‘भोट दिन मन छ तर नागरिकता छैन’

बिहिबार, २९ भदौ २०७४, ०८ : ०८ बालकृष्ण अधिकारी/जितेन्द्र झा


लौनिया (सप्तरी)- तिलाठी कोइलाडी–२ लौनयाकी ३५ वर्षीया विमला मरिक निर्वाचनमा सहभागी भएर आफ्नो जनप्रतिनिधि आतुर छिन् । प्रदेश नम्बर दुईमा स्थानीय तहको निर्वाचनले सरगर्मी बढाइरहेका बेला डोम समुदायकी विमलालाई पनि भोट हाल्ने रहर जागेको हो ।
नागरिकता नहुँदा मतदाता नामावलीमा उनको नाम छैन । त्यसैले विमला भोट हाल्ने अवसरबाट वञ्चित भएकी छन् । अशिक्षा र जनचेतना अभावका कारण लौनियास्थित विपन्न डोम बस्तीका अधिकांश महिलाको  नागरिकता बनेको छैन । नागरिकता नभएका महिलाको नाम मतदाता नामावलीमा छैन ।
उम्मेदवारहरू भोट माग्न घरदैलोमा आएपछि विमलाले नागरिकता बनाइदिन पतिसँग पटक पटक अनुरोध गरिसकेकी छन् । उनले भनिन्, ‘बनाइदिन्छु भन्नुभएको छ तर अहिलेसम्म नागरिकता बनेको छैन ।’ मतदाता नामावलीमा नाम नभई भोट हाल्न पाइँदैन भन्ने थाहा पाएकी विमला भन्छिन्, ‘भोटमा नाम लेखाउन नागरिकता चाहिन्छ, त्यो नै छैन ।’
पतिले नागरिकता बनाइदिए अर्को चुनावमा भोट हाल्ने धोको मेटाउने उनको योजना छ । ‘नाम भए त भोट हाल्थें अनि नेतालाई आफ्नो कुरा पनि राख्थें,’ उनले भनिन् । नेतासँग ‘गरिबलाई बस्ने घर र रोजगारी देऊ’ भनी माग्ने उनको मन छ । तीन वर्ष र डेढ वर्षका दुई बच्चा च्यापेर घर मर्र्मत गरिरहेकी १८ वर्षीया बबिताले भनिन्, ‘भोट दिनै भएपनि पतिलाई भनेर नागरिकता बनाउँछु ।’
लौनियाका बबिता र विमला डोम समुदायका प्रतिनिधि पात्र हुन् । सप्तरीमा डोम समुदायका बहुसंख्यक महिला मतदाता नागरिकता अभावमा मताधिकार प्रयोग गर्नबाट वञ्चित बनेका छन् ।
सोमनीदेवी मरिकले नागरिकता त बनाएकी छन् तर उनको पनि मतदाता नामावली नाम छैन । रोजगारीका लागि विदेश गएको छोरासँगै आफ्नो नागरिकता भएको सुनाउँदै उनले भनिन्, ‘छोरो विदेशमा छ मेरो नागरिकता उसले कहाँ राखेको छ थाहा छैन ।’
भोट हाल्न मतदाता नामावलीमा नाम चाहिन्छ भन्ने आफूलाई थाहा नभएको भन्दै उनले भनिन्, ‘भोट हाल्नका लागि कसैले नाम लेखाऊ भनेन ।’
डोम समुदाय सुँगुरपालन र बाँसका सामग्री बनाएर गुजारा चलाउँदै आएको छ । निर्वाचनबाट आउने प्र्रतिनिधिले बाटोघाटो बनाइदेलान्, रोजगारीमा लगाइदेलान् र आफ्नो पक्षमा पनि बोलिदेलान् भन्ने आस उनीहरूको छ ।
स्थानीय कमरेश मरिकले नेताहरूले गरिबका पक्षमा पनि बोल्ने आश्वासन दिएको सुनाए । ‘पहिला भोट देऊ, त्यसपछि तिमीलाई पनि केही गरौंला भनेका छन्,’ उनले भने, ‘गरिब मान्छेका लागि पनि कसैले बोलिदिन्छ कि ?’
तर, राजकुमार मरिक भने नेताहरूको कुरामा आश्वस्त छैनन् । ‘भोट माग्न त आएका छन् तर उनीहरूले हाम्रा लागि बोल्दैनन्,’ राजकुमारको गुनासो छ, ‘सबैले ठूलाकै सेवा गर्ने हुन्, हाम्रा कुरा कसले सुन्छ ?’
डोम समुदायलाई सबैले हेप्ने, गाली गर्ने र हप्काउने गरेको दुःखेसो उनले गरे ।
आफूहरूमाथि अन्याय गर्नेलाई कहिल्यै कारबाही नभएको उनले बताए । उनले भने, ‘भोट त दिउँला, उनीहरूले हामीलाई के दिन्छन्  ? हामीलाई भनेर आएको राहत त उनीहरूले नै खान्छन् ।’
त्यस्तै छिन्नमस्ता गाउँपालिका लोखरोमकी श्यामदेवी मरिक बाढीले बस्ती डुबाएका बेला बस्तीमा कुनै नेताले मुख नदेखाए पनि अहिले भने दिनहुँ भोट माग्ने उम्मेदवारहरुको लर्को लागिरहेको बताइन् । ‘बाढीका बेला राहत लिएर कोही आएन । अहिले उनीहरू लाज नमानी आइरहेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘गरिबको दुःख बुझ्ने नेतालाई भोट दिने हो ।’
सप्तरीका १८ गाउँपालिकामा छरिएर रहेका डोम समयुदाको जनसंख्या ३ हजार छ । 






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सेल्फि र सेल्फि फोनको लहर

सेल्फि र सेल्फि फोनको लहर

सेल्फि फोनको ट्रेन्डलाई नियालेर हेर्दै र सेल्फि क्यामरा राम्रो हुनलाई केको आवश्यकता पर्छ भन्ने विषयमा टिप्पणी । ...

ट्याब्लेट रोज्दा खोज्नुपर्ने उत्तरहरु

ट्याब्लेट रोज्दा खोज्नुपर्ने उत्तरहरु

सानदार स्क्रिन हुने, बोक्न गाह्रो नहुने र चलाउन सजिलो हुने भएकाले ट्याब्लेट छोटो समयमा नै अत्यधिक लोकप्रिय भएको छ ।...

ल्यापटप छान्न सरल

ल्यापटप छान्न सरल

गाह्रोभन्दा गाह्रो कामहरु पनि सजिलै गर्न मिल्ने तर जता पनि सजिलै बोकेर हिंड्न मिल्ने भएकाले ल्यापटप अहिले पुराना शैलीका डेस्कटप...

टिभीको नयाँ रुपलाई नियाल्दा

टिभीको नयाँ रुपलाई नियाल्दा

टिभी हेर्न सजिलो छ । किन्न भने त्यति सरल नहुन सक्छ । अहिले पुराना शैलीका सिआरटि टिभीहरु उत्पादन हुन छोडिसके...

बसन्त पञ्चमीमा साँगीतिक कन्सर्ट

बसन्त पञ्चमीमा साँगीतिक कन्सर्ट

झण्डै डेढ महिनादेखी बढेको चिसोविच सोमवार मनाइएको बसन्तपञ्चमीको अवरमा वीरगन्जस्थित ठाकुरराम बहुमुखि क्याम्पसमा आयोजित साँगितिक कन्सर्टले माहोल ततायो। ...

‘हस्पिटालिटी नेपाल कन्टेस्ट’को पोखरामा अडिसन

‘हस्पिटालिटी नेपाल कन्टेस्ट’को पोखरामा अडिसन

दोस्रो सिजनको हस्पिटालिटी नेपाल कन्टेस्टको पहिलो अडिसन पोखरामा भएको छ। शनिबार पोखरामा भएको अडिसनमा कुल २८ जनाले सहभागिता जनाएका थिए।...

चीनमा रुचाइयो आमिरको पछिल्लो फिल्म

चीनमा रुचाइयो आमिरको पछिल्लो फिल्म

बलिउडका ‘मिस्टर परफेक्शनिष्ट’ आमिर खानको पछिल्लो फिल्म ‘सिक्रेट सुपरस्टार’लाई चीनमा रुचाइएको छ। भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो फिल्मले चिनियाँ बक्स अफिसमा...

प्रदर्शन मिति नजिकिँदा ‘पद्मावत’ को विरोध बढ्दो

प्रदर्शन मिति नजिकिँदा ‘पद्मावत’ को विरोध बढ्दो

सञ्जयलिला भन्सालीको विवादित फिल्म ‘पद्मावती’को विरोध बढिरहेको छ। जनवरी २५ मा प्रदर्शन हुने फिल्मको रिलिज मिति नजिकिँदा भारतका विभिन्न राज्यमा...