Monday 6 Ashwin, 2071 |
Menu

अर्थ

softworica

द्विपक्षीय व्यापार वार्तामा ढिलाइ

(0 votes)
काठमाडौं - मुलुकले दैनिक डेढ अर्ब रुपैयाँ घाटाको व्यापार गरिरहेको भए पनि सरकारले निर्यात बढाउन सहयोग पुग्ने द्विपक्षीय व्यापार वार्ताको प्रक्रिया अघि बढाएको छैन। 

बाबुराम भट्टराईको सरकारले अन्तिम समयतिर कुनै महत्र्व नदिएर अल्झाएको व्यापार वार्तालाई अहिलेको सरकारले पनि खास चासो दिएको छैन । 'द्विपक्षीय व्यापार वार्ताका लागि सरोकारवालासँग छलफलको तयारी गरिरहेका छांै,' वाणिज्य मन्त्रालयका सहसचिव जीवराज कोइरालाले आइतबार नागरिकसँग भने, 'हामीले बैठक राख्ने तयारी गरेका छौं।'
नेपाल–भारत वाणिज्य वार्ता, नेपाल–अमेरिका व्यापार तथा लगानी संरचना सम्झौता (टिफा) र नेपाल–भुटान व्यापार वार्ता लामो समयदेखि अघि बढ्न सकेको छैन।
व्यापार वार्ता नहुँदा विश्वमा नेपाली वस्तुको बजार गुमिरहेको छ।  अहिले भारतसँगको व्यापारमा धेरै समस्या आए पनि वार्ता नहुँदा सहजीकरण हुन सकेको छैन। पछिल्लो समय कोलकोता बन्दरगाहमा नेपाली सामान बोकेका कन्टेनर छुटाउन ढिलाइ भएको थियो। योबाहेक विशाखापट्नम बन्दररगाह सञ्चालनमा नआउँदा कोलकोतामा नेपाली व्यवसायीले धेरै समस्या भोगेका छन्। १७ महिनाअघि भएको वार्तामा भारतीय कृषि उपजलाई सहुलियत दिइएको थियो भने भारतले लगाउँदै आएको अतिरिक्त भन्सार महसुल हटाउने र डिआरपी प्रणाली खारेज गर्ने सहमति थियो।  
'नेपाल–भारतबीच धेरै समस्या जेलिँदै गएका छन्। तर यसलाई समाधान गर्न नेपाल–भारत अन्तरसरकारी बैठक १७ महिनायता हुन सकेको छैन,' वाणिज्यका एक अधिकारीले भने।  प्रत्येक ६/६ महिनामा सहसचिव स्तरीय र एक वर्षमा सचिव स्तरीय व्यापार वार्ता गर्ने प्रावधान छ। बैठकबारे अहिलेसम्म प्रक्रिया नै अघि बढेको छैन। सहसचिव कोइरालाले भारतसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी नभएको जानकारी दिए।
'हामीले आफ्नो प्रक्रिया मात्रै अघि बढाएका हौं। त्योबाहेक भारतीय पक्षसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी भएको छैन,' उनले भने।
वाणिज्य मन्त्री शंकरप्रसाद कोइरालाले पनि व्यापार वार्ताबारे खासै चासो नलिएको स्रोतले बतायो। स्रोतका अनुसार चुनावी सरकारले सन्धी/सम्झौता गर्दा समस्या हुने भएकाले यसलाई महत्र्व नदिएको हो।
'चुनावी सरकारले नयाँ सन्धी/ सम्झौंता गर्दा समस्या हुने भएकाले व्यापार वार्तालाई वाणिज्य मन्त्रीले पन्छाएको हुनसक्छ,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने,  'तर कर्मचारीबीच हुने यस्ता व्यापार वार्ता गर्दा कुनै समस्या हुँदैन। यो उहाँले बु‰नुपर्ने हो।'
द्विपक्षीय वार्ता अनिश्चित हुनुमा स्थिर सरकारको अभाव हो। विगतमा  स्थिर सरकार भएका बेला सबै व्यापार वार्ता सहज रुपमा अघि बढ्दै आएको छ।
'राजनीतिक अस्थिरताले व्यापार वार्ता हुन सकेको छैन। यसबाट नेपालले आफ्नो बजार विस्तार गर्न पाएको छैन,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने, 'यसले मुलुकको निकासी व्यापारलाई थप प्रभावित बनाएको छ।'
अमेरिकासँग हुनुपर्ने टिफाअन्तर्गतको व्यापार प्रतिनिधि काउन्सिलको वार्ता लामो समयदेखि हुन सकेको छैन।  टिफा भएपछि नेपालमा काउन्सिलको बैठक गर्नुपर्ने थियो। तर, यसका लागि नेपालले नै पहल गरेन। यसबाट अमेरिकाले नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण नै तयार गर्न सकिएन। टिफा सम्झौतापछि अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाललाई महत्र्वमा राखेका थिए। भारतमा लगानी गरिरहेका अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाल भ्रमण गरेर लगानी गर्न चाहेको सन्देश दिएका थिए। टिफा सम्झौतापछि यहाँको कर्मचारीतन्त्रले नेपालमा बैठक डाक्नै सकेन। राजनीतिक अस्थिरतालाई देखाएर अमेरिकी लगानीकर्ता बैठकमा बस्नै मानेनन्।
'अमेरिकी लगानी हामीलाई चाहिएको हो। हामीले नै उनीहरुलाई डाकेर बैठक राख्नुपर्ने हो,' एक निकासी उद्योगी भन्छन्, 'यहाँका कर्मचारीले बैठक डाकेर नेपाललाई फाइदा पुर्याेउनेतर्फ कुनै काम गरेनन्। यसले नेपालको अमेरिकी बजार पुनर्स्थापित गर्ने विषय पनि ओझेलमा पर्योन।'
अघिल्लो बैठकमा दुई देशबीच व्यापार तथा लगानी विस्तारमा देखिएको अवरोध हटाउने सम्बन्धमा नियमित बैठक गर्ने सहमति भएको थियो। नेपालले लगानी वर्ष घोषणा गरेका बेला बैठक राख्न सकेको भए अमेरिकी लगानी भित्र्याउन सहयोगी हुन सक्थ्यो। ६६ वर्षपछि दुवै देशबीच पहिलोपल्ट महत्र्वपूर्ण सम्झौता भएको थियो। अमेरिकी पक्षले नेपाललाई वासिङटन डिसीमा निःशुल्क प्रदर्शनीस्थल दिने सहमति गरेको थियो।
‘क्यु ४० आयोजना आवश्यक छैन'

‘क्यु ४० आयोजना आवश्यक छैन'

मोतिलाल दुगड नेपालका प्रतिष्ठित औद्योगिक घराना दुगड ब्रदर्स एन्ड सन्सका अध्यक्ष हुन्। पेय उद्योगदेखि अन्य व्यापारमा लामो समयदेखि लागेका दुगड पछिल्लो ८ वर्षदेखि हाइड्रो पावरमा पनि लागिपरेका छन्। पान हिमालय...

सात वर्षमा कर्णालीको बिजुली

सात वर्षमा कर्णालीको बिजुली

काठमाडौं– लगानी बोर्ड र ९ सय मेगावाटको माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत आयोजनाको प्रवर्द्धक भारतीय जिएमआर इनर्जी कम्पनीबीच शुक्रबार आयोजना विकास सम्झौता (पिडिए) मा हस्ताक्षर भएको छ। सम्झौताअनुसार जिएमआरले दुई वर्षमा आर्थिक व्यवस्थापन...

महिला उद्यमी २० प्रतिशत पुराउने योजना छ

महिला उद्यमी २० प्रतिशत पुराउने योजना छ

लक्ष्मी समुहका निरञ्जन श्रेष्ठ तीन साताअघि मात्र नेपाली युवा उद्यमी मञ्चको अध्यक्ष भएका हुन्। युवाहरुलाई उद्यमी बनाएर विकासको खाका कोर्ने सकिन्छ भन्ने मान्यता राखेका श्रेष्ठले अध्यक्ष भैसकेपछि विभिन्न योजना बनाएका...

क्यान्डी क्रसका मालिक पनि हैरान

क्यान्डी क्रसका मालिक पनि हैरान

मुम्बई— धेरै मान्छेहरु फेसबुकमा क्यान्डी क्रस सागा गेमको अन्धाधुन्द रिक्वेस्टबाट हैरान छन्। तपाइँलाई थाहा छ? विश्वमै लोकप्रिय यो गेमका मालिक फरक कारणले आजित छन्।

हेलो हेलोमै सकिन्छ पैसा

हेलो हेलोमै सकिन्छ पैसा

काठमाडौं- बागलुङका दिपेन्द्र पौडेल मंगलबार काठमाडौं आएर आफ्ना साथी प्रकाश शर्मालाई फोन गर्न खोजे। पटकपटक प्रयास गर्दा पनि सम्पर्क हुन सकेन। बल्लतल्ल फोन लाग्यो। तैपनि प्रस्ट कुराकानी हुन पाएन।प्रकाशले पानीपोखरी...

तरकारी मूल्य दोब्बर

तरकारी मूल्य दोब्बर

काठमाडौं- दुई दिनको अन्तरालमै कालीमाटीमा केही तरकारीको भाउ दोब्बर भएको छ। किसान र उपभोक्ता अधिकारकर्मी यसलाई त्यहाँका कर्मचारी र बिचौलिया 'मिलेमतोको नतिजा' भन्छन्।

मुस्ताङको स्याउ नपाक्दै बिक्री

मुस्ताङको स्याउ नपाक्दै बिक्री

बाग्लुङ-मुस्ताङको स्याउ किसानले नपाक्दै बिक्री गरेका छन्। कृषि प्राविधिकले असोजको पहिलो साताबाट टिप्न सुझाए पनि किसानले पहिल्यै टिपेर बेचेका हुन्। काँचैमा बेच्दा स्वाद कमजोर हुने भए पनि किसानले पहिल्यै बेचेको...

गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालन

गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालन

काठमाडौं-व्यवस्थापन र मजदुरबीच झन्डै तीन महिना लामो विवादपछि ललितपुरस्थित गोदावरी भिलेज रिसोर्ट पुनः सञ्चालनमा आएको छ। मजदुरले राखेका मागमध्ये तीनवटा पूरा गर्न व्यवस्थापन सहमत भएपछि रिसोर्ट खुलेको हो।