Wednesday 23 Baishak, 2072 |
Menu

अर्थ

sagoon

द्विपक्षीय व्यापार वार्तामा ढिलाइ

(0 votes)
काठमाडौं - मुलुकले दैनिक डेढ अर्ब रुपैयाँ घाटाको व्यापार गरिरहेको भए पनि सरकारले निर्यात बढाउन सहयोग पुग्ने द्विपक्षीय व्यापार वार्ताको प्रक्रिया अघि बढाएको छैन। 

बाबुराम भट्टराईको सरकारले अन्तिम समयतिर कुनै महत्र्व नदिएर अल्झाएको व्यापार वार्तालाई अहिलेको सरकारले पनि खास चासो दिएको छैन । 'द्विपक्षीय व्यापार वार्ताका लागि सरोकारवालासँग छलफलको तयारी गरिरहेका छांै,' वाणिज्य मन्त्रालयका सहसचिव जीवराज कोइरालाले आइतबार नागरिकसँग भने, 'हामीले बैठक राख्ने तयारी गरेका छौं।'
नेपाल–भारत वाणिज्य वार्ता, नेपाल–अमेरिका व्यापार तथा लगानी संरचना सम्झौता (टिफा) र नेपाल–भुटान व्यापार वार्ता लामो समयदेखि अघि बढ्न सकेको छैन।
व्यापार वार्ता नहुँदा विश्वमा नेपाली वस्तुको बजार गुमिरहेको छ।  अहिले भारतसँगको व्यापारमा धेरै समस्या आए पनि वार्ता नहुँदा सहजीकरण हुन सकेको छैन। पछिल्लो समय कोलकोता बन्दरगाहमा नेपाली सामान बोकेका कन्टेनर छुटाउन ढिलाइ भएको थियो। योबाहेक विशाखापट्नम बन्दररगाह सञ्चालनमा नआउँदा कोलकोतामा नेपाली व्यवसायीले धेरै समस्या भोगेका छन्। १७ महिनाअघि भएको वार्तामा भारतीय कृषि उपजलाई सहुलियत दिइएको थियो भने भारतले लगाउँदै आएको अतिरिक्त भन्सार महसुल हटाउने र डिआरपी प्रणाली खारेज गर्ने सहमति थियो।  
'नेपाल–भारतबीच धेरै समस्या जेलिँदै गएका छन्। तर यसलाई समाधान गर्न नेपाल–भारत अन्तरसरकारी बैठक १७ महिनायता हुन सकेको छैन,' वाणिज्यका एक अधिकारीले भने।  प्रत्येक ६/६ महिनामा सहसचिव स्तरीय र एक वर्षमा सचिव स्तरीय व्यापार वार्ता गर्ने प्रावधान छ। बैठकबारे अहिलेसम्म प्रक्रिया नै अघि बढेको छैन। सहसचिव कोइरालाले भारतसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी नभएको जानकारी दिए।
'हामीले आफ्नो प्रक्रिया मात्रै अघि बढाएका हौं। त्योबाहेक भारतीय पक्षसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी भएको छैन,' उनले भने।
वाणिज्य मन्त्री शंकरप्रसाद कोइरालाले पनि व्यापार वार्ताबारे खासै चासो नलिएको स्रोतले बतायो। स्रोतका अनुसार चुनावी सरकारले सन्धी/सम्झौता गर्दा समस्या हुने भएकाले यसलाई महत्र्व नदिएको हो।
'चुनावी सरकारले नयाँ सन्धी/ सम्झौंता गर्दा समस्या हुने भएकाले व्यापार वार्तालाई वाणिज्य मन्त्रीले पन्छाएको हुनसक्छ,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने,  'तर कर्मचारीबीच हुने यस्ता व्यापार वार्ता गर्दा कुनै समस्या हुँदैन। यो उहाँले बु‰नुपर्ने हो।'
द्विपक्षीय वार्ता अनिश्चित हुनुमा स्थिर सरकारको अभाव हो। विगतमा  स्थिर सरकार भएका बेला सबै व्यापार वार्ता सहज रुपमा अघि बढ्दै आएको छ।
'राजनीतिक अस्थिरताले व्यापार वार्ता हुन सकेको छैन। यसबाट नेपालले आफ्नो बजार विस्तार गर्न पाएको छैन,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने, 'यसले मुलुकको निकासी व्यापारलाई थप प्रभावित बनाएको छ।'
अमेरिकासँग हुनुपर्ने टिफाअन्तर्गतको व्यापार प्रतिनिधि काउन्सिलको वार्ता लामो समयदेखि हुन सकेको छैन।  टिफा भएपछि नेपालमा काउन्सिलको बैठक गर्नुपर्ने थियो। तर, यसका लागि नेपालले नै पहल गरेन। यसबाट अमेरिकाले नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण नै तयार गर्न सकिएन। टिफा सम्झौतापछि अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाललाई महत्र्वमा राखेका थिए। भारतमा लगानी गरिरहेका अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाल भ्रमण गरेर लगानी गर्न चाहेको सन्देश दिएका थिए। टिफा सम्झौतापछि यहाँको कर्मचारीतन्त्रले नेपालमा बैठक डाक्नै सकेन। राजनीतिक अस्थिरतालाई देखाएर अमेरिकी लगानीकर्ता बैठकमा बस्नै मानेनन्।
'अमेरिकी लगानी हामीलाई चाहिएको हो। हामीले नै उनीहरुलाई डाकेर बैठक राख्नुपर्ने हो,' एक निकासी उद्योगी भन्छन्, 'यहाँका कर्मचारीले बैठक डाकेर नेपाललाई फाइदा पुर्याेउनेतर्फ कुनै काम गरेनन्। यसले नेपालको अमेरिकी बजार पुनर्स्थापित गर्ने विषय पनि ओझेलमा पर्योन।'
अघिल्लो बैठकमा दुई देशबीच व्यापार तथा लगानी विस्तारमा देखिएको अवरोध हटाउने सम्बन्धमा नियमित बैठक गर्ने सहमति भएको थियो। नेपालले लगानी वर्ष घोषणा गरेका बेला बैठक राख्न सकेको भए अमेरिकी लगानी भित्र्याउन सहयोगी हुन सक्थ्यो। ६६ वर्षपछि दुवै देशबीच पहिलोपल्ट महत्र्वपूर्ण सम्झौता भएको थियो। अमेरिकी पक्षले नेपाललाई वासिङटन डिसीमा निःशुल्क प्रदर्शनीस्थल दिने सहमति गरेको थियो।
बिमाको भुक्तानी दाबी अहिलेसम्मकै उच्च

बिमाको भुक्तानी दाबी अहिलेसम्मकै उच्च

काठमाडौं-भूकम्पपछि बिमाको भुक्तानी दाबी अहिलेसम्मकै उच्च रहेको छ। ११ दिनमा ३ हजार २ सय दाबी परेको बिमा समितिले बताएको छ। जीवन बिमाभन्दा निर्जीवन बिमातर्फ भुक्तानी दाबी परेको समितिका निर्देशक श्रीमान...

इन्जिनियरको सिफारिसले अन्योल हटाउँदै

इन्जिनियरको सिफारिसले अन्योल हटाउँदै

काठमाडौं-स्वयम्भू किमडोल बस्ने गीता श्रेष्ठले घरअगाडि खाली चौरको पालमा बसेर आफ्नो चर्केको घर हेर्दै ९ रात काटिन्। ऋण काढेर निर्माण गरेको घर चर्केपछि बस्न हुने कि नहुने दोधारमा रहेकी उनी...

'चर्केको घर छाडेर पनि फर्किनै पर्ने'

'चर्केको घर छाडेर पनि फर्किनै पर्ने'

काठमाडौं-चितवन शुक्रनगरका निमकुमार बस्याल आइतबार मध्याह्न त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा मलिन अनुहारमा थिए। उनी घरि मोबाइल चलाउँथे, घरि हातमा समातेको पासपोर्ट हेर्थे। अनि उत्तिखेरै हातको घडी पनि।

मनकारी विदेशी पर्यटक

मनकारी विदेशी पर्यटक

पोखरा-खासमा उनीहरु पोखरा घुम्न र आसपासका क्षेत्रको पदयात्राका लागि सातसमुन्द्र टाढादेखि नेपाल आएका हुन्। अहिले घुम्नु र रमाउनु उनीहरुको प्राथमिकतामा पर्दैन। त्यसैले यी पर्यटक अहिले घुम्नुको साटो भूकम्पपीडित नेपालीका लागि...

त्रिपाल र राहतमा शून्य भन्सार

त्रिपाल र राहतमा शून्य भन्सार

काठमाडौं-महाभूकम्पपछि विभिन्न राष्ट्रले नगद सहयोगको प्रतिबद्धता गरे पनि सरकारी ढुकुटीमा भने घोषणा गरिएका रकम आइनपुगेको सरकारले जनाएको छ। अर्थमन्त्री रामशरण महतका अनुसार अहिलेसम्म भुटानबाट १० करोडको चेक प्राप्त भएको छ...

६ दिनमा २४ करोड कल

६ दिनमा २४ करोड कल

काठमाडौं-शनिबारको भूकम्पपछि राहत र उद्धारमा सहयोग पुर्‍याउन नेपाल टेलिकमले दिएको निःशुल्क मोबाइल फोन ६ दिनको अवधिमा २४ करोडपटक प्रयोग भएको छ। टेलिकमले औसत २ मिनेट ३० सेकेन्डको निःशुल्क भ्वाइस सेवा...

पर्यटक बसले निःशुल्क पोखरा लाने

पर्यटक बसले निःशुल्क पोखरा लाने

पोखरा— भूकम्पपीडित राजधानीबासिलाई पोखरासम्म ल्याउनका लागि यहाँका पर्यटन व्यवसायीले निःशुल्क पर्यटक बस चलाउने भएका छन्। पर्यटन व्यवसायीले विभिन्न ८ वटा कम्पनीका १० वटा पर्यटक बसबाट शुक्रबार यात्रुलाइ निःशुल्क रुपमा पोखरा...

संकटमा सहयोगी बन्यो सञ्चार

संकटमा सहयोगी बन्यो सञ्चार

काठमाडौं-शनिबार मन्ध्यान्ह भूकम्प जानेबित्तिकै सामाजिक सञ्जाल फेसबुक र टि्वटरमा सन्देश पोस्ट हुन थाल्यो। फेरि धक्का जाँदा पनि सतर्क रहन सन्देशहरु पोस्ट भए। एकैचोटी ठूलो धक्का जाँदा सर्वसाधरण अत्तालिदा सूचनाको माध्यम...