दसैंका गीतमा पीडा

मङ्गलबार, १० असोज २०७४, १० : ०५ चाँदनी हमाल


काठमाडौं- दसैं आयो
खाउँला पिउँला
कहाँ पाउँला
चोरी ल्याउँला
धत्त पापी म त छुट्टै बसौंला

वाल्यकालमा औंला भाँँच्दै धेरैले यही गीत गाउँदै दसैंलाई निम्ता दिन्थे । यो गीत गाउँदा घरमै दसैं आइसकेको धेरैलाई आभाष हुन्थ्यो । तर, अहिले यो गीत विरलै सुनिन्छ । संगीत र प्रविधिमा आएको परिवर्तनले दशैं र तिहारका गीतमा माया पिरती, दुःख, व्यथाका भावले स्थान पाएका छन् । दशैंमा रमाइलो गर्ने पुस्ता मरुभूमिमा श्रम गर्न गएपछि गायक संगीतकारले पनि उनीहरूकै भावनालाई प्रतिनिधित्व गर्ने गरी गीत तयार गर्ने गरेका छन् । त्यसैले आजभोलिका दसैं गीतमा उमंगभन्दा पीडा नै ज्यादा झल्कने गरेको पाइन्छ । ज्योतिप्रकाश विकले रचना गरेको तलको गीत यस्तै भावना समेट्ने प्रतिनिधि गीत हो ।
यो दसैंमा पनि म त घर आउने भइन
साथीसंगी सायद मेरो कर्ममा नै छैन

विदेशिएको छोराले दसैंमा घर परिवारको सम्झना गर्दै गरेको विलौना यो गीतमा छ । ‘धेरै नेपाली युवा यतिबेला खाडीमा दुःख गरिरहेका छन्,’ गायक तथा गीतकार ज्योतिप्रकाश विक भन्छन्, ‘उनीहरूका लागि दसैं एउटा बिझाउने घाउ नै बन्छ । त्यसैले त्यस्तै गीत गाएँ ।’
चालीस लाख बढी युवा वैदेशिक रोजगारीमा रहँदा उनीहरूले पठाउने रेमिट्यान्सबाटै नेपालमा रहेका परिवारले दसैं मनाउँछन् । तर, विदेशमा रहेकाहरू दसैंमा एक्लो महसुस गर्छन् । गाउँघर साथीसंगीको याद अनि विगतका दसैंमा परिवारसँग गरिएका रमाइलो नै उनीहरूको मन बुझाउने साथी बन्ने गरेका छन् ।
‘मेरो परदेशी मायालुको खबर आएन’ बोलको पुस्कल शर्मा र पूर्णकला विसीले गाएको गीतले पनि परदेशीकै पीडा बोल्छ ।
भन्छेउ आमा, रोएनी रोइछैनौ
था’छ तिम्रो साथ कोइछैन
खालीखुट्टा गर्दैछु छौ कि गामवेशी पाखा

एउटा छोराले दसैंमा आमाको दुःख सम्झदै पशुपति शर्माले दसैं गीतमा नेपाली आमाको पीडा पोखेका छन् ।
बसेकी छु तिमीलाई नै कुरी
परदेशीको मन कति निष्ठुरी

विष्णु माझी र ऋषि खड्काको स्वरको गीतले पनि दसैं परदेशिएका र उनका परिवारका लागि झझल्को मात्र हुने औंल्याएको छ ।
आउँछु भनु था’छैन आउने दिन
आउन्न भनौ क्यारी मन दुखाउने

जय देवकोटाले पनि विदेशिएपछि दसैंमा घर फर्किन नपाएको पीडा नै ओकलेका छन् । कुलेन्द्र विक र देवी घर्तीले पनि ‘यो दुःखीलाई के दसैं के तिहार’ भन्दै गीतमा दसैं मनाउन नपाउँदाको पीडा ओकलेका छन् ।
‘दसैं आयो, यसपाली त आउनुस न ए हजुर’ भन्दै शान्ति सुनार र भगिरथ चलाउनेले  पनि  परदेशकै पीडा दसैं गीतमार्फत् दर्शक स्रोतामाझ ल्याएका छन् ।  राजु परियार र जमुना रानाले ‘यसपालि म आउँदैछु घर’ भनेर पीडाका गीतभन्दा विपरित केही सान्त्वना दिने प्रयास गरेका छन् । उनले झैं ‘होला गाउँघरमा रम्म र झम्म म पनि त आउँदैछु दसैको दिनसम्म’ भनेर पूर्णकला विसी र अमितबाबु रोकायाले पनि आशा देखाएका छन् ।
अरुबेलाभन्दा कम गीत रेकर्ड गराएकी गायिका पूर्णकला विसी देशका युवाहरू परदेशिएकाले पनि दसैंमा यस्तै भावका गीत बढी आएको बताउँछिन् । परदेशमा बस्नुको पीडा परदेशीले गीत वा एल्बम निकालेर पोख्ने कारणले पनि दसैंमा यस्ता भावको गीतको बाहुल्य रहेको उनको अनुमान छ ।
‘विदेशमा बस्नेले पनि दसैं तिहारका गीतमा लगानी गर्ने र लेख्ने चलन बढेको छ,’ उनले भनिन्, ‘आफ्नै पीडा गीतमा बढी पोख्छ्न । हामीले पनि उहाँहरूलाई नै लक्ष्य गर्दै गीत गाउने गरेका छौं ।’
एल्बमको बजार सकिएर कलाकारको आम्दानी स्टेज कार्यक्रममा खुम्चिएपछि गायक गायिकाको सिर्जना पनि स्टेज लक्षित भएको छ । ‘स्टेज कार्यक्रममा पनि कलाकारले कमाउने भनेको विदेशबाट नै हो । कलाकार पनि यही दसैंको बेला विदेशतिरै हुन्छन् । उताका श्रोताले पनि यस्तै गीत सुन्न चाहन्छन् । त्यही भएर पनि उमंगभन्दा दुःखका गीत बढी आएका हुन्,’ खरेलले भनिन् ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

अभिनेता अर्जुन कपुर र अभिनेत्री परिणिती चोपडाको अभिनय रहने नयाँ फिल्म ‘सन्दीप और पिंकी फरार’ को सुटिङ नेपालमा पनि गरिने...

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

नायिका तथा निर्मात्री श्वेता खड्काले निर्माण गरेको फिल्म ‘कान्छी’ को छायांकन सकिएको छ । आकाश अधिकारी निर्देशित फिल्मले ५० दिनको...

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

दुई दशक अघिसम्म खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–३ च्यास्मीटारका टोल–टोलमा बिनायो र मुर्चुङ्गा बज्थे । मेलापात घाँस–दाउरा, हाटबजार, अर्मपर्मका बेला घन्किने...

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तिहारको अन्तिम दिन शनिबार दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई र दाजुभाइले दिदी बहिनीलाई यश, ऐश्वर्य र दीर्घायुको कामना गर्दै आ–आफ्नो परम्पराअनुसार पञ्चरंगी वा...