संवैधानिक राजतन्त्र र हिन्दु अधिराज्यका लागि जनमत संग्रह गर्नुपर्ने माग राख्दै सोमबार राप्रपा नेपालले उपत्यका बन्दको आह्वान गरेको छ। पार्टी अध्यक्ष कमल थापाले बन्दको क्रममा सरकारले दमन गरेको आरोप लगाएका छन्। ८/९ हजार कार्यकर्ता परिचालित गरेर उपत्यका बन्द सफल बनाएको दावी गर्ने थापाले भोलि मंगलबार ८ नाकाबाट सिंहदरबार घेरेर आफ्नो माग पूरा गराउन दबाब दिने बताएका छन्। थापासँग नागरिकन्युजले सोमबार बिहान गरेको कुराकानीः

पारस खड्काले नेपाली टोलीका कप्तानका रूपमा पहिलो पटक एकदिवसीय खेलमा नेतृत्व गर्दैछन्। उनको कप्तानीमा नेपालले नोभेम्बरमा युएईमा एसिसी ट्वान्टी(२० खेलेको थियो। त्यहाँ नेपालले पाँचौं स्थानमै चित्त बुझायो। घरेलु मैदानमा राम्ररी खेल्नुपर्छ भन्ने उनले राम्ररी बुझेका छन्। श्रीलंकाली रोय लुक डायसका लागि नेपाली प्रशिक्षकको रूपमा यो एउटा अर्को प्रतियोगिता हुनेछ। तर शनिबार सुरु हुने पेप्सी विश्व क्रिकेट लिगको महत्वलाई डायसले पनि राम्रैसँग बुझेका छन्। सोही सेरोफेरोमा नागरिकका लागि विनोद पाण्डेले कप्तान पारस र प्रशिक्षक डायससँग गरेको कुराकानी।

बितेका केही वर्षमा विवाद र चर्चामा आइरहने व्यक्ति थिए, जमिम शाह। उनी सञ्चार उद्यमी थिए। तर एउटा उद्यमीभन्दा उनको चिनारी विवादास्पद व्यक्तित्वको रुपमा बढी भयो। दाउद इब्राहिम र पाकिस्तानी खुफिया एजेन्सी आइएसआइको एजेन्टका रूपमा उनी आरोपित भइरहे। नेपालमा केवल टेलिभिजनको अवधारणा उनैले भित्र्याएका थिए। १८ वर्षअघि केवुल टिभीको व्यापारमा हात हाल्दा उनी २९ वर्षका थिए।

सन् १९६३ मा काठमाडौंका बटुमा जन्मिएका साहको प्रारम्भिक शिक्षा काठमाडौंको लेब्रोटरी माविबाट भएको हो। उनले एसएलसी दरबार हाइस्कुलबाट गरे। ताइवान गएर हवाइ चालक बन्न उनले अध्ययन पनि गरे तर पूरा नगरी बीचमै फर्किए। जब व्यापारमा हात हाले उनी विवाद र चर्चाको शिखरमा पुगे। उनको कम्पनीमा दाउद इब्राइमको लगानी रहेको समाचारले अखबारका पाना भरिन थाले। हक्की स्वभावका साहले कहिलै यी आरोप सकारनेन्।

इराकमा १२ नेपालीको हत्यापछि १६ भदौ २०६१ मा भड्किएको दंगाको एक निसाना साहका कम्पनीहरू भए। त्यस लगत्तै पत्रकार देवप्रकाश त्रिपाठीले च्यानल नेपालका लागि लिएको अन्तर्वार्ताको सम्पादित अंश :

लक्ष्मण थारू, संयोजक, थरूहट संघर्ष समिति
थरूहट संयुक्त संघर्ष समिति र मधेशी जनअधिकार फोरमवीच तराईका सबै भु-भागलाई स्वायत्त एक प्रदेश बनाउने माग राख्दै सयुक्त आन्दोलन गर्ने सहमति भएको छ। विगतमा तराईलाई टुक्रयाएर अलग्गै थरूहट राज्य बनाउनुपर्छ भन्ने माग राख्दै आएको थरूहट समितिले फोरमसँग कार्यगत एकता गरेको विषयमा नागरिकले थरूहट संयुक्त संघर्ष समितिका संयोजक लक्ष्मण थारूसँग गरेको वार्ताको सारसंक्षेप :

आफ्नो कार्यकालमा राजनीतिक भाषण गरे भन्ने आरोप लागेका पूर्व प्रधानसेनापति रुक्माङगद कटवालले शुक्रबार बीबीसी नेपालीलाई दिएको अन्तवार्ता-

आजकाल कुन कुरामा हराउनुभयो?
खै म त नेपालमै बसिरा'छु। म एउटा नागरिक भएर नै बसिरा'छु।

राजनीतिमा हामफाल्दै हुनुहुन्छ भन्ने पनि सुनियाथ्यो, हो?

बच्चा हुँदाखेरि दुई-चारवटा कान्ला त नाघेको हो। घोडाबाट पनि हामफालेको हो, तर खै राजनीतिमा हामफाल्ने त मैले सोचेको छैन।

कानुन व्यवसायीहरुको छाता संगठन नेपाल बार एसोसिएसनमा लोकतान्त्रिक समुहबाट अधिवक्ता प्रेमबहादुर खड्का निर्वार्चित भएका छन्। मुलुकमा न्यायलयको स्वरुपमा कस्तो हुने भन्ने चर्को बहस भइरहेको समयमा बारको नयाँ नेतृत्वमा आएका अधिवक्ता खड्काले न्यायालय सुधारको नाममा हुने नियन्त्रणलाई आफूले स्वीकार नगर्ने बताए। सुधारका नाममा हुने न्यायलयमाथिको हस्तक्षपलाई बारले प्रतिवाद गर्ने खड्काको धारणा थियो। बार अध्यक्षमा निर्वार्चित भए लगत्तै बिहीबार खड्कासँग न्यायलयमा केन्द्रीत रहेर नागरिक संवाददाता गोविन्द परियारले गरेको विशेष वार्ता :

बिहीबार अचानक हङकङ पुगेका एकीकृत नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल त्यहाँ दश घण्टा बिताउने क्रममा चिनियाँ नेताहरूसँग गोप्य वार्ता गरेर राती नै काठमाडौँ फर्किए। स्वदेश फर्कनका लागि हङकङ विमानस्थल आउने क्रममा नागरिकका लागि पूर्ण बस्नेतले गाडीमै गरेको संवाद :

अचानक किन हङकङ आउनु भयो?
बाहिर अचानक जस्तो देखिए पनि तीन महिना पहिले हङकङ आउँदा नै म दुई तीन महिनापछि पुनः आउँछु भन्ने लागेको थियो। त्यो भन्दा पनि महत्वपूर्ण कुरा हामी पार्टीको केन्द्रिय समितिको विस्तारिक बैठकको तयारी गर्दै छौँ। एसियाका धेरै देशका पार्टी कमिटिहरूलाई हामीले हङकङबाट नै सञ्चालन गर्ने गरेका छौँ। विस्तारिक बैठकमा साथीहरूलाई कसरी प्रतिनिधित्व गराउने भन्ने विषय नै मुख्य बनाएर आएको हो। यहाँ एनआरएन, चेम्बर अफ कमर्सका साथीहरूसँग पनि भेटघाट भयो। दिनभरीको कार्यक्रम राम्रै रह्यो।

के तपाईलाई भारतले साच्चै प्रधानमन्त्री खोजेको हो?
बाबुराम भट्टराई : यो झुटो दुष्प्रचार हो। मेरो चरित्रहत्या गर्ने प्रयत्न हो। विगतदेखि नै मैले लोकतन्त्रको निम्ति, नेपालको आर्थिक सामाजिक रूपान्तरणका निम्ति जुन अभियान चलाएको थिएँ, त्यससँग सहमत हुन नसक्ने असाध्यै पुरानो रुढिवादी चिन्तन राख्ने मान्छेहरूले यस्तो प्रचार गर्ने गरेका हुन्। त्यसमा कुनै सत्यता छैन।

प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले सेना समायोजन गर्न माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले चार महिनाको समय मागेको बताएका छन्। चीन भ्रमण सकाई स्वदेश फर्कनुअघि हङकङमा विशेष संवाददाता पूर्ण बस्नेतसितको कुराकानीमा प्रधानमन्त्रीले दाहालको सरकारसँग वार्ता नगर्ने भन्ने भाषण 'राजनीतिक स्टन्ट' मात्रै भएको बताए।

दक्षिण कोरियाले शरणार्थी पहिचान र व्यवस्थापनमा तिब्रता दिइरहेको छ । यस देसमा शरणार्थी परिचय माग गर्नैहरुमा नेपालीको संख्या सबैभन्दा बढी अर्थात करीव चार सय छ । तर कोरियाले हालसम्म कुनैपनि नेपालीलाइ शरणार्थी परिचय दिएकौ छैन । यहाँको शरणार्थी ब्युरोको यो निर्णय सही वा गलत कै छ भन्ने विषयमा नेपाली समुदाय र कौरियाली संघसंस्था तथा नागरिक समुदाय वीच बहस चलैको छ । यसै सन्दर्भमा नागरिकन्युजका लागि माधवी भट्टले शरणार्थीको मानवअधिकार सम्बन्धमा कार्यरत संस्था नानसिन (nancen.org) का प्रोग्राम मैनेजर वन ग्योन चोइसँग गरेको संक्षिप्त कुराकानी ।

प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले भदौ २ गतेदेखि भारत भ्रमण गर्दैछन्। प्रधानमन्त्री हुनेबित्तिकै दक्षिणी छिमेकको भ्रमण गर्ने एक किसिमको परम्परा नै स्थापित भएको छ। भ्रमणअघि एजेन्डाहरूमा राजनीतिक दलसँग छलफल त गरिन्छ तर र्फकेलगत्तै अरू दलहरूबाट टीकाटिप्पणी हुन थाल्छ। प्रधानमन्त्री पनि सदभाव भ्रमण मात्रै भएको भनी पन्छिन खोज्छन्। त्यसैले पनि नेपाल-भारतबीच कहिल्यै पनि आपसी चासो र स्वार्थको विषयमा गम्भीर छलफल हुने गरेको छैन। यिनै स्वार्थ र चासोका विषयमा नागरिकले पूर्व राजदूत एवं पूर्व परराष्ट्रमन्त्री भेषबहादुर थापासँग गरेको कुराकानीः:

सरकारको नेतृत्व गरिरहेको एमालेसँग एक महिनाअघि गरेको सहमति कार्यान्वयन नभएको भन्दै प्रमुख विपक्षी एकीकृत माओवादीले सडक र सदन आन्दोलन सुरु गरेको छ। माओवादी राष्ट्रपति कदमबारे संसदमा छलफल हुनुपर्ने अडान छ भने सत्तारूढ कांग्रेस र एमालेले त्यस्तो माग असान्दर्भिक भएको बताएका छन्। दुवै पक्षको परस्पर फरक अडान र सम्झौताको आगामी बाटोका विषयमा आन्दोलनको नेतृत्व सम्हालेका माओवादी उपाध्यक्ष बाबुराम भट्टराईसँग नागरिकले गरेको कुराकानीः

सरकारको नेतृत्व गरिरहेको एमालेसँग एक महिनाअघि गरेको सहमति कार्यान्वयन नभएको भन्दै प्रमुख विपक्षी एकीकृत माओवादीले सडक र सदन आन्दोलन सुरु गरेको छ। माओवादी राष्ट्रपति कदमबारे संसदमा छलफल हुनुपर्ने अडान छ भने सत्तारूढ कांग्रेस र एमालेले त्यस्तो माग असान्दर्भिक भएको बताएका छन्। दुवै पक्षको परस्पर फरक अडान र सम्झौताको आगामी बाटोका विषयमा आन्दोलनको नेतृत्व सम्हालेका नेपाली कांग्रेसका रामशरण महतसँग नागरिकले गरेको कुराकानीः

'तपाईंहरूलाई गाईजात्राको हार्दिक शुभकामना।'

गाईजात्राको दिन दिउँसो साढे १२ बजे काठमाडौंको ठमेलस्थित हिमालयन जाभामा हास्यव्यंग्यका दिग्गज जोडी 'मह' (मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य) सँग हामी भेटिरहेका थियौं।

'तपाईंहरूलाई पनि शुभकामना। यो फूल उपहार छ,' रेस्टुरेन्ट सञ्चालकले आफ्नो टेबल सजाउन राखेको फूल हामीतिर सार्दै मदनकृष्णले भने।

हरिवंश पनि के कम ? 'फूल उहाँको तर्फबाट, फूलदानी मेरो तर्फबाट।' उनले थपे, 'गाईजात्राको शुभ उपलक्ष्यमा सबै नेपालीले गाईको शुद्ध दुध, दही, घिउ खान पाऊन्। कोही नरोऊन्। सबैले पुरै वर्ष हाँसीहाँसी बिताऊन्।'

जोआना लुम्ले, बेलायती अभिनेत्री
लिबरल डेमोक्र्याटिक पार्टीका नेता पिटर क्यारोल, काउन्सिलर धन गुरूङ, गोर्खा वकिल मार्टिन होवे, डेभिड इन्राइट र किरण ओरूर्केसहित आइपुगेकी थिइन्, बेलायती अभिनेत्री जोआना लुम्ले। गोर्खाली न्यायिक अभियानकारीका रुपमा परिचित ६३ वर्षीया लुम्लेले पाँचदिने नेपाल यात्रामा काठमाडौं, धरान, दमक, पोखरा, स्याङ्जा पुगिन् र गोर्खा सैनिकका परिवारसँग भलाकुसारी गर्न भ्याइन्। त्यसै क्रममा पोखराको मट्टीखान भ्यू टावर लुम्ले परिवारका नाममा घोषणा गरिएको छ। लन्डन फर्कनुअघि पोखरामा लुम्लेसँग नागरिकन्युजका भोजराज भाटले गरेको संवाद।

मुलुकमा बढिरहेका आपराधिक गतिविधिका साथै काठमाडौं उपत्यकाका अनि तराई र मध्य पहाडी क्षेत्रका सशस्त्र समूहहरुलाई समेत ध्यानमा राखेर सरकारले विशेष सुरक्षा रणनीति अघि सारेको छ। ३ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ प्रस्ताव गरिएको सुरक्षा रणनीतिमा नेपाल र सशस्त्र प्रहरीको सामर्थ्य विकासदेखि अपराध नियन्त्रणका विविध विषय समेटिएका छन्। मुलुकको सुरक्षा स्थिति र सरकारले अघि सारेको सुरक्षा रणनीतिको सेरोफेरोमा गृहमन्त्री भीमबहादुर रावल गृहमन्त्रीसित नागरिकका गुणराज लुइँटेल र तिलक पाठकले गरेको संवादः

सर्वोच्च अदालतले उपराष्ट्रपति परमानन्द झाले हिन्दी भाषामा लिएको सपथ खारेज गरिदिएपछि नेपाली राजनीतिमा नयाँ विवाद सुरु भएको छ। उपराष्ट्रपति झा आफैंले अदालतको फैसला अन्यायपूर्ण भनी टिप्पणी गरेका छन् भने मधेशवादी सबै दलले फैसलाको विरोध गरेका छन्। मूलधारका अरू दल र कानुन व्यवसायीले भने उपराष्ट्रपतिले फैसलाको सम्मान गरी पुनः सपथ लिनुपर्ने प्रतिक्रिया व्यक्त गर्दै आएका छन्। फैसलापछि उपराष्ट्रपतिको भावी कदम र पुनः सपथ लिने/नलिनेबारेमा झासित नागरिक दैनिकका हरिहर योगी र तिलक पाठकले गरेको कुराकानीः

एसियाली क्रिकेट परिषद् (एसिसी) का डेभलपमेन्ट मेनेजरको रूपमा बन्दुला वार्नापुराको यो दोस्रो वर्ष हो । नेपालमा उनी दोस्रो पटक आएका हुन् । फेब्रुअरीमा नेपालले आफैले आयोजना गरेको एसिसी यु-१७ इलाइट कप जित्दा घरेलु टोली र दर्शकको उपस्थितिलाई देखेर लोभिएका बन्दुला माथिल्लो स्तरमा पुग्न नेपालले अझै मेहनत गर्नुपर्ने बताउँछन् । श्रीलंकाले १९८२ मा पहिलो पटक टेस्ट खेल्दा कप्तान रहेका बन्दुला अहिले नेपालले जनवरीमा आयोजना गर्ने पेप्सी विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन-५ को निरीक्षण गर्न नेपाल आएका हुन् । ५६ वर्षे बन्दुलासँग नेपाली क्रिकेटका बारेमा नागरिकका लागि विनोद पाण्डेले गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप ।

सत्तारुढ नेपाली काग्रेसका नेता रामशरण महत अहिले माओवादी लडाकुहरूको पुर्नस्थापना, व्यवस्थापन र समायोजनका लागि गठित सेना समायोजन विशेष समितिका सदस्य हुन्। पूर्व अर्थमन्त्री समेत रहेका नेता महतसँग शान्ति प्रक्रिया, संविधान निर्माण, बजेटको कार्यान्वयन, पार्टीको महाधिवेशन लगायतका विषयमा नागरिकन्युजका तिलक पाठक र लेखनाथ पाण्डेले गरेको संवाद: