निगम जग्गा निकुञ्ज मध्यवर्ती क्षेत्रमा

बिहिबार, २९ भदौ २०७४, ०८ : ०० रमेशकुमार पौडेल


चितवन- राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रलाई वातावरणीय दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छ । निकुञ्जको वातावरणमा असर पर्ने भन्दै मध्यवर्ती क्षेत्रमा उद्योग, कलकारखाना सञ्चालन गर्न निरुत्साहित गर्नुका साथै पुल, सडकजस्ता पूर्वाधार निर्माणमा पनि कडाइ गरिन्छ । तर, नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थ भण्डारणस्थल बनाउन भन्दै चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा २३ बिघाभन्दा धेरै जग्गा किनेको छ ।

निगमले निकुञ्ज नजिकैको लोथर खोलाको आडमै २३ बिघा १२ कट्ठा जग्गा किनेको हो । चल्तीको भन्दा धेरै मूल्य तिरेर किनिएको सो जग्गा बाढीको जोखिम र निकुञ्ज मध्यवर्ती क्षेत्रमा परेका कारण इन्धन भण्डारण स्थल बनाउन उपयुक्त देखिँदैन । त्यहाँ इन्धन भण्डारण स्थल बनाइए निकुञ्जका वन्यजन्तुमा समेत असर पर्ने खतरा देखिएको निकुञ्जका अधिकारीले बताएका छन् ।

इन्धन भण्डारण स्थल बनाउन निगमले किनेको जग्गानजिकै राप्ती नदी छ । राप्ती नदी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज हुँदै बग्छ । ‘मध्यवर्ती क्षेत्रमा उद्योगलगायत भौतिक संरचना निर्माण र सञ्चालनका विशेष प्रावधान छन् । ती प्रावधान पूरा गर्नैपर्ने बाध्यता छ,’ चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत रामचन्द्र कँडेलले भने, ‘कसैले केही निर्माण वा उद्योग चलाउने हो भने मध्यवर्ती क्षेत्रको हकमा वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (इआइए) गर्नैपर्छ । इआइए हँुदा हामीले धारणा राखौंला । अहिले कसले कहाँ के गर्न लागेको हो भन्ने विषयमा हामीलाई केही जानकारी छैन ।’ चितवन निकुञ्ज विश्व सम्पदा सूचीमा छ । यहाँ दुर्लभ एकसिङ गैंडा, पाटेबाघ, घडियाल गोही र असंख्य चरा बस्छन्।

उद्योगबाट आउने फोहर निकुञ्ज भएर बग्ने खोलामा फाल्न पाइँदैन । ‘निजी जग्गामा विसर्जन गर्नुपर्छ,’ कँडेलले भने । चितवन नवलपरासी क्षेत्रमा निकुञ्जकै कारण ठूला आयोजना सञ्चालन हुन नसकेका उदाहरण प्रशस्तै छन् । त्यसैले मध्यवर्ती क्षेत्रमै निमगले जग्गा किनेर संरचना बनाउँदा निकुञ्जले के गर्छ भन्ने चासो धेरैको छ । ‘मध्यवर्ती क्षेत्रका आफ्नै खालका नीतिनियम छन् । वातावरण संरक्षणमा मुख्य जोड दिएका छौं । निगमले जग्गा किनेको विषयमा हामीलाई पर्याप्त जानकारी आएको छैन,’ लोथर मध्यवर्ती उपभोक्ता समिति अध्यक्ष बाबुराम पाठकले भने ।

निगमले इन्धन भण्डारण स्थल बनाउँदा वातावरणमा नकारात्मक प्रभाव नपर्ने भनाइ राप्ती नगरपालिका मेयर प्रभा बरालको छ । चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायणप्रसाद भट्ट जग्गा किन्ने बेलामा निगमबाट कुनै समन्वय र जानकारी लिने काम नभएको बताउँछन् । ‘निजी फर्महरूले पनि अलि धेरै जग्गा किन्नु पर्दा मूल्यका साथै ठाउँ उपयुक्त छ, छैन भनेर सोध्छन् । तर सरकारी स्वामित्वको निकाय निगमले यति धेरै परिणाममा जग्गा किन्दा कुनै सम्पर्क र समन्वय भएन, जसले गर्दा त्यो ठाउँ उपयुक्त हो वा हैन भन्ने विषय राख्नै पाइएन,’ भदौ ८ गते स्थलगत अनुगमनका आएको संसदीय टोलीसँग प्रमुख जिल्ला अधिकारी भट्टले भनेका थिए ।

ह्‌यासट्याग:







यसमा तपाईको मत

सम्बन्धित समाचार


तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

‘पद्मावती’ विवाद

‘पद्मावती’ विवाद

महंगो सेटमा फिल्म बनाउन माहिर बलिउड निर्देशक सञ्जय लीला भन्सालीको फिल्म ‘पद्मावती’को फष्र्टलुक सार्वजनिक हुनासाथ फिल्मकर्मीदेखि दर्शकसम्मले फष्र्टलुकको तारिफ गरे...

फूलमानको ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदूत दम्पती

फूलमानको ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदूत दम्पती

सञ्चारकर्मी फूलमान बलको निर्देशन रहेको फिल्म ‘नीरफूल’मा म्यान्मारका राजदुत ऊ लिउन ऊ देखिने भएका छन् । भूकम्पले तितर वितर पारेको...

दसैंका गीतमा पीडा

दसैंका गीतमा पीडा

वाल्यकालमा औंला भाँँच्दै धेरैले यही गीत गाउँदै दसैंलाई निम्ता दिन्थे । यो गीत गाउँदा घरमै दसैं आइसकेको धेरैलाई आभाष हुन्थ्यो...

तीन फिल्मसँग आउँदै ‘तान्द्रो’

तीन फिल्मसँग आउँदै ‘तान्द्रो’

आगामी कात्तिक २४ गते ‘सकस’, ‘रोमियो’ र ‘मेला’ रिलिज हुने चर्चा चलिरहँदा यही मितिमा अर्को फिल्म ‘तान्द्रो’ पनि रिलिज हुने...