Wednesday 4 Bhadra, 2071 |
Menu

नागरिक शनिबार

भूतमान्डु

कानमा कसैले मुखै जोडेर बोलेजस्तो लागेको थियो। खासमा मेरो कानको भित्रपट्टि उडुसले फन्का लगाइरहेको रै'छ। ब्युझँदा म ठमेलको कुनै थोत्रो र सस्तो होटेलको पुरानो पलङमा लम्पसार परेको थिएँ। सिरानीबाट रक्सीको...

मान गुमाइरहेका प्रतिष्ठान

मान गुमाइरहेका प्रतिष्ठान

विधागत उन्नतिका निम्ति एउटा प्रतिष्ठान पर्याप्त भएन भन्ने आवाज २०४६ सालको परिवर्तनसँगै उठेको हो। त्यसैले उतिबेलैदेखि विधागत विशेषताअनुसार प्रतिष्ठान बनाउने प्रयत्न सुरु भयो। तर गणतन्त्र ल्याइएपछि मात्र त्यस आवाजले मूर्तरूप...

के के गर्‍यौ गावो?

के के गर्‍यौ गावो?

‘कुन पुस्तक पढ्दै हुनुहुन्छ?' ‘मार्खेजको वान हन्डे्रड इयर अफ स्यालिच्युड।' नेपालमा यसरी कुरा सुरु भो भने कुरा चंगाको धागोझैँ लम्बिँदै जाने खतरा हुन्छ। कुनै रेस्टुराँको कुर्सीको भाडास्वरुप स्वाद गुमाउँदै गएका...

पाँच करोड जिन्दावाद

पाँच करोड जिन्दावाद

‘पाँच करोड जिन्दावाद...! पाँच करोड जिन्दावाद...!' निद्रामै नारा लगाउँदै मुठ्ठी उचालेर छारेरोग लागेजसरी तन्किन थालेपछि जहानले अत्तालिँदै मलाई उठाइछन्, ‘ए बूढा के भो? किन कराएको निद्रामा? पाँच करोड चिठ्ठा परेको...

एउटा कालखण्ड चियाउने छिद्र

आत्मकथा लेखन एक हिसाबले सिनेमा निर्माणजस्तै हो। आत्मकथा लेख्ने मानिसले यसै पनि जीवनको लामो हिस्सा तय गरिसकेका हुन्छन्। घटनाहरू मानिसको जीवनको फरकफरक कालखण्डमा भएका हुन्छन्। कतिपय यी घटनामाथि मानिसको नियन्त्रण हुन्छ। कति घटनाले मानिसको जीवनलाई नै नियन्त्रण गरिदिन्छन्। नयाँ मोड…
विस्तृतमा

प्राविधिकभन्दा प्रविधिमा ध्यान

छ–सात वर्षअघिसम्म नेपाली फिल्म स्तरीय नबन्नुको दोष एउटा उपकरणलाई लगाइन्थ्यो– १६ एमएमको क्यामेरा। लेखक, कलाकार, निर्देशक सबैलाई ढुक्क थियो किनभने सबैको कमजोरीको दोष क्यामेराले बोक्थ्यो। उनीहरूले सफाइ पाउँथे।
विस्तृतमा

एप्सका नेपाली आविष्कारक

झ्याप्प बत्ती जाने, झ्याप्पै आउने। विद्युत प्राधिकरणले लोडसेडिङ तालिका महिनैपिच्छे फेरिइरहने। कति बेला जान्छ–आउँछ समय हेरेर काम गर्नुपर्ने! धेरैपटक अफिसमा लोडसेडिङको तालिका प्रिन्ट गर्नुपर्थ्यो। काम गरिरहेको बेला एलिजा श्रेष्ठलाई झट्ट जुक्ति फुर्‍यो। यो अपडेट भइरहने तालिका सधैं मोबाइलमै आइदिने कुनै…
विस्तृतमा

सुरक्षाको साँचो

एक्लै हिँड्दा असुरक्षित महसुस गर्नुहुन्छ? राति हिँड्दा डर लाग्छ? घनिष्ठ मित्रसँग आफू भएको ठाउँको जानकारी गराउन चाहनुहुन्छ? कहिलेकाहीँ बैठकमा ढिला पुगेर आलोचना सहनुपरेको छ?
विस्तृतमा

यी दिनहरूमा...

जोनाथन वेटले आफ्नो कविता ‘द सङ अफ द अर्थ' (धर्तीको गीत) को अन्तमा भनेका छन्, ‘पोएट्री इज द प्लेस, होयर वी सेभ द अर्थ' (कविता नै त्यो ठाउँ हो, जहाँ हामी पृथ्वीलाई सुरक्षित राख्छौं)। कविता र पर्यावरणको यही सम्बन्धमा हरियाली…
विस्तृतमा

कुकुरले घुस खाँदैन

कुकुरलाई कुतीकुती बिरालोलाई सुरीतिम्रो हाम्रो मायाप्रीति दोबाटोमा कुरीरेसम फिरिरी...ह्वाङह्वाङ गाउँटोलमा कुकुर रातभरि कराउँछन्, सुत्नै दिँदैनन्। दिनभर काम गरेर राम्ररी सुत्न पाइएन भने कस्तो हाल हुन्छ मान्छेको!
विस्तृतमा

लेखक–पात्र सम्बन्ध

लेखक–पाठकको सम्बन्ध नङ र मासुजत्तिकै हो। तर, पाठकसम्म पुग्नुअगाडि नै लेखकले पात्रसँग निकट सम्बन्ध विस्तार गरिसकेको हुन्छ। पात्रलाई रिझाउन सके लेखक सफल बन्छ। पात्र जीवन्त बन्छन्। कतिपय कृतिका पात्र पाठकले पछिसम्म पनि सम्भि्करहने खालका हुन्छन्। कसरी तय हुन्छन् त पात्र?…
विस्तृतमा

शाहको ठूलो चस्मा

स्याङ्जाका भीरकोटे राजा तारकबहादुर शाहका जेठा छोरा हृषीकेश शाह नेपालका चिनिएका कुटनीतिज्ञ, राजनीतिज्ञ, मानवअधिकारकर्मी, संविधानविद् र लेखक हुन्। शाहको आत्मकथा 'प्रारब्ध पुरुषार्थ'मा उनले २००७ सालको राजनीतिक परिवर्तनदेखि २०५७–०५८ सम्मका लामा–छोटा ऐतिहासिक घटनाको दृश्यलाई प्रस्तुत गरेका छन्। सामान्यतः आत्मकथामा धेरै लेखकले…
विस्तृतमा

गिरिजालाई राष्ट्रपतिको ललिपप

त्यसै पनि शान्ति सम्झौताले राष्ट्रिय सेनालाई पाता फर्काउन खोजेको थियो। माओवादीहरू 'लडाकुजस्तै सेना पनि ब्यारेकमा थन्किएर बस्नुपर्ने' जिकिर गर्थे। द्वैध चरित्रवाला कथित बुद्विजीवी सही थाप्थे। राष्ट्रिय सेनालाई ब्यारेकमा थन्क्याएपछि मनपरि गर्न पाइन्छ भन्ने माओवादी मनसाय बुझिन्थ्यो।
विस्तृतमा
Subscribe to this RSS feed