‘यो साल बिहे खान पाइयोस्’

शुक्रबार, २० असोज २०७४, १० : ४५ नागरिक


कठमाडौं- ‘यो साल तेरो बिहे खान पाइयोस्’ रंगकर्मी सुनिल पोखरेलले टीका लगाइदिँदै सरिता गिरीलाई आशीर्वाद दिए । तर, पोखरेलको आशीर्वादमा सरिताले नियमापत्ति गरिन्,
‘गर्दिन म बिहेसिहे ।’
‘गर । मलाई तेरो बिहे खाने रहर छ,’ जमरा लगाउँदै पोखरेलले थपे ।
‘बिहे गरेर तपाईँ खुशी हुनुहुन्छ ? सरिताले प्रश्न गरिन् ।
‘तेरो बिहे भयो भने म खुशी हुन्छु ।’ पोखरेलले चलाखीपूर्ण उत्तर दिए ।
अग्रज रंगकर्मी सुनिल पोखरेल र उनकै चेली सरिता गिरीबीचको रोचक वार्ताको सन्दर्भ थियो, रंगकर्मीको सामूहिक टीका । अघिल्ला वर्षहरू झैं नयाँ तथा पुराना पुस्ताका रंगकर्मी कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन सिनामंगलस्थित शिलान्यास हुन लागेको नाटक घर ‘पुरानो घर’मा भेला भएका थिए । टीका थाप्न आउनेलाई सत्यमोहन जोशी, प्रचण्ड मल्ल, अभि सुवेदी, सुनिल पोखरेल र टीका पहारीले कसैलाई समृद्धिको त कसैलाई दीर्घायु र सुस्वास्थ्यको आशीर्वाद दिइरहेका थिए । यही क्रममा सुनिल पोखरेलले सरिताको विवाहको कामना गरेका थिए ।
कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन केही वर्षयता रंगकर्मीहरू एकै ठाउँ भेला भएर अग्रजबाट सामूहिक टीका लगाउँछन् । हाल अस्तित्वमा नरहेको गुरुकुल नाटकघरले सुरु गरेको यो परम्परालाई पछिल्लो समय खुलेका नाटकघरले निरन्तरता दिइरहेका छन् ।
गुरुकुल पुरानो बानेश्वरबाट बिस्थापित भएसँगै केही समय रोकिएको परम्परा अनामनगरस्थित मण्डला नाटकघरले करिब ५ वर्ष चालु राख्यो तर गत सालबाट मण्डलाले पनि यसलाई निरन्तरता दिएन । तर, यो साल बिहीबार नै शिलान्यास भएको ‘पुरानो नाटकघर’ले अग्रजबाट टीका थाप्दै पुरानो चलनलाई निरन्तरता दिएको छ ।
‘पूर्णिमाभन्दा अघिल्ला दिनमा हामी रंगकर्मीको परिवारसँगै आआफ्नै दसैं हुन्छ । तर, पूर्णिमाको दिनमा सबै रंगकर्मीको सामूहिक दसैं होस् भन्ने लाग्छ । गुरुकुल र मण्डलाको यो चलन पुरानो घरमा ठाउँ सरेको हो,’ पुरानो घरका सुलक्षण भारतीले बताए । ‘पुरानो नाटकघर’ नाम दिएको नयाँ नाटकघरमा टीका थाप्न पत्रकार किशोर नेपाल, रंगकर्मी विजय विस्फोट, लेखक तथा नाट्य समालोचक शिव रिजाल तथा दोस्रो र तेस्रो पुस्ताका थुप्रै रंगकर्मी उपस्थित थिए ।
पूर्णिमाको दिनमा हरेक साल उपस्थित भएर आशीर्वाद दिँदै आएका अभि सुवेदीले नयाँ ठाउँमा सामूहिक टीका लगाउँदा बेग्लै मजा आइरहेको बताए ।
‘थाह छैन किन हो तर आज मलाई बेग्लै मजा आइरहेको छ,’सधैं उत्सााहित भेटिने अभि सुवेदीले नागरिकसँग बताए, ‘ नयाँ पुराना रंगकर्मी भेला हुने अवसर हो यो । मलाई त यो काम अनुपम लाग्छ ।’ अभि सुवेदीझै ९७ वर्षीय सत्यमोहन जोशीलाई पनि रंगकर्मीको सामूहिक टीकाको परम्परा विशेष लाग्छ । पहिलो खेपदेखि नछुटाइ सहभागी हुँदै आएका जोशी टीकालाई हिन्दू धर्मसँग भन्दा पनि सनातन धर्मसँग जोडेर हेर्नु पर्ने धारणा राख्छन् ।
‘ रंगकर्मीले यसरी टीका लगाउँदा त झन् राम्रो सन्देश जान्छ ।  रंगकर्म मात्र यस्तो ठाउँ हो जहाँ जात र सम्प्रदायको नाममा भेदभाव हुन्न । त्यसैले म त यस्ता कार्यक्रमको पक्षमा छु,’ जोशीले भने । मुस्लिम समुदायका नााजिर हुसेन आफ्नो घरमा टीका लगाउँदैनन् । तर, नाटकघरमा पूर्णिमाको दिन हुने सामूहिक टीकामा नाजिर पनि आफ्नो निधार रातै पारेर कानमा जमरा सिउरिन रुचाउँछन् ।
‘मैंले यो टीकालाई ‘पोजेटिभिटी’ बाँड्ने अवसरमा रुपमा बुझेको छु । टीका लगाइरहँदा मेरो मनमा कहिलै पनि धर्म वा सम्प्रदायको अवशेष टाँसेजस्तो लाग्दैन । एकाधपटक सुटिङ परेर छाडें हुँला नत्र यो दिन मैंले सकभर छुटाउने गरेको छैन,’ नाजिरले भने ।
सामूहिक टीकासँगै बिहीबार नै सत्यमोहन जोशीले ‘पुरानो नाटकघर’को शिलान्यास गरेका थिए । मण्डला थिएटरसँग आबद्ध सुलक्षण भारती र सिर्जना अधिकारीको जोडीले व्यक्तिगत ५ आना जग्गामा नाटकघर निर्माण गर्न लागेको हो । सुलक्षणले भूकम्पले घर भत्काएपछि सोही ठाउँमा नाटकघर बनाउन लागेको जानकारी गराए । डेढ सय दर्शक क्षमताको नाटकघर फागुनसम्म तयार गर्ने दुवैको लक्ष्य छ ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

अभिनेता अर्जुन कपुर र अभिनेत्री परिणिती चोपडाको अभिनय रहने नयाँ फिल्म ‘सन्दीप और पिंकी फरार’ को सुटिङ नेपालमा पनि गरिने...

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

नायिका तथा निर्मात्री श्वेता खड्काले निर्माण गरेको फिल्म ‘कान्छी’ को छायांकन सकिएको छ । आकाश अधिकारी निर्देशित फिल्मले ५० दिनको...

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

दुई दशक अघिसम्म खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–३ च्यास्मीटारका टोल–टोलमा बिनायो र मुर्चुङ्गा बज्थे । मेलापात घाँस–दाउरा, हाटबजार, अर्मपर्मका बेला घन्किने...

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तिहारको अन्तिम दिन शनिबार दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई र दाजुभाइले दिदी बहिनीलाई यश, ऐश्वर्य र दीर्घायुको कामना गर्दै आ–आफ्नो परम्पराअनुसार पञ्चरंगी वा...