Thursday 16 Ashwin, 2071 |
Menu

अर्थ

softworica

द्विपक्षीय व्यापार वार्तामा ढिलाइ

(0 votes)
काठमाडौं - मुलुकले दैनिक डेढ अर्ब रुपैयाँ घाटाको व्यापार गरिरहेको भए पनि सरकारले निर्यात बढाउन सहयोग पुग्ने द्विपक्षीय व्यापार वार्ताको प्रक्रिया अघि बढाएको छैन। 

बाबुराम भट्टराईको सरकारले अन्तिम समयतिर कुनै महत्र्व नदिएर अल्झाएको व्यापार वार्तालाई अहिलेको सरकारले पनि खास चासो दिएको छैन । 'द्विपक्षीय व्यापार वार्ताका लागि सरोकारवालासँग छलफलको तयारी गरिरहेका छांै,' वाणिज्य मन्त्रालयका सहसचिव जीवराज कोइरालाले आइतबार नागरिकसँग भने, 'हामीले बैठक राख्ने तयारी गरेका छौं।'
नेपाल–भारत वाणिज्य वार्ता, नेपाल–अमेरिका व्यापार तथा लगानी संरचना सम्झौता (टिफा) र नेपाल–भुटान व्यापार वार्ता लामो समयदेखि अघि बढ्न सकेको छैन।
व्यापार वार्ता नहुँदा विश्वमा नेपाली वस्तुको बजार गुमिरहेको छ।  अहिले भारतसँगको व्यापारमा धेरै समस्या आए पनि वार्ता नहुँदा सहजीकरण हुन सकेको छैन। पछिल्लो समय कोलकोता बन्दरगाहमा नेपाली सामान बोकेका कन्टेनर छुटाउन ढिलाइ भएको थियो। योबाहेक विशाखापट्नम बन्दररगाह सञ्चालनमा नआउँदा कोलकोतामा नेपाली व्यवसायीले धेरै समस्या भोगेका छन्। १७ महिनाअघि भएको वार्तामा भारतीय कृषि उपजलाई सहुलियत दिइएको थियो भने भारतले लगाउँदै आएको अतिरिक्त भन्सार महसुल हटाउने र डिआरपी प्रणाली खारेज गर्ने सहमति थियो।  
'नेपाल–भारतबीच धेरै समस्या जेलिँदै गएका छन्। तर यसलाई समाधान गर्न नेपाल–भारत अन्तरसरकारी बैठक १७ महिनायता हुन सकेको छैन,' वाणिज्यका एक अधिकारीले भने।  प्रत्येक ६/६ महिनामा सहसचिव स्तरीय र एक वर्षमा सचिव स्तरीय व्यापार वार्ता गर्ने प्रावधान छ। बैठकबारे अहिलेसम्म प्रक्रिया नै अघि बढेको छैन। सहसचिव कोइरालाले भारतसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी नभएको जानकारी दिए।
'हामीले आफ्नो प्रक्रिया मात्रै अघि बढाएका हौं। त्योबाहेक भारतीय पक्षसँग बैठकबारे कुनै कुराकानी भएको छैन,' उनले भने।
वाणिज्य मन्त्री शंकरप्रसाद कोइरालाले पनि व्यापार वार्ताबारे खासै चासो नलिएको स्रोतले बतायो। स्रोतका अनुसार चुनावी सरकारले सन्धी/सम्झौता गर्दा समस्या हुने भएकाले यसलाई महत्र्व नदिएको हो।
'चुनावी सरकारले नयाँ सन्धी/ सम्झौंता गर्दा समस्या हुने भएकाले व्यापार वार्तालाई वाणिज्य मन्त्रीले पन्छाएको हुनसक्छ,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने,  'तर कर्मचारीबीच हुने यस्ता व्यापार वार्ता गर्दा कुनै समस्या हुँदैन। यो उहाँले बु‰नुपर्ने हो।'
द्विपक्षीय वार्ता अनिश्चित हुनुमा स्थिर सरकारको अभाव हो। विगतमा  स्थिर सरकार भएका बेला सबै व्यापार वार्ता सहज रुपमा अघि बढ्दै आएको छ।
'राजनीतिक अस्थिरताले व्यापार वार्ता हुन सकेको छैन। यसबाट नेपालले आफ्नो बजार विस्तार गर्न पाएको छैन,' वाणिज्यका ती अधिकारीले भने, 'यसले मुलुकको निकासी व्यापारलाई थप प्रभावित बनाएको छ।'
अमेरिकासँग हुनुपर्ने टिफाअन्तर्गतको व्यापार प्रतिनिधि काउन्सिलको वार्ता लामो समयदेखि हुन सकेको छैन।  टिफा भएपछि नेपालमा काउन्सिलको बैठक गर्नुपर्ने थियो। तर, यसका लागि नेपालले नै पहल गरेन। यसबाट अमेरिकाले नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण नै तयार गर्न सकिएन। टिफा सम्झौतापछि अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाललाई महत्र्वमा राखेका थिए। भारतमा लगानी गरिरहेका अमेरिकी लगानीकर्ताले नेपाल भ्रमण गरेर लगानी गर्न चाहेको सन्देश दिएका थिए। टिफा सम्झौतापछि यहाँको कर्मचारीतन्त्रले नेपालमा बैठक डाक्नै सकेन। राजनीतिक अस्थिरतालाई देखाएर अमेरिकी लगानीकर्ता बैठकमा बस्नै मानेनन्।
'अमेरिकी लगानी हामीलाई चाहिएको हो। हामीले नै उनीहरुलाई डाकेर बैठक राख्नुपर्ने हो,' एक निकासी उद्योगी भन्छन्, 'यहाँका कर्मचारीले बैठक डाकेर नेपाललाई फाइदा पुर्याेउनेतर्फ कुनै काम गरेनन्। यसले नेपालको अमेरिकी बजार पुनर्स्थापित गर्ने विषय पनि ओझेलमा पर्योन।'
अघिल्लो बैठकमा दुई देशबीच व्यापार तथा लगानी विस्तारमा देखिएको अवरोध हटाउने सम्बन्धमा नियमित बैठक गर्ने सहमति भएको थियो। नेपालले लगानी वर्ष घोषणा गरेका बेला बैठक राख्न सकेको भए अमेरिकी लगानी भित्र्याउन सहयोगी हुन सक्थ्यो। ६६ वर्षपछि दुवै देशबीच पहिलोपल्ट महत्र्वपूर्ण सम्झौता भएको थियो। अमेरिकी पक्षले नेपाललाई वासिङटन डिसीमा निःशुल्क प्रदर्शनीस्थल दिने सहमति गरेको थियो।
२० करोडको ल्यान्डमार्क फरेस्ट पार्क सुरु

२० करोडको ल्यान्डमार्क फरेस्ट पार्क सुरु

सौराहा (चितवन)- लामो समयदेखि पर्यटन क्षेत्रमा लागेको सम्राट ग्रुपले पोखरापछि चितवनको सौराहामा सुविधासम्पन्न होटल खोलेको छ। प्रकृति र वन्यजन्तुसँग रमाउने पर्यटकलाई लक्षित गरी सम्राटले सौराहामा 'ल्यान्डमार्क फरेस्ट पार्क' खोलेको हो।

सस्तिँदा पनि सुनको माग बढेन

सस्तिँदा पनि सुनको माग बढेन

काठमाडौं- दसैंको बेला सुन सस्तिँदा पनि यसको व्यापारमा कमी आएको छ। पोहो र परारभन्दा यो वर्ष दसैंमा सुन सस्तो छ। तैपनि मूल्य अझै घट्ने अनुमानले गर्दा सुनका उपभोक्ता 'पर्ख र...

दसैंमा ३० प्रतिशत रेस्टुरेन्ट खुल्ने

दसैंमा ३० प्रतिशत रेस्टुरेन्ट खुल्ने

काठमाडौं-दसैंका महाअष्ठमी, नवमी र टीकाको दिन नजिँकिदै गर्दा राजधानी सुनसान हुँदै जान्छ। सानादेखि ठूला पसल तथा व्यापारिक प्रतिष्ठान सबैजसो बन्द हुन्छन्। तर, राजधानीका केही रेस्टुरेन्टले दसैंको सुनसान समयमा पनि खुलै...

खसीबोकाको मूल्य तोकियो

खसीबोकाको मूल्य तोकियो

काठमाडौं- नेपाल खाद्य संस्थानले यसपालि दसैंमा बेच्ने खसीबोकाको मूल्य प्रतिकिलो चार सय ६ देखि चार सय २५ रुपैयाँसम्म तोकेको छ। यो मूल्य पोहोरको तुलनामा सातदेखि १० प्रतिशतसम्म बढी हो।

दशैँमा टेलिकम ग्राहकले के के छुट पाउने?

दशैँमा टेलिकम ग्राहकले के के छुट पाउने?

काठमाडौं-नेपाल टेलिकमले सोमबारदेखि दसैँ, तिहार र छठ पर्वलाई लक्षित गरी आफ्नो विभिन्न सेवामा छुट स्किम ल्याएको छ। टेलिकमले जिएसएम र सिडिएमए सेवामा कम्पनीभित्रको नेटवर्कमा एसएमएस गर्दा ५० प्रतिशत छुट दिएको...

'मेडिकल अनफिट' धमाधम मलेसिया

'मेडिकल अनफिट' धमाधम मलेसिया

काठमाडौं- बागलुङ पाखाथरका राजीव सापकोटा नेपालमा स्वास्थ्य परीक्षण गराएर गत भदौ ५ मा मलेसिया उडे। उता पुगेपछि फोमेमा (मलेसियामा स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने संस्था) ले परीक्षण गर्दा उनको छातीमा दाग भेटियो।...

कागजबाट पेन्सिल बनाउँदै महिला

कागजबाट पेन्सिल बनाउँदै महिला

काठमाडौं-तीन वर्षअघिसम्म सुधा बस्नेत महिलाका विषयमा लेख लेख्थिन्, महिलाको काम, सामाजिक–आर्थिक अवस्था, आय आर्जन, शिक्षा, सीपमूलक तालिम जोडेर। तर, उनले जुन वर्गलाई लक्षित गरिन्, लेखको सन्देश उक्त समूहसम्म पुगेजस्तो लागेन।...

४० प्रतिशत सामग्री खासाको गोदाममै थन्कने

४० प्रतिशत सामग्री खासाको गोदाममै थन्कने

सिन्धुपाल्चोक- दसैं विदा सुरु हुनुअघि खासाबाट बढीमा ६० प्रतिशतमात्र चिनियाँ सामग्री नेपाल भित्रने भएको छ। अब तीन दिनमात्र तातोपानी भन्सार खुल्ने भएकाले झण्डै ४० प्रतिशत सामग्री आयात गर्न नभ्याईदा गोदाममै...