरिसकियो कि आम नेपाली र नेपालको हितको दृटिकोणबाट सोच्दा विवादित विषय धर्मनिरपेक्षता, संघीयता र गणतन्त्र उपर्युक्त तीनवटै विषय खारेजीतर्फ उन्मुख देखिन्छन् । यस परिवेशमा राम्रो हुन्छ कि वर्तमान नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा खेलाडीका रूपमा देखापरेकामा  मुलुकको हित सबैको सदस्यता, सहभागितामा निर्भर गर्छ तथा सबैलाई समेट्नुपर्छ भन्ने कुरा स्वीकार गर्दै गणतन्त्र, संघीयता र धर्मनिरपेक्षताको खारेजीमा सहमति हुन राम्रो हुन्छ । तर उनीहरूलाई उल्लेख गरिएका विषयको खारेजीका लागि संविधानमा सोझै खारेजीको प्रस्ताव संसद्समक्ष गर्न हिच्किचाहट हुन्छ भने जनताकै इच्छाअनुसार देशको शासन व्यवस्था निर्धारण गराउने पद्धति सबभन्दा उत्तम पद्धति हो भन्ने कुरा स्वीकार गर्न सम्बन्धित राजनीतिक नेतृत्व वर्गले लाज  मान्नु हुँदैन । र उक्त तीनवटै विषय नेपाली जनताकै इच्छाअनुसार निक्र्याेल गराउन सक्नुपर्छ । जनताकै इच्छाअनुसार मुल मुद्दा निक्र्योल गराउने उत्तम माध्यम भनेको स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा आयोजित जनमत संग्रह नै हो । यसमार्फत उल्लेख गरिएका विषय निक्र्याेल गरिनुपर्छ । जनमत संग्रहको विश्वसनीयतामा शंका उपशंका उत्पन्न हुन नदिन स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा जनमत संग्रह गराउनका लागि स्वतन्त्र व्यक्तिहरू समावेश भएको अन्तरिम सरकार गठनका लागि पनि राजनीतिक नेतृत्व वर्ग तयार हुनुपर्छ । 
(यस लेखको पूर्वभाग हिजो असोज ८ गते आइतबार छापिएको थियो)

]]>
‘प्लास्टिक सर्जरी गर्दा सचेत हुनुपर्छ’ http://www.nagariknews.com/news/27808/ Tue, 26 Sep 2017 12:18:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27808/ शरीरको कुनै पनि अंगको आकारलाई शल्यक्रियाबाट परिवर्तन गर्नु प्लास्टिक सर्जरी हो । यो प्लास्टिक सर्जरी भन्ने शब्द ग्रिकबाट आएको हो । प्लास्टिकलाई पगालेर जुनसुकै आकारप्रकारमा ल्याउन सकिने जस्तै मानिसको शरीरको अंग पनि शल्यक्रियाबाट जुनसुकै आकारप्रकारमा ल्याउन सकिने अवधारणाअनुसार यसलाई प्लास्टिक सर्जरी नामकरण गरिएको हो । प्लास्टिक सर्जरीबाट मानिसले आफ्नो शरीरको मन नपर्ने अंगलाई परिवर्तन गरेर चाहिने आकार ल्याउन सकिने हुन्छ । डा.जसवन्त शाक्य
प्लास्टिक तथा कस्मेटिक सर्जन
शरीरको कुनै पनि अंगको आकारलाई शल्यक्रियाबाट परिवर्तन गर्नु प्लास्टिक सर्जरी हो । यो प्लास्टिक सर्जरी भन्ने शब्द ग्रिकबाट आएको हो । प्लास्टिकलाई पगालेर जुनसुकै आकारप्रकारमा ल्याउन सकिने जस्तै मानिसको शरीरको अंग पनि शल्यक्रियाबाट जुनसुकै आकारप्रकारमा ल्याउन सकिने अवधारणाअनुसार यसलाई प्लास्टिक सर्जरी नामकरण गरिएको हो ।
प्लास्टिक सर्जरीबाट मानिसले आफ्नो शरीरको मन नपर्ने अंगलाई परिवर्तन गरेर चाहिने आकार ल्याउन सकिने हुन्छ ।
प्लास्टिक सर्जरीका दुई वटा पाटा छन् ।
१. रिकन्स्ट्रक्टिभ
२. कस्मेटिक
अहिले प्लास्टिक सर्जरी गरेर मानिसले आफ्नो अंगलाई अर्काे आकार दिने चलन बढ्न थालेको छ । प्लास्टिक सर्जरी गर्दा विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ।
प्लास्टिक सर्जरी गराउन सुरक्षित छ कि छैन ?
प्लास्टिक सर्जरी एउटा संवेदनशील सर्जरी हो । यस कारण यो सर्जरी गर्नु अगाडि गम्भीर रुपमा विचार पुर्याउनु पर्छ । सर्जरी गर्नैपर्ने अवस्थामा अनुभवी डाक्टरसँग मात्रै गराउनुपर्छ ।
राम्रो डाक्टर र अस्पतालका लागि अचेल त गुगल सर्च गर्न सकिन्छ । अहिलेको जमानामा जुनसुकै डाक्टरको प्रोफाइल हामी सजिलै हेर्न सक्छौँ । डाक्टरको अनुभव, यसअघि उसले गरेको काम सजिलै हेर्न सक्छौं र हेर्नु पनि पर्छ । राम्रो डाक्टर र अस्पतालबाट नभई जोसुकैबाट जहाँतहीँ प्लास्टिक सर्जरी गर्दा हुन सक्ने सम्भावित नोक्सानीबाट सचेत हुनै पर्छ ।
प्लास्टिक सर्जरी कहाँं र कसरी गराउने ?
यसका लागि पनि गुगल सर्च उपयुक्त हुन्छ किनभने अहिले प्रविधिको जमाना छ । त्यस कारण कुनै पनि प्लास्टिक सर्जनसँग उपचार गराउनुअघि राम्रोसँग बुझ्नुपर्छ । त्यसैले डाक्टर र अस्पतालबारे जानकारी लिनैपर्छ । यसो गर्नाले कुनै समस्या आयो भने सजिलै समाधान गर्न सकिन्छ ।
डाक्टर कतिको अनुभवी,  उसले अहिलेसम्म के–के अप्रेसन सफल रुपमा गरे, रिजल्ट के छ, उसको प्रोफाइल कस्तो छ, उसको बायोडाटा के हो आदि इत्यादि सबै बुझ्नुपर्छ । यसो गरेपछि मात्रै डाक्टर र अस्पताल तथा क्लिनिकको छनोट गर्नुपर्छ किनभने यो गम्भीर विषय हो । प्लास्टिक सर्जरी फेल भएपछि पुरानो फेजमा ल्याउन गाह्रो हुन्छ अथवा ल्याउन सम्भव छैन ।   
प्लास्टिक सर्जन कत्तिको महँंगा छन् ?
हो यो अरुभन्दा अलि महँगो नै छ किनभने यसका लागि विशेष पूर्वाधार, औजार चाहिन्छ । जुन महँगो हुन्छ । त्यसैले तुलनात्मक रुपमा अलि महँगो हुने भएको हो । यसकारण आफूले पैसा तिर्नुअघि त्यो अस्पताल, क्लिनिकमा भएको पूर्वाधार हेर्नुपर्छ । पैसा तिर्नुअघि नै त्यस अस्पतालले काम गरेको अनुभव, उसको भौतिक पूर्वाधार, अप्रेसन गर्ने कोठा आदिका बारे अगाडि नै बुझ्नुपर्छ । अप्रेसन कोठा र उसको इक्विपमेन्ट, सुविधा कस्तो छ हेर्न जरुरी छ र त्यस अनुसारले डिसाइड गर्नुपर्छ । त्यो हेरेर त्यसको स्ट्यान्डर्ड हेरेर मात्रै प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ ।  
निःशुल्क प्लास्टिक सर्जरी सम्भव छ ?
प्लास्टिक सर्जरीका दुई पाटा छ ।
१. रिकन्स्ट्रक्टिभ र
२. कस्मेटिक
रिकस्ट्रक्टिभ भनेको विभिन्न कारणले जिउमा भएका अंगभंगलाई मिलाउने हो । आगोले पोलेर, दुर्घटना भएर अथवा जुनसुकै कारण भएको अंगभंगलाई मिलाउनु हो । यस्तो उपचार कुनै–कुनै अस्पतालले निःशुल्क पनि गराउन सकिन्छ तर कस्मेटिक सर्जरी विशेष सर्जरी हो । यसको निःशुल्क व्यवस्था कहीँकतै छैन । बरु यो त महँगो पो हुन्छ !
कस्तो हुन्छ प्रभाव ?
प्लास्टिक सर्जरी गराउनुअघि त्यसको सम्भावित प्रभावबारे पनि चिन्तनमनन गर्नु जरुरी हुन्छ किनभने यसको गम्भीर प्रभाव पनि हुनसक्छ ।
नेपालमा कस्ता प्लास्टिक सर्जरी सेवाहरु उपलब्ध छन् त ?
आखाँको मुन्द्री बनाउने, नाक मिलाउने, स्तन सानो तथा ठूलो बनाउने, पेटको बोसो हटाउने आदि सर्जरी नेपालमा उपलब्ध छन् ।
प्रस्तुति : रेणु त्वानाबासु

 

]]>
सुरक्षित गर्भपतन : अबको बाटो http://www.nagariknews.com/news/27805/ Tue, 26 Sep 2017 12:17:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27805/ २०५९ असोज १० गते भएको मुलुकी ऐनको ११ औँ संशोधनले नेपालमा गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दिएको थियो । यही दिनको सम्झनामा र विश्वमा मनाइने सुरक्षित गर्भपतन दिवसको सन्दर्भ पारेर नेपालमा पनि गत तीन वर्षदेखि हरेक असोज १० गते परिवार स्वास्थ्य महाशाखाले सुरक्षित गर्भपतनका क्षेत्रमा कार्यरत विभिन्न संघ संस्थाहरूसँगको सहकार्यमा राष्ट्रिय सुरक्षित गर्भपतन सेवा दिवसकोे आयोजना गर्दै आइरहेको छ । डा. नरेशप्रताप केसी\दीर्घराज श्रेष्ठ

२०५९ असोज १० गते भएको मुलुकी ऐनको ११ औँ संशोधनले नेपालमा गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दिएको थियो । यही दिनको सम्झनामा र विश्वमा मनाइने सुरक्षित गर्भपतन दिवसको सन्दर्भ पारेर नेपालमा पनि गत तीन वर्षदेखि हरेक असोज १० गते परिवार स्वास्थ्य महाशाखाले सुरक्षित गर्भपतनका क्षेत्रमा कार्यरत विभिन्न संघ संस्थाहरूसँगको सहकार्यमा राष्ट्रिय सुरक्षित गर्भपतन सेवा दिवसकोे आयोजना गर्दै आइरहेको छ । यो वर्ष पनि ‘सुरक्षित गर्भपतन सेवाः महिलाको प्रजनन अधिकारलाई टेवा’ भन्ने मूल नारासाथ यो दिवस मनाइरहिएको छ । सुरक्षित गर्भपतनबारे पैरवी र छलफल गर्ने, चेतना अभिवृद्वि गर्ने र यो सेवालाई अझ सुरक्षित एवं भरपर्दो बनाउन आआफ्नो क्षेत्रबाट प्रतिबद्घता जाहेर गर्नु नै यो दिवस मनाउनुको मूल अभिप्राय हो ।

हाल नेपालमा गर्भवती महिलाको मञ्जुरीले १२ हप्तासम्मको गर्भ, बलात्कार वा हाडनाता करणीबाट रहन गएको १८ हप्तासम्मको गर्भ र गर्भपतन नगराएमा गर्भवती महिलाको ज्यानमा खतरा हुने वा निजको शारीरिक, मानसिक स्वास्थ्यमा असर पर्ने वा विकलांग बच्चा जन्मन सक्ने सम्भावना भएमा जुनसुकै समयमा पनि महिलाको मञ्जुरीमा गर्भपतन गर्ने÷ गराउन सकिने व्यवस्था छ । तर, गर्भवती महिलाको मञ्जुरीबिना वा करकाप, धम्की, ललाई फकाई, झुक्याई वा प्रलोभन दिएर, भु्रणको लिंग पहिचान गरी गर्ने गर्भपतन, सरकारले मान्यता नदिएको संस्था र तालिम नपाएका स्वास्थ्यकर्मीले दिएको सेवा असुरक्षित तथा अवैधानिक हुन्छ ।

बच्चाको चाहना गरेर दम्पतीबीच सल्लाह गरी योजनाअनुरूप रहने गर्भलाई इच्छाअनुसारको गर्भ भनिन्छ । व्यक्ति वा दम्पतीको स्वास्थ्य, सामाजिक, आर्थिक एवं अन्य विभिन्न कारणहरूले गर्दा कहिलेकाहीँ अनुकूल वातावरण नभएको अवस्थामा वा नचाहँदा नचाहँदै पनि महिला गर्भवती हुन्छिन् । यस्तो अवस्थाको गर्भलाई अनिच्छित गर्भ भनिन्छ । यदि कारणवश महिलाको अनिच्छित गर्भ भएमा केहीले नचाहँदा नचाहँदै गर्भलाई निरन्तर गरेर बच्चा जन्माउछन् भने केहीले अनेक उपाय गरेर  भ्रुणलाई बाहिर निकाल्छन् । यसलाई हामी गर्भपतन गराएको भन्छौँ । विभिन्न अध्ययनहरूबाट निस्केको नतिजाअनुसार अनिच्छित गर्भ रहेका   महिलाहरूमध्ये करिब ५४ प्रतिशतले गर्भपतन गराउँछन् भने बाँकी ४६ प्रतिशतले नचाहँदा नचाहँदै बच्चा जन्माउँछन् । गर्भपतन गराएका महिलाहरूमध्ये ५१ प्रतिशतले सुरक्षित र बाँकी ४९ प्रतिशतले असुरक्षित गर्भपतन गर्ने गरेका छन् ।
विश्वमा प्रतिवर्ष करिब २ करोड २० लाख महिलाहरूले असुरक्षित तरिकाले गर्भपतन गराउँछन् । महिलाले गर्भपतन गर्न चाहेको अवस्थामा उनले सुरक्षित तरिकाले गर्ने अवस्था पाएन भने उनले अमानवीय तरिका अपनाएर भए पनि गर्भपतन गर्न बाध्य हुन्छन् । केही महिलाहरूले त आफ्नो समस्या र पीडाबाट उन्मुक्ति पाउन आत्महत्याको बाटोसमेत अपनाएको पाइएको छ । असुरक्षित तरिकाले गरिने गर्भपतनका कारणले  गर्दा विश्वमा प्रतिवर्ष ४७ हजार जना मातृमृत्यु र पचास लाख महिला प्रजननसम्बन्धी समस्याले ग्रस्त हुने गरेको पाइएको छ । साथै, यसले महिलाको शिक्षा, रोजगारी र सामाजिक अवसरहरूमा समेत पनि बाधा पुगेको पाइन्छ ।

यसरी धेरै महिला अनिच्छित गर्भका कारणले असुरक्षित गर्भपतन गराई मृत्यु हुने र बाँचेकाहरूले पनि धेरै दुःख पाउने भएकाले नै स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित र महिला अधिकारसँग सम्बन्धित संघ संस्थाहरूको अथक प्रयासबाट अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा नै अनिच्छित गर्भ रहेमा सुरक्षित गर्भपतन गराउन पाउने मानव अधिकारका रूपमा मान्यता प्रदान गरेको छ ।

नेपालमा विसं २०५९ मा गर्भपतनले कानुनी मान्यता प्राप्त गरेपछि सर्वप्रथम २०६१ मा काठमाडौँको प्रसूतीगृह थापाथलीमा सुरक्षित गर्भपतन सेवाको सुरुवात गरिएको थियो । त्यसपछि यो सेवाको विस्तार क्रमशः हुँदै छोटो समयमा नै नेपालको ७५ जिल्लाका अस्पतालहरू र केही प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रहरूमा सेवाको विस्तार गरियो । यो सेवालाई अझ ग्रामीण क्षेत्रका महिलाहरूको पहुँचमा पु¥याउन औषधिद्वारा गरिने सुरक्षित गर्भपतन सेवाको सुरुवात गरी हाल ५१ वटा जिल्लाका स्वास्थ्य चौकीहरूसम्म सेवा पु¥याउन सफल भएको छ । नेपाल सरकारले संविधान प्रदत्त मौलिक हक, सर्वोच्च अदालतका आदेश र नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा गरेका प्रतिबद्धताहरूको पालना गर्देै गत वर्षदेखि सबै सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूबाट निःशुल्क सुरक्षित गर्भपतन सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ । नेपालमा हालसम्म तीन हजारको हाराहारीमा चिकित्सक, नर्स तथा अनमीहरूलाई तालिम प्रदान गरी करिब ११ सय स्वास्थ्य संस्थाहरूबाट सेवा सञ्चालन भइरहेको छ । साथै, विभिन्न संघ संस्थाहरूको पनि सहयोग र स्वास्थ्य मन्त्रालयको प्रयासबाट पनि सुरक्षित गर्भपतन र कानुनी प्रावधानहरूबारे प्रचारप्रसार गर्ने काम पनि भइरहेको छ । यस क्षेत्रमा यति धेरै प्रयास भए तापनि नेपालमा सन् २०१४ मा गर्भपतनको स्थितिसम्बन्धी एउटा अध्ययनले एक वर्षभित्र ३ लाख २३ हजार जना महिलाले गर्भपतन गरेको पाइयो । तीमध्ये ५८ प्रतिशतले असुरक्षित गर्भपतन गराएका थियो । सन् २०११ मा गरेको नेपाल जनसांख्यिक स्वास्थ्य सर्वेक्षणअनुसार ३८ प्रतिशत प्रजनन उमेरका महिलाहरूलाई मात्र गर्भपतनले कानुनी मान्यता पाएको बारे ज्ञान भएको पाइयो । यी नतिजाहरूले हामीलाई सुरक्षित गर्भपतनको सेवाका क्षेत्रमा अझ धेरै काम गर्नुपर्ने पाठ सिकाएको छ ।

यदि महिला वा दम्पतीलाई गर्भवती हुने इच्छा छैन भने उनीहरूले परिवार नियोजनको भरपर्दो एवं प्रभावकारी उपाय अपनाउनु सबैभन्दा उत्तम उपाय हो । परिवार नियोजनको प्रभावकारी साधनको प्रयोगले अनिच्छित गर्भ हुने सम्भावना ज्यादै न्यून मात्रामा मात्र हुन्छ । तर विविध कारण जस्तै, परिवार नियोजनको साधन प्रयोग गर्दागर्दै गर्भवती भएमा, हाडनाता करणी, बलात्कार, आमाको स्वास्थ्यका कारणले आदि अवस्थामा, महिलाहरू गर्भपतन गराउन बाध्य हुन्छन् । यदि यस्ता महिलाहरूलाई सुरक्षित गर्भपतन सेवाको सुविधा भएन भने उनीहरूले आफ्नो स्वास्थ्यको जोखिम मोलेर भए पनि गर्भपतन गराउँछन् । यो समस्या नेपालमा मात्र नभएर विश्वका सबै देश र समाजमा व्याप्त छ । अध्ययनले के नतिजा र शिक्षा दिएको छ भने गर्भपतनको समस्या रोक्न परिवार नियोजनको प्रभावकारी साधनहरूको उपलब्धता, गर्भपतनसम्बन्धी ज्ञान, कानुनी सहजता र सुरक्षित गर्भपतन सेवाको उपलब्धता नै सबैभन्दा उत्तम उपाय हो । 
सुरक्षित गर्भपतनलाई प्रजनन स्वास्थ्यको एउटा भागका रूपमा समावेश गरी यसको पहुँच र उपभोग बढाउन आवश्यक छ । साथै, हाल गर्भपतनसम्बन्धी कानुनलाई ज्यानसम्बन्धी महलबाट हटाएर यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र नेपालको संविधानले दिएको प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी मौलिक हकअनुरूप सुरक्षित गर्भपतनसहित प्रजनन स्वास्थ्यको छुट्टै विधयेक बनाउनु जरुरी छ । सुरक्षित गर्भपतन सेवालाई अझ ग्रामीण एवं सीमान्तीकृत वर्गहरूको पहुँचमा पु¥याउन नयाँ सेवा केन्द्रहरूको स्थापना गर्न आवश्यक छ । गर्भपतनसम्बन्धी कानुनी मान्यताको ज्ञान र यससम्बन्धी लाञ्छनाहरूलाई कम गर्न व्यवहार परिवर्तन सञ्चारको प्रभावकारी उपाय अपनाउनुपर्ने देखिन्छ । 
अन्तमा, हाम्रो मुख्य उद्देश्य महिलाहरूलाई अनिच्छित गर्भरहने अवस्था हुनै नदिनका लागि परिवार नियोजन सेवाको उपयोग र उपलब्धतालाई वृद्धि गर्न प्रयास गर्नु हो । यो नै सबैभन्दा उत्तम उपाय हो । तर कारणवश अनिच्छित गर्भ रही गर्भपतन गर्न चाहेमा त्यस्ता महिलाहरूलाई सुरक्षित तरिकाले गर्ने सुविधा प्रदान गर्नु हाम्रो दायित्व हो ।

]]>
विजयादशमीको महत्व http://www.nagariknews.com/news/27804/ Tue, 26 Sep 2017 12:14:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27804/ विजया दशमी अथवा बडादसैँ पर्व समस्त हिन्दूहरू तथा नेपालीहरूको अत्यन्तै विशिष्ट पर्व हो । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमा तिथिसम्म पन्ध्र दिनसम्म मनाइने यस पर्वभित्र हाम्रा विविध सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक पक्ष समाहित छन् । विजया दशमी अथवा बडादसैँ पर्व समस्त हिन्दूहरू तथा नेपालीहरूको अत्यन्तै विशिष्ट पर्व हो । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमा तिथिसम्म पन्ध्र दिनसम्म मनाइने यस पर्वभित्र हाम्रा विविध सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक पक्ष समाहित छन् । खासगरी नारी महाशक्तिका रूपमा प्रख्यात विविध देवी स्वरूपहरूको विशेष पूजा अर्चना र आराधनासहित मनाइने यस पर्वलाई शक्ति आराधनाको विशेष पर्वका रूपमा लिइन्छ । अनेकौँ असुरहरूको विनाश गर्ने आठ हात भएकी सिंहबाहिनी प्रख्यात देवीलाई दुर्गा भनिन्छ । दुर्गा आदिशक्तिकी द्योतक हुन् । दुर्ग नामक राक्षसको वध गरेकीले यिनको नाम दुर्गा रहन गएको पाइन्छ । शक्तिको प्रतीक यिनै देवीका नौ वटा विविध स्वरूपहरूको नौ दिनसम्म पूजा अर्चना गर्ने कार्य आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमी तिथिसम्म गरिन्छ । यसरी नौ दिनसम्म लगातार भगवती दुर्गाकै विविध स्वरूपहरूको पूजा अर्चना गरिने भएकोले बडादसैँ पर्वलाई दुर्गाेत्सव पर्वका रूपमा पनि लिइन्छ ।
     खासगरी दुर्गा माताहरूको अर्चना गर्दै मनाइने यो दुर्गाेत्सव पर्व क्रमैसँग भगवती दुर्गाका विविधस्वरूप अन्तर्गत पर्ने शैलपुत्री ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कुष्माण्डा, स्कन्द माता, कात्यायिनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्घिदात्री गरी जम्मा नौवटी शक्तिस्वरूपीणी देवीहरूको विशेष व्रत, पूजा र उत्सव आदि गरी मनाइने गरिन्छ । यसरी आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म जम्मा नौ दिन भगवती दुर्गाका विविध स्वरूपहरूको आराधना गर्दै मनाइने यो पर्वलाई नवरात्रि पनि भनिन्छ । माथि वर्णित सबै देवी स्वरूपहरू भगवान् शिवकी अर्धांगिनी देवी पार्वतीसँग सम्बन्धित छन् । देवी पार्वतीलाई शिवाशक्तिका रूपमा लिइन्छ । शिवाशक्ति भनेको कल्याणदायिनी शक्ति हो । आफ्नो वा आफूले प्राप्त गरेको शक्ति लोककल्याणको दिशामा परिचालित गर्न सकेमा नै स्वशक्तिको सही सदुपयोग हुनुका साथै आफ्नोसमेत कल्याण हुन्छ ।
    यस विपरीत आफूले प्राप्त गरेको स्वशक्ति अकल्याणकारी मार्गमा ल्याएमा त्यस्तो शक्ति क्रमशः निस्तेज हुँदै स्वयंमा आफूलाई नै निस्तेज तुल्याउँछ । त्यसैले हामीले कहिल्यै पनि स्वशक्तिको दुरुपयोग गर्नु हुँदैन । आफूलाई दुष्कर्मको दिशातर्फ धकेल्नु हुँदैन । यसबाट नै स्वच्छ र कल्याणकारी समाजको निर्माण हुन्छ । जसले ईश्वरीय शक्तिप्रति सधैँ आस्थावान् रहेर उपयुक्त तथ्यलाई मनन गर्छ त्यस्तो व्यक्तिबाट दुष्कर्म हुनै सक्तैन । ईश्वरीय शक्तिप्रतिको आस्थाबाट नै मानवको शरीर र मन दुवैको स्थिति सही दिशामा परिचालित हुनपुग्छ । यसकै माध्यमबाट मानवले आफैँमा आत्मसुधार र आफ्नो आत्मविकास पनि गर्न सक्छ । यसले नै मानवलाई विवेकशील र दूरदर्शी तुल्याउँछ । यस विपरीत दिशामा परिचालित भएर ईश्वरीय शक्तिप्रति अनास्था गर्ने आफ्नो लाभलाई मात्र महत्व दिने अरूका अर्ती उपदेशलाई मनन नगर्ने आफ्नो शक्तिमा अहंकार गर्ने लोभमा परी अनेकौँ किसिमका अकर्म गर्न प्रवृत्त हुने, आफ्ना भुलहरू सुधार्न नचाहेर र एकपछि अर्को भूल गर्दै जाने र नास्तिक भावना भएको मानवको भविष्य अन्धकारमय हुन पुग्छ भन्ने तथ्यमा बडादसैँं पर्वले महत्वपूर्ण प्रकाश पार्दै आएको पाइन्छ ।
     हामी शक्तिको मातले उन्मत्त हुन पुगेको अहंकारी व्यक्तिलाई असुर भन्छौँ । यस्ता असुरहरूमा हिंस्रक प्रवृत्ति पाइन्छ । ंिहंस्रक प्रवृत्तिको विकास मानवमा भयो भने मानवले जस्तोसुकै नीच कर्म पनि गर्न पछि पर्दैन । सुर शब्दले देवतालाई बुझाउँछ । शक्ति र बुद्घिको सही प्रयोग सुरमा रहेको मानवले नै गर्न सक्तछ । यसरी मानवले आफ्नो कर्मका माध्यमबाट नै आफूलाई सुर वा असुरका रूपमा समाजमा परिभाषित गर्छ । उसको कर्मले नै उसलाई सुर वा असुरका रूपमा समाजमा परिभाषित गर्ने गर्छ । हाम्रो समाजमा कसैलाई देवताजस्तो मानव र कसैलाई राक्षसजस्तो मानवका रूपमा चर्चा गर्ने गरिएको पनि पाइन्छ । यस्तो चर्चामा उसको सत्कर्म अथवा दुष्कर्म नै जिम्मेवार रही आएको हुन्छ । जसले आफ्नोसमेत कुनै पर्वाह नगरी आफूलाई लोककल्याणकारी दिशामा समर्पित गर्छ । त्यसलाई सज्जन अथवा देवतासमान र जसले विभिन्न किसिमका विध्वंश मच्चाएर लोकको अहित गर्छ त्यसलाई नै दुष्ट वा राक्षससमान मान्ने गरिन्छ ।
       उपर्युक्त तथ्यलाई पुष्टि गर्न हामी बलिरहेको दियोको प्रकाशलाई अगाडि सार्न सक्छौँ । बलिरहेको दियोको प्रकाशमा असीमित महिमाहरू अन्तर्निहित छन् । हामी बलिरहेको दियोको प्रकाशमा रातिसमेत ईश्वरको पूजा गर्न सक्छौँ, लेखपढ गर्न सक्छौँ । आफूलाई आवश्यक पर्ने खानेकुरा तयार गर्ने कार्यमा पनि प्रकाशले हामीलाई सहयोग गरिरहेको हुन्छ । यस विपरीत त्यही दियोको प्रकाशलाई कसैले चोरी गर्ने, लुटपाट गर्ने काममा पनि उपभोग गर्न सक्छन् । पहिलोमा सत्कर्मको उद्देश्य समाहित छ भने दोस्रोमा दुष्कर्मको । ईश्वरीय शक्तिमा पनि त्यस्तै किसिमको प्रकाश पाइन्छ । यो प्रकाशमा शक्तिका साथै बुद्घिको सही र विवेकपूर्ण प्रयोगको उद्देश्य समाहित छ । दियोको प्रकाशलाई सही कर्मका लागि प्रयोग गर्ने कि दृष्कर्मका लागि प्रयोग गर्ने भन्ने कुरा मानवको मन र मस्तिष्कमा नै निर्भर हुन्छ । तर यो निश्चित छ कि जुन मानवले जस्तो कर्म गर्छ, त्यस्तै कर्मफल भोग्नबाट भने ऊ किमार्थ वञ्चित हुन सक्तैन ।
    यस किसिमको प्रकाश प्रत्येक ईश्वरीय उत्पत्ति र उनीहरूका लीलामा पनि पाइन्छ । आधा शक्तिकी प्रतीक भगवती दुर्गाका विविध देवीस्वरूपहरूको उत्पत्ति र कार्यमा पनि यही प्रकाश अन्तर्निहित गुणलाई सही किसिमले मनन गर्न सकेमा मात्र मानवले आफू पनि बाँच र अरूलाई पनि बाँच्न देऊ भन्ने मानवीय मूल्य र महत्वको सिद्घान्तभित्र अन्तर्निहित प्रकाशलाई आफ्नो जीवनमा परिभाषित गर्नसक्छ । यस्तो मानवबाट नै सही अर्थमा मानवीय सभ्यताको विकासमा सहयोग पुग्नसक्छ । उपर्युक्त शाश्वत सत्यलाई मनन गर्दा बडादसैँ पर्वमा विभिन्न शक्तिपीठहरूमा पुगेर विविध देवी स्वरूपहरूको पूजा उपासना गर्नुमा आफूलाई लोकल्याणकारी मार्गमा लाग्ने शक्ति प्राप्त होस् भन्ने रहेको देखिन्छ । राजनीति दलका नेताहरूका लागि यो अति जरुरी र सान्दर्भिक छ ।

]]>
रोन्हिया शरणार्थी शिविरका हैजा फैलिन सक्ने चेतावनी http://www.nagariknews.com/news/27803/ Tue, 26 Sep 2017 12:12:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27803/ म्यानमारको रखाइन प्रान्तबाट बंगलादेश आएका रोहिन्या समुदाय बसेको शरणार्थी शिविरमा र हैजाको महामारी फैलिन सक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले चेतावनी दिएको छ। ढाका – म्यानमारको रखाइन प्रान्तबाट बंगलादेश आएका रोहिन्या समुदाय बसेको शरणार्थी शिविरमा र हैजाको महामारी फैलिन सक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले चेतावनी दिएको छ।

करिब ४ लाख रोहिन्या म्यानमारबाट बंगलादेश प्रवेश गरेको संयुक्त राष्ट्रसंघको तथ्यांकमा उल्लेख छ। बंगलादेशको शिविरमा  कष्टपूर्ण जीवनयापन गरिरहेका उनीहरूमा सरसफाईको अभावका कारण हैजाको महामारी फैलिन सक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले बताएको छ।

 करिब ४ लाखको संख्यामा रहेका उनीहरूलाई ६८ शिविर बनाएर राखिएको छ। उनीहरूका आधारभुत आवश्यकताहरूको पूर्ति हुन सकेको छैन । त्यसकारण उनीहरूमा हैजाको उच्च जोखिम रहेको विश्व स्वास्थ्य संगठनले बताएको छ।

उनीहरूमा स्वच्छ पिउने पानीको अभावका कारण हैजाको प्रकोप फैलिने चेतावनी विश्व स्वास्थ्य संगठनले दिएको हो। उनीहरूको आधारभुत आवश्यकताको परिपूर्तिमा विशेष निगरानी गरेमा उक्त प्रकोपलाई सुरू हुन नदिदै हटाउन सकिने विश्व स्वास्थ्य संगठनको दाबी छ।

उनीहरू बसेका शिविरहरूलाई लक्षित गरी विभिन्न स्वास्थ्य शिविरहरू सञ्चालन गरिनुपर्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले बताएको छ।

]]>
अमेरिकाले युद्व चाहेको उत्तर कोरियाको आरोप http://www.nagariknews.com/news/27802/ Tue, 26 Sep 2017 11:15:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27802/ उत्तर कोरियाली विदेश मन्त्रालयले अमेरिकाले युद्वको घोषणा गरेको आरोप लगाएको छ। प्योङयाङ–  उत्तर कोरियाली विदेश मन्त्रालयले अमेरिकाले  युद्वको घोषणा गरेको आरोप लगाएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भने उत्तर कोरियाको उक्त अभिव्यक्ति हास्यस्पद भएको बताएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जोन उनको आयु निक्कै नै छोटो समयको भएकाले उनले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धको बाबजुत पनि मिसाईल परीक्षण गरेको बताउँदै सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा एक ट्वीट गरेका थिए। 

उनको ट्वीट पश्चात उत्तर कोरियाली विदेश मन्त्रालयले अमेरिका आफैले युद्वको घोषणा गरेको बताएको हो। उत्तर कोरियाली विदेश मन्त्री रि योङले अमेरिकी युद्व विमानहरू माथि गोली प्रहार गरि खसालिने बताए। उनले अमेरिका आफैलै युद्वको घोषणा गरेको भन्दै यसमा जानकार हुनका लागि विश्व समुदायमाथि आग्रह गरेका छन्।

त्यसकारण उत्तर कोरियामाथि प्रतिकार गर्ने अधिकार रहेको समेत मन्त्री योङले बताए । उत्तर कोरियाली आकाश बाहिर रहेका बमबर्षकहरूलाई समेत उत्तर कोरियाले गोली प्रहार गरि खसाल्ने चेतावनी दिएको छ।

दक्षिण कोरियाली विदेश मन्त्रालयले भने उत्तर कोरियालाई अमेरिकासँग टक्कर लिएर उसलाई उत्तेजक नबनाउनका लागि आग्रह गरेको छ।

]]>
सिरहामा पतीद्वारा पत्नीको हत्या http://www.nagariknews.com/news/27801/ Tue, 26 Sep 2017 10:59:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27801/ सिरहाको धनगडीमाई नगरपालिका भवानीपुरमा पतीद्वरा पत्नीको हत्या भएको छ। स्थानीय ज्ञानेन्द्र चौधरीले पत्नी मञ्जु कुमारी चौधरीलाई हत्या गरेको ईलाका प्रहरी कार्यालय लहानका डिएसपी नरेश सुवेदीले जानकारी दिए। हत्यामा संलग्न चौधरीलाई पक्राउ गरी अवश्यक अनुसन्धान भैरहेको सुवेदीले बताए। लहान- सिरहाको धनगडीमाई नगरपालिका भवानीपुरमा पतीद्वरा पत्नीको हत्या भएको छ। स्थानीय ज्ञानेन्द्र चौधरीले पत्नी मञ्जु कुमारी चौधरीलाई हत्या गरेको ईलाका प्रहरी कार्यालय लहानका डिएसपी नरेश सुवेदीले जानकारी दिए। हत्यामा संलग्न चौधरीलाई पक्राउ गरी अवश्यक अनुसन्धान भैरहेको सुवेदीले बताए।

सोमवार राती मादक पदार्थ सेवन गरी घर आएका ज्ञानेन्द्रले पत्नीसँग अनावश्यक विवाद झिकेर कुटपिटर गर्न थालेको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । फलामे डन्डी(रड) ले शरिरको विभिन्न भागमा घोचेर यातना दिएपछि मञ्जुको घरमै मृत्यु भएको तथ्य प्रहरीले घटनास्थल जाँचपडतालको क्रममा फेला पारेको छ।

ज्ञानेन्द्र र मञ्जुबीच गत्त बैशाख महिनामा विवाह भएको थियो । ज्ञानेन्द्रको मञ्जुसँग दोस्रो विवाह हो । पहिलो पत्नीले यातना सह्ननसकी छोडेर माईती गएपछि ज्ञानेन्द्र मञ्जुसँग दोस्रो विवाह गरेको अनुसन्धानबाट खुलेको प्रहरीले जनाएको छ ।  मृतक चौधरीको शव परिक्षणका लागि लहान अस्पतालमा राखिएको छ ।

 

]]>
बूढीगण्डकी चिनियाँ कम्पनीलाई दिने निर्णय खारेज गर्न निर्देशन http://www.nagariknews.com/news/27800/ Tue, 26 Sep 2017 10:33:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27800/ संसदको अर्थ र कृषि तथा जलस्रोत समितिले बहुचर्चित १२ सय मेगावाटको जलाशययुक्त बूढीगण्डकी आयोजना निर्माणको जिम्मा चिनियाँ कम्पनीलाई दिने निर्णयसहितका सबै प्रक्रिया खारेज गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । अघिल्लो सरकारले बूढीगण्डकी आयोजना बनाउने जिम्मा चीनको सरकारी कम्पनी चाइना गेजुवा ग्रुप अफ कम्पनी (सिजिजिसी) लाई दिने निर्णय गरेको थियो । काठमाडौं- संसदको अर्थ र कृषि तथा जलस्रोत समितिले बहुचर्चित १२ सय मेगावाटको जलाशययुक्त बूढीगण्डकी आयोजना निर्माणको जिम्मा चिनियाँ कम्पनीलाई दिने निर्णयसहितका सबै प्रक्रिया खारेज गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । अघिल्लो सरकारले बूढीगण्डकी आयोजना बनाउने जिम्मा चीनको सरकारी कम्पनी चाइना गेजुवा ग्रुप अफ कम्पनी (सिजिजिसी) लाई दिने निर्णय गरेको थियो ।
दुई समितिको सिंहदरबारमा संयुक्त रुपमा सोमबार बसेकोे बैठकले सरकारलाई बूढीगण्डकी जलाशययुक्त आयोजनाको निर्माण गर्न उक्त कम्पनी दिने निर्णय खारेज गर्न निर्देशन दिएको संसदको अर्थ समितिका सभापति प्रकाश ज्वालाले नागरिकलाई बताए । ‘सरकारले गरेको निर्णय प्रक्रिया नै गलत भएकाले खारेज गर्न निर्देशन दिइएको हो,’ उनले भने, ‘नेपालीहरुकै लगानीमा आयोजना बनाउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।’
गत जेठ ९ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना निर्माणको जिम्मा गेजुवालाई दिने निर्णय गरेको थियो । बूढीगण्डकी आयोजनालाई इन्जिनियरिङ प्रोक्योरमेन्ट कन्ट्राक्ट विथ फाइनान्स (इपिसिएफ) मोडलमा निर्माण गर्ने गरी चिनियाँ कम्पनीलाई जिम्मा दिइएको हो ।
बूढीगण्डकीको निर्णय गर्दा सरकारले प्रचलित कानुन तथा नियम मिचेको समितिको संयुक्त बैठकको ठहर रहेको सभापति ज्वालाले जानकारी दिए । ‘सरकारले गरेको निर्णयले सार्वजनिक खरिद ऐनलाई समेत उल्लंघन गरेकाले निर्णय तत्काल खारेज गर्न भनिएको हो,’ उनले भने, ‘नेपाली जनसहभागितामा स्वदेशी पुँजीमै आयोजना बनाउन सकिने निष्कर्ष निकाल्दै त्यसैअनुसार अघि बढ्न सरकारलाई निर्देशन दिएको हो ।’
आयोजना निर्माण सम्पन्न गर्न दुई खर्ब ६० अर्ब रूपैयाँ लाग्ने अनुमान ऊर्जा मन्त्रालयको छ । प्रतिमेगावाट करिब २०–२१ करोड रूपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ ।
आयोजनाका लागि दुई सय ६३ मिटर अग्लो बाँध बनाइने छ । बाँध बनाउँदा फेवातालभन्दा १४ गुना ठूलो ताल बन्नेछ । आयोजना वरिपरि दुई सय ७५ किलोमिटरको चक्रपथ बनाइने छ । सुरुमा दुई सय १० किलोमिटर चक्रपथ निर्माण गर्ने भनिएकोमा पछि करिब पौने तीन सय किलोमिटरको चक्रपथ बनाउने गरी सर्भे भएको ऊर्जा मन्त्रालयको भनाइ छ । नेपाल आयल निगमले उक्त आयोजनाको पूर्वाधार निर्माणका लागि आठ अर्बभन्दा बढी रूपैयाँ संकलन गरेको छ ।
आयोजनाले डुबान क्षेत्रभित्रका स्थानीयलाई न्यूनतम पाँच लाख २५ हजारदेखि अधिकतम आठ लाख ५० हजार रुपैयाँ मुआब्जा वितरण गरिरहेको छ । आयोजनाका लागि ६० हजार रोपनी निजी जग्गा अधिग्रहण हुनेछ । आयोजनाबाट आठ हजार घरधुरी प्रभावित हुने अध्ययनले देखाएको छ ।

गत भदौ २५ गते बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना डुबान क्षेत्रभित्रका स्थानीयले मुआब्जाको लागि छिटो पहल गर्न प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई अनुरोध गरेका थिए । डुबान क्षेत्रमा पर्ने गोरखा र धादिङका साबिक २७ गाविसका स्थानीयको प्रतिनिधिमण्डलले प्रधानमन्त्रीलाई भेटी १२ बुँदे मागपत्र समेत बुझाएका थिए ।
बूढीगण्डकी डुबान क्षेत्रमा पर्ने गोरखा र धादिङको साबिक २७ गाविसको खेतबारीको मुआब्जा पोहोर मंसिर र पुसमा निर्धारण गरिए पनि गत आर्थिक वर्षमा साबिकका ६ गाविसमा मात्रै वितरण गरिएको छ । त्यहाँ पनि सबैले रकम नपाएको सरोकार समितिले जनाएको छ । समितिले मुआब्जा निर्धारण भएको एक वर्षपछि प्रतिवर्ष १५ प्रतिशतको दरले वृद्धि गर्न माग गरेको छ ।
डुबान क्षेत्रमा पर्ने आरुघाट, आर्खेत र खहरे बजारको मुआब्जा अझैसम्म निर्धारण नभएको भन्दै उनीहरुले ती ठाउँको मुआब्जा पनि तत्काल निर्धारण गरी वितरण सुरु गर्न माग गरेका छन् ।
आयोजना क्षेत्रमा पर्ने गोरखा र धादिङका ६० हजार रोपनी जग्गा जिल्ला प्रशासन कार्यालयले डेढ वर्षदेखि रोक्का गरेको छ । व्यक्तिगत घरजग्गाको मुआब्जा वितरणमा करिब ६० अर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्ने देखिए पनि चालु आर्थिक वर्षमा सरकारले जम्मा १० अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।

]]>
नेपाल टेलिकमको अन्तर्राष्ट्रिय कल आम्दानी घट्यो http://www.nagariknews.com/news/27799/ Tue, 26 Sep 2017 10:32:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27799/ नेपाल टेलिकमको अन्तर्राष्ट्रिय कलबाट हुने आम्दानीमा झन्डै २२ प्रतिशतले कमी आएको छ । गत वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय ट्राफिकबाट ११ अर्ब ५० करोड आम्दानी गरेको टेलिकमले यस वर्ष नौ अर्ब रुपैयाँमात्र आम्दानी गरेको छ । काठमाडौं- नेपाल टेलिकमको अन्तर्राष्ट्रिय कलबाट हुने आम्दानीमा झन्डै २२ प्रतिशतले कमी आएको छ । गत वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय ट्राफिकबाट ११ अर्ब ५० करोड आम्दानी गरेको टेलिकमले यस वर्ष नौ अर्ब रुपैयाँमात्र आम्दानी गरेको छ ।
गत वर्षभन्दा दुई अर्ब ५० करोड रुपैयाँ कम आम्दानी गरेको टेलिकमको आम्दानी २१.७३ प्रतिशतले घटेको हो । टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय कलबाट यस वर्ष १३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखेको थियो ।
यसै सन्दर्भमा टेलिकमलाई अन्तर्राष्ट्रिय कलबाट गर्ने आम्दानी घटेको विषयमा सात दिनभित्र सत्यतथ्य जानकारी गराउन संसदको विकास समितिले सोमबार निर्देशन समेत दिएको छ । ‘टेलिकमको अन्तर्राष्ट्रिय कलबाट हुने आम्दानी घटेको पाइएको छ,’ समितिका सभापति रविन्द्र अधिकारीले नागरिकसँग भने, ‘आम्दानी किन घट्दै गएको हो जानकारी गराउन निर्देशक दिएका छौं ।’ यस वर्ष प्रक्षेपण गरिएभन्दा चार अर्ब ५० करोड रुपैयाँ कमी आउनुका कारण पेस गर्न निर्देशन दिने सोमबार बसेको समिति बैठकले निर्णय गरेको सभापति अधिकारीले बताए ।
त्यसैगरी, समितिले स्थानीय तहमा रहेका विद्यालय, हेल्थपोस्ट, हुलाक, अस्पताल तथा अन्य सार्वजनकि सेवा प्रदायक निकायमा गुणस्तरीय दूरसञ्चार÷टेलिफोन सेवा कत्तिक १५ अगावै र इन्टरनेट सेवा एक वर्षभित्र अनिवार्य रुपमा पु¥याउन सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई निर्देशन दिएको छ । समितिले पूर्वाधार विकासलाई गति दिन रारा, अन्नपूर्ण बसक्याम्प, सगरमाथा बेसक्याम्प, लुक्ला, जनकपुर, लुम्बिनीलगायत स्थान र महŒवपूर्ण ट्रेकिङ रुटमा दूरसञ्चार सेवा विस्तार गर्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिन समितिले निर्देशन दिएको छ ।
समितिले एक महिनाभित्र अनिवार्य रुपमा गुणस्तरमा अभिवृद्धि गर्न, शुल्कमा पारदर्शिता कायम गर्न र आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरी सेवा सञ्चालन गर्न नेपाल सरकार, सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय, नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण र सेवा प्रदायकहरुलाई निर्देशन दिएको जनाएको छ ।
दूरसञ्चार क्षेत्रका सेबा प्रदायकबीच अझै पनि संयुक्त पूर्वाधार, इन्टरकनेक्टिभिटी, नम्बर पोर्टाबिलिटी लगायत विषयमा समस्या रहेको भन्दै आगामी तीन महिनाभित्र उक्त समस्या समाधान गर्न, टिभी ह्वाइट स्पेस प्रयोग सम्बन्धी कार्यविधि तीन महिनाभित्र बनाउन, हाल उपलब्ध फोरजी सेवा समेत गुणस्तरीय नरहेकोले तत्काल गुणस्तरीय बनाउन समितिले पुनः मन्त्रालय, प्राधिकरण र सेवा प्रदायकहरुलाई निर्देशन दिएको छ ।
इन्टरनेसनल टेलीकम्युनिकेसन युनियनले नेपालका लागि उपलब्ध गराएको स्याटेलाइट स्पेस प्रयोग गर्ने सम्बन्धमा काम हुन नसकेको भन्दै त्यसबारे स्पष्ट कार्यविधि तीन महिनाभित्र तयार गरी उपलब्ध स्याटेलाइट स्पेस प्रयोग गर्नेतर्फ अग्रसर हुन समितिले मन्त्रालय र प्राधिकरणलाई निर्देशन दिएको छ ।
त्यसैगरी, दूरसञ्चार ऐन, २०५३ ले दूरसञ्चार एवं प्रविधिमा भएको विकासलाई सम्बोधन गर्न नसकेको देखिएकोले प्रविधि÷विकासमैत्री हुने गरी उक्त ऐनलाई नयाँ ऐनमार्फत प्रतिस्थापन गर्न शीघ्रातिशीघ्र विधेयक मस्यौदा गरी संसदमा दर्ता गराउन सरकारलाई निर्देशन दिएको छ ।
मध्य पहाडी लोकमार्ग, हुलाकी राजमार्ग, उत्तर दक्षिण मार्गहरू एवं आन्तरिक सडक सञ्जालमा आधारित अप्टिकल फाइबर बिछ्याउने कार्यलाई युद्धस्तरमा सम्पादन गर्न, अप्टिकल फाइबरमाथिको स्वामित्व कसको रहने हो स्पष्ट तथा विस्तृत जानकारी १० दिनभित्र समितिलाई जानकारी गराउन र दूरसञ्चार क्षेत्रको पूर्वाधार निर्माण गर्दा अन्य पूर्वाधार विकास गर्ने निकायसँग समन्वय गर्न पनि समितिले निर्देशन गरेको छ ।
मोबाइल सेवाको नवीकरण दस्तुर सम्बन्धमा हालसम्म पनि निर्णय हुन सकेकोले उक्त विषयलाई यथाशीघ्र टुंग्याउन, सार्वजनिक सेवा प्रवाहका लागि मोबाइल एपहरु प्रभावकारी हुने भएकोले विकास गरी प्रयोगमा ल्याउन समिति नेपाल सरकार, सूचनातथा सञ्चार मन्त्रालय र दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई निर्देशन दिने निर्णय गरेको जनाएको छ

]]>
गौतमले मन्त्रीलाई बुझाए चौबीस घन्टे स्पष्टीकरण http://www.nagariknews.com/news/27798/ Tue, 26 Sep 2017 10:28:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27798/ मुलुकको उड्डयन क्षेत्रको नियामक निकाय नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतमले पर्यटनमन्त्री जीतेन्द्रनारायण देवलाई चौबीस घन्टे स्पष्टीकरणपत्रको जवाफ बुझाएका छन् । काठमाडौं- मुलुकको उड्डयन क्षेत्रको नियामक निकाय नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतमले पर्यटनमन्त्री जीतेन्द्रनारायण देवलाई चौबीस घन्टे स्पष्टीकरणपत्रको जवाफ बुझाएका छन् ।
गौतमलाई गत भदौ २७ गते सोधिएको ११ बुँदे स्पष्टीकरणको जवाफ चित्त बुझ्दो नभएको तर्क गर्दै मन्त्री देवले असोज ५ गते पुनः चौबीस घन्टे स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय गरेका थिए ।

केही उपाय नलागेपछि कार्यसम्पादन स्तरको बहाना बनाएर मन्त्री देवले महानिर्देशक गौतमलाई नियतवस पदमुक्त गर्ने उद्देश्य राखेको प्रस्ट भएको छ।

सम्बद्ध स्रोतका अनुसार महानिर्देशक गौतमले सोमबार चार पृष्ठ लामो जवाफ मन्त्री देवलाई बुझाएका छन् । सिंहदरबारस्थित पर्यटन मन्त्रालयमा रहेको मन्त्री सचिवालयमा दिउँसो ४ः४५ बजे गौतमले चौबीस घन्टे स्पष्टीकरणपत्रको जवाफ बुझाएका हुन् ।
महानिर्देशक गौतमले स्पष्टीकरण बुझाएलगत्तै उपमहानिर्देशक राजन पोखरेललाई निमित्त दिएर मंगलबार बिदामा बसेका छन् । मन्त्री देवले त्रिभुवन विमानस्थलका महाप्रबन्धक देवानन्द उपाध्यायलाई ल्याउने भित्री तयारी गरिरहेका बेला आफू लगत्तै दोस्रो वरीयताका पोखरेललाई निमित्त दिएपछि अप्ठेरो पर्ने देखिन्छ ।
मन्त्री देवले चौबीस घन्टे स्ष्टीकरण सोध्ने निर्णय गरेको भोलिपल्ट असोज ६ गते प्राधिकरण मुख्यालयमा स्पष्टीकरणपत्र पठाएका थिए । तर, महानिर्देशक गौतम आकस्मिक बिदामा बसेका कारण असोज ८ गते आइतबारमात्र पत्र बुझेका थिए । त्यसको जवाफ गौतमले सोमबार दिएका हुन् ।
स्रोतका अनुसार मन्त्री देवले सोधेको स्पष्टीकरणको ११औं बुँदामा ‘करार सम्झौताअनुसार अत्यन्त न्यून कार्यसम्पादन रहेकाले उचित जवाफ दिन’ भनिएको छ । त्यसैलाई आधार बनाइ गौतमले जवाफ दिएका छन् ।
२०७३ असोजमा महानिर्देशक गौतम र तत्कालीन पर्यटन सचिव शंकरप्रसाद अधिकारीबीच ३० बुँदे करार सम्झौता भएको थियो । गौतमसँगै नेपाल वायुसेवा निगमका महाप्रबन्धक सुगगरत्न कंसाकार, नेपाल पर्यटन बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशी, संस्कृति विभागका महानिर्देशक भेषराज दाहाल, पर्यटन विभागका महानिर्देशकसहित मन्त्रालयकै अन्य विभिन्न महाशाखा प्रमुखसँग पनि करार सम्झौता गरिएको थियो ।
‘सबैसँग करार सम्झौता गरिए पनि अहिले आएर प्राधिकरण महानिर्देशक गौतमलाई मात्र स्पष्टीकरण सोधिनु र कार्यसम्पादन स्तर अत्यन्त न्यून भनेर ठोकुवा गर्नुको अर्थ के हो ?,’ पर्यटन मन्त्रालयका एक उच्च अधिकारीले सोमबार नागरिकसँग भने, ‘केही उपाय नलागेपछि कार्यसम्पादन स्तरको बहाना बनाएर मन्त्री देवले महानिर्देशक गौतमलाई नियतवस पदमुक्त गर्ने उद्देश्य राखेको प्रस्ट भएको छ ।’
त्यसबेला करार सम्झौता गर्दा पत्रकार तथा सञ्चारकर्मीको समेत उपस्थिति थियो । सम्झौतापछि प्रत्येक साता प्रगति विवरण तयार गरी पर्यटन सचिवलाई बुझाउँदै आएको तर हालसम्म मन्त्रालयबाट एक पटक पनि प्रतिक्रिया नजनाइएको महानिर्देशक गौतमले बताउँदै आएका छन् ।
यसअघि भदौ २७ गते सोधिएको ११ बुँदे स्पष्टीकरणको गौतमले एक हजार सात सय पृष्ठ लामो जवाफ मन्त्री देवलाई बुझाएका थिए । उक्त जवाफको १० बुँदामा केही प्रतिक्रिया नजनाएका मन्त्री देवले असोज ५ गते पुनः चौबीस घन्टे स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय गरेका थिए ।
त्यसको तीन दिनपछि पर्यटन मन्त्रालयले विज्ञप्ति जारी गरी गौतमलाई सोधिएको स्पष्टीकरणका केही बुँदा विषयभन्दा बाहिर गएर तत्कालीन निमित्त सचिव सुरेश आचार्यले सोधेको भन्दै उनलाई नै स्पष्टीकरण सोधिएको जनाएको थियो ।
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री स्तरीय निर्णयअनुसार गत भदौ २७ गते तत्कालीन निमित्त सचिव आचार्यले प्राधिकरण महानिर्देशक गौतमलाई ११ बुँदे स्पष्टीकरण सोधेका थिए । त्यसबेला सचिव महेश्वर न्यौपाने चीन भ्रमणमा रहेका कारण आचार्यले निमित्त सचिवको जिम्मेवारी पाएका थिए ।
मन्त्री देवले करार सम्झौताअनुसार सन्तोषजनक काम गर्न नसकेको विषयमा केन्द्रित भई स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय भए पनि निमित्त सचिव आचार्यले त्यसबाहेकका केही विषयमा गौतमलाई स्पष्टीकरण सोधेको मन्त्रालयको भनाइ छ । त्यसपछि असोज ४ गतेको पर्यटन मन्त्री स्तरीय निर्णयअनुसार तत्कालीन निमित्त सचिव आचार्यलाई उल्टै स्पष्टीकरण सोधिएको थियो ।
आचार्यलाई स्पष्टीकरण सोधिए पनि हाल उनी चेक गणतन्त्रमा छन् । हालै लुक्ला विमानस्थलमा दुर्घटनाग्रस्त भएको गोमा एयरको जहाजको ‘ब्ल्याक बक्स’ लिएर उनी चेक गणतन्त्र गएका हुन् । दुर्घटना छानबिन आयोगका सदस्य सचिव आचार्य र अध्यक्ष त्रिरत्न मानन्धर सँगै छन् । आचार्यले स्पष्टीकरणको जवाफ फर्केर आएपछि दिनेछन् ।
‘गौतमलाई स्पष्टीकरण सोध्ने तत्कालीन निमित्त सचिव आचार्यलाई नै स्पष्टीकरण सोधिनुको अर्थ गौतमलाई सोधिएको स्पष्टीकरणको औचित्य पुष्टि नहुनु भन्ने हो,’ मन्त्रालय उच्च स्रोतले भन्यो, ‘यो प्रकरणले नयाँ मोड लिएको छ ।’
यो प्रकरणमा मुछिएका पर्यटन मन्त्री देवको उनकै पार्टी नेपाल लोकतान्त्रिक फोरमभित्रै विरोध भएको छ । देवसँगै पार्टी अध्यक्ष तथा कार्यबाहक प्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदार र उनका छोरा सुभाष पनि यो प्रकरणमा मुछिएका छन् ।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सुधारको काम तोकिएको समयमा पूरा नगरेपछि प्राधिकरणले २०७३ मंसिर २४ मा ठेक्का सम्झौता रद्द गरी कालोसूचीमा राखेको स्पेनको ठेकेदार कम्पनी ‘कन्स्ट्रक्टोरा सान्जोसे एसए’ को पक्ष लिँदै पर्यटन मन्त्री देवले गत भदौ तेस्रो साता महानिर्देशक गौतमसँग ११ बुँदे स्पष्टीकरण सोधेका थिए । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले पनि सान्जोसेलाई कालोसूचीमा राखेको सूचना २०७४ असार २८ मा निकालेको थियो ।
स्रोतका अनुसार सान्जोसेको दाबीलाई सहयोग पु¥याउने गरी यसअघि पर्यटन मन्त्रीले गरेको निर्णय अहिले आएर गलत साबित भएको छ । गौतमलाई सोधिएको स्पष्टीकरणमा सान्जोसेको ठेक्का किन रद्द गरिएको भन्ने बुँदासमेत उल्लेख छ । तर, मन्त्रालयले आइतबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा ‘त्रिभुवन विमानस्थल सुधार आयोजनामा सान्जोसे र स्पेनी परामर्शदाताले सम्झौताविपरीत बारम्बार लापरबाही र अटेरी गरेको र निरन्तर प्रयास गर्दा पनि कार्यप्रगति नभएपछि प्राधिकरण सञ्चालक समितिको निर्णय, पर्यटन मन्त्रालय, अर्थ मन्त्रालय, राष्ट्रिय योजना आयोग तथा दातृ निकाय एसियाली विकास बैंकको सहमतिका आधारमा सबैको एकल धारणाबाट सान्जोसेको ठेक्का रद्द गरिएको’ उल्लेख छ ।
गौतमलाई प्राधिकरण महानिर्देशकबाट हटाउन शक्ति दलाल समूहसँगै राजनीतिक नेतृत्वसमेत संलग्न भएको स्रोतको दाबी छ । यो प्रकरणमा कार्यबाहक प्रधानमन्त्री गच्छदार, उनका छोरा सुभास, पर्यटन मन्त्रालय र त्रिभुवन विमानस्थलका महाप्रबन्धक देवानन्द उपाध्यायलगायत उड्डयन क्षेत्रका केही व्यवसायी संलग्न छन् । उपाध्याय गौतमलाई हटाएपछि नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको महानिर्देशक बन्ने दाउमा छन् । उनी भने महानिर्देशकपछिको तेस्रो वरीयतामा पर्छन् ।
ठेक्का सम्झौता रद्द गरेपछि सान्जोसेको पर्फर्मेन्स ग्यारेन्टी र अग्रिम भुक्तानी गरी एक अर्ब ६५ करोड ८२ लाख ३३ हजार नौ सय ३९ रुपैयाँ जफत गरी प्राधिकरणको खातामा ल्याइएको थियो । ठेकेदारले सम्झौता अन्त्य भएपछि २ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ भुक्तानी मागेकोमा प्राधिकरणले ९ करोड रुपैयाँ मात्र दिएको थियो । उक्त कम्पनीले प्राधिकरणविरुद्ध चार अर्ब ६० करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति माग गर्दै मुद्दा हालेको छ भने प्राधिकरणले त्यसको जबाफमा करिब ६ अर्ब रुपैयाँको क्षतिपूर्ति दाबी गरेको छ । प्राधिकरणसँग ठेक्का सम्झौता भएपछि उसले स्पेन अदालतमा ‘स्टे अर्डर’ मागे पनि निर्णय भने प्राधिकरणकै पक्षमा आएको थियो ।

]]>
३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने राष्ट्र बैंकको निर्णय http://www.nagariknews.com/news/27797/ Tue, 26 Sep 2017 10:27:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27797/ नेपाल राष्ट्र बैंक, सञ्चालक समितिको बैठकले कर्मचारीको ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने निर्णय गरेको छ । राष्ट्र बैंक सञ्चालक समितिको आइतबार बसेको बैठकले कर्मचारीको ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने निर्णय गरेको र यस विषयमा सुझाव लिन फाइल लोकसेवा आयोगमा पठाएको छ । काठमाडौं- नेपाल राष्ट्र बैंक, सञ्चालक समितिको बैठकले कर्मचारीको ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने निर्णय गरेको छ । राष्ट्र बैंक सञ्चालक समितिको आइतबार बसेको बैठकले कर्मचारीको ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने निर्णय गरेको र यस विषयमा सुझाव लिन फाइल लोकसेवा आयोगमा पठाएको छ ।

३० वर्षे सेवा अवधिको व्यवस्था हटाउने निर्णय सञ्चालक समितिले गरेको र लोक सेवा आयोगसँग रायसुझाव मागिएको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता नारायणप्रसाद पौडेलले सोमबार नागरिकलाई बताए । ‘आइतबार बसेको सञ्चालक समिति बैठकले ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउने निर्णय गरेको छ,’ उनले भने, ‘सुझाव लिनका लागि लोकसेवा आयोगमा पठाएको छ ।

साथै, उक्त बैठकले ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउँदा पर्ने प्रभाव न्यूनीकरणका लागि आवश्यक सुझाव पेस गर्न सञ्चालक समितिका सदस्य रामजी रेग्मीको नेतृत्वमा एक समिति गठन गरिएको छ । ‘३० वर्षे सेवा अवधि हटाउँदा नयाँ कर्मचारीको वृत्ति विकासमा न्यून असर पु¥याउने उपायको खोजी गरिनेछ,’ समितिका एक सदस्यले भने, ‘समितिको एकमात्रै उद्देश्य ३० वर्षे सेवा अवधि हटाउँदा पर्ने असरलाई कसरी कम गर्न सकिन्छ भन्ने नै हो ।’
३० वर्षे सेवा अवधि हटाउँदा कर्मचारीको वृत्ति विकासमा पर्ने असरको न्यूनीकरणका साथै उक्त समितिले राष्ट्र बैंकको संघीय संरचनाबारे पनि आवश्यक सुझाव दिनेछ ।
राष्ट्र बैंकको संरचनालाई संघीयता अनुसार परिमार्जन गरेर पनि कर्मचारीको वृत्ति विकासमा असर पर्न नदिने योजनासहित ३० वर्षे सेवा सीमा हटाइएको प्रवक्ता पौडेलले बताए ।
३० वर्षे सेवा अवधि सम्बन्धमा राष्ट्र बैंकले आधा दर्जनभन्दा बढी समिति गठन गरी अध्ययन गरिसकेको छ । ती सबैले ३० वर्षे सेवा अवधि खारेज गरेर ५८ वर्षे उमेर हद लागू गर्न सुझाव दिएका थिए ।  
२०६० सालअघिसम्म सेवा अवधिको व्यवस्था एकै कायम थियो । तर, सरकारले पा“च वर्षको लागि २०५७ सालमा ल्याएको वित्तीय क्षेत्र सुधार कार्यक्रमका कारण केन्द्रीय बैंकका कर्मचारीको सेवा अवधिमा दोहोरो मापदण्ड अपनाइएको थियो ।

३० वर्षे सेवा अवधि हटाउन नहुने पक्षमा कर्मचारी संघ, संगठन उभिएका छन् । उनीहरुले ३० वर्षे कार्यकाल हटाउन नहुने बताउँदै आएका छन् । मंगलबार (आज) गभर्नर चिरञ्जीवी नेपाल र डेपुटी गभर्नरको कार्यकक्षमा धर्ना दिने कार्यक्रम रहेको कर्मचारी संघका एक प्रतिनिधिले बताए । ‘व्यवस्थापनले एकलौटी निर्णय गरेको छ, त्यसकारण हामीले आन्दोलन सुरु गरेका छौंं’, उनले भने, ‘कर्मचारीलाई पर्ने मर्काबारे बोल्ने र स्पष्ट धारणा राख्ने योजना स्वरुप मंगलबार धर्ना दिने कार्यक्रम रहेको छ ।’
मुलुकको केन्द्रीय बैंकभित्र कर्मचारीको सेवा अवधि कति राख्ने भन्ने विवाद सुरु भएको लामो समय भएको छ । नयाँ कर्मचारीले सेवा अवधि ३० वर्ष मात्र हुनुपर्छ भन्दै लबिङ गरिरहेका छन् भने पुरानाको अडान ५८ वर्षमा अवकाश दिनुपर्छ भन्ने छ ।

]]>
‘पद्मावती’ विवाद http://www.nagariknews.com/news/27796/ Tue, 26 Sep 2017 10:15:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27796/ महंगो सेटमा फिल्म बनाउन माहिर बलिउड निर्देशक सञ्जय लीला भन्सालीको फिल्म ‘पद्मावती’को फष्र्टलुक सार्वजनिक हुनासाथ फिल्मकर्मीदेखि दर्शकसम्मले फष्र्टलुकको तारिफ गरे । मुम्बई- महंगो सेटमा फिल्म बनाउन माहिर बलिउड निर्देशक सञ्जय लीला भन्सालीको फिल्म ‘पद्मावती’को फष्र्टलुक सार्वजनिक हुनासाथ फिल्मकर्मीदेखि दर्शकसम्मले फष्र्टलुकको तारिफ गरे । अभिनेत्री दीपिका पादुकोणलाई दरबारका रानीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको फष्र्टलुकले तारिफ पाइरहँदा एउटा समूह भने यसको विरोधमा उत्रिएको छ । पोस्टरमा असन्तुष्ट समूहले निर्देशक भन्सालीको विरोधमा नाराबाजी र पोस्टर जलाएका छन् ।
भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार श्री राजपूत करणी सेना नामको एक समूहले यो फिल्मको सुटिङ समयदेखि नै विरोध गर्दै आएको थियो । गत शनिबार समूहले जयपुरमा फिल्मका विरुद्ध प्रदर्शनसमेत ग¥यो । समूहले जयपुरको राजमन्दिर सिनेमा हलबाहिर भन्सालीका विरुद्ध नाराबाजीसँगै फिल्मको पोष्टर पनि जलाएको थियो ।
‘जयपुरमा सुटिङको समयमा भन्सालीले राजपुत र इतिहासकारलाई फिल्म देखाउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । त्यसपछि कसैले पनि हामीसँग न त सम्पर्क नै गरे, न त फिल्म नै देखाए,’ समूहका जयपुर जिल्लाध्यक्ष नारायण सिंह दिवरालाले भने, ‘श्री राजपूत करणी सेनाको कार्यसमिति र अन्य संस्थाहरूले पनि इतिहासकारलाई फिल्म देखाउनुपर्छ भन्ने माग गरिरहेका छन् । मिडियामार्फत् फिल्मले इतिहासको तोडमोड गरेको थाहा पायौं । हामी यस्तो काम कदापि हुन दिदैनौं ।’
वर्षको सुरुवातमा जयपुरमा फिल्मको सुटिङका समयमा समूहका सदस्यले भन्सालीमाथि हातपात गरेका थिए । उनीहरूले सुटिङ सेट पनि तोडफोड गरिदिएका थिए । तोडफोडमा संलग्नले पुस्तकमा कतै नलेखिएको अलाउद्दीन खिलजी भन्ने व्यक्तिलाई पद्मावतीको प्रेमीका रूपमा देखाएको भन्दै आक्रोशित भएका थिए ।
गत मार्चमा करणी सेनाका केही सदस्यले चित्तौडगढ किल्लामा रहेको पद्मिनी महलमा रहेको सिसा पनि फुटाइदिएका थिए । यो सिसामै अलाउद्दीन खिलजीले रानी पद्मावतीको रूपको दर्शन गरेको मानिन्छ । तर, सेनाले पद्मावती जुन कालखण्डमा आएका थिए, त्यसको धेरै वर्षपछि मात्र सिसाको खोजी भएको दाबी गर्दै आएको छ ।
फिल्ममा अभिनेता शाहिद कपुरले पदमावतीका पति राजा रावल रतन सिंहको भूमिका निभाएका छन् । अर्का अभिनेता रणवीर सिंहले अलाउद्दीन खिलजीको भूमिकामा छन् । फिल्म आगामी डिसेम्बर १ मा रिलिज हुँदैछ ।

]]>
फूलमानको ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदूत दम्पती http://www.nagariknews.com/news/27795/ Tue, 26 Sep 2017 10:11:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27795/ सञ्चारकर्मी फूलमान बलको निर्देशन रहेको फिल्म ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदुत ऊ लिउन ऊ देखिने भएका छन् । भूकम्पले तितर वितर पारेको एउटा परिवारका सदस्यहरुले पुर्नमिलनको लागि गरेको संघर्षमा आधारित फिल्ममा राजदुत दम्पतीले विशेष भूमिकामा अभिनय गरेका हुन् । काठमाडौं- सञ्चारकर्मी फूलमान बलको निर्देशन रहेको फिल्म ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदुत ऊ लिउन ऊ देखिने भएका छन् । भूकम्पले तितर वितर पारेको एउटा परिवारका सदस्यहरुले पुर्नमिलनको लागि गरेको संघर्षमा आधारित फिल्ममा राजदुत दम्पतीले विशेष भूमिकामा अभिनय गरेका हुन् ।
फिल्ममा राजदुत दुम्पतीको भूमिका रहने दृश्यको गत आइतबार नगरकोटमा छायांकन गरिएको छ । निर्देशक बलका अनुसार पूर्व पाइलट राजदुत ऊले यसअघि म्यान्मारकै एउटा फिल्ममा पाइलटकै भूमिका अभिनय गरेका थिए । ‘‘नीरफूल’को कथाबस्तु मन परेकोले राजदुत ऊ अभिनयका लागि राजी हुनुभयो,’निर्देशक बलले भने,‘राजदुत ऊ दम्पत्तिले फिल्ममा गरेको चरित्र अहिलेलाई गोप्य राखिएको छ ।
फिल्ममा दयाहाङ राई, रेखा थापा, शान्ति वाइवा, जिग्मे छ्योइकी घिसिङ, पुष्कर गुरुङ, सरोज अर्याल, सरिता गिरी, बुद्धि तामाङ, राजन खतिवडालगायतको अभिनय रहेको फिल्मको हाल धमाधम छायांकन भइरहेको छ ।
धादिङको रुबी भ्याली र काठमाडौंमा खिचिएको फिल्मको ८० प्रतिसत छायांकन सकिएको र दसैं लगत्तै रुबी भ्यालीमा छायांकन थालिने निर्देशक बलले खुलाए । अमेरिकास्थित ग्रीनतारा इन्टरटेनमेन्ट र नेपाल–म्यान्मार फ्रेण्डसीप काउन्सिलको सहकार्यमा सेलो प्रोडक्शनले निर्माण गरिरहेको फिल्मको कार्यकारी निर्माता डोमा सोनाम रहेकी छन् । फिल्ममा कतारबाट माया केसी, बेलायतबाट दिपक श्रेष्ठ, जापानबाट उदय लामा, इजरायलबाट चन्द्रमाया तामाङ, कोरियाबाट दिनेश लम्तरी मगर, नेपालबाट अशोक थापा निर्माता रहेका छन् । निर्देशक वल र सचिन घिमिरेको पटकथा रहेको फिल्मको छायांकन प्रमोद कार्कीले गरेका छन् भने संगीत अर्जुन पोखरेलको छ ।

]]>
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एकको मृत्यु http://www.nagariknews.com/news/27794/ Tue, 26 Sep 2017 10:06:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27794/ मोरङको बेलबारी नगरपालिका-११ स्थित पूर्व-पश्चिम राजमार्गमा मोटरसाइकल दुर्घटना हुँदा आज बिहान एकजनाको मृत्यु भएको छ। पूर्वबाट पश्चिम जाँदै गरेको को २१ प ४२१० नंको मोटरसाइकल आज बिहान १ः३० बजे आफैँ अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको थियो। उर्लाबारी- मोरङको बेलबारी नगरपालिका-११ स्थित पूर्व-पश्चिम राजमार्गमा मोटरसाइकल दुर्घटना हुँदा आज बिहान एकजनाको मृत्यु भएको छ। पूर्वबाट पश्चिम जाँदै गरेको को २१ प ४२१० नंको मोटरसाइकल आज बिहान १ः३० बजे आफैँ अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको थियो। 

 दुर्घटनामा मोटरसाइकलको पछाडि सवार उदयपुर त्रियुगा नगरपालिका–३ का ३९ वर्षीय अशोक राईको धरानस्थित बिपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचारका क्रममा आज बिहान ३ः३० बजे मृत्यु भएको हो । 
दुर्घटनामा मोटरसाइकल चालक मोरङ जिल्लाको पथरी शनिश्चरे नगरपालिका–१ का १९ वर्षीय सनम तामाङ गम्भीर घाइते भएकाले उनको धरानमै उपचार भइरहेको छ । 
दुर्घटनामा परेको मोटरसाइकल नियन्त्रणमा लिइएको इलाका प्रहरी कार्यालय, बेलबारीका प्रहरी निरीक्षक रामजी कटुवालले जानकारी दिए। रासस

]]>
दसैंका गीतमा पीडा http://www.nagariknews.com/news/27793/ Tue, 26 Sep 2017 10:00:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27793/ वाल्यकालमा औंला भाँँच्दै धेरैले यही गीत गाउँदै दसैंलाई निम्ता दिन्थे । यो गीत गाउँदा घरमै दसैं आइसकेको धेरैलाई आभाष हुन्थ्यो । तर, अहिले यो गीत विरलै सुनिन्छ । संगीत र प्रविधिमा आएको परिवर्तनले दशैं र तिहारका गीतमा माया पिरती, दुःख, व्यथाका भावले स्थान पाएका छन् । काठमाडौं- दसैं आयो
खाउँला पिउँला
कहाँ पाउँला
चोरी ल्याउँला
धत्त पापी म त छुट्टै बसौंला

वाल्यकालमा औंला भाँँच्दै धेरैले यही गीत गाउँदै दसैंलाई निम्ता दिन्थे । यो गीत गाउँदा घरमै दसैं आइसकेको धेरैलाई आभाष हुन्थ्यो । तर, अहिले यो गीत विरलै सुनिन्छ । संगीत र प्रविधिमा आएको परिवर्तनले दशैं र तिहारका गीतमा माया पिरती, दुःख, व्यथाका भावले स्थान पाएका छन् । दशैंमा रमाइलो गर्ने पुस्ता मरुभूमिमा श्रम गर्न गएपछि गायक संगीतकारले पनि उनीहरूकै भावनालाई प्रतिनिधित्व गर्ने गरी गीत तयार गर्ने गरेका छन् । त्यसैले आजभोलिका दसैं गीतमा उमंगभन्दा पीडा नै ज्यादा झल्कने गरेको पाइन्छ । ज्योतिप्रकाश विकले रचना गरेको तलको गीत यस्तै भावना समेट्ने प्रतिनिधि गीत हो ।
यो दसैंमा पनि म त घर आउने भइन
साथीसंगी सायद मेरो कर्ममा नै छैन

विदेशिएको छोराले दसैंमा घर परिवारको सम्झना गर्दै गरेको विलौना यो गीतमा छ । ‘धेरै नेपाली युवा यतिबेला खाडीमा दुःख गरिरहेका छन्,’ गायक तथा गीतकार ज्योतिप्रकाश विक भन्छन्, ‘उनीहरूका लागि दसैं एउटा बिझाउने घाउ नै बन्छ । त्यसैले त्यस्तै गीत गाएँ ।’
चालीस लाख बढी युवा वैदेशिक रोजगारीमा रहँदा उनीहरूले पठाउने रेमिट्यान्सबाटै नेपालमा रहेका परिवारले दसैं मनाउँछन् । तर, विदेशमा रहेकाहरू दसैंमा एक्लो महसुस गर्छन् । गाउँघर साथीसंगीको याद अनि विगतका दसैंमा परिवारसँग गरिएका रमाइलो नै उनीहरूको मन बुझाउने साथी बन्ने गरेका छन् ।
‘मेरो परदेशी मायालुको खबर आएन’ बोलको पुस्कल शर्मा र पूर्णकला विसीले गाएको गीतले पनि परदेशीकै पीडा बोल्छ ।
भन्छेउ आमा, रोएनी रोइछैनौ
था’छ तिम्रो साथ कोइछैन
खालीखुट्टा गर्दैछु छौ कि गामवेशी पाखा

एउटा छोराले दसैंमा आमाको दुःख सम्झदै पशुपति शर्माले दसैं गीतमा नेपाली आमाको पीडा पोखेका छन् ।
बसेकी छु तिमीलाई नै कुरी
परदेशीको मन कति निष्ठुरी

विष्णु माझी र ऋषि खड्काको स्वरको गीतले पनि दसैं परदेशिएका र उनका परिवारका लागि झझल्को मात्र हुने औंल्याएको छ ।
आउँछु भनु था’छैन आउने दिन
आउन्न भनौ क्यारी मन दुखाउने

जय देवकोटाले पनि विदेशिएपछि दसैंमा घर फर्किन नपाएको पीडा नै ओकलेका छन् । कुलेन्द्र विक र देवी घर्तीले पनि ‘यो दुःखीलाई के दसैं के तिहार’ भन्दै गीतमा दसैं मनाउन नपाउँदाको पीडा ओकलेका छन् ।
‘दसैं आयो, यसपाली त आउनुस न ए हजुर’ भन्दै शान्ति सुनार र भगिरथ चलाउनेले  पनि  परदेशकै पीडा दसैं गीतमार्फत् दर्शक स्रोतामाझ ल्याएका छन् ।  राजु परियार र जमुना रानाले ‘यसपालि म आउँदैछु घर’ भनेर पीडाका गीतभन्दा विपरित केही सान्त्वना दिने प्रयास गरेका छन् । उनले झैं ‘होला गाउँघरमा रम्म र झम्म म पनि त आउँदैछु दसैको दिनसम्म’ भनेर पूर्णकला विसी र अमितबाबु रोकायाले पनि आशा देखाएका छन् ।
अरुबेलाभन्दा कम गीत रेकर्ड गराएकी गायिका पूर्णकला विसी देशका युवाहरू परदेशिएकाले पनि दसैंमा यस्तै भावका गीत बढी आएको बताउँछिन् । परदेशमा बस्नुको पीडा परदेशीले गीत वा एल्बम निकालेर पोख्ने कारणले पनि दसैंमा यस्ता भावको गीतको बाहुल्य रहेको उनको अनुमान छ ।
‘विदेशमा बस्नेले पनि दसैं तिहारका गीतमा लगानी गर्ने र लेख्ने चलन बढेको छ,’ उनले भनिन्, ‘आफ्नै पीडा गीतमा बढी पोख्छ्न । हामीले पनि उहाँहरूलाई नै लक्ष्य गर्दै गीत गाउने गरेका छौं ।’
एल्बमको बजार सकिएर कलाकारको आम्दानी स्टेज कार्यक्रममा खुम्चिएपछि गायक गायिकाको सिर्जना पनि स्टेज लक्षित भएको छ । ‘स्टेज कार्यक्रममा पनि कलाकारले कमाउने भनेको विदेशबाट नै हो । कलाकार पनि यही दसैंको बेला विदेशतिरै हुन्छन् । उताका श्रोताले पनि यस्तै गीत सुन्न चाहन्छन् । त्यही भएर पनि उमंगभन्दा दुःखका गीत बढी आएका हुन्,’ खरेलले भनिन् ।

]]>
मोइनको आक्रामक शतक http://www.nagariknews.com/news/27792/ Tue, 26 Sep 2017 09:48:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27792/ अलराउन्डर मोइन अलीको आक्रामक शतकप्रेरित इङ्ल्यान्डले आइतबार तेस्रो एकदिवसीय खेलमा वेस्ट इन्डिजमाथि १ सय २४ रनको फराकिलो जित हात पारेको छ । ब्रिस्टोल- अलराउन्डर मोइन अलीको आक्रामक शतकप्रेरित इङ्ल्यान्डले आइतबार तेस्रो एकदिवसीय खेलमा वेस्ट इन्डिजमाथि १ सय २४ रनको फराकिलो जित हात पारेको छ ।
३ सय ७० रनको लक्ष्य पछ्याएको वेस्ट इन्डिजले ३९.१ ओभरमा २ सय ४५ रनमा अलआउट भयो ।
वेस्ट इन्डिजका ओपनर क्रिस गेलले सर्वाधिक ९४ रनको योगदान दिए । ७८ बल खेलेका गेलले ९ चौका र ६ छक्का प्रहार गरे । त्यस्तै जेसन मोहम्मदले ३८ र कप्तान जेसन होल्डरले ३४ रन जोडे ।
वेस्ट इन्डिजलाई सस्तोमा समेट्ने क्रमममा इङ्ल्यान्डका लियाम प्लुङकेटले ५२ रन खर्चंदै ५ र एडिल रासिदले ३४ रन खर्चंदै ३ विकेट लिए ।
यसअघि टस हारेर पहिलो ब्याटिङका लागि उत्रिएको इङ्ल्यान्डले निर्धारित ५० ओभरमा ९ विकेट गुमाउँदै ३ सय ६९ रनको सम्मानजनक योगफल तयार पारेको थियो ।
७४–३ को स्थितिमा रहेको इङ्ल्यान्डको इनिङ अली र जो रुटले चौथो विकेटका लागि १ सय ३२ रनको महŒवपूर्ण साझेदारी गर्दै उकासेका थिए ।
५७ बल खेलेका अलीले ७ चौका र ८ छक्काको मद्दतमा १ सय २ रनको योगदान दिँदा ७९ बलको सामना गरेका रुटले ७ चौका र २ छक्काको मद्दतमा ८४ रनको योगदान दिए ।
त्यस्तै बेन स्टोक्सले ७३ र क्रिस वोक्सले ३४ रनको योगदान दिए । ६५ बल खेलेका स्टोक्सले ५ चोैका र ३ छक्का प्रहार गर्दा ३४ बलको समना गरेका वोक्सले १ चौका र १ छक्का प्रहार गरे ।
वेस्ट इन्डिजका मिग्वेल कुमिङसले ३, होल्डरले २ तथा जेरोमी टेलर, एस्ले नर्स र रोमन पावेलले समान १ विकेट लिए ।
चौथो एकदिवसीय खेल बुधबार ओभलमा हुनेछ ।

]]>
जितले नेपालको सम्भावना जीवित http://www.nagariknews.com/news/27791/ Tue, 26 Sep 2017 09:43:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27791/ खेल सकिन दश मिनेट बाँकी छँदा रोमन लिम्बुले दर्शनीय गोल गरेपछि नेपालले सोमबार यु–१८ साफ च्याम्पियनसिप फुटबल प्रतियोगितामा बंगलादेशलाई २–१ ले हराएको छ । काठमाडौं- खेल सकिन दश मिनेट बाँकी छँदा रोमन लिम्बुले दर्शनीय गोल गरेपछि नेपालले सोमबार यु–१८ साफ च्याम्पियनसिप फुटबल प्रतियोगितामा बंगलादेशलाई २–१ ले हराएको छ ।
खेल बराबरीतर्फ धकेलिने सम्भावना भएको अवस्थामा रोमनले मैदानको मध्यभागबाट प्रहार गरेको फ्रिकिक सोझै गोलमा परिणत भएको थियो । भुटानको थिम्पुस्थित चाङलिमिथाङ रंगशालामा नेपालले २२औं मिनेटमा अभिषेक रिजालको गोलबाट अग्रता लिएको थियो । तर, साबिक विजेता नेपालले अग्रता लामो समय टिकाउन सकेन । त्यसको ८ मिनेट नबित्दै बंगलादेशका मोहम्मद अल्लामिनले बराबरी गोल फर्काए । तर खेल सकिन १० मिनेट बाँकी रहँदा रोमनले फ्रिकिकमा गोल गर्दै नेपालको जित पक्का गरे ।
प्रतियोगितामा नेपाल पहिलो खेलमै आयोजक भुटानसँग १–० ले पराजित भएको थियो । तर, दोस्रो खेलमा माल्दिभ्सलाई २–० ले हराउँदै नेपालले प्रतियोगितामा उत्कृष्ट पुनरागमन ग¥यो । तेस्रो खेलमा बंगलादेशलाई हराएपछि नेपालले च्याम्पियनसिपको ट्रफी जित्ने सम्भावना बढेको हो ।
जितसँगै नेपालले तीन खेलबाट ६ अंक जोडेको छ । समान खेलबाट ६ अंक नै जोडेको भारत र बंगलादेश क्रमशः पहिलो र दोस्रो स्थानमा छन् । ६ अंक नै जोडेको आयोजक भुटान गोलअन्तरका आधरमा चौथो स्थानमा छ । माल्दिभ्सले अहिलेसम्म कुनै अंक जोड्न सकेको छैन । अन्तिम खेलमा नेपालले अब भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ भने भुटानले बंगालदेशसँग खेल्नेछ । उपाधि रक्षा गर्न नेपालले भारतलाई हराउनैपर्ने दबाब छ । नेपालले भारतलाई हराए पनि बंगलादेश र भुटानको नतिजाले मात्रै उपाधिको टुंगो लाग्नेछ ।
नेपालले दुई वर्षअघि घरेलु मैदानमा पहिलो संस्करणको साफ यु–१९ च्याम्पियनसिपको उपाधि जितेको थियो । प्रतियोगितामा नेपालसहित भुटान, बंगलादेश, भारत र माल्दिभ्स गरी ५ टोलीको सहभागी छन् । राउन्ड रोबिन लिगका आधारमा हुने प्रतियोगिताको शीर्ष स्थान हासिल गर्ने टोलीले प्रतियोगिताको उपाधि जित्नेछ ।

]]>
अभ्यास खेलमा पहिलो हार http://www.nagariknews.com/news/27790/ Tue, 26 Sep 2017 09:39:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27790/ आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपअन्तर्गत हङकङविरुद्धको खेलका लागि तयारी गर्न भारत भ्रमणमा रहेको नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली सोमबार चेन्नईको स्थानीय टोली सेन्टर फर स्पोटर््स साइन्स (सिएसएस) सँग ५ रनले पराजित भएको छ । काठमाडौं- आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपअन्तर्गत हङकङविरुद्धको खेलका लागि तयारी गर्न भारत भ्रमणमा रहेको नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली सोमबार चेन्नईको स्थानीय टोली सेन्टर फर स्पोटर््स साइन्स (सिएसएस) सँग ५ रनले पराजित भएको छ ।
टस जितेर पहिले ब्याटिङ गरेको सिएसएसले निर्धारित ५० ओभरमा सबै विकेट गुमाएर २ सय १५ रन बनाएको थियो । २ सय १६ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपालले ४०.३ ओभरमा सबै विकेट गुमाएर २ सय १० रन मात्र जोड्न सक्यो । भारत भ्रमणमा ४ अभ्यास खेलमा नेपाल पराजित भएको यो पहिलो खेल हो । यसअघिको तीनै खेलमा नेपाल विजयी भएको थियो ।
सिएसएसका लागि ओपनर अनन्थले ४५ रन जोड्नुबाहेक अग्र र मध्यपंक्तिका ब्याट्सम्यानले उल्लेख्य प्रदर्शन गर्न सकेनन् । तथापि तल्लो क्रममा विलकिन्स भिक्टोरले ७४ रन जोड्दै टोलीलाई सम्मानजनक स्कोरतर्फ डो¥याएका थिए । भिक्टोरलाई तुसेरले २६ तथा एल गणेशले २० रन बनाएर साथ दिएका थिए । ८९ बलमा ९ चौका र १ छक्का प्रहार गरेका भिक्टोरले सातौं विकेटका लागि तुसेरसँग ४६ तथा गणेशसँग आठौं विकेटका लागि ७३ रनको साझेदारी गरेका थिए ।
नेपालका सुशन भारीले तीन विकेट लिँदा सन्दीप लामिछाने र करण केसीले समान २÷२ विकेट लिए । त्यस्तै सोमपाल कामी र सागर पुनको नाममा १÷१ विकेट रह्यो ।
नेपालले पछिल्लो खेलको टोलीमा तीन खेलाडी परिवर्तन गरेको थियो । उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लको स्थानमा पारस खड्का तथा शरद् भेषावकर र ललितसिंह भण्डारीको स्थानमा सुशन भारी र सुशील कँडेललाई टोलीमा समावेश गरिएको थियो ।
ओपनिङमा ब्याटिङ गर्न आएका कप्तान पारस खड्का अर्धशतक बनाउनबाट १ रनले चुके । ४० बलमा ७ चौका र १ छक्का प्रहार गरेका पारसले ४९ रन जोडे । उनले सागर पुनसँग पहिलो विकेटका लागि ८४ रनको साझेदारी गरेका थिए । सागरले ७ चौका र २ छक्कासहित ६९ रन बनाए । आरिफ शेख ७ रन बनाएर आउट भए । यु–१९ टोलीका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले ४५ रन जोडे । अग्रपंक्तिले राम्रो गरे पनि तल्लो क्रमका ब्याट्सम्यानले खेल्न नसक्दा नेपाल ५ रनले पराजित भयो । विनोद भण्डारीले १५ रन जोड्नुबाहेक अन्यले दोहोरो अंकमा रन जोड्न सकेनन् ।
सिएसएसका अरुण बालाजीले ५ विकेट लिँदा भिक्टोरले ३ विकेट लिए । गणेश र वेनकटको नाममा १÷१ विकेट रह्यो ।
अग्रपंक्तिले राम्रो गरे पनि तल्लो क्रमका ब्याट्सम्यानले खेल्न नसक्दा नेपाल ५ रनले पराजित भयो ।

]]>
बिरामी छट्पटाउँदै शय्यामा, डाक्टर धर्नामा http://www.nagariknews.com/news/27789/ Tue, 26 Sep 2017 09:32:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27789/ बिरामी छोरालाई बोकेर आएका बर्दिया, मैनापोखर निवासी राजाराम थारु नेपालगन्ज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल परिसरबाट सोमबार उपचार नगराएरै घर फर्किए । निमोनिया भएको आशंकामा राजारामले आफ्नो आठ वर्षीय छोरालाई नेपालगन्ज ल्याएका थिए । जब उनी अस्पतालको ओपिडी कक्ष बाहिर प्रवेश गरे, त्यहाँ वातावरण सुनसान देखियो । नेपालगन्ज- बिरामी छोरालाई बोकेर आएका बर्दिया, मैनापोखर निवासी राजाराम थारु नेपालगन्ज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल परिसरबाट सोमबार उपचार नगराएरै घर फर्किए । निमोनिया भएको आशंकामा राजारामले आफ्नो आठ  वर्षीय छोरालाई नेपालगन्ज ल्याएका थिए । जब उनी अस्पतालको ओपिडी कक्ष बाहिर प्रवेश गरे, त्यहाँ वातावरण सुनसान देखियो ।
      अरुबेला बिरामीको भिडभाड देखिने अस्पताल सुनसान देखेपछि उनले बाहिर आएर सोधपुछ गर्दा डाक्टरहरू आन्दोलित भएको थाहा पाए । ‘छोरालाई सञ्चो नभएर ल्याएको त डाक्टर आन्दोलनमा पो रहेछन्,’ उनले भने । बिरामी छोरा बोकेर राजाराम घर फर्किदै गर्दा आन्दोलनरत डाक्टरको एउटा समूह जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा धर्नामा बसेको थियो ।
   नेपालगन्जका विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत डाक्टरहरु बिरामी जाँच्न छाडेर सोमबार बिहान साढे १० बजेबाट मध्याह्न १२ बजेसम्म जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा धर्ना दिन गएका थिए । नेपाल चिकित्सक संघको नेतृत्वमा विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत ठूलो संख्याका डाक्टरहरू धर्नामा बसेका हुन् । चिकित्सक संघ भेरी अञ्चल समितिका सचिव डा. आर.के. झाका अनुसार आन्दोलनरत डाक्टरहरू ‘एप्रोन’ लगाएर धर्नामा बसेका थिए । त्यहाँको वातावरण हेर्दा डाक्टरले बिरामीको स्वास्थ्यभन्दा आन्दोलनलाई बढी महत्व दिएको अनूभुती हुन्थ्यो । उनीहरू धर्मामा बसिरहँदा अस्पतालका शैड्ढयामा बिरामीको चित्कार सुन्ने कोही थिएन । ओपिडी कक्षामा जाँच गराउन आएका बिरामी कोही घर फर्किदै थिए, भने कोही अस्पताल परिसर बाहिर टोलाइरहेका देखिन्थ्ये ।
     आन्दोलनरत डाक्टरले आकस्मिक सेवा बाहेकका सबै सेवा बन्द गराउँदै आएका छन् । ओपिडी कक्ष तीन दिनदेखी बन्दा हुँदा बिरामीहरु निकै मर्कामा परेका छन् । अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीले समेत राम्रो उपचार पाएका छैनन् । उपचार गर्दा बिरामीको ज्यान गएमा उपचार गर्ने चिकित्सकबाटै क्षतिपूर्ति भराउने सम्बन्धी विधेयक ल्याउने सरकारको निर्णयविरुद्ध बाँके सहित देशभरका डाक्टरहरू शुक्रबारबाट आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । डाक्टरहरू आन्दोलित हुँदा बिरामीले सास्ती खेपेका छन् । डाक्टरको आन्दोलनले बिरामीको मानव अधिकार गम्भीर रूपले हनन भएको अधिकारकर्मीले बताएका छन् ।
   राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका क्षेत्रीय निर्देशक मुरारी खरेलले स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा बन्द, हडताल गरेर आन्दोलनमा उत्रिनु जायज कुरा नभएको बताएका छन् । ‘उपचार गर्न छाडेर डाक्टरले आन्दोलन गर्नु जायज कुरा होइन, बिरामीले एउटा गोली औषधि खान नपाएर अकालमा ज्यान गुमाउन नपरोस्,’ मानव अधिकारको दृष्टिकोणले यस्तो गर्न मिल्दैन,’ उनले भने ।
     सरकारले ल्याउन लागेको विधेयक चिकित्सा क्षेत्रमा देखा परेको विकृति विरुद्ध रहेको स्पष्ट पार्दै खरेलले भने, ‘डाक्टरको गल्तीले बिरामीको मृत्यु भएको प्रमाणित भएमा मात्र कारबाही हुने भएकाले यसका विरुद्ध हड्ताल गर्न आवश्यक छैन ।’ आन्दोलनरत नेपाल चिकित्सक संघ भेरी अञ्चल कार्यसमिति अध्यक्ष रमेश श्रेष्ठले सरकारले निर्णय नसच्याउँदासम्म आन्दोलन नरोक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

]]>
शैक्षिक क्षेत्रका लागि स्रोत जुटाउँदै स्थानीय तह http://www.nagariknews.com/news/27788/ Tue, 26 Sep 2017 08:59:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27788/ सरकारले प्रारम्भिक बालशिक्षादेखि माध्यामिक तहसम्मको शिक्षाको व्यवस्थापन गर्ने अधिकार स्थानीय निकायलाई दिएसँगै उक्त अधिकार कार्यान्वयन गर्न स्थानीय निकायका पदाधिकारीहरू आवश्यक स्रोत जुटाउन अग्रसर भएका छन् । काठमाडौं- सरकारले प्रारम्भिक बालशिक्षादेखि माध्यामिक तहसम्मको शिक्षाको व्यवस्थापन गर्ने अधिकार स्थानीय निकायलाई दिएसँगै उक्त अधिकार कार्यान्वयन गर्न स्थानीय निकायका पदाधिकारीहरू आवश्यक स्रोत जुटाउन अग्रसर भएका छन् ।
विगतमा शिक्षा मन्त्रालयले नै विद्यालय शिक्षा व्यवस्थापन गर्दै आर्थिक स्रोत पनि जुटाउँदै आएको थियो । जस अन्तर्गत पाठ्यक्रम व्यवस्थापन, पाठ्यपुस्तक वितरण, छात्रवृत्ति, शिक्षक व्यवस्थापन, शैक्षिक सामग्री व्यवस्थापन, कक्षाकोठा व्यवस्थापन लगायतका जिम्मेवारी थियो । तर यो वर्षदेखि विद्यालय शिक्षा व्यवस्थापनको जिम्मेवारी स्थानीय निकायले बहन गर्ने भएको छ ।
काठमाडौं महानगरपालिका प्रवक्ता ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले सरकारले स्थानिय तहलाई विद्यालय शिक्षा व्यावस्थापनको जिम्मेवारी दिएसँगै कार्यान्वयनको चुनौती पनि थपिएको बताए । यो वर्ष मन्त्रालयबाट १ अर्ब ४९ करोड वित्तीय अनुदान आएकोमा पहिलो किस्तामा ६४ करोड प्राप्त भएको उनले बताए । ‘जसमध्ये चालू आर्थिक वर्षलाई १७ करोड मात्र शिक्षालाई छ,’ प्रवक्ता कार्कीले भने, ‘यो रकम शिक्षकको तलबलाई ठिक्क हुन्छ । शैक्षिक गुणस्तर सुधार र कक्षा सुधारकोलागि रकम नै छैन । त्यही भएर पनि हामीहरू आफैं स्रोत जुटाउन लागेका छौं ।’
सरकारले उपलब्ध गराएको १७ करोड पनि आधारभूत तह (प्रारम्भिक बाल शिक्षादेखि कक्षा ८ सम्म)को लागि मात्र हो । प्रवक्ता कार्कीले स्थानीय तहले हालसम्म घरजग्गा कर, घर बहाल कर, व्यवसाय कर, सावरी साधन कर, मनोरञ्जन कर, उद्योग करलगायतका आर्थिक श्रोत पहिचान गरेको र यसैबाट संकलन भएको आर्थिक रकमबाटै शिक्षामा खर्च गरिने योजना स्थानिय निकायले बनाइरहेको उनले जनाए ।
‘यो वर्ष काठमाडौं महानगरपालिकाले पहिचान गरेको आर्थिक स्रोतहरूको करबाट १२ अर्ब उठ्ने अनुमान छ,’ उनले नागरिकसँग भने, ‘शिक्षा हाम्रो लागि नयाँ काम हो । शिक्षा नियमावली बन्न नसकेकाले अलि ढिला भएको हो ।’
जिल्ला शिक्षा कार्यालय काठमाडौंका योजना तथा कार्यक्रम अधिकृत शुकदेव नेपालका अनुसार काठमाडौं महानगरपालिकामा कक्षा १ देखि १२ सम्म कुल १ हजार ४ सय ३ विद्यालय छन् जसमा ३ लाख ४ सय ७६ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । त्यसमध्ये २ सय ७२ सार्वजनिक विद्यालयहरू सञ्चालित छन् जसमा कुल ६८ हजार ९ सय ८ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । ती विद्यालयमा राहत कोटा सहितका कुल ४ हजार ६ सय १८ शिक्षक कार्यरत छन् ।
काठमाडौं जिल्ला शिक्षा अधिकारी प्रकाश सापकोटाले महानगरपालिकाले उपलब्ध गराएको १७ करोड रकम शिक्षकको तलबमा खर्च भइरहेको जनाए । ‘काठमाठौं महानगरपालिकाले राम्रोसँग घर बहाल नै उठाउन सक्यो भने शिक्षाको गुणस्तर व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ,’ शिक्षा अधिकारी सापकोटाले भने, ‘स्थानीय कानुन बनेपछि मात्र शिक्षाको उचित व्यवस्थापन हुन्छ ।’
विद्यालय शिक्षाको जिम्मेवारी स्थानीय तहले पाएपछि काठमाडौं महानगरपालिकाले मात्र होइन अन्य नगरपालिकाहरू पनि शैक्षिक व्यवस्थापनको लागि आर्थिक स्रोत पहिचान गरी शिक्षामा आर्थिक व्यवस्थापन तर्फ जुटेका छन् ।
भक्तपुर नगरपालिका प्रमुख सुनिल प्रजापतिका अनुसार यो नगरपालिकामा ३५ सार्वजनिक विद्यालय सञ्चालनमा छन् । सार्वजनिक विद्यालयमा मात्र कुल २६ हजार ६९ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् भने राहतसहित १ हजार ४ सय ७७ शिक्षक कार्यत छन् । हालसम्म सरकारले नै सबै शैक्षिक व्यवस्थापन गर्दै आएको थियो । अब यो जिम्मेवारी स्थानीय तहलाई आएकोले शैक्षिक व्यवस्थापनमा केही चुनौती थपिने उनको आकलन छ । प्रजापतिले यसअघि पनि भक्तपुर नगरपालिकाले ७ शैक्षिक निकाय व्यवस्थापन गर्दै आएकाले त्यही अनुभवको आधारमा आर्थिक स्रोतको पहिचान गरी शैक्षिक क्षेत्रमा लगानी गरिने योजना सुनाए ।
सरकारले यो वर्ष उपलब्ध गराएको १९ करोड शिक्षाको बजेट जिल्लाले शिक्षक तलब भत्ता र भौतिक निर्माणको लागि वितरण ग¥यो । ‘भक्तपुर नगरपालिकाको मुख्य आर्थिक स्रोत पर्यटन कर हो,’ नगर प्रमुख प्रजापतिले भने, ‘गत वर्ष पर्यटक शुल्कबाट मात्र २० करोड रकम जुटेको थियो । अब यो वर्ष पर्यटन शुल्कबाट २५ करोड र नक्सा पास, व्यवसाय कर, उद्योग कर, मालपोत, घरबहाल, पसल करबाट ७ करोड गरी कुल ३२ करोड आर्थिक श्रोत जुटाउने हाम्रा लक्ष्य छ । सबैभन्दा बढी रकम शिक्षा क्षेत्रमै खर्च हुने भएकाले नगरपालिकाको आन्तरिक स्रोतबाटै शिक्षामा लगानी हुन्छ ।’
ललितपुर महानगरपालिका जिल्ला शिक्षा कार्यालयका उपसचिव महेन्द्र क्षेत्रीका अनुसार हाल सरकारले जिल्लाको अधिकार कटौटी गरी नगरपालिकालाई दिएकाले समन्वयमा समस्या आएको हो । यो वर्ष केन्द्रले दिएको बजेटबाट काम भए पनि अगामी शैक्षिक सत्रमा स्रोत जुटाउन स्थानीय तहलाई ठूलो चुनौती हुने उनको भनाइ छ ।
उनका अनुसार जिल्लाका कुल ४ सय ८६ विद्यालयमा १ लाख २९ हजार ८ सय ९१ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । सार्वजनिक विद्यालय भने १ सय ८६ मात्र छ । सार्वजनिक विद्यालयमा कुल ३७ हजार ४ सय ९४ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।
ललितपुर महानगरपालिका प्रमुख चिरीबाबु श्रेष्ठले महानगरपालिकाको आम्दानीको स्रोत घर बहाल कर र रजिष्ट्रेसन शुल्क भएको जनाए । विगतमा २ प्रतिशत मात्र घर बहाल कर उठाउन पाउने नियमलाई यस वर्ष हेरफेर गरी १२ प्रतिशतसम्म उठाउन पाउने नगर सभाले तय गरेको उनले खुलाए । उनले ललितपुर महानगरपालिकाका सरकारी विद्यालयहरूको गुणस्तर सुधार्न आपूmहरू गम्भीर भएको जनायँदै शिक्षामा लगानी गर्न कुनै कन्जुस्याई नगर्ने समेत दाबी गरे ।
‘हाम्रो मुख्य लक्ष्य नै शिक्षा सुधार हो,’ श्रेष्ठले भने, ‘त्यही भएर यो वर्ष हामीले घर बहाल, रजिष्ट्रेसन शुल्क, सम्पत्ति कर, व्यवसाय कर, नक्सा पास लगायतका स्रोतबाट ३ अर्ब २२ करोड रकम जुटाउने नगर सभाबाटै पास ग¥यौं । घर बहाल कर उठाउन चुनौती  भए पनि हामी शसक्त रूपमा संकलन गर्नेछौं । साथै हामी स्थनीय स्तरमै शिक्षा नीति बनाएर रकम खर्च गर्नेछौं ।’

]]>
नाइजेरियाली नाइके खोज्दै प्रहरी http://www.nagariknews.com/news/27787/ Tue, 26 Sep 2017 08:57:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27787/ २ किलो ७ सय ग्राम कालो हेरोइन पठाउने व्यक्ति नाइजेरियाली नागरिक रफक्वाइन कोलेन्स रहेको खुलेपछि लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोले उनको पहिचान गर्न नाइजेरिया र लागूऔषध अनुसन्धान सम्बन्धी अन्तराष्ट्रिय संस्थाको सहयोग मागेको छ । काठमाडौं- २ किलो ७ सय ग्राम कालो हेरोइन पठाउने व्यक्ति नाइजेरियाली नागरिक रफक्वाइन कोलेन्स रहेको खुलेपछि लागूऔषध नियन्त्रण ब्युरोले उनको पहिचान गर्न नाइजेरिया र लागूऔषध अनुसन्धान सम्बन्धी अन्तराष्ट्रिय संस्थाको सहयोग मागेको छ ।
नेपालमा फेला परेका कोकिनको मुख्य नाइके नाइजेरियाली नागरिक रहेको खुले पनि कसैको पूर्ण पहिचान हुन सकेको छैन । यस अगाडिको अनुसन्धानमा नाइजेरियाली नागरिक क्याथरिन र जोनको नाम खुलेको थियो । यी दुवैको पहिचानका लागि व्युरोले सम्बन्धित देशको प्रहरीसँग सूचना आदानप्रदान गरे पनि यी दुवैको पहिचान हुन सकेको छैन ।
आइतबार पक्राउ परेका बोलेभियन नागरिक एडमर ऐनेजलोपेजले प्रारम्भिक वयानमा कोलेन्सको नाम लिएपछि व्युरो उनको खोजीमा खटिएको हो । भारतीय नागरिक कमर जहानबाट कसैको नाम खुलेको छैन । उनले बेहेनजीले कोकिन लिन नेपाल पठाएको मात्रै बताएकी छिन् ।
‘एक नाइजेरियाली नागरिकको नाम खुलेकाले सम्बन्धित मुलुकको सुरक्षा निकायसँग उनकोबारेमा जानकारी लिने प्रयास भइरहेको छ,’ ब्युरो प्रमुख डिआइजी ठुले राईले भने, ‘ पक्राउ परेका दुवैबाट थप सूचना लिने प्रयास जारी छ ।’
प्रहरी संगठनको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था इन्टरपोल, लागूऔषध र अपराध हेर्ने राष्ट्र संघीय कार्यालय युएनओडिसी लगायतकाले कोकिन, हेरोइन लगायतको तस्करीमा संलग्नहरुको खोजी र पहिचानमा सघाउने गर्छ ।
अनुसन्धान अधिकारीका अनुसार बोलेभियन नागरिक एनेजलोपेज भर्खरै कोकिनको भरियाको रूपमा काम सुरु गरेको देखिएको छ । उनले एक नाइजेरियाली नागरिकको नाम लिए पनि अन्यको नामबारे जानकारी नभएको दाबी गरेका छन् ।
भारतीय महिला जहान कोकिन तस्करीको अनुभवी भरिया हुन् । उनले अनुसन्धानमा प्रहरीलाई सहयोग गरेकी छैनन् । ‘बोलेभियन सोझो देखिए, उनले जानकारी भएसम्मको सूचना दिएका छन्,’ अनुसन्धानमा संलग्न स्रोतले भन्यो, ‘भारतीय महिला अनुभवी देखियो । उनीबाट सूचना निकाल्न सकिएको छैन ।’
कोकिनको मुख्य स्रोत कोलम्बिया, पेरु र बोलेभिया हुन् । अमेरिका, क्यानडा, अष्ट्रेलिया, चीन, सिंगापुर, हगंकगं, कतार, नेदरल्याण्ड लगायतका मुलुकमा कोकिन पु¥याउन ब्राजिल, पेरु र बोलेभियामा संगठित गिरोह सक्रिय छन् ।
पेरु र बोलेभियाबाट कोकिन युरो र अमेरिकी मुलुक पू¥याउन नेपाललाई ट्रान्जिट बनाउँदा रुट लामो हुने भए पनि ७ वर्षदेखि नाइजेरियाली समूहले हवाईमार्गमार्फत नेपालमा कोकिन भिœयाएर स्थलमार्गबाट भारत र चीन र हवाईमार्गबाट दुवई, मलेसिया, थायल्याण्ड हुँदै अन्य देश पु¥याउन सक्रिय देखिएका छन् ।

]]>
फोरम लोकतान्त्रिकमा मन्त्री फेर्न दबाब http://www.nagariknews.com/news/27785/ Tue, 26 Sep 2017 08:53:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27785/ फोरम लोकतान्त्रिकबाट सरकारमा सहभागी मन्त्री फेर्न पार्टीभित्र दबाब परेको छ । फोरम लोकतान्त्रिकको शनिबार र आइतबार बसेको पदाधिकारी बैठकमा अधिकांश नेताहरूले प्रदेश २ को स्थानीय तह चुनावमा पार्टीले निराशाजनक भोट ल्याउनुमा पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूको प्रस्तुति राम्रो नरहेको भन्दै उनीहरुलाई फिर्ता बोलाएर नयाँ व्यक्तिलाई पठाउनुपर्ने सुझाव राखेका थिए । काठमाडौं- फोरम लोकतान्त्रिकबाट सरकारमा सहभागी मन्त्री फेर्न पार्टीभित्र दबाब परेको छ । फोरम लोकतान्त्रिकको शनिबार र आइतबार बसेको पदाधिकारी बैठकमा अधिकांश नेताहरूले प्रदेश २ को स्थानीय तह चुनावमा पार्टीले निराशाजनक भोट ल्याउनुमा पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूको प्रस्तुति राम्रो नरहेको भन्दै उनीहरुलाई फिर्ता बोलाएर नयाँ व्यक्तिलाई पठाउनुपर्ने सुझाव राखेका थिए ।  
पार्टीबाट सरकारमा २ मन्त्री र ३ राज्यमन्त्री सहभागी छन् । मन्त्रीको कार्यशैली चित्तबुझ्दो नभएको र पार्टीलाई उल्टै घाटा भएको आरोप नेताहरुको छ ।
बैठकमा सबैभन्दा बढी पर्यटनमन्त्री जितेन्द्र देव र भूमिसुधारमन्त्री गोपाल दहितको आलोचनो भएको थियो । देवको गृहजिल्ला सप्तरीमै  पार्टीले शून्य परिणाम ल्याएपछि नेताहरु उनीमाथि खनिएका थिए ।
पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूले पार्टीलाई फाइदा पुग्ने कामभन्दा पनि आफूलाई फाइदा पुग्ने काम गरेको गुनासो नेताहरूले गरेका छन् ।
पार्टीका उपाध्यक्ष रामजनम चौधरीले  पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका ६ मन्त्रीमध्ये अध्यक्ष विजय गच्छदारबाहेक पाँच मन्त्रीलाई फेर्ने सहमति पार्टी सरकारमा जाने बेलैमा भएको भन्दै दसैंपछि उक्त सहमति कार्यान्वयन हुने बताए । ‘पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका ६ मन्त्रीमध्ये अध्यक्षबाहेक ५ मन्त्रीलाई पर्ने निर्णय यसअघि नै भइसकेको थियो । दसैंपछि निर्णय कार्यान्वयन हुन्छ,’ उनले भने ।
सांसद पवनकुमार सारडाले पदाधिकारी बैठकमा पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूको कार्यशैलीको आलोचना भएको बताए । ‘पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूको कार्यशैली ठिक भएन । उनीहरूलाई फेर्नुपर्छ भन्ने कुरा बैठकभित्र उठ्यो,’ बैठकमा सहभागी सारडाले भने । पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूलाई फेर्ने नफेर्ने अधिकार बैठकले पार्टी अध्यक्षलाई दिएको छ । ‘निर्णय गर्ने जिम्मेवारी अब अध्यक्षको हातमा छ,’ उनले भने ।
स्रोतका अनुसार पदाधिकारी बैठकमा रामजनम चौधरी, योगेन्द्र चौधरी, सारडा, मुस्ताक आालमलगायतले मन्त्रीहरू फेर्नुपर्ने  माग गरेका थिए । आलमले भने, ‘पार्टीबाट प्रतिनिधित्व गरेका मन्त्रीहरूलाई फेर्नुपर्छ भन्ने माग बैठकभित्र उठेको छ । के निर्णय हुन्छ, त्यो हेर्न बाँकी छ,’ उनले भने । सरकारमा फोरम लोकतान्त्रिकबाट देव, दहित र तीन राज्यमन्त्री जनकराम चौधरी, सुमित्रा थरूनी र यशोदा लामा छन् ।

]]>
संसदीय चुनावमा अन्य पार्टीसँग तालमेल गर्ने राजपाको निर्णय http://www.nagariknews.com/news/27786/ Tue, 26 Sep 2017 08:52:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27786/ दुई नम्बर प्रदेशको स्थानीय चुनावलगत्तै तीन मधेस केन्द्रित दल आगामी मंसिरमा हुने प्रदेशसभा र प्रतिनिधिधि सभा चुनावको तयारीमा जुटेका छन् । काठमाडौं- दुई नम्बर प्रदेशको स्थानीय चुनावलगत्तै तीन मधेस केन्द्रित दल आगामी मंसिरमा हुने प्रदेशसभा र प्रतिनिधिधि सभा चुनावको तयारीमा जुटेका छन् ।
आगामी चुनावको तयारी गर्न सोमबार राजपा सचिवालय र राजनीतिक समितिको संयुक्त बैठक बसेको थियो । बैठकले प्रदेशसभा र संसदीय चुनावमा तालमेल गरेर जाने निर्णय गरेको छ । बैठकले अन्य पार्टीसँग तालमेल गर्न समिति गठन गर्ने निर्णय पनि गरेको छ । समितिमा कसकसलाई राख्ने भन्नेबारे  बैठकमा निर्णय भएन ।  
परिवर्तनकारी शक्ति र मधेस केन्द्रित दलसँग चुनावी तालमेल गर्ने निर्णय भएको राजपाका महासचिव मनीष सुमनले बताए । ‘प्रदेशसभा र केन्द्रीय संसद्को चुनावमा तालेमल गर्ने निर्णय भएको छ । कोकोसँग तालमेल गर्ने भन्ने टुंगो लागेको छैन,’ उनले भने ।
बैठकमा राजपाका केही नेताहरूले भने संघीय फोरमसँग तालमेल गर्नुपर्ने सुझाव राखेका थिए ।
यसैगरी बैठकले प्रदेशसभा र केन्द्रीय संसद्को चुनावको तयारीका लागि आर्थिक समिति र प्रचारप्रसार समिति गठन गर्ने निर्णय गरेको छ । बैठकमा तेस्रो चरणको स्थानीय निर्वाचनबारे पनि समीक्षा भएको थियो । सोचेजस्तो परिणाम आउन नसक्नुमा पार्टीको तयारी कम भएको विश्लेषण नेताहरूले गरेका थिए । बैठकमा सचिवालय सदस्य र राजनीतिक समितिका सदस्यहरूको उपस्थिति थियो । राजपाको राजनीतिक समिति २७ सदस्यीय छ भने सचिवालय ७ सदस्यीय छ ।
यसैगरी आगामी चुनावको तयारी गर्न सोमबार संघीय फोरमका पदाधिकारी बैठक बस्यो । बैठकमा निर्वाचन आयोगको निर्देशिका अनुसार पार्टीले निर्वाचनका कार्यक्रम तयारी गर्ने निर्णय भएको राजनीतिक समितिकी सदस्य रेखा यादवले बताइन् । बैठकमा हालै सम्पन्न स्थानीय तहको तेस्रो चरणको निर्वाचनको समीक्षा पनि भएको थियो ।

]]>
कांग्रेस खुम्चिँदै, मधेस केन्द्रित दल प्रभाव बढाउँदै http://www.nagariknews.com/news/27784/ Tue, 26 Sep 2017 08:43:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27784/ तेस्रो चरणको स्थानीय तह निर्वाचनमा मधेस केन्द्रित दलहरू उपेन्द्र यादव नेतृत्वको संघीय समाजवादी फोरम नेपाल र महन्थ ठाकुर नेतृत्वको राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले आफ्नो प्रभाव र पकड कायम गरेका छन् । ती मधेस केन्द्रित दलले वर्चस्व कायम गर्दा प्रदेश नम्बर २ मा परम्परागत शक्ति मानिँदै आएको कांग्रेसको स्थिति कमजोर हुँदै गएको तथ्यांकले देखाएको छ । काठमाडौं- तेस्रो चरणको स्थानीय तह निर्वाचनमा मधेस केन्द्रित दलहरू उपेन्द्र यादव नेतृत्वको संघीय समाजवादी फोरम नेपाल र महन्थ ठाकुर नेतृत्वको राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालले आफ्नो प्रभाव र पकड कायम गरेका छन् । ती मधेस केन्द्रित दलले वर्चस्व कायम गर्दा प्रदेश नम्बर २ मा परम्परागत शक्ति मानिँदै आएको कांग्रेसको स्थिति कमजोर हुँदै गएको तथ्यांकले देखाएको छ ।
 

सदरमुकाममा कांग्रेस कमजोर
बढी जनसंख्या भएका सदरमुकाम र महेन्द्र राजमार्गको आसपासमात्रै होइन, भित्री मधेसका सहरमा कांग्रेसको पकड गुमेको मतपरिणामले देखाएको छ । प्रंदेश २ का ८ जिल्लाका सदरमुकाममा कांग्रेसले अहिलेसम्म मलगंवामा मात्रै विजय हासिल गरेको छ । कांग्रेसको प्रभाव रहेको मानिएका जिल्ला सदरमुकामहरू जनकपुर, जलेश्वर र गौरमा राजपाले विजय प्राप्त गरेको छ भने सिरहामा संघीय फोरमले जित हासिल गरेको छ । मतगणना जारी रहेका पर्साको वीरगन्ज र सप्तरीको राजविराजमा कांग्रेसले अरू दललाई पछ्याउँदैछ ।  

रौतहटको गौरमा उम्मेदवार नै उठाउन नसकेको कांग्रेस बाराको कलैयामा प्रतिस्पर्धामा आउन सकेन । गौरमा उम्मेदवार नै नदिएका कांग्रेसले संघीय फोरम नेपालसँग कार्यगत एकताको घोषणा ग¥यो तर फराकिलो अन्तरले गौरमा तेस्रो स्थानमा सीमित भयो ।
कलैयामा पनि कांग्रेस प्रतिस्पर्धामा आउन सकेको छैन ।  त्यहाँ एमाले र संघीय फोरमबीच प्रतिस्पर्धा जारी छ । प्रदेश २ को सम्भावित राजधानी जनकपुरमा स्थानीय तहमध्येमा नै सबैभन्दा बढी करिब १० हजार मतले कांग्रेस पराजित हुन पुग्यो, त्यहाँ राजपाका लालकिशोर साहले अत्यधिक मतअन्तरले विजय प्राप्त गरे ।
कांग्रेसको गढ मानिएको सिरहामा कांग्रेस दुई तहमा सीमितमात्रै भएन, पहिलोपटक सदरमुकाम सिरहाबाट पकडसमेत गुमायो । संघीय फोरमले मेयर जितेको सो स्थानमा उपमेयरमा भने एमाले आएको छ । महोत्तरी सदरमुकाम जलेश्वरमा पनि राजपाले नै जित हासिल ग¥यो । सप्तरीको राजविराजमा कांग्रेस निकटतम प्रतिस्पर्धी हुन सकेको छैन । तर, यसअघि स्वतन्त्रले जित्दै आएको मंलगवामा कांग्रेसले पहिलोपटक मेयर जितेको छ ।
 

उपमहानगरमा नि प्रतिस्पर्धी भएन
पर्सा सदरमुकामसमेत रहेको प्रदेशका एकमात्र महानगर वीरगन्जमा कांग्रेस प्रतिस्पर्धामा देखिए पनि तीन उपमहानगरपालिकामध्ये कलैया र सिमरामा प्रतिस्पर्धीसमेत हुन सकेन । जनकपुरमा फराकिलो अन्तरले पराजित हुन पुग्यो । ७ सय ५३ स्थानय तहमध्ये सबैभन्दा बढी अन्तरले हारजित भएको यो तह बन्न पुग्यो ।
पूर्वपश्चिम राजमार्गका नगरपालिकामध्ये बाराको निजगढ, रौतहटको चन्द्रपुर र सप्तरीको शम्भुनाथमा कांग्रेसले जितेको छ । यी ठाउँलाई क्षेत्रलाई एमाले–माओवादीको पकड क्षेत्र मानिँदै आएको थियो ।
 

मधेस केन्द्रित दलको सदरमुकाममा धमाका
मधेस केन्द्रित दलमध्ये राजपा र अन्यमा संघीय फोरमले मात्रै ५१ तहमा सानदार जित हासिल गरेका छन् । ती दलले सदरमुकाममा पहिलोपटक बलियो उपस्थितिमात्रै देखाएनन्, बढी जनसंख्या भएका मधेसका विभिन्न तहमा बलियो पकड जमाउन सफल भए । सबैभन्दा बढी ७ स्थानमा जित हासिल गरेर राजपा महोत्तरीमा पहिलो पार्टी भयो । अन्य, ८ जिल्लामा पनि ती दलको उल्लेख्य र प्रभावशाली उपस्थिति देखियो ।
 

संघीय फोरमभन्दा राजपा कमजोर
पछिल्लो मधेस आन्दोलनको लिगेसी आफूसँग रहेको दाबी गर्ने राजपा सिरहा र पर्सामा भने एक सिट पनि ल्याउन सकेन । संघीय फोरमले भने सबै जिल्लामा पकड जमाउन सफल भएको छ । स्थानीय तहको परिणामले संघीय फोरम र राजपालाई ‘रिकभर’ हुने मौका दिएको छ ।
 

एमाले दुई जिल्लामा शून्य
एमाले यो प्रदेशका दुई जिल्लामा शून्यमा छ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालको गृहजिल्ला रौतहटमा एक तहमा पनि जित हासिल गर्न सकेन । गौर र चन्द्रपुरमा प्रतिस्पर्धामा देखापरे पनि सिंगो जिल्लामा आधा दर्जन पनि वडाध्यक्ष जित्न सकेन । गत संविधानसभा चुनावमा एमाले २ स्थानमा जित हासिल गरेको थियो ।
एमालेले महोत्तरीमा पनि तहको नेतृत्व गर्न नपाउने भएको छ । संविधानसभा चुनावमा जलेश्वर रहेको क्षेत्रसहित २ स्थानमा विजयी हुन सफल भएको थियो ।

माओवादी सप्तरीमा शून्य
गत संविधानसभा चुनावमा तीन स्थानवाट विजयी भएको माओवादी केन्द्र सप्तरीमा शून्य तहमा समेटिए पनि सिरहामा ५ तह जितेर पहिलो पार्टी हुन सफल भएको छ । सिरहा र सर्लाहीमा राम्रै उपस्थिति देखाएको माओवादी माओवादी चौथौ स्थानमा आएको छ ।
 

राप्रपा र राप्रपा प्रजातान्त्रिक शुन्य
कमल थापा नेतृत्वको राप्रपा र पशुपति शमशेर राणा नेतृत्वको राप्रपा प्रजातान्त्रिक शून्य तहमा समेटिएका छन् । पहिलो र दोस्रो चरणमा विजयी भए तापनि यी पार्टी तेस्रो चरणको चुनावमा प्रतिस्पर्धामा समेत आउन सकेनन् ।

साना दलको विजयी
संसद्भित्र रहेका साना दलमध्ये बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल र हरिचरण साह नेतृत्वको नेपाली जनता दलले एक–एक तहमा जितेका छन् । पर्सामा नेपाली जनता दलले विजयी हासिल गरेको हो । सो दलका चुनाव चिह्न लिएर लडेको अर्को दल संघीय समाजवादी पार्टी नेपालले पनि एक तहमा विजय हासिल गरेको छ । पर्सामा विजयी हासिल गरेको यो दल संसद्भित्र छैन ।

]]>
धमाधम विधेयक पारित, गणपूरक संख्या नपुगेको आशंका http://www.nagariknews.com/news/27783/ Tue, 26 Sep 2017 08:36:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27783/ व्यवस्थापिका संसद्को सोमबारको बैठकमा तीनवटा विधेयक पारित भएका छन् । तिनमा विपद् जोखिम न्यूनीकरण, देवानी संहिता र देवानी कार्यविधि संहिता विधेयक छन् । ती विधेयक पारित गर्दा तीनैपटक गणपुरक संख्या नपुगेको विषय उठेको थियो । नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रेम सुवालले संविधानको धारा ९४ बमोजिम गणपूरक संख्याको कुरा उठाएका थिए । काठमाडौं- व्यवस्थापिका संसद्को सोमबारको बैठकमा तीनवटा विधेयक पारित भएका छन् । तिनमा विपद् जोखिम न्यूनीकरण, देवानी संहिता र देवानी कार्यविधि संहिता विधेयक छन् ।  ती विधेयक पारित गर्दा तीनैपटक गणपुरक संख्या नपुगेको विषय उठेको थियो । नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रेम सुवालले संविधानको धारा ९४ बमोजिम गणपूरक संख्याको कुरा उठाएका थिए । संविधानको व्यवस्थाबमोजिम गणपुरक संख्या पुग्न सम्पूर्ण सदस्य संख्याको एकचौथाइ सदस्य उपस्थित हुनुपर्छ । सो संख्याबमोजिम उपस्थित नभएमा कुनै पनि प्रस्ताव निर्णयका लागि प्रस्तुत हुनेछैन भन्ने संविधानको व्यवस्था छ । हाल संसद्मा पाँच सय ९१ जना सदस्य छन् । गणपूरक संख्या पुग्न १ सय ४८ सांसद उपस्थित हुनुपर्छ ।
बिहान ११ बजे बोलाइएको संसद् बैठक ५५ मिनेट ढिलो गरी बसेको थियो । पहिलो बैठक बसेको केही समयभित्रै विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन विधेयक पारित गर्न प्रस्ताव गरिएको थियो । सभामुखद्वारा विधेयक पारितको प्रस्ताव गर्नासाथ नेमकिपाका सुवालले कोरम नपुगेको कुरा उठाएका थिए । उनले कोरमको कुरा उठाएपछि गणना गर्दा १ सय ६२ सदस्य रहेको भन्दै सभामुखले विधेयक पारित गर्न पुनः प्रस्ताव राखेपछि विधेयक पारित भएको थियो । सुवालले भने १ सय २८ सदस्यलाई एक सय ६२ भनेर ढाँटिएको बताए ।
त्यसपछि बसेको संसद्को दोस्रो बैठकमा देवानी संहिता विधेयक पारित गर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो । सो प्रस्ताव गर्दा पनि नेमकिपाका सुवालले कोरमको कुरा उठाएका थिए । गण्ना गर्दा १ सय ५१ जना सांसद उपस्थित भएको भन्दै सभामुखले फेरि विधेयक  पारितको प्रस्ताव गरेकी थिइन्  । तर सुवालले कुल उपस्थित संख्या १ सय २१ रहेकोमा झुक्याएर १ सय ५१ भएको बताएको आरोप लगाए ।
देवानी संहिता विधेयक पारित भएपछि देवानी कार्यविधि संहिता विधेयक पारितको प्रस्ताव गरिएको थियो । त्यति बेला पनि सुवालले पुनः कोरमको कुरा उठाएका थिए । सभामुखले उनको कुरा नसुनी देवानी संहिता विधेयक पारित गर्न प्रस्ताव गरेकी थिइन् । उपस्थित संख्याको बहुमतको समर्थनबाट विधेयक पारित भएको थियो । नेमकिपाका सुवालले ८० जना मात्रै उपस्थित भएको संसद्को बैठकमा देवानी कार्यविधि विधेयक पारित गरिएको भन्दै नाराबाजी गरेका थिए । निरंकुश तन्त्र मुर्दावाद, प्रजातन्त्रको हत्यारा मुर्दावाद, राजाको उत्तराधिकारी मुर्दावाद भन्दै नाराबाजी गरेपछि सभामुखले बैठक १५ मिनेटका लागि स्थगित गरेकी थिइन् । पछि अर्को बैठक बस्दै नबसी  २० गते १ बजेसम्मका लागि स्थगित भएको छ ।
यसरी कोरम नपु¥याईकन विधेयक पारित गरेको विषयमा प्रमुख प्रतिपक्षी एमालेले सभामुखलाई भेटेर ध्यानाकर्षण गराएको एमाले प्रमुख सचेतक भानुभक्त ढकालले बताए ।  संसद्मा कुनै पनि विषयलाई निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्दा कोरम नपुगेको आशंकामा कुनै सदस्यले प्रश्न उठाउँछ भने पहिला सदस्यसंख्या गणना गरेपछि मात्रै सभामुखले निर्णयार्थ विधेयक प्रस्तुत गर्नुपर्छ । यसमा गलत नजिर बसाल्ने काम गर्न नहुने भन्दै सभामुखको ध्यानाकर्षण गरिएको ढकालले बताए।

]]>
कर्मचारी सरुवामा ट्रेड युनियनको विरोध http://www.nagariknews.com/news/27782/ Tue, 26 Sep 2017 08:35:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27782/ स्थानीय तहमा कर्मचारी पठाइएकोप्रति पार्टीगत निजामती कर्मचारीको टे«ड युनियनले विरोध गरेका छन् । नयाँ संरचनामा बनेका स्थानीय तहमा कर्मचारी अपुग भइरहेका बेला निर्वाचन आचारसंहिता देखाउँदै टे«ड युनियनले विरोध गरेका हुन् । काठमाडौं- स्थानीय तहमा कर्मचारी पठाइएकोप्रति पार्टीगत निजामती कर्मचारीको टे«ड युनियनले विरोध गरेका छन् । नयाँ संरचनामा बनेका स्थानीय तहमा कर्मचारी अपुग भइरहेका बेला निर्वाचन आचारसंहिता देखाउँदै टे«ड युनियनले विरोध गरेका हुन् ।
पार्टीअनुसारका टे«ड युनियनसँग जुध्न अप्ठेरो भएपछि गठन गरिएको निजामती कर्मचारको ‘आधिकारिक टे«ड युनियन’ बाहेकका संघसंगठनले समेत सरकारको काममा हस्तक्षेप र विरोध गर्ने गरेका छन् ।
सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले गरेको सरुवा, काज तथा पदस्थापन निर्वाचन आचारसंहिता र पक्षपात भएको भन्दै एमाले निकट नेपाल निजामती कर्मचारी संगठनले विरोध जनाएको छ ।
विभिन्न सेवा समूहबाट निर्वाचन आयोगको सहमति लिएर स्थानीय तहमा करिब १३ सय कर्मचारी काजमा खटाइएको सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका प्रवक्ता शिवराम न्यौपानेले बताए ।
‘हामीले स्थानीय तहमा कर्मचारी खटाएका हौं । निर्वाचन आयोगको सहमति लिएर काजमा पठाएका हौं’, प्रवक्ता न्यौपानेले भने, ‘हामीले कुनै कानुन मिचेका छैनौं ।’
निजामती सेवा ऐनअनुसार विभिन्न सेवा, समूहमा रहेका कर्मचारीलाई स्थानीय तहमा काजमा पठाइएको उनले बताए । पठाएका कर्मचारी सम्बन्धित स्थानमा नगएमा निजामती सेवा ऐनअनुसार विभागीय कारबाही गरिने पनि उनले बताए ।
तर, मन्त्रालयहरूले कर्मचारी खटाए पनि स्थानीय तहमा कर्मचारी पुगिसकेका छैनन् । टे«ड युनियनहरूको विरोधका कारण नयाँ गाउँपालिका र नगरपालिकामा कर्मचारी अपुग छ ।
स्थानीय तहमा कर्मचारी खटाउँदा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय, शिक्षा मन्त्रालय, संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयलगायतले सरुवा, काज तथा पदस्थापन गर्दा कर्मचारीलाई आस्थाका आधारमा विनामापदण्ड पक्षपातपूर्ण व्यवहार गरेको संगठनका अध्यक्ष केदारप्रसाद देवकोटाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।
‘निर्वाचन आचारसंहिता लागू भएका बेला अर्थ, गृह, भौतिक योजना, सिँचाइ, कृषि, भूमिसुधार, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालय, महालेखा नियन्त्रक कार्यालयलगायतका नियकाले गैरकानुनी, बिनामापदण्ड, आगामी निर्वाचनलाई प्रभाव पार्न कर्मचारी सरुवा गरिएको भन्दै विरोध गरेका हुन् । निर्वाचन आयोगले सहमति दिनु ‘लज्जास्पद’ भएको अध्यक्ष देवकोटाले टिप्पणी गरेका छन् । तत्काल कर्मचारीलाई काजमा पठाउने काम रोक्न सरकारलाई अनुरोध गरेको छ ।
‘सातवटा टे«ड युनियन थिए, आधिकारिक ट्रेड युनियन थपिएर आठवटा बनेका छन्,’ सामान्य प्रशासनका एक उपसचिवले भने । ट्रेड युनियनमार्फत कर्मचारी पनि राजनीतिमा लाग्ने एउटा माध्यम भएको उनले टिप्पणी गरे ।

]]>
साझा प्रकाशनमा काप्री http://www.nagariknews.com/news/27781/ Tue, 26 Sep 2017 08:34:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27781/ शिक्षा मन्त्रालयले पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक कृष्णप्रसाद काप्रीलाई साझा प्रकाशनको अध्यक्ष र महाप्रबन्धकको जिम्मेवारी दिएको छ । संस्थामा अनियमितता गरेको आरोप लागेका अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक डोलेन्द्र शर्मालाई सरकारले आइतबार बर्खास्त गरेपछि मन्त्रालयले सोमबार काप्रीलाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरेको हो । काठमाडौं- शिक्षा मन्त्रालयले पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक कृष्णप्रसाद काप्रीलाई साझा प्रकाशनको अध्यक्ष र महाप्रबन्धकको जिम्मेवारी दिएको छ । संस्थामा अनियमितता गरेको आरोप लागेका अध्यक्ष तथा महाप्रबन्धक डोलेन्द्र शर्मालाई सरकारले आइतबार बर्खास्त गरेपछि मन्त्रालयले सोमबार काप्रीलाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरेको हो ।
उपप्रधान तथा शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठको अध्यक्षतामा सोमबार मन्त्रालयमा बसेको बैठकले काप्रीलाई साझा प्रकाशनको जिम्मेवारी दिने निर्णय गरेको मन्त्रालयका प्रवक्ता हरिप्रसाद लम्सालले जानकारी दिए । ‘अर्को निर्णय नहुन्जेलका लागि साझा प्रकाशनको अध्यक्ष र महाप्रबन्धक दुवै जिम्मेवारी काप्रीलाई दिने निर्णय भएको छ,’ लम्सालले भने ।
साझामा भएको अनियमितताबारे नागरिक दैनिक तथा रिपब्लिका दैनिकले निरन्तर समाचार प्रकाशित गरेपछि मन्त्रालयले अनुगमन तथा मूल्यांकन उपसचिव गणेश ढकालको नेतृत्वमा साउन १२ गते छानबिन समित गठन गरेको थियो । छानबिन समितिले साझामा अनियमितता भएको प्रतिवेदन मन्त्रालयलाई बुझाउँदै शर्मासहित सञ्चालक समितिलाई कारबाहीका लागि सिफारिस गरेको थियो । त्यसपछि मन्त्रालयले शर्मालाई भदौ १९ को मन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार स्पष्टीकरण सोधेको थियो ।
शर्माले भदौ २३ गते मन्त्रालयलाई करिब एक सय पृष्ठको स्पष्टीकरण बुझाए पनि चित्तबुझ्दो नभएपछि मन्त्रालयले उनलाई पुनः तीनदिने स्पष्टीकरण सोधेको थियो । शर्माले दोस्रो पटक बुझाएको स्पष्टीकरण पनि चित्तबुझ्दो नभएपछि मन्त्रालयले शर्मालाई पदबाट हटाउने निर्णय गरेको हो । संसदको सुशासन समितिले आइतबार नै शर्मालाई बर्खास्त गर्न निर्देशन दिएको थियो । बर्खास्त गरिएको पत्र शर्मालाई सोमबार दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

 

]]>
देवानी संहिता विधेयक पारित http://www.nagariknews.com/news/27780/ Tue, 26 Sep 2017 08:28:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27780/ संसद् बैठकले मुलुकी देवानी (संहिता) विधेयक, २०७४ पारित गरेको छ । आफ्नो सम्पत्ति इच्छापत्रमार्फत हस्तान्तरण गर्ने कि अंशबन्डामार्फत नियमित गराउने भन्ने विवादबीच इच्छापत्र खारेज गरी देवानी संहिता पारित गरिएको हो । काठमाडौं- संसद् बैठकले मुलुकी देवानी (संहिता) विधेयक, २०७४ पारित गरेको छ । आफ्नो सम्पत्ति इच्छापत्रमार्फत हस्तान्तरण गर्ने कि अंशबन्डामार्फत नियमित गराउने भन्ने विवादबीच इच्छापत्र खारेज गरी देवानी संहिता पारित गरिएको हो ।
कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री यज्ञबहादुर थापाले सोमबारको बैठकमा विधेयक प्रस्तुत गरेका थिए । पैत्रिक सम्पत्तिमा इच्छापत्रसम्बन्धी व्यवस्था भएकोमा १९ वर्षपछि लागू हुने गरी त्यस्तो प्रस्तावको साटो अंशबन्डाको व्यवस्था राख्न संसद्ले निर्देशन दिएबमोजिम राखेर पेस गरेको विधेयकलाई सोमबार पारित गरिएको हो ।
राष्ट्रपतिले प्रमाणीकरण गरेपछि एक वर्षपछि लागू हुने यो विधेयक मुलुकी ऐनलाई विस्थापन गर्नेमध्ये एक हो । संसद्मा मुलुकी ऐनलाई विस्थापन गर्ने दुईवटा विधेयक पारित भए पनि अन्य २ विधेयक भने अझै विचाराधीन छन् ।
यसैगरी बैठकले ‘मुलुकी देवानी कार्यविधि (संहिता) २०७४ पनि पारित गरेको छ । सो विधेयक निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्दा गणपूरक संख्या नपुग्ने भनी नेपाल मजदुर किसान पार्टीका प्रेम सुवालले प्रश्न उठाए पनि सभामुख ओनसरी घर्तीले विधेयक बहुमतले पारित भएको घोषणा गरिदिएकी थिइन् ।
तत्पश्चात् १५ मिनेटका लागि स्थगित भएको बैठक सांसदहरुको गणपूरक संख्या अपुग हुने देखिए पछि असोज २० गते शुक्रबार दिउँसो १ बजेसम्मका लागि सूचना टाँस गरी बैठक स्थगित गरिएको छ ।

 

]]>
सरकारी आग्रह लत्याउँदै ओपिडी सेवा ठप्प http://www.nagariknews.com/news/27778/ Tue, 26 Sep 2017 08:18:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27778/ नेपाल चिकित्सक संघले सरकारी आग्रह बेवास्ता गर्दै विगत चार दिनदेखि स्वास्थ्य संस्थामा जारी राखेको हडतालका कार्यक्रमलाई मंगलबार पनि निरन्तरता दिने भएको छ । ओपिडी सेवा ठप्प पारिँदा गत शुक्रबारदेखि लाखौं बिरामी स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित छन् । बिरामीको स्वास्थ्यमाथि संवेदनशील नभई संघले स्वास्थ्य संस्थामा हडताल जारी राखेको हो । काठमाडौं- नेपाल चिकित्सक संघले सरकारी आग्रह बेवास्ता गर्दै विगत चार दिनदेखि स्वास्थ्य संस्थामा जारी राखेको हडतालका कार्यक्रमलाई मंगलबार पनि निरन्तरता दिने भएको छ । ओपिडी सेवा ठप्प पारिँदा गत शुक्रबारदेखि लाखौं बिरामी स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित छन् । बिरामीको स्वास्थ्यमाथि संवेदनशील नभई संघले स्वास्थ्य संस्थामा हडताल जारी राखेको हो ।
कार्यवाहक प्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदारको अध्यक्षतामा सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा अमेरिकाबाट फर्किनासाथ चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीका माग पूरा गर्ने भन्दै हडताल फिर्ता लिन आग्रह गरेको थियो ।
अपराह्न बसेको संघको आकस्मिक बैठकले सरकारबाट कुनै ठोस प्रतिबद्धताबिना आन्दोलन फिर्ता गराउने मात्रै लक्ष्य राखिएको भन्दै आपत्ति जनाएको छ । बैठकले देशभरका सम्पूर्ण अस्पताल, मेडिकल तथा डेन्टल कलेज, नर्सिङहोम, क्लिनिकलगायतका सम्पूर्ण स्वास्थ्य संस्थामा आकस्मिकबाहेकका अन्य सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने निर्णय यथावत् राख्ने निर्णय गरेको संघका महासचिव डा.लोचन कार्कीले बताए ।

संघको निर्णय आउनुअघि मन्त्रिपरिषद् बैठकले नागरिकको स्वास्थ्य सेवा प्राप्त गर्ने संवैधानिक हकलाई सम्मान गर्दै स्वास्थ्य सेवा बन्द गर्ने निर्णय अविलम्ब फिर्ता गर्न संघलाई आग्रह गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

मन्त्रिपरिषद्ले संघले आन्दोलनको प्रमुख बहाना बनाएको असोज २ को मन्त्रिपरिषद्को निर्णय सम्बन्धनमा समेत स्पष्ट पारेको छ । मन्त्रिपरिषद्को गत मंगलबारको बैठकले चिकित्सकको चरम लापरबाहीका कारणले बिरामीको अंगभंग भएमा घटनाको स्वतन्त्र अनुसन्धान गरी पेसागत वा व्यावसायिक बिमा क्षतिपूर्तिलगायत आवश्यक विषयलाई व्यवस्थित गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले निर्देशन दिने निर्णय भएको स्पष्ट पारेको छ ।

महासचिव डा.कार्कीले भने आग्रहले मात्रै आन्दोलन नरोकिने बताए । उनले प्रधानमन्त्री नआइकनै माग पूरा नहुने हो भने हडताल जारी राख्न तयार भएको बताए । ‘बर्दीमा भएको पुलिसलाई हात हाले कानुन लाग्ने, अदालतमा अधिवक्ताले स्वतन्त्र रूपमा पक्षविपक्षमा बहस गर्दा सुरक्षाको प्रत्याभूति हुने तर सेतो कोट लगाउने स्वास्थ्यकर्मीले ढुक्क भएर सेवा दिन किन नसक्ने ?’ उनले भने । डा. कार्कीले चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी वा स्वास्थ्य संस्थामाथि आक्रमण गर्ने जोकोहीलाई तत्काल गिरफ्तार गरेर जेल चलान गर्ने कानुन (जेल विद आउट बेल) को व्यवस्था हुने ग्यारेन्टी नहुँदासम्म हडताल नरोकिने बताए ।

लाखौं बिरामीमाथि खेलबाड

चार दिनदेखि चिकित्सक काम छाडेर आन्दोलनमा उत्रिएपछि उपचारको पर्खाईमा रहेका र अस्पताल पुगेका लाखौं बिरामी सेवाबाट वञ्चित भएका छन् ।
वीर अस्पतालमा पुरानो शल्यक्रियाको फलोअपका लागि आएका गोरखाका केशर भट्टलाई हडतालबारे थाहै थिएन । उनी शुक्रबार अस्पताल आइपुगेका थिए ।  अस्पतालका कर्मचारीले आइतबार आउनुस् भनेपछि उनी आइतबार आएका थिए । ‘हिजो पनि भएन, आज बल्ल डाक्टरको आन्दोलन छ, दसैंपछि आउनुस् भने,’ उनले भने, ‘कतिपटक धाउनु ?’

वीर, त्रिवि शिक्षण अस्पताल, प्रसूति गृह र कान्ति अस्पताललगायतका ओपिडीमा हजारौं बिरामी हडताल अन्त्य हुने आसमा थिए । ‘वार्ता भइरहेको छ, खुल्न सक्छ भनेकोले बसिरहेको छु’, अपराह्न वीरमै भेटिएका अर्का एक बिरामीले भने । नाम चलेका केही चिकित्सकले अस्पतालमा बिरामी नहरे पनि दसंैका बेला बिरामीलाई मर्का परेको भन्दै क्लिनिकबाट सेवा दिएका थिए । अधिकांश चिकित्सकले संघले कारबाही गर्ने भन्दै अस्पतालमा सेवा भने रोकेका छन् ।
उनीहरुले सेवा रोकेर बिहानैदेखि मन्त्रालय र सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा धर्ना दिएका थिए । कालोपट्टीसहित धर्नामा उत्रिएका चिकित्सकले स्वास्थ्य संस्था तथा स्वास्थ्यकर्मी सुरक्षा ऐन संशोधन गरी जेल विद आउट बेल (धरौटीबिना जेल) को प्रावधान राख्नुपर्ने गाग गरेका थिए ।

]]>
केसीले सुरु गरे बाह्रौं अनशन http://www.nagariknews.com/news/27779/ Tue, 26 Sep 2017 08:18:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27779/ विवादित चिकित्साशिक्षा विधेयक विगतका सम्झौता र माथेमा प्रतिवेदन प्रतिकूल हुनेगरी पारित गर्ने तयारी भएपछि डा. गोविन्द केसीले सोमबार १२औं अनशन सुरु गरेका छन् । काठमाडौं- विवादित चिकित्साशिक्षा विधेयक विगतका सम्झौता र माथेमा प्रतिवेदन प्रतिकूल हुनेगरी पारित गर्ने तयारी भएपछि डा. गोविन्द केसीले सोमबार १२औं अनशन सुरु गरेका छन् ।

व्यवस्थापिका संसद्को सोमबारको कार्यसूचीमा चिकित्सा शिक्षा विधेयक पारित गर्ने विषय समावेश भएपछि डा. केसीले अनशन घोषणा गरेका हुन् । केसीले अनशन थालेपछि विधेयक कार्यसूचीबाट हटाइएको छ ।

एघारौं अनशन टुंग्याउने क्रममा माथेमा प्रतिवेदनअनुसार नै चिकित्साशिक्षा ऐन ल्याउने सरकारी प्रतिबद्धताविपरीत सोमबार नै विधेयक पारित गर्ने तयारी भएपछि केसीले अनशन सुरु गरेका हुन् । केही दिनअघि विज्ञप्ति जारी गरेर उनले असोज २० मा अनशन थाल्ने जनाएका थिए ।
व्यवस्थापिका संसद्को सोमबारको कार्यसूचीमा चिकित्सा शिक्षा विधेयक पारित गर्ने विषय समावेश थियो । विधेयक संसद् बैठकमा शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठले प्रस्तुत गर्नुपर्ने भए पनि ‘जसरी पनि पास गराउने’ योजनासहित स्वास्थ्यमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले प्रस्तुत गर्ने कार्यसूची थियो । विधेयक यथावस्थामा पारित गराउन नहुने भन्दै कांग्रेस सांसदले विरोध जनाइरहेका छन् । सुरुमा ११ बजे र पछि १.३० बजेको कार्यसूचीमा समेत रहेको विधेयक प्रस्तुतिसम्बन्धी विषय डा. केसीले अनशन थालेपछि हटाइएको थियो ।
अनशन थाल्नुअघि पत्रकार सम्मेलन गरेर डा. केसीले विधेयक तोडमोड गरी जनतामुखी र विद्यार्थीमुखी नभई माफियामुखी ऐन जारी गर्न अन्तिम प्रयास भएपछि बाध्य भएर अनशन थाल्नुपरेको बताए । यसका लागि तीनवटै प्रमुख दलले मेडिकल माफियासँग साँठगाँठ गरिरहेको आरोपसमेत उनले लगाए । ‘तयार पारिएकै रुपमा विधेयक पारित भए माफियातन्त्र सदाका लागि संस्थागत हुनेमात्र नभई हाम्रो अभियानबाट हालसम्म प्राप्त उपलब्धिसमेत पूरै उल्टिने कुरा प्रस्टै छ’, डा. केसीले भने ।
पटकपटकको अनशनपछि सरकारले बनाएको चिकित्साशिक्षा नीति तर्जुमा कार्यदल (माथेमा प्रतिवेदन) अनुसार विधेयक परित गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका छन् । डा. केसीको मागविपरीत एक वर्षदेखि संसद्मा विचाराधीन विधेयक चलखेलबाट पारित प्रयासमा प्रमुख दल लागेका छन् ।
११औं अनशनका क्रममा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले माथेमा प्रतिवेदनको मर्मअनुसार काठमाडौंमा थप मेडिकल कलेज खोल्न नपाउनेगरी ऐन ल्याउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । तर विधेयकलाई अन्तिम रुप दिने जिम्मेवारी पाएको व्यवस्थापिका संसद्को महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा सामाजिक समितिले मर्मविपरीत विधेयकलाई अन्तिम रुप दिएको थियो ।
एउटा विश्वविद्यालयले पाँचभन्दा बढी मेडिकल कलेज खोल्न नपाउने र एउटा प्रदेशको विश्वविद्यालयले अन्य प्रदेशमा सम्बन्धन दिन नपाउने माथेमा प्रतिवेदनको सुझावसमेत विधेयकमा छैन ।
सम्बन्धनको पर्खाइमा रहेका मध्ये एमालेनिकटका लगानीकर्ताको मनमोहन मेडिकल कलेज र माओवादीनिकटका लगानीकर्ता रहेको झापाको बिएन्डसीलाई बाटो खुल्नेगरी विधेयक तयार पारिएको छ । यही रुपमा विधेयक पारित भए फेरि सम्बन्धनको खेल पुरानै अवस्थामा आइपुग्ने र बेथितिलाई कानुनी रुपमै संरक्षण प्राप्त हुने डा. केसीको तर्क छ ।
प्रधानमन्त्री देउवा केसीको तर्कसँग सहमत भए पनि एमाले र माओवादीका केही सांसद विधेयक यथावत् रुपमा पारित गर्न लागिपरेका छन् । एघारौं अनशन जारी रहँदा साउन २५ मा विवादित सर्त राखेर विधेयक समितिअन्तर्गतको कार्यदलबाट पारित भएको थियो । सोही दिन समितिकी सभापति रञ्जु झाले समितिबाट समेत जबर्जस्ती पारित गर्ने तयारी गरेपछि उच्च राजनीतिक हस्तक्षेपबाट कांगेस सासंद सहमत नहुँदा विधेयक रोकिएको थियो । २६ गते प्रधानमन्त्रीसहित उच्चस्तरीय बैठकमा भएको सहमतिपछि विधेयक समितिबाट पारित गरिएको थियो । तर संसद्मा पेस गर्ने बेलामा फेरि तोडमोड गरिएपछि कांग्रेसका सांसदले निवेदन दिएर कार्यव्यवस्थामा रोकिएको थियो । उजुरी फिर्ता नहुँदै झालगायत एमाले र माओवादीका धनीराम पौडेललगायतका सांसदको दबाबमा कार्यव्यवस्थाले विधेयक संसद्मा पठाएको थियो ।
अनशन सुरु गर्नुअघि डा. केसीका समर्थकले बानेश्वरस्थित संसद्भवनअघि विरोध प्रदर्शनसमेत गरेका थिए । प्रदर्शनका क्रममा १५ जना चिकित्सक एवं प्रदर्शनकारीलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर पछि छाडेको थियो ।
गुपचुप रुपमा माफियाको स्वार्थअनुसार ऐन पारित गरी विपन्न तथा ग्रामीण क्षेत्रका मानिसलाई स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित गर्ने र निम्न तथा मध्यम वर्गका विद्यार्थीलाई चिकित्सक बन्न नदिने प्रयास भइरहेको डा. केसीको भनाइ छ ।
केसीले सरकारले तोकेभन्दा बढी एमबिबिएस शिक्षण शुल्क तोक्ने काठमाडौं विश्वविद्यालयको निर्णय खारेज हुनुपर्ने मागसमेत राखेका छन् । उनले विश्वविद्यालयका डिन राजेन्द्र कोजूलाई बर्खास्त गर्न पनि माग गरेका छन् । उनले नेपाल चिकित्सक संघले अघि सारेका सबै माग तत्काल पूरा गर्नसमेत सरकारसँग माग गरेका छन् ।
उनले काठमाडौं नेसनल केडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिने निर्णयमा संलग्न पदाधिकारीमाथि कारबाही गर्नुपर्ने र आइओएमको खोसिएको अधिकारसमेत फिर्ता गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । उनले बर्खास्त गरिएका आयल निगम प्रमुखमाथि छानबिन गरी उनले हिनामिना गरेको रकम असुली गर्नसमेत माग गरेका छन् । डा. केसीले लामो समयदेखि प्रतिष्ठान बनेर पनि एमबिबिएस पढाइ सुरु नभएको कर्णाली स्वास्थ्यविज्ञान प्रतिष्ठानमा पठनपाठन सुरु गर्न पनि माग गरेका छन् ।
डा. केसीले चारैतिर बेथिति र विकृति मौलाएको संसद्, अख्तियार र न्यायालयले भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा एकअर्काको पूरकका रुपमा काम गर्नुपर्नेमा ती संस्था भ्रष्टलाई उन्मुक्ति दिन एकअर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवस्था देखिएको समेत टिप्पणी गरेका छन् । ‘अहिले अकुत रकम हुने भ्रष्टले बीसौं अर्ब भ्रष्टाचार गरे पनि उन्मुक्ति पाउने अवस्था बनेको छ ।’
उनले राज्यको कार्यकारी मात्र नभई अख्यितारजस्तै संवैधानिक निकाय, संसदीय समितिहरु र न्यायालयले समेत सक्रिय वा निष्क्रिय रुपमा भ्रष्टाचार र दण्डहीनतालाई प्रश्रय दिइरहेको आरोपसमेत लगाएका छन् ।
बक्स

]]>
‘बल्ल पीडा सुन्ने मुखिया पायौं’ http://www.nagariknews.com/news/27777/ Tue, 26 Sep 2017 08:07:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27777/ पूर्व गल्थो, दक्षिण गागन र पश्चिम सहजा नदीले घेरिएको छ औरही गाउँपालिका । यादव बाहुल्य यो गाउँपालिकामा साह, सिंह (दनुवार), मुसहर, चमार र डोम जातिको मिश्रित बसोवास छ । दुई दशकदेखि थेग्रिएर बसेको पीडाको भारी गाउँका ‘मुखिया’ (अध्यक्ष) समक्ष बिसाउन जनता अतुर छन् । सिरहा- पूर्व गल्थो, दक्षिण गागन र पश्चिम सहजा नदीले घेरिएको छ औरही गाउँपालिका । यादव बाहुल्य यो गाउँपालिकामा साह, सिंह (दनुवार), मुसहर, चमार र डोम जातिको मिश्रित बसोवास छ । दुई दशकदेखि थेग्रिएर बसेको पीडाको भारी गाउँका ‘मुखिया’ (अध्यक्ष) समक्ष बिसाउन जनता अतुर छन् ।

‘अब त जनताको लागि काम गर्छौं भनेर भोट मागेका नेता मुखिया (अध्यक्ष) भएका छन् । अलिकति भए पनि हाम्रो पीडा सुनुवाइ हुन्छ कि भन्ने आशा पलाएको छ ।’- रामविनय सिंह, औरही गाउँपालिका–४।


गागन नदीले प्रत्येक वर्ष खेतीयोग्य जमिन कटान गर्दैछ । सिडिओदेखि नदी नियन्त्रणका हाकिमसम्म गुहार्दा पनि समाधान निस्केको छैन । ‘यसपालि पनि हरकट्टीनजिक बाँध भत्काएर गागनको बाढी गाउँ पस्दा थुप्रै बिघा खेत बालुवाले पुरियो’, हरकट्टीका वीरेन्द्र शर्माले भने, ‘हाम्रो दुःखमा मलम लगाइदिने कोही भएन ।’ यहाँका बासिन्दालाई बर्सेनि सताउने बाढी र कटानको पीडाले नै हो ।
यहाँ मेडिकल अधिकृतको दरबन्दीसहितको प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्र छ तर न दरबन्दीका चिकित्सक छन् न भौतिक संरचना नै गतिलो । सरकारी लगानीमा बन्न थालेको प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्र भवन पनि वर्षौंदेखि अलपत्र छ । यसमा सोधीखोजी गर्ने, निर्माण कार्य अघि बढाउन ताकेता गर्ने कोही भएन ।
स्थानीय तह निर्वाचनबाट जनप्रतिनिधि आएपछि भने यहाँका जनतामा आशा पलाएको छ । ‘अब त जनताको लागि काम गर्छौं भनेर भोट मागेका नेता मुखिया (अध्यक्ष) भएका छन्,’ औरही गाउँपालिका–४ का रामविनय सिंहले भने, ‘अलिकति भए पनि हाम्रो पीडा सुनुवाइ हुन्छ कि भन्ने आशा पलाएको छ ।’
निर्वाचनबाट जनप्रतिनिधि चुनिएपछि शर्मा र सिंहजस्ता थुप्रैको अनुहारमा भरोसाको उज्यालो छाएको छ । भारतीय सीमासँग जोडिएको बरियारपट्टी गाउँपालिकाको जिझौल टोलका सदायर र चमार सुकुमवासी जीवन बिताइरहेका छन् । कागजी झन्झटका कारण यो बस्तीका अधिकांश सुकुमवासीले नागरिकता प्राप्त गर्न सकेका छैनन् । नागरिकता नभएपछि रोजगारका लागि विदेश जान समस्या परेको उनीहरु सुनाउँछन् । ‘पहिला कर्मचारी हाकिम थिए, अहिले मुखिया हाकिम बनेको छ’, स्थानीय अञ्जली सदायले भनिन्, ‘मुखियाले हाम्रो पीडा पक्कै बुझ्नेछ ।’ यो भरोसो अञ्जलीको मात्र नभएर यहाँका अधिकांश बासिन्दाको हो ।
४५ वर्षीय बहुरी सदाय परिवारका आठजना सदस्यसहित झुपडीमा बस्छन् । विगतमा सानोतिनो कामका लागिसमेत गाविस सचिवले निकै तनाव दिएको उनको भोगाइ छ । ‘कर्मचारीले त हामीलाई मान्छे नै गन्दैनन्,’ उनले भने, ‘हामीले पीडा पोख्ने ठाउँ नै कहाँ पो थियो र ?’ सरकारले हामी दलित गरिबका लागि दिने सुविधा (सामाजिक सुरक्षा भत्ता, बालपोषण भत्ता) पनि कर्मचारीले नदिएको उनले गुनासो गरे । ‘चुनावका बेला भोट माग्न आउने नेताजीसँग आफ्नो समस्या सुनाएपछि जित्न दिनुस्, नआत्तिनुस् भन्नुभएको छ,’ उनले भने, ‘हेरौं, मुखले मात्र हो कि काम पनि गर्नुहुन्छ ।’
वर्षौंदेखि गुम्सिरहेको समस्या जनप्रतिनिधिले सम्बन्धित ठाउँमा पु¥याएर समाधानको पहल गर्लान् भन्ने जनताको अपेक्षा छ । जनताका प्रतिनिधि भएकाले माग पूरा गराउन केन्द्रीय सरकारसँग ‘पौंठेजोरी’ खेल्छन् भन्ने विश्वास पनि उत्तिकै छ । ‘हाम्रो समस्या बोकेर नेता अघि लागेपछि हामी पनि पछिपछि लाइन लाग्न तयार भइहाल्छौं,’ वर्षौंदेखि धुलाम्य सडकको समस्याबाट आजित भगवानपुर गाउँपालिका, ठाढीका दिलीप गुप्ताले भने, ‘हामीलाई भरोसा चाहिएको थियो, अहिले त्यो पाएका छौं ।’
सरकारसँग भगवानपुर गाउँपालिका क्षेत्रका बासिन्दाको धेरै ठूलो माग पनि छैन ।  लहान–भगवानपुर–ठाढी सडक कालोपत्रेको काम द्रुतगतिमा सम्पन्न होस्, विकास र व्यापारमुखी वातावरण निर्माण होस्, यति भए पुग्ने बताउँछन् यहाँका जनता । ‘चुनावमा त सबैले ‘सम्पन्न र समृद्ध सहर बनाउँछु’ भनेकै हुन्,’ भगवानपुरका बासिन्दा भन्छन्, ‘हामीले पनि पार्टी नभनी काम गर्नसक्ने विश्वासिलो मान्छेलाई भोट दिएर जितायौं, अब हेरौं, कसरी काम गर्छन् ।’
‘समस्या सुनाउन गाविस कार्यालय जाँदा सचिवले सुन्दैनसुन्ने, सुनिहाले पनि हकारेर पठाउने गर्दा मन निकै दुख्थ्यो,’ स्थानीय सरकार नहुँदाको पीडा सुनाउँदै जिझौलका विनाथ सदायले भने, ‘जागिर खाने मान्छेलाई जनताको पीडा थाहा नहुँदोरैछ ।’ कर्मचारीसँग झगडा गर्दा उल्टै काम बिग्रिने डरले चुपचाप बस्नुपरेको उनले बताए । भोट हालेर जिताएका जनप्रतिधिसँग भने छाती पिटेर आफ्नो पीडा बिसाउने उनको भनाइ छ ।

]]>
नेतृत्व नयाँ पुस्तामा, विरासत पुरानै http://www.nagariknews.com/news/27776/ Tue, 26 Sep 2017 08:03:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27776/ ३५ वर्षीय शैलेशकुमार साहको परिचय फेरिएको छ । केही दिनअघिसम्म उनी ‘रामबाबु’ का छोरा भनेर चिनिन्थे । सप्तरीमा ‘रामबाबु’ को नामले परिचित नवलकिशोर साह राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन् । जिल्लाको हनुमाननगर क्षेत्रमा साह परिवारको राजनीतिक वर्चस्व पहिलादेखिकै हो । राजविराज- ३५ वर्षीय शैलेशकुमार साहको परिचय फेरिएको छ । केही दिनअघिसम्म उनी ‘रामबाबु’ का छोरा भनेर चिनिन्थे ।
सप्तरीमा ‘रामबाबु’ को नामले परिचित नवलकिशोर साह राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन् । जिल्लाको हनुमाननगर क्षेत्रमा साह परिवारको राजनीतिक वर्चस्व पहिलादेखिकै हो ।

पारिवारिक राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट आएका युवासँग एकातिर पारिवारिक विरासत जोगाउने बाध्यता छ भने अर्कोतिर जनअपेक्षाअनरूप काम गरेर देखाउने चुनौती ।

पछिल्लो संविधानसभा चुनावमा जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ बाट पराजित भएपछि उनको राजनीतिक साख कमजोर भएको टप्पणी हुने गथ्र्यो । तर, गृहनगर हनुमाननगर कंकालनी नगरपालिकाका मेयर पदमा छोरा शैलेश निर्वाचित भएपछि नवलकिशोरको राजनीतिक साख मात्रै जोगिएको छैन, उनले राजनीतिक विरासत धान्ने उत्तराधिकारीसमेत पाएको सर्वसाधारणको भनाइ छ ।
मेयरमा निर्वाचित भएपछि शैलेशले एकातिर स्वतन्त्र पहिचान पाएका छन् भने अर्कोतिर युवा मेयर पाएपछि नगरवासी उत्साहित र आशावादी देखिएका छन् । ‘नयाँ पुस्ताले नगरको नेतृत्व पाएपछि हामी निकै उत्साहित छौं’, स्थानीय अजय भगतले भने, ‘युवा नेतृत्वले पक्कै पनि विकास गतिविधिलाई गतिशीलता दिनेछ ।’
सप्तरीको पुरानो सदरमुकाम पनि हो हनुमाननगर । कोसीको कोपभाजनले हनुमाननगरबाट सदरमुकामको दर्जा मात्रै खोसिएन, दुरवस्थाको सिकार पनि भयो । भारदहदेखि रम्पुरा मल्हनियाँसम्म रहेको यो नगरपालिकाका झन्डै आधा दर्जन बस्ती कोसीलगायतका नदीका कारण बर्सेनि डुबानमा पर्नुका साथै यहाँका भौतिक संरचना क्षतविक्षत हुने गर्छन् ।
‘हनुमाननगर कंकालनी नगरपालिकाको समग्र विकासका साथै नदी नियन्त्रण र डुबानको समस्या समाधान गर्ने मुख्य अजेन्डाका साथ मैले चुनाव लडें र जितें पनि’, नवनिर्वाचित मेयर साहले भने, ‘जनताका घरदैलोमा भोट माग्न जाँदा मैले उठाएका अजेन्डा नै मेरो प्राथमिकता हुनेछ ।’
पारिवारिक विरासतका कारण राजनीतिमा संलग्न भएको उनको ठम्याइ छ । ‘निकै अघिदेखि नै मेरो परिवार समाजसेवामा लागेकाले म पनि यसतर्फ लागेको हुँ’, उनले भने, ‘परिवारप्रतिको जनविश्वास जोगाउँदै यो नगरपालिकालाई आधुनिक विकासको मूल बाटोमा लग्ने प्रयासमा सधैं लागिरहनेछु ।’

तेस्रो पुस्तामा नेतृत्व  
३० वर्ष पार गरेका आतेसकुमारसिंह यादव संघीय समाजवादी फोरम नेपालको टिकटबाट सप्तरीको बोदेबर्साइन नगरपालिकाका मेयरमा निर्वाचित भएका छन् । उनी पनि पारिवारिक विरासतकै धरातल टेकेर आफ्नो गृहनगरका मेयर बनेका हुन् । आतेसका बुवा अनिरुद्धप्रसाद सिंह यादव संघीय फोरमका केन्द्रीय सदस्य हुन्, काका मृगेन्द्रकुमार सिंह यादव राजपाका केन्द्रीय उपाध्यक्ष । आतेसका हजुरबुवा शत्रुघनप्रसाद सिंह यादव पनि ठूलै नेता थिए । यस क्षेत्रको राजनीतिमा यादव परिवारको तीन पुस्तादेखिको वर्चस्व छ ।
पछिल्लो संविधानसभा चुनावमा मृगेन्द्र र अनिरुद्ध दाजुभाइ एकअर्काको प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा फरक–फरक दलका टिकटमा सप्तरी निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ६ बाट लडेका थिए र दुवैजना पराजित भएका थिए । यद्यपि दुई दशकपछि भएको स्थानीय तह निर्वाचनको परिणामले यादव परिवारको राजनीतिक वर्चस्व जोगिएको छ भने यस परिवारले आफ्नो राजनीतिक विरासत अघि बढाउन आतेसका रूपमा तेस्रो पुस्ताका उत्तराधिकारी पाएका छन् ।

पुराना जमिनदार, व्यवसायीदेखि गाउँपालिका अध्यक्षसम्म
विकासका दृष्टिले निकै पिछडिएको तर सप्तरीको राजनीतिमा निकै प्रभाव राख्ने तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित सतिशकुमार सिंह राजपा केन्द्रीय उपाध्यक्ष शेखरकुमार सिंहका छोरा हुन् । उमेरले चार दशक पनि पार नगरेका सतिश निकै क्षमतावान् र ऊर्जावान् युवा नेताका रूपमा परिचित छन् । उनी राजपा सप्तरीका अध्यक्षसमेत हुन् ।
    पछिल्लो संविधानसभा चुनावमा सप्तरी निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ बाट बुवा शेखरकुमार सिंह पराजित भएपछि सिंह परिवारमा पनि राजनीतिक वर्चस्व जोगाउने ठूलै चुनौती थियो । यद्यपि सतिशको विजयपश्चात् सिंह परिवारको राजनीतिक वर्चस्व जोगिनुका साथै सिंह परिवारले पनि नयाँ पुस्ताका राजनीतिक उत्तराधिकारी पाएका छन् ।
    सिंह परिवारमात्रै हैन, तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिकाका सर्वसाधारण पनि सतिशसँग निकै अपेक्षा राखेका छन् । बाढी र डुबानले पीडित भारतीय सिमानासँग जोडिएको यस गाउँपालिकाका जनता सतिशको नेतृत्वमा विकास र समृद्धि आउने आशा लिएका छन् । ‘परिवर्तन र विकासका लागि युवा नेतृत्वको खाँचो हुन्छ’, स्थानीय आशिष मिश्रले भने, ‘पूर्वाधार विकासका दृष्टिले पिछडिएको यो गाउँपालिकाको कायापलट गर्न युवा नेतृत्वको खाँचो थियो ।’
    चुनावी प्रतिबद्धताको पालनाका साथै आफ्नो परिवारको साख जोगाउने कार्यलाई आफूले चुनौतीका रूपमा लिएको नवनिर्वाचित गाउँपालिका अध्यक्ष सिंह बताउँछन् । उनले भने, ‘पाँच वर्षपछिको तिलाठी कोइलाडीले सबैलाई लोभ्याउनेछ ।’

सदरुलपछि हिमायुँ
खड्क नगरपालिकाका नवनिर्वाचित मेयर हुमायुँ हक दिवंगत पूर्वसभासद् सदरुल मियाँ हकका छोरा हुन् । पहिलो संविधानसभा चुनावमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर सप्तरीको क्षेत्र नम्बर पाँचबाट निर्वाचित सदरुलको दोस्रो संविधानसभाअघि हत्या भएको थियो । यस क्षेत्रमा सदरुल परिवारको राजनीतिक वर्चस्व रहँदै आएको छ । जसले गर्दा उनी स्वतन्त्र उम्मेदवारका हैसियतमा पनि पहिलो संविधानसभामा पुगे ।
    सदरुलको हत्यापछि उनको व्यवसाय र राजनीतिक वर्चस्व बिस्तारै हराउँदै गएको थियो । तर पनि स्थानीय तह निर्वाचनमा हिमायुँले संघीय फोरमबाट टिकट पाए र मेयरमा निर्वाचित भए । हिमाँयुको विजयले सदरुल परिवारले मात्रै हैन, यस भेगका मुस्लिम समुदायले समेत राजनीतिक उत्तराधिकारी पाएको छ ।
    पारिवारिक राजनीतिक विरासतकै सिँढीबाटै निर्वाचित भएकासहित सप्तरीका १८ मध्ये अधिकांश स्थानीय तहमा युवा अनुहार प्रमुखमा निर्वाचित भएका छन् । युवा अनुहार पाएपछि सर्वसधारण विकास, सुशासन र समृद्धिप्रति निकै आशावादी देखिएका छन् । यसले जनचाहनाअनुरूप काम गरेर देखाउने चुनौती नयाँ नेतृत्वमाथि थपिएको छ ।
पारिवारिक राजनीतिक विरासतबाट आएकालाई झनै चुनौती रहेको जानकारको बुझाइ छ । स्थानीय बद्रीनारायण झा भन्छन्, ‘पारिवारिक राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट आएका युवासँग पारिवारिक विरासत जोगाउने बाध्यतासँगै जनअपेक्षाअनुरूप काम गरेर देखाउने चुनौती पनि छ ।’

]]>
कोमल वली एमाले प्रवेश http://www.nagariknews.com/news/27775/ Mon, 25 Sep 2017 20:27:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27775/ सञ्चार क्षेत्रबाट औपचारिक रुपमा बिदा लिई राप्रपाको राजनीतिमा सकृय बनेकी गायीका कोमल वली नेकपा एमालेमा प्रवेश गरेकी छन्। दाङ- सञ्चार क्षेत्रबाट औपचारिक रुपमा बिदा लिई राप्रपाको राजनीतिमा सकृय बनेकी गायीका कोमल वली नेकपा एमालेमा प्रवेश गरेकी छन्। सोमवार दाङमा उनलाई एमाले उपाध्यक्ष बामदेव गौतमले पार्टी प्रवेश गराएका हुन् । वली कमल थापा नेतृत्वको राप्रपा की निर्वाचित केन्द्रीय सदस्य थिईन् । उनि राप्रपाको गत एकता महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भएकी थिईन् । रेडियो नेपालको स्थायी जागिरे उनि केहि समय अघि रेडियो नेपालबाट राजीनामा दिएर पार्टी राजनीतिमा लागेकी थिईन् । राप्रपा छोडेर सोमवार एमाले प्रवेश गरेकी वलीले एमाले सच्चा राष्ट्रबादी पार्टी भएका कारण आँफू यो पार्टीमा प्रवेश गरेको बताईन् । ‘एमालेमा जस्तो राष्ट्रवाद मैले अरु पार्टीमा देखिन,’पार्टी प्रवेश समारोहमा उनले भनिन् ‘यो पार्टीको सच्चा राष्ट्रवादको नीतिले मलाई तानेको हो।’

पर्टी प्रवेश गराउँदै एमाले उपाध्यक्ष गौतमले वलीलाई पुरानै घरमा फिर्ता गर्न पाएकोमा निकै खुशि भएको बताए। उनले भने ‘कोमल वली जी कसरी राप्रपामा जानु भयो ? मलाई अचम्म लागिरहेको थियो, तर अन्ततः उहाँ आफ्नो पुरानै घरमा फर्किनु भएको छ, यो खुशीको कुरा हो ।’ उनले वलीलाई पार्टीमा स्वागत मात्रै नभई उनलाई पार्टीले उचित सम्मान समेत दिने बताए।

 

 

]]>
बिरामी छट्पटाउँदै शैयामा, डाक्टर प्रशासनको धर्नामा http://www.nagariknews.com/news/27773/ Mon, 25 Sep 2017 20:17:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27773/ बिरामी छोरालाई बोकेर आएका बर्दिया, मैनापोखर निवासी राजाराम थारु नेपालगन्ज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल परिसरबाट सोमबार उपचार नगराएरै घर फर्किए। निमोनिया भएको आशंकामा राजारामले आफ्नो ८ बर्षिय छोरालाई नेपालगन्ज ल्याएका थिए । नेपालगन्ज- बिरामी छोरालाई बोकेर आएका बर्दिया, मैनापोखर निवासी राजाराम थारु नेपालगन्ज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल परिसरबाट सोमबार उपचार नगराएरै घर फर्किए। निमोनिया भएको आशंकामा राजारामले आफ्नो ८ बर्षिय छोरालाई नेपालगन्ज ल्याएका थिए । जब उनी अस्पतालको ओपिडी कक्ष बाहिर प्रवेश गरे, त्यहाँ वातावरण सुनसान देखियो ।

अरुबेला बिरामीको भिडभाड देखिने अस्पताल सुनसान देखेपछि उनले बाहिर आएर सोधपुछ गर्दा डाक्टरहरु आन्दोलित भएको थाहा पाए। ‘छोरालाई सन्चो नभएर ल्याएको त डाक्टरहरु आन्दोलनमा पो रहेछन,’ उनले भने । बिरामी छोरा बोकेर राजाराम घर फर्किँदै गर्दा आन्दोलनरत डाक्टरको एउटा समूह जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा धर्नामा बसेको थियो।

 नेपालगन्जका विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत डाक्टरहरु बिरामी जाँच्न छाडेर सोमबार बिहान साढे १० बजेबाट मध्यान्ह १२ बजेसम्म जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा धर्ना दिन गएका थिए । नेपाल चिकित्सक संघको नेतृत्वमा विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत ठूलो संख्याका डाक्टरहरु धर्नामा बसेका हुन् । चिकित्सक संघ भेरी अञ्चल समितिका सचिव डाक्टर आर.के. झाका अनुसार आन्दोलनरत डाक्टरहरु ‘एप्रोन’ लगाएर धर्नामा बसेका थिए । त्यहाँको वातावरण हेर्दा डाक्टरले बिरामीको स्वास्थ्य भन्दा आन्दोलनलाई बढी महत्व दिएको अनुभुती हुन्थ्यो । उनीहरु धर्मामा बसिरहँदा अस्पतालका शैयामा बिरामीको चित्कार सुन्ने कोही थिएन। ओपीडी कक्षमा चेकजाँच गराउन आएका बिरामीहरु कोही घर फर्किदै थिए, भने कोही अस्पताल परिसर बाहिर टोलाइरहेका देखिन्थ्ये । आन्दोलनरत डाक्टरले आकस्मिक सेवा बाहेकका सबै सेवा बन्द गराउँदै आएका छन् । ओपीडी कक्ष तीन दिनदेखी बन्दा हुँदा बिरामीहरु निकै मर्कामा परेका छन् । अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीले समेत राम्रो उपचार पाएका छैनन् । उपचार गर्दा बिरामीको ज्यान गएमा उपचार गर्ने चिकित्सकबाटै क्षतिपूर्ति भराउने सम्बन्धी विधेयक ल्याउने सरकारको निर्णयविरुद्ध बाँके सहित देशभरका डाक्टरहरु शुक्रबारबाट आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । डाक्टरहरु आन्दोलित हुँदा बिरामीले सास्ती खेपेका छन्। डाक्टरको आन्दोलनले बिरामीको मानव अधिकार गम्भिर रुपले हनन् भएको अधिकारकर्मीले बताएका छन् ।

      राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका क्षेत्रीय निर्देशक मुरारी खरेलले स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशिल क्षेत्रमा बन्द, हड्ताल गरेर आन्दोलनमा उत्रिनु जायज कुरा नभएको बताउँछन्। ‘उपचार गर्न छाडेर डाक्टरले आन्दोलन गर्नु जायज कुरा होईन, बिरामीले एउटा गोली औषधी खान नपाएर अकालमा ज्यान गुमाउन नपरोस्,’ मानव अधिकारको दृष्टिकोणले यस्तो गर्न मिल्दैन,’ उनले भने ।

        सरकारले ल्याउन लागेको विधेयक चिकित्सा क्षेत्रमा देखा परेको विकृति विरुद्ध रहेको स्पष्ट पार्दै खरेलले भने, ‘डाक्टरको गल्तीले बिरामीको मृत्यु भएको प्रमाणित भएमा मात्र कारबाही हुने भएकाले यसका विरुद्ध हड्ताल गर्न आवश्यक छैन ।’ आन्दोलनरत नेपाल चिकित्सक संघ भेरी अञ्चल कार्यसमिति अध्यक्ष रमेश श्रेष्ठले सरकारले निर्णय नसच्याउँदा सम्म आन्दोलन नरोक्ने चेतावनी दिएका छन्।

 

 

]]>
सभामुखद्वारा प्रजातन्त्रको अपहरण : सांसदहरु http://www.nagariknews.com/news/27774/ Mon, 25 Sep 2017 20:15:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27774/ सोमबार सभामुख ओनसारी घर्ती मगरले संसदमा गणपूरक संख्या नपुर्‍याई जबर्जस्ती देवानी संहिता विधेयक पारित गरेको घटनालाई सांसदहरुले 'प्रजातन्त्र हरण'को रुपमा टिप्पणी गरेका छन्। नेपाल मजदूर किसान पार्टीका सांसद प्रेम सुवालले गणपूरक संख्याबारे ध्यानाकर्षण गराए पनि सभामुखले जबर्जस्ती गरेको बताए। काठमाडौं— सोमबार सभामुख ओनसारी घर्ती मगरले संसदमा गणपूरक संख्या नपुर्‍याई जबर्जस्ती देवानी संहिता विधेयक पारित गरेको घटनालाई सांसदहरुले 'प्रजातन्त्र हरण'को रुपमा टिप्पणी गरेका छन्। नेपाल मजदूर किसान पार्टीका सांसद प्रेम सुवालले गणपूरक संख्याबारे ध्यानाकर्षण गराए पनि सभामुखले जबर्जस्ती गरेको बताए।

'सभामुखले छलछाम गरी विधेयक पारित गराउनु भयो', सुवालले नागरिकन्युजसँग भने, 'हामीले प्रश्न उठाए पनि उहाँले गणना गर्नै मान्नु भएन। सभामुखले प्रजातन्त्र खोसेर देवानी कार्यविधि संहिता पारित गराउने काम भयो।' निरंकुशतापूर्वक विधेयक पारित गराएको भने विधिसम्मत तरिकाले संसद सञ्चालन हुनुपर्ने बताए।

'सभामुखले छलछाम गरी विधेयक पारित गराउनु भयो', सुवालले नागरिकन्युजसँग भने, 'हामीले प्रश्न उठाए पनि उहाँले गणना गर्नै मान्नु भएन। सभामुखले प्रजातन्त्र खोसेर देवानी कार्यविधि संहिता पारित गराउने काम भयो।'

संसदको गणपूरक संख्या १४८ हो। १२१ सांसद उपस्थित भएको बैठकबाट सभामुखले जबर्जस्ती विधेयक पेश गरी पारित गरेकी थिइन्। विधेयक पारित गर्न गणपूरक संख्या नरहेकोबारे सुवालले संसद हलभित्र प्रश्न उठाएका थिए। सभामुखले त्यसलाई बेवास्ता गर्दै अघि बढेकी थिइन्।

सत्ता पक्षले गणपूरक संख्या नपुर्‍याई विधेयक पारिता गर्नु दुःखद भएको एमाले सांसद रेवतीरमण भण्डारीले बताए। 'संसद बैठक सञ्चालनका लागि १४८ सांसद पुर्‍याउनु सत्ता पक्षको दायित्व हो। आज संसदमा प्रतिपक्षी सांसद बढी थिए यो सत्ता पक्षको उदासिता हो', भण्डारीले नागरिकन्युजसँग भने।

सरकारका मन्त्रीले पेश गरेको विधेयक पारित गर्ने मुख्य जिम्मा सत्ता पक्षको हुन्छ।

प्रदेश २ मा स्थानीय निर्वाचन तथा नजिकिएको दशैँका कारण सोमबार संसदमा सांसदहरुको उपस्थिति न्युन थियो। सोही अवस्थामा सभामुखले बलमिच्याइँ गरेकी थिइन्।

सोमबारको सत्रसँगै संसद अर्को बैठक असोज २० गेतसम्मका लागि स्थगित भएको छ।

सभामुखले कसरी जबर्जस्ती विधेयक पारित गराएकी थिइन? भिडियो हेर्नुहोस् :

]]>
अरिङगलले टोक्दा युवकको मृत्यु http://www.nagariknews.com/news/27772/ Mon, 25 Sep 2017 19:15:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27772/ अरिङ्गालको टोलाईबाट एक युवकको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा त्रिवेणी नगरपालिका ६ पन्धारा बस्ने जयधने बुढाका २६ वर्षका छोरा तुला बुढा रहेका छन्। बुढाको आइतबार राती १० बजे मृत्यु भएको प्रहरीले बताएको छ ।  बाजुरा –अरिङ्गालको टोलाईबाट एक युवकको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा त्रिवेणी नगरपालिका ६ पन्धारा बस्ने जयधने बुढाका २६ वर्षका छोरा तुला बुढा रहेका छन्। बुढाको आइतबार राती १० बजे मृत्यु भएको प्रहरीले बताएको छ ।

गाउँ नजिकैको जंगलमा घाँस काट्ने गएको बेला अरिङ्गालले टोकेको थियो । बुढाको स्थानीय मेडिकलमा उपचार गर्दा गर्दै मृत्यु भएको हो । राती अर्को ठाउँमा लैजान समस्या भएकोले आफन्तले स्थानीय मेडिकलमा उपचारका लागि भर्ना गरेका थिए।

]]>
धानमा फौजी किराको प्रकोप http://www.nagariknews.com/news/27771/ Mon, 25 Sep 2017 19:00:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27771/ दुई साता यतादेखि राप्तीसोनारी गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा पाकेको धान खेतीमा फौजी किराको संक्रमण देखिएको छ। एकैपटक हजारौं हेक्टरको धान खेतीमा फौजी किरा फैलिएको छ। कोहलपुर- दुई साता यतादेखि राप्तीसोनारी गाउँपालिकाका विभिन्न स्थानमा पाकेको धान खेतीमा फौजी किराको संक्रमण देखिएको छ। एकैपटक हजारौं हेक्टरको धान खेतीमा फौजी किरा फैलिएको छ।

दिनभरी लुकेर बस्ने फौजी किराले रातमा धानका बाला काट्ने गरेको कृषकहरु बताउँछन्। धान पाकेर घरमा भित्र्याउने बेलामा फौजी किराका कारण किसानहरु समस्यामा परेको राप्तीसोनारी गाउँपालिका प्रमुख लाहुराम थारुले जानकारी दिए । राप्ती सोनारीको सबैभन्दा बढि ३ र ४ वडामा फौजी किराको संक्रमण देखिएको छ ।  जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले कृषकको खेतमा फौजी किराको संक्रमण भएको पुष्टि गरेको छ । हजारौ हेक्टरमा लगाएको धानबाली फौजी किराले नष्ट गरेको छ । सम्बन्धित निकाय मौन रहेको स्थानीय कृषकहरुको गुनासो छ ।

 जिल्ला कृषि कार्यालयका प्रमुख कृष्णबहादुर बस्नेतले जिल्ला कृषि विकास कार्यालय र गाउँपालिकाको संयुक्त आयोजनामा औषधी राख्ने काम सुरु भएको बताए। राप्तीपारीका कृषकका खेतमा फौजी किराले पाकेको धान खाएर नष्ट गरेको उनले भने। किराले भर्खरै संक्रमण गरेको र नियन्त्रणमा ल्याउने प्रयास भैईरहेको उनले जानकार दिए। सक्रमण नियन्त्रणबाहिर नरहेको कृषि कार्यालयको भनाई छ।

 

]]>
दशैंमा सेनाले निशुल्क बस सञ्चालन गर्ने, यस्तो छ रुट http://www.nagariknews.com/news/27769/ Mon, 25 Sep 2017 18:45:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27769/ नेपाली सेनाले दसैंको दिन निशुल्क बस सेवा सञ्चालन गर्ने भएको छ। दसैंको दिन सार्वजनिक सवारी साधान न्यून हुने भन्दै काठमाडौं उपत्यकाका ८ वटा रुटहरुमा ०६:३० बजे, ११बजे र ४ बजे भद्रकालीबाट ३० सिट क्षमताका १/१ वटा बस निःशुल्क सञ्चालन गरिने सैनिक जनसम्पर्क निर्देशनालयले जनाएको छ। काठमाडौं- नेपाली सेनाले दसैंको दिन निशुल्क बस सेवा सञ्चालन गर्ने भएको छ। दसैंको दिन सार्वजनिक सवारी साधान न्यून हुने भन्दै काठमाडौं उपत्यकाका ८ वटा रुटहरुमा ०६:३० बजे, ११बजे र ४ बजे भद्रकालीबाट ३० सिट क्षमताका १/१ वटा बस निःशुल्क सञ्चालन गरिने सैनिक जनसम्पर्क निर्देशनालयले जनाएको छ।  

सेनाका गाडी निम्म रुटमा सञ्चालन हुने जनाइएको छ:

(क) रुट नं.१— भद्रकाली, माईतीघर, बानेश्वर, कोटेश्वर, एकान्तकुना, बल्खु, किर्तिपुर, कलङ्की, कालिमाटी, त्रिपुरेश्वर, रत्नपार्क ।

(ख) रुट नं.२— भद्रकाली, जमल, लैनचौर, नारायणगोपाल चोक, बुढानिलकण्ठ, बालाजु चोक, सोह्रखुट्टे, कान्तिपथ, माईतीघर ।

(ग) रुट नं.३— भद्रकाली, माईतीघर, त्रिपुरेश्वर, कालिमाटी, कलङ्की, थानकोट, स्वयम्भु, छाउनी, ताहाचल, टेकु, थापाथली ।

(घ) रुट नं.४— भद्रकाली, माईतीघर, बानेश्वर, तिनकुने, गौशाला, चाबहिल, जोरपाटी, नारायणगोपाल चोक, लाजिम्पाट, कान्तिपथ, भद्रकाली ।

(ङ) रुट नं.५— भद्रकाली, थापाथली, कुपण्डोल, जावलाखेल, सातदोबाटो, चापागाउँ, सातदोबाटो, तिनकुने, बानेश्वर, शहिदगेट ।

(च) रुट नं.६— भद्रकाली, दरबारमार्ग, कमलपोखरी, गौशाला, चाबहिल, बौद्ध, साँखु, चाबहिल, गौशाला, तिनकुने, भद्रकाली ।

(छ) रुट नं.७— भद्रकाली, माईतीघर, नयाँ बानेश्वर, पुरानो बानेश्वर, गौशाला, सिनामङ्गल, कोटेश्वर, सूर्यविनायक, ठिमी, कोटेश्वर, माईतीघर, भद्रकाली ।

(ज) रुट नं.८— भद्रकाली, माईतीघर, कोटेश्वर, सातदोबाटो, कलङ्की, बालाजु, चाबहिल, गौशाला, तिनकुने, भद्रकाली ।

 

]]>
सभामुखको निर्लज्ज निरंकुशता : कोरम नपुर्‍याई जबर्जस्ती विधेयक पारित (भिडियो) http://www.nagariknews.com/news/27770/ Mon, 25 Sep 2017 18:41:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27770/ सोमबारको संसद बैठकको कार्यसूचिमा देवानी संहिता विधेयक २०७१ माथिको छलफल तोकिएको थियो। पूर्व निर्धारित कार्यक्रमअनुसार संसदको दोस्रो बैठकमा सभामुख ओनसारी घर्तीले सो विधेयकमाथि छलफलमा भाग लिन सांसदहरुलाई समय दिइन्। एक दर्जनभन्दा बढी सांसदले तीन मिनेटको निर्धारित समयमा अा अाफ्नो मन्तव्य राखे। काठमाडौं—सोमबारको संसद बैठकको कार्यसूचिमा देवानी संहिता विधेयक २०७१ माथिको छलफल तोकिएको थियो। पूर्व निर्धारित कार्यक्रमअनुसार संसदको दोस्रो बैठकमा सभामुख ओनसारी घर्तीले सो विधेयकमाथि छलफलमा भाग लिन सांसदहरुलाई समय दिइन्। एक दर्जनभन्दा बढी सांसदले तीन मिनेटको निर्धारित समयमा अा अाफ्नो मन्तव्य राखे।

सो समयमा संसदको हलमा सांसदहरुको उपस्थिति संख्या जम्मा १२१ मात्र हुन्छ। संसदले गणपूरक संख्या (१४८) गुमाएको थाहा पाएका नेमकिपाका सांसदहरु प्रेम सुवाल र अनुराधा थापा मगरले सो अलोकतान्त्रिक पद्धति रोक्न प्रयास गर्छन्। उनीहरु केही बोल्न खोज्छन् तर सभामुख ओनसारी घर्ती त्यसलाई बेवास्ता गर्दै निरंकुश रुपमा संसद बैठक अगाडि बढाउँछिन्। र गणपूरक संख्या गुमाएको संसद बैठकले ती संशोधनहरुलाई पारित भएको घोषणा गर्छिन्। 

दोस्रो बैठक सुरु भएको १ घन्टा २५ मिनेटसम्म सांसदहरुले विधेयकमाथि आ-आफ्नो राय प्रस्तुत गरे। बोल्ने अधिकांश सांसदहरुले देवानी संहिता विधेयक बौद्धिकता र अनुभवहरुबाट हाँसिल निचोडहरुको दस्तावेज भएको भन्दै प्रशंसा गरे। सांसदहरुको बोल्ने क्रम सकिएपछि सभामुख घर्तीले कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री यज्ञबहादुर थापालाई विधेयकमाथि उठेका प्रश्नहरुको जवाफ दिन समय दिइन्। उनले करिब ६ मिनेटमा आफ्नो जवाफ सक्काउँदै भने, 'देवानी संहिता एउटा अन्तरार्ष्ट्रिय स्तरको कानुन हुनेछ।' उनले विधेयक पारित गरिदिन आग्रह गर्छन्।

मन्त्रीको जवाफ सकिएपछि सभामुखले भनिन्, 'अब म देवानी कार्यविधि संहिता विधेयक २०७१ का सम्बन्धमा विधायन समितिको प्रतिवेदनको क्रम संख्या १ देखि ४३६ देखि पूरक प्रतिवेदनको क्रम संख्या १ देखि १२ सम्म उल्लिखित संशोधनहरुलाई निर्णार्थ प्रस्तुत गर्दछु।' टाउको तल हेरेर पढ्दै बोलिरहेकी उनले टाउको ठाडो पारेर हलतर्फ हेरिन्। त्यहाँ बायाँ कुना एक जना सांसद हात उठाएर केही भन्न खोजिरहेका हुन्छन्। नेपाल मजदूर किसान पार्टीका सांसद प्रेम सुवालले संसदमा गणपूरक संख्या नपुगेकाले यस्तो अवस्थामा विधेयक पारित हुन सक्दैन भनिरहेका थिए।

'के भो माननीय सदस्य?', सभामुखले भनिन्।

'विधेयक निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्नु अगाडि गणपूरक संख्या यकिन गर्न आग्रह गर्दछु', उनले जवाफ दिए।

विधेयकमाथिको छलफल सुरु भएको करिब एक घन्टा ३० मिनेटमा सुवालले गणपूरक संख्यामा शंका जनाउँछन्। त्यतिबेला संसदको हल लगभग खाली नै हुन्छ। अझ सत्ता पक्षको कुर्सीमा पातलो संख्यामा मात्र सांसद उपस्थित हुन्छन्।

सांसद सुवालको माग बमोजिम सभामुख ओनसारी घर्तीले संविधानको धारा ९४ अनुसार तीन मिनेटसम्म घन्टी बजाएर सांसदहरुको उपस्थिति संख्या गणना गर्न आदेश दिन्छिन्। लगातार तीन मिनेटको घन्टी सुनेर बाहिर भएका केही सांसदहरु भित्र फर्किन्छन्। अन्तिम परिणाम अाउँछ संसद हलमा १५१ जना सांसद छन्। यो तथ्यांक त्यतिबेलाको हो जतिबेला संसदको दोस्रो बैठक सुरु भएको एक घन्टा ३५ मिनेट बितेको हुन्छ। गणपूरक संख्या १४८ हुनुपर्नेमा १५१ जना देखिएपछि सभामुखले मुलुकी देवानी संहिता विधेयक २०७४ निर्णयार्थ सदनमा पेश गर्छिन्। करिब ७ मिनेटमा विधेयक बहुमतले पारित हुन्छ।

त्यसपछि उनले विधेयकका दफामा छलफलका लागि आह्वान गर्छिन्। यही बेला केही सांसदहरु हल छोडेर बाहिर निस्किन थाल्छन्। त्यो दृश्य सभामुखले पनि देखिरहेकी हुन्छिन्। दोस्रो बैठक सञ्चालन भएको एक घन्टा ५५ मिनेटसम्म दुई दर्जनभन्दा बढी सांसद संसदको हल छोडेर बाहिर जान्छन्। विधेयक पारितकै क्रममा सभामुखले  देवानी कार्यविधि संहिता २०७१ विधयान समितिको प्रतिवेदन क्रम संख्या १ देखि १८२ सम्म र पूरक प्रतिवेदनको क्रम संख्या १ देखि १० सम्म संशोधनहरुलाई निर्णार्थ प्रस्तुत गर्छिन्। दोस्रो बैठकको १ घन्टा ५८ मिनेटमा बितेको हुन्छ भने सांसद गणना गरेको २८ मिनेट बितेको हुन्छ।

सो समयमा संसदको हलमा सांसदहरुको उपस्थिति संख्या जम्मा १२१ मात्र हुन्छ। संसदले गणपूरक संख्या (१४८) गुमाएको थाहा पाएका नेमकिपाका सांसदहरु प्रेम सुवाल र अनुराधा थापा मगरले सो अलोकतान्त्रिक पद्धति रोक्न प्रयास गर्छन्। उनीहरु केही बोल्न खोज्छन् तर सभामुख ओनसारी घर्ती त्यसलाई बेवास्ता गर्दै निरंकुश रुपमा संसद बैठक अगाडि बढाउँछिन्। र गणपूरक संख्या गुमाएको संसद बैठकले ती संशोधनहरुलाई पारित भएको घोषणा गर्छिन्। जानी-जानी संसदमा गणपूरक संख्या नभएको अवस्थामा सभामुखले विधेयक पारित गराएको नेपालको इतिहासमा यो पहिलो घटना हो। 

हेर्नुहोस् भिडियो

]]>
तीन साहित्यकार बेलायतमा सम्मानित http://www.nagariknews.com/news/27768/ Mon, 25 Sep 2017 18:31:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27768/ नेपाली साहित्यमा योगदान पुऱ्याउने तीन जना स्रष्टालाई बेलायतमा सम्मान गरिएको छ। गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए) बेलायतले एउटा साहित्यिक कार्यक्रमबीच उपन्यासकार अमर न्यौपाने, कवि गोविन्दराज विनोदी एवं गजलकार रवि प्राञ्जललाई सम्मान गरेको हो। लन्डन- नेपाली साहित्यमा योगदान पुऱ्याउने तीन जना स्रष्टालाई बेलायतमा सम्मान गरिएको छ। गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए) बेलायतले एउटा साहित्यिक कार्यक्रमबीच उपन्यासकार अमर न्यौपाने, कवि गोविन्दराज विनोदी एवं गजलकार रवि प्राञ्जललाई सम्मान गरेको हो।

कार्यक्रममा तीन जना सर्जकहरूले आआफ्नो रचना बाचन गर्दै डायस्पोरामा समेत सिङ्गो नेपालको अनुभूति गर्न पाएको अनुभव व्यक्त गरे।

एनआरएनए युकेका नवनिर्वाचित अध्यक्ष योगकुमार फगामीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा संस्थाका केन्द्रीय सल्लाहकारहरू विश्वआदर्श पण्डित र डमर घले, पूर्व युके अध्यक्ष मुछेत्र गुरुङ, सलाहकारहरू, केन्द्रीय सदस्यहरू एवं एनआरएनए समुदायको राम्रो उपस्थिति थियो।

अतिथिहरूलाई स्वागत गर्दै एनआरएनए आइसिसीका पूर्व युरोप उपसंयोजक सोम सापकोटाले एनआरएनए अभियान भाषासाहित्यसँग पनि उत्तिकै जोडिएको बताए । संस्थाका केन्द्रीय सदस्य एवं भाषासाहित्य कार्यदलका संयोजक विश्वाशदीप तिगेलाले धन्यवाद ज्ञापन गरे।

अल्डरसटस्थित एम्पायर हलमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमको संयोजन एनआरएनए युकेका भाषासाहित्य विभाग प्रमुख नारायण गाउँलेले गरेका थिए ।

 

]]>
कोल्हवीमा एमालेका भण्डारी विजयी http://www.nagariknews.com/news/27767/ Mon, 25 Sep 2017 18:19:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27767/ कोहल्बी नगरपालिका प्रमुख र उपप्रमुख पदमा नेकपा एमालेका उम्मेदवार विजयी भएका छन्। बारा- कोहल्बी नगरपालिका प्रमुख र उपप्रमुख पदमा नेकपा एमालेका उम्मेदवार विजयी भएका छन्।

नगर प्रमुखमा एमालेका भरतबहादुर भण्डारी र उपप्रमुखमा सनैना थरुनी विजयी भएको कोल्हवी नगरपालिका निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ ।

प्रमुख पदमा भण्डारीले ७४०१ सहित विजयी भए भने उपप्रमुखमा थरुनील ७३२२ मत ल्याई विजयी भएका छन्।

जिल्लाको उत्तरी र पूर्वी भागमा पर्ने कोल्हवी नगरपालिका क्षेत्रमा पहाडी र थारु समुदायको बसोबास रहेको छ।

कम्युनिष्टहरुको पहिला देखि नै यस क्षेत्रमा राम्रो पकड रहेको मानिन्छ ।

प्रमुखमा भण्डारीको निकतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका मुरलीधरप्रसाद चौधरीले ७२०५ मत मात्र ल्याउन सपल भए। भने उपप्रमुखमा कांग्रेसकी सुभद्रा धिमालले ६७१२ मत ल्याइन्।

]]>
पराजित उम्मेदवारका छोराको गोली हानी हत्या http://www.nagariknews.com/news/27766/ Mon, 25 Sep 2017 18:09:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27766/ रौतहटको परोहा नगरपालिका २ मा वडा अध्यक्षका पराजित उम्मेदवार मौलना सेराजुदिनका छोराको गोली हानी हत्या भएको छ। पोरोहा २, जिंगडवा, बेलविक्षवास्थित आफ्नै घरमा सुतिरहेको अवस्थामा सोमबार बिहान ३:३० बजे अबु स्वयब अकवरको गोली हानी हत्या भएको हो। रौतहट- रौतहटको परोहा नगरपालिका २ मा वडा अध्यक्षका पराजित उम्मेदवार मौलना सेराजुदिनका छोराको गोली हानी हत्या भएको छ। पोरोहा २, जिंगडवा, बेलविक्षवास्थित आफ्नै घरमा सुतिरहेको अवस्थामा सोमबार बिहान ३:३० बजे अबु स्वयब अकवरको गोली हानी हत्या भएको हो।

पेस्तोलबाट गोली हानेर आक्रमणकारी समूह भागेको थियो। छातीमा गोली लागेका उनी छटपटिन थालेपछि तत्काल जिल्ला अस्पताल गौरतर्फ लैजाँदै गर्दा बिहान करिब ४ बजे बाटोमै उनको मृत्यु भएको हो।

गर्मीका कारण घरको बरन्डामा चार पाँच जना साथीसँग उनी सुतिरहेको अवस्थामा गोली प्रहार भएको हो। कसले र किन गोली चलाएको खुल्न सकेको छैन । उनको छातीमा दुई गोली लागेको थियो।

घटनास्थल पुगेर प्रहरीले अनुसन्धान सुरु गरेको छ। घटनास्थलमा रहेका जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी निरीक्षक अशोक झाका अनुसार व्यक्तिगत रिसइबीका कारण घटना भएको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ।

‘व्यक्तिगत रिसइबीका कारण घटना भएको जस्तो देखिन्छ । प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको छ’, उनले भने, केही दिन अघि घोषित स्थानीय तहको निर्वाचन मतपरिणाममा वडा अध्यक्षमा माओवादीले जितेको थियो । मेयर र उपमेयरमा काँग्रेसले जितेका छन्।

रौतहट प्रहरीका एसपी यज्ञविनोद पोखरेलका अनुसार हत्या आशंकामा दुई जनालाई नियन्त्रणमा लिएर आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको छ।

]]>
डा. केसी १२ औं आमरण अनशनमा, यस्ता छन् माग http://www.nagariknews.com/news/27765/ Mon, 25 Sep 2017 16:32:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27765/ मेडिकल शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधार तथा पारदर्शिता र सुशासनका लागि सत्याग्रह गर्दै आएका डा. गोविन्द केसीले १२ अनशन सुरु गरेका छन्। काठमाडौं- मेडिकल शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधार तथा पारदर्शिता र सुशासनका लागि सत्याग्रह गर्दै आएका डा. गोविन्द केसीले १२ अनशन सुरु गरेका छन्।

संसदमा विचाराधीन चिकित्सा शिक्षा विधेयक तोडमोड गरेर जनतामुखी र विद्यार्थीमुखी नभई माफियामुखी ऐन जारी गर्न प्रयास भइरहेको भन्दै उनी अनशन बसेका हुन्।

गुपचुप रुपमा माफियाहरुको स्वार्थ अनुसार ऐन पारित गरेर तीन चौथाइ विपन्न तथा ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरु स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित गर्ने र निम्न तथा मध्यम वर्गका विद्यार्थीहरु चिकित्सक बन्नबाट वञ्चित गर्ने प्रयास भइरहेको डा. केसीले बताएका छन्।

'मेडिकल माफियासितकै मिलेमतोमा अहिले पनि प्रमुख दलहरु देशभर सरकारी मेडिकल कलेज खोल्ने काममा बाधक बनिरहेका छन्। सेवाका रुपमा हुनुपर्ने मेडिकल शिक्षालाई राजनीतिज्ञहरुले भ्रष्टाचार गरेर कमाएको अरबौं कालो धनलाई सेतो बनाउने र थप अकुत धन कमाउने माध्यम बनाउने त्यस्तो प्रयास हामीलाई किमार्थ स्वीकार्य छैन', डा. केसीले भनेका छन्।

यस्ता छन् डा. केसीका माग
१) माथेमा प्रतिवेदन तथा हाम्रा सुझावअनुरुप परिमार्जन गरेर तत्काल चिकित्सा शिक्षा ऐन पारित गरियोस् ।
२) मेडिकल माफियासितको मिलेमतोमा एमबीबीएसका लागि सरकारले तोकेको भन्दा दशौं लाख बढी शुल्क अवैध रुपमा निर्धारण गर्ने काठमाडौं विश्वविद्यालयको निर्णय तत्काल खारेज गरी सरकारले तोकबमोजिम एमबीबीएसका लागि रु ३८,५०,००० (काठमाडौं उपत्यकाभित्र), रु ४२,४५,०००(उपत्यकाबाहिर) तथा बीडीएसका लागि रु १९,३२,६१२
कायम गरियोस् । माफियासित मिलेमतो गरेर अरबौंको चलखेल गर्ने डिन राजेन्द्र कोजुलाई तत्काल बर्खास्त गरियोस् । त्रिविअन्तर्गतका निजी मेडिकल कलेजमा स्नातकोत्तरको शुल्क रु २२,५०,००० कायम गरियोस् । अनियमिततापूर्वक धेरै शुल्क तोक्ने तथा खाली भवनलाई एमबीबीएसको सम्बन्धन दिने त्रिवि पदाधिकारीहरुलाई बर्खास्त गरेर कारवाही गरियोस्। आइओएमबाट त्रिविले खोसेर लगेका अधिकारहरु तत्काल फिर्ता गरियोस्।
३) बर्खास्त गरिएका आयल निगमका प्रमुखमाथि छानविन गरेर उनले हिनामिना गरेको अर्बौं रुपैयाँ असुलउपर गर्दै कारवाही गरियोस् । सोही भ्रष्टाचार काण्डमा उनीसित मिलेर भ्रष्टाचार गर्ने सबै तहका अन्य सबै व्यक्तिहरु तथा भ्रष्टाचार गरेको पुष्टि भएर पनि कारवाहीमा नपरेका अन्य सार्वजनिक संस्थान, परिषद् र संस्थाका पदाधिकारीहरुमाथि समेत तत्काल पदच्युत गरेर छानविन तथा कारवाही गरियोस् ।
४) कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा तत्काल अध्ययन–अध्यापन शुरु गर्ने गरी बजेट तथा अन्य व्यवस्था गरियोस् । कैलाली र दाङका सरकारी मेडिकल कलेजको काम शीघ्र अघि बढाइयोस् । डोटी–डडेल्धुरा, धनुषा–महोत्तरी, उदयपुर, पाँचथर–तेह्रथुम आदि ठाउँमा तत्काल सरकारी मेडिकल कलेज खोल्ने प्रक्रिया अघि बढाइयोस् ।

 

]]>
टोकियोको अन्तरार्ष्ट्रिय टुरिज्म एक्स्पोमा नेपाली सहभागिता http://www.nagariknews.com/news/27764/ Mon, 25 Sep 2017 16:16:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27764/ जापानको टोकियोमा नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन गरिएको छ। जापान एसोसिएसन अफ ट्राभल एजेण्ट(जाटा)ले आयोजना गरेको 'टुरिजम एक्स्पो जापान' नामक प्रदर्शनीमा नेपालका विभिन्न धार्मिक,सांस्कृतिक एवम् पर्यटकिय स्थलहरु तथा टुर प्याकेजकाबारे जापानी तथा अन्य विदेशी अवलोकनकर्तालाई जानकारी दिइएको हो। टोकियो— जापानको टोकियोमा नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन गरिएको छ। जापान एसोसिएसन अफ ट्राभल एजेण्ट(जाटा)ले आयोजना गरेको 'टुरिजम एक्स्पो जापान' नामक प्रदर्शनीमा नेपालका विभिन्न धार्मिक,सांस्कृतिक एवम् पर्यटकिय स्थलहरु तथा टुर प्याकेजकाबारे जापानी तथा अन्य विदेशी अवलोकनकर्तालाई जानकारी दिइएको हो।

प्रदर्शनीमा नेपालसम्बन्धी पम्प्लेट, ब्रोसर तथा नेपालको पर्यटनसम्बन्धी सामग्रीहरू डिभिडीका माध्यमबाट जानकारी गराईएको थियो। सेप्टेम्बर २१ देखि २४ सम्म टोकियो बिग साईडको अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनी स्थलमा आयोजना भएको एक्स्पोमा,विश्वका दर्जनौँ राष्ट्रहरु र जापानका स्थापित राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका ट्राभल एजेन्ट,एयरलायन्स तथा होटलहरुको सहभागिता थियो।

एक्स्पोमा नेपालका तर्फबाट, नेपाल टुरिजम बोर्ड, अरोमा ट्राभल्स एण्ड टुर्स, बिसिएन ट्राभल्स एण्ड टुर्स,बजेट ट्राभल्स एण्ड टुर्स,फार वेस्ट ट्राभल्स एण्ड टुर्स, लिबर्टी होलिडेज तथा पिक प्रमोसन लगायतका निजी कम्पनीहरुको स्टल थियो।

विभिन्न मुलुकका सयौँ सेवा प्रदायक कम्पनी र लाखौँ अवलोकनकर्ताले भ्रमण गरेको उक्त एक्स्पोमा हजारौँ जापानी तथा अन्य विदेशीहरुलाई नेपालको बारेमा जानकारी गराइएको थियो।

नेपाल पर्यटन बोर्डका टुरिजम प्रोडक्ट एण्ड रिसोर्स डेभलपमेन्ट म्यानेजर सन्तोस कुमार घिमिरेका अनुसार एक्स्पोमा नेपाल भ्रमण र नेपालका बारे चासो राख्नेहरुको संख्या अत्याधिक रहेको थियो।

प्रदर्शनीमा नेपालको कलात्मक स्टल देखेर नेपालको बारेमा बुझ्नेहरूको संख्या उल्लेख्य रह्यो जापानका लागी नेपाली पर्यटन प्रतिनिधी अनुज थापाले बताए। 'नेपालको पर्यटन प्रबर्दन कार्यमा सधैँ लागीपर्नेछु', नागरिकन्युजसँग उनले भने।

प्रदर्शनीमा नेपालको स्टललाई स्वयम्भूनाथको आकारमा बनाइएको थियो।

प्रदर्शनीमा सहभागी नेपाली टोली। तस्विरः नारायण रिमाल

]]>
फेवाताल छानविन समितिको सिफारिस लागू गर्न संसदीय समितिको निर्देशन http://www.nagariknews.com/news/27763/ Mon, 25 Sep 2017 16:10:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27763/ संसदको वातावरण संरक्षण समितीले सरकार र फेवातालसँग सरोकार राख्ने सबै मन्त्रालयलाई फेवातालको संरक्षणमा प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्न निर्देशन दिएको छ। समितिको बैठकले फेवातालको संरक्षण एवं व्यवस्थापनका सम्बन्धमा हालसम्म भएका छानविन समितीको सुझाव र सिफारिसलाई उच्च प्राथमिकताका साथ कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिएको हो। समितीका सचिव सुरजकुमार दुराद्वारा जारी विज्ञप्ति अनुसार फेवातालको किनारमा सञ्चालित फिस्टेल लजलगायत अन्य होटलको सम्बन्धमा छुट्टै अध्ययन गरी निष्कर्षमा पुग्न समेत निर्देशन दिएको छ । काठमाडौं– संसदको वातावरण संरक्षण समितीले सरकार र फेवातालसँग सरोकार राख्ने सबै मन्त्रालयलाई फेवातालको संरक्षणमा प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्न निर्देशन दिएको छ। समितिको बैठकले फेवातालको संरक्षण एवं व्यवस्थापनका सम्बन्धमा हालसम्म भएका छानविन समितीको सुझाव र सिफारिसलाई उच्च प्राथमिकताका साथ कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिएको हो।

समितीका सचिव सुरजकुमार दुराद्वारा जारी विज्ञप्ति अनुसार फेवातालको किनारमा सञ्चालित फिस्टेल लजलगायत अन्य होटलको सम्बन्धमा छुट्टै अध्ययन गरी निष्कर्षमा पुग्न समेत निर्देशन दिएको छ । समितीले प्रधानमन्त्री कार्यालय वन तथा भू–संरक्षण, संस्कृति, जनसंख्या तथा वातावरण, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयलाई निर्देशन दिएको हो । यसैगरी समितीले जलवायु परिवर्तनसम्बन्धि अध्ययन, अनुसन्धान र कार्यान्वयनका लागि अधिकार सम्पन्न स्वतन्त्र निकाय स्थापना गर्न प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई निर्देशन पनि दिएको छ।

फेवातालको करिव १६ सय ९२ रोपनि जमिन अतिक्रमण भएको समितिले निष्कर्ष निकाल्दै सरकारलाई आफ्नो प्रतिवेदन बुझाएको थियो। फेवाको जमिन अतिक्रमण गर्नेमा ‘सकारात्मक सोच’का प्रर्वतक कर्ण शाक्य देखि चर्चित होटल व्यवसायी पियुष बहादुर अमात्य सम्म छन्।

२०१८ सालमा १० बर्ग किलोमिटरमा फैलिएको फेवाताल २०६४ मा  केन्द्रीय नापी विभागले गरेको सर्बे अनुसार ४.२० बर्ग किलोमिटरमा खुम्चीएको छ। क्षेत्रफल मात्र नभई तालको गहिराई पनि दिन प्रतिदिन घटेको विज्ञहरुको भनाई छ। ०३१ सालमा ३३ मिटर गहिरो फेवाताल ०६४ को नापीमा १८ मिटर मात्र गहिरो देखिएको छ । फेवातालमा  बनेको बाँध २०३१ सालमा फुटेपछि तालको ५० प्रतिशत पानि बगेर गएको थियो । तालको पानि बगेर गएपछि तालले ढाकेको जमिनमा अतिक्रमण सुरु भएको थियो।

तत्कालिन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको सरकारले विश्वप्रकास लामिछानेको संयोजकत्वमा फेवातालको अतिक्रमण भएको जग्गा छानबिन गरि प्रतिबेदन पेश गर्ने गरि उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको थियो । समितिले करिब ९ सय ५० जना जतिको लालपुर्जा खारेज गर्न सिफारिस गरेको थियो । त्यो मध्ये ७ सय जना जतिको जमिन संरक्षण क्षेत्रभित्र पर्ने समितिले प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको छ। फेवातालको करिव १६ सय ९२ रोपनि जमिन अतिक्रमण भएको समितिले निष्कर्ष निकाल्दै सरकारलाई आफ्नो प्रतिवेदन बुझाएको थियो। फेवाको जमिन अतिक्रमण गर्नेमा ‘सकारात्मक सोच’का प्रर्वतक कर्ण शाक्य देखि चर्चित होटल व्यवसायी पियुष बहादुर अमात्य सम्म छन्।

]]>
इलाममा तीन कैदीको सजाय मिनाहा http://www.nagariknews.com/news/27762/ Mon, 25 Sep 2017 15:14:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27762/ दसैंको अवसरमा सदरमुकामस्थित कारगार (सुधारगृह)का तीन कैदीको माफी मिनाहा भएको छ। माफी मिनाहा पाउने इलाम पञ्चकन्याका ५२ वर्षे वीरेन्द्र राई, ताप्लेजुङ आङ्खोपका ४७ वर्षे हर्कबहादुर बुढाथोकी र विराटनगरका २६ वर्षे दीर्घराज गिरी छन्। इलाम- दसैंको अवसरमा सदरमुकामस्थित कारगार (सुधारगृह)का तीन कैदीको माफी मिनाहा भएको छ। माफी मिनाहा पाउने इलाम पञ्चकन्याका ५२ वर्षे वीरेन्द्र राई, ताप्लेजुङ आङ्खोपका ४७ वर्षे हर्कबहादुर बुढाथोकी र विराटनगरका २६ वर्षे  दीर्घराज गिरी छन्।

       तीनैजनालाई सोमबार आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुप्रसाद पोख्रेल र जेलर भक्तबहादुर खड्काले अबिर लगाएर बिदाइ गरे । प्रजिअ पोख्रेलले उनीहरू तीनैजनालाई फर्केर गइ घर–गाउँमा अप्ठ्यारो नमानी समायोजन हुन आग्रह गर्दै आइन्दा समाजसेवामा लाग्न पनि अनुरोध गरे ।

       ४० प्रतिशत कैद भुक्तान गरेर तोकिएको मापदण्ड पुर्‍याएका कैदीको कैद मिनाहा गरिएको हो । ‘४० प्रतिशत कैद भुक्तान गरी असल चालचलन, बानी व्यहोराजस्ता मापदण्ड पूरा गरेका कैदीहरूलाई सरकारको निर्णयअनुसार बिदा गरिएको हो,’ जेलर खड्काले भने । निश्चित मापदण्ड पुगेका कैदीलाई कारागारले सिफारिस गरेर कारागार व्यवस्थापन विभागमा माफी मिनाहाका लागि सिफारिस गर्छ।

       त्यही सिफारिसका आधारमा मन्त्रिपरिषद्को असोज २ को बैठकले कैद मिनाहाका लागि निर्णय गरेको हो । यो पटकको दसैंका लागि कारागारले इलामबाट १२ जनाको नाम सिफारिस गरेपनि ३ जनाको मात्रै कैद मिनाहा भएको छ । जेलकी कर्मचारी सिर्जना लुइँटेलले संविधान दिवस र बडादसैं एउटैजस्तो समयमा परेकाले दुवै अवसरमा सरकारले कैदीको कैद मिनाहा गरेको जानकारी दिइन्।

       पञ्चकन्याका राई कर्तव्य ज्यानमुद्दामा २०७० जेठ २० मा कैद परेका थिए । उनले असोज ४ सम्ममा ४ वर्ष ३ महिना १४ दिन (४२.८५ प्रतिशत) कैद भुक्तान गरेको कारागारले जनाएको छ । सर्वोच्च अदालतले उनलाई २०७३ असार १ मा १० वर्षको कैद सजाय सुनाएको थियो । आङ्खोपका बुढाथोकी कर्तव्य ज्यान मुद्दामै ०६६ भदौ २८ मा कैद परेका थिए । सर्वोच्चले उनलाई २०७३ मंसिर १९ मा २० वर्षको कैद सजाय सुनाएको थियो । उनले असोज ४ सम्ममा ८ वर्ष ८ दिन (४०.२२ प्रतिशत) कैद भुक्तान गरेका छन् ।

       विराटनगरका २६ वर्षे  दीर्घराज ज्यान मार्ने उद्योगमा २०७० चैत ९ मा ७ वर्षका लागि जेल परेका थिए । सर्वाेच्चले उनलाई २०७३ माघ २६ मा कैद सजाय सुनाएको थियो । असोज ४ सम्ममा उनले ३ वर्ष ५ महिना २५ दिन कैद भुक्तान गरेको कारागारले जनाएको छ ।

यस्तै सुधारगृहका रूपमा विकास गरिएको यो कारागारलाई दुई दाजुभाइले ४० हजार रुपैयाँको पुस्तक सोमबार नै निःशुल्क हस्तान्तरण गरेका छन् । इलाम नगरपालिकाकै पानीट्यांकी घर भएका दाजुभाइ भूपाल थापा र शिवराज थापाले कैदी–बन्दीलाई फुर्सदको समयमा उपयोगी हुनेखालका पुस्तक प्रदान गरेका हुन् ।

      

]]>
बेनी–जोमसोम सडक छ दिनपछि खुल्यो http://www.nagariknews.com/news/27761/ Mon, 25 Sep 2017 15:10:00 +0545 http://www.nagariknews.com/news/27761/ हिमाली जिल्ला मुस्ताङलाई राष्ट्रिय राजमार्गसँग जोड्ने बेनी–जोमसोम सडक छ दिनपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। बाबियाचौर –  हिमाली जिल्ला मुस्ताङलाई राष्ट्रिय राजमार्गसँग जोड्ने बेनी–जोमसोम सडक छ दिनपछि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। 

म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–३ काभ्रेभिरमा सुख्खा पहिरो खसेपछि गत बुधबार दिउँसोदेखि ७६ किमी दूरीको सडकमा सिधा सवारी सञ्चालन बन्द भएको थियो। पहिरो पन्छाएपछि सोमबार दिउँसोदेखि यातायातका साधन सञ्चालन हुन थालेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए।

बेनी–जोमसोम–कोरला सडक आयोजना, सडक निर्माणको जिम्मा लिएको निर्माण कम्पनी, नेपाली सेना र प्रहरीको पाँच दिनको पहलमा सडक सञ्चालन गरिएको हो। अक्करे भिरको बीचमा रहेको सडकमा निरन्तर सुख्खा पहिरो खस्दा मर्मतमा ढिलाइ भएको आयोजनाका सुपरभाइजर इन्द्रसिङ शेरचनले बताए। 

गजुरमुखी निर्माण कम्पनीको दुई वटा डोजर सडक मर्मतमा परिचालन गरिएको थियो । सडक खुलाउन नेपाली सेनाको रोहबरमा विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरेर विस्फोटन गरिएको थियो। 

सडक अवरुद्ध हुँदा मुक्तिनाथ तीर्थयात्रा, कागबेनीमा सोह्रश्राद्ध गर्न र मुस्ताङ भ्रमणमा जाने आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक समस्यामा पर्नुका साथै मुस्ताङमा उत्पादित स्याउ, आलु, तरकारी र दशैँका लागि भेडाच्याङ्ग्रा बजारमा पठाउन समस्या भएको थियो । वर्षा रोकिएपछि पहिरो खस्ने क्रम कम भएको र सो ठाउँको सडक फराकिलो बनाएर नियमित सिधा यातायात सञ्चालनको व्यवस्था मिलाइएको प्रजिअ अधिकारीले जानकारी दिए। 

]]>