पुत्रजया फन्को मार्दा

शनिबार, २१ असोज २०७४, १० : ३३ नागरिक


राजुबाबु श्रेष्ठ

 

सेन्ट्रल होटलमा थियो बास । निर्धारित घुमफिर कार्यक्रम १ बजे पछि मात्र भएकाले त्यसअघिको समयलाई पनि उपयोग गर्ने सोच पलायो । धेरै कुरा मिलाएर सपरिवार विदेश भ्रमणमा निस्किएकाले सकेसम्म डुलौँ भन्ने नै रह्यो, सबैको मत । प्याकेजमा पुत्रजया घुम्ने कार्यक्रम नभएकाले त्यतै जाने निधो भयो ।

‘कति नेपाली त हामीलाई देखेर पनि बोल्दैनन् । आफू भने आफ्नो देशका दाजुभाइ भनेर केही सहयोग गरौँ कि भनी बोल्न खोज्यो, उनीहरू नचिनेझैँ गर्छन् । कस्तो चित्त दुखेर आउँछ ।

बिहानै कोठाबाट तल झरेँ र होटलको काउन्टरमा सम्पर्क गरेँ । उनले फोनबाटै ट्याक्सी बोलाइदिए । होटलभरि रहेछन्, नेपाली कामदार । गार्ड, वेटर, क्लिनर सबै नेपाली । उनीहरूलाई देखेपछि देशप्रेम उर्लिएर आयो । सबैसँग परिचय गरेँ । जनकपुरका झादेखि म्याग्दीका पुनसम्म रहेछन्, त्यहा काम गर्ने । होटलको अगाडि बसेर फोटो खिचियो । नेपाली हुनुको नाता र माया प्रस्ट झल्कियो । मेरो देश पनि धनी भएको भए यो मुलुकमा आएर नेपालीले यस्तो काम गर्नुपर्ने थिएन भनी मनको एउटा कुनामा च्वास्स घोँच्यो । उनीहरूले गरेको दुःखप्रति गर्व र माया दुवै लाग्यो । सबैको आ–आफ्नै कहानी रहेछन् । केहीबेर भलाकुसारी पनि भयो । मैले आफ्नो परिचय दिएपछि निकै खुसी भए ।
सिस्टम नभएको देशमा सम्पर्क चाहिन्छ । सायद त्यसैले हुनुपर्छ मेरो प्रहरी अधिकृतको परिचयले उनीहरू झन् हौसिए ।
‘हामी नेपाल आउँदा फोन गर्छौं, नबिर्सनुहोला है ?’ पुन बोले ।
‘कति नेपाली त हामीलाई देखेर पनि बोल्दैनन् । आफू भने आफ्नो देशका दाजुभाइ भनेर केही सहयोग गरौँ कि भनेर बोल्न खोज्यो उनीहरू नचिनेझैँ गर्छन् । कस्तो चित्त दुखेर आउँछ,’ लम्जुङे गुरुङ भाइ बोले ।
‘हाम्रो देशमा काम गरी खान पाए आफ्नो परिवार छाडेर यो ठाउँमा आएर किन दुःख बेसाउनुपथ्र्यो र ?’ रामेछापका शिवाकोटी बोले ।
सबैका गुनासा जायज थिए । गुनासाभित्र आ–आफ्ना पीडा लुकेको थियो । उनीहरूसँगै म पनि दुःखी भएँ । मैले सबैलाई आफ्नो भिजिटिङ कार्ड दिएँ र नेपालमा केही कामपरे आफूले सकेको सहयोग गर्ने वचन दिएँ ।
ढोकैमा आएर रोकियो, एउटा सेतो ट्याक्सी । मेरै लागि आएको रहेछ । रिसेप्सनको स्टाफले नै भाडाको तय गरिदिए । आफ्ना ग्राहकको राम्रै ख्याल गर्दारहेछन् होटलवालाहरू ।
ममाथि कोठामा गई सपरिवार झरेँ पुत्रजया जानका लागि । अगाडि म बसेँ । पछाडि छोराछोरी र श्रीमती ।
क्वालालम्पुर सहरको सेन्टरबाट हामी लाग्यौँ, पुत्रजयातर्फ । ड्राइभर थिए, राजा नायडु । म नबोली बस्नै नसक्ने । जाँदाजाँदै ड्राइभरसँग मज्जैले कुरा भयो । राम्रो अंग्र्रेजी बोल्दा रहेछन् ती ड्राइभर । कुरा गर्दै जाँदा थाहा भयो, उनको जिजुबाजे भारतबाट आएका रहेछन् । तर अहिले ऊ पूरापूर मलेसियन भइसकेको थियो ।
‘तिम्रो र मेरो त नाम पनि मिल्दो रहेछ,’ मैले जिस्काएँ ।
‘मलाई बहुत खुसी लाग्यो,’ ऊ हाँस्दै बोल्यो ।
म सपरिवार सिंगापुर, मलेसिया र थाइल्यान्ड घुम्न गएको टुरिस्ट । ऊ एउटा ट्याक्सी ड्राइभर । मैले आफूलाई उनीभन्दा पक्कै माथि र ठूलो ठान्ने नै भएँ क्यार । सायद मेरो बोलीमा कतै न कतै टुरिस्ट दम्भ लुकेकै हुनुपर्छ जस्तो लाग्छ मलाई ।
उनी निकै पाका कुरा गर्थे । मलाई महाथिर मोहम्मदको कुरो कोट्याउन मन लाग्यो । मलाई मलेसियाको बारेमा सुनेको कुरा बुझ्नु र अनुभव गर्नु पनि थियो ।
‘तिमीलाई महाथिर मोहम्मद कस्तो लाग्छ ?’
हुन त, यो राजनीतिक प्रश्न थियो, तैपनि म राजनीतिक व्यक्तिलाई ग्राउन्ड लेभलमा कसरी हेर्दा रहेछन् भनेर बुझ्न चाहन्थेँ ।
मेरो प्रश्न भुइँमा झर्न नपाउँदै ऊ बोल्यो, ‘उनी हाम्रा भगवान् हुन् । उनका बारेमा अधिकांश मलेसियाली राम्रै कुरा गर्छन् ।’
म एकैछिन स्तब्ध बनेँ । मैले सुनेको समाचारअनुसार महाथिरविरुद्व पूरै मलेसिया उठेको थियो र उनको शासनको अन्तिमतिर उनलाई भ्रष्टाचारको मुद्दा लगाइएको थियो ।
‘तिमी त महाथिरको पार्टीको हौ कि क्या हो ? मैले त सुनेको थिएँ कि मलेसियामा भ्रष्टाचारलाई संस्थागत गरेकाले उनलाई मुद्दा लागेको थियो र राष्ट्रपतिबाट हटेको थियो ।’
ऊ एकैछिन गम्भीर बन्यो, केही बोलेन । मैले पनि उसको आस्थामा चोट पुग्यो कि भनेर केही बोलिनँ । केहीबेरको मौनतापछि ऊ निकै गम्भीर भएर बोल्यो ।
 ‘म अहिले ५५ वर्षको भएँ । म २० वर्षको हुँदा कहिले सिंगापुर र कहिले फिलिपिन्स गएर मजदुरी गरी पेट पाल्थेँ । आज मसँग गाउँमा र क्वालालम्पुरमा गरी दुइटा घर छ । तीनवटा गाडी छ । मजस्तो ट्याक्सी ड्राइभरसँग त करोडौँको सम्पत्ति छ भने राष्ट्रपति भएको व्यक्तिसँग अर्बौंको सम्पत्ति हुनु के ठूलो कुरो भयो र ? जसले जे भने पनि मलेसियाको भाग्य विधाता हुन् उनी ?’
वाह ! क्या सम्मान । एकपटक महाथिरलाई सलाम ठोकेँ मैले । मलेसियाको कायापलट गराउने उनै रहेछन् । त्यो ट्याक्सी ड्राइभरमा कुनै आग्रह, पूर्वाग्रह थिएन । ऊ महाथिरको पार्टीको पनि थिएन । उसलाई महाथिरको गुणगान गाएर केही हुनेवाला पनि थिएन, तर ऊ महाथिरका लागि आधा सम्पत्ति सक्न तयार थियो ।
‘किन फेरि मलेसियामा महाथिरको विरोध हुन्छ त ?’ मैले अझै कोट्याएँ ।
‘यो राजनीति हामी बुझ्दैनौँ । राजनीति गर्ने सबै चोर र दलाल हुन् जस्तो लाग्छ मलाई । २० वर्षअगाडि हामीहरू विदेशमा मजदुरी गरेर पेट पाल्थ्यौँ । आज विदेशी काम गर्न आउँछन् मलेसियामा । के यो विकास होइन र ? तपाईंकै देशको पाँच–सात लाख कामदार छन् हाम्रो देशमा ।’
 बोल्दाबोल्दै खुत्रुक्कै पा¥यो उसले । अब म चुप लाग्ने वेला आयो । एउटा ट्याक्सी ड्राइभरमा कति बृहत् राष्ट्रिय चेतना ! म असमञ्जसमा परेँ । ऊ आफ्नो देशको सम्पन्नताबारे बताइरहेछ कि मेरो देशको विपन्नताबारे ? एकैछिन अन्योलमा परेँ म ।
उसको कुराले मेरो दिलको भित्री कुनामा हिर्काइरह्यो बारम्बार । म प्रतिरक्षात्मक अवस्थामा रहेर पनि ऊसँग निहुँ खोज्न छाडिनँ ।
‘तिमी त महाथिरको मान्छे रहेछौ,’ मैले सीधै आरोप लगाइदिएँ ।
ऊ हाँस्यो ।
‘आफ्नो देशका जनतालाई सक्षम र धनी बनाएर राष्ट्रको विकास गर्छ भने त्यसलाई कसरी भ्रष्टाचारी भन्ने । यो त यहाँका राजनीतिक माफियाको चाल हो । जसले गरिब र केही नभएको देशलाई सबल र सम्पन्न बनायो, त्यसैको विरोध गर्छन् यी राजनीतिका ठेकेदारहरू ।’
वाह, क्या चेतना । देशप्रति उसको यति विघ्न माया र जानकारी देखेर मनैमनले सलाम गरेँ मैले ।
उसको कुराले मलाई मेरो देशको नेताको झलझली याद दिलायो । मेरो देशको गरिब र निमुखा जनताको अनुहार झलझली आँखैअगाडि आएर ठोकियो । मेरो देशमा जनता भोकै छन्, नेता अघाएका छन् । जनता पैदलै खाली खुट्टा हिँड्छन्, नेता हेलिकोप्टरमा हिँड्छन् । तैपनि उनीहरूलाई कुनै लाज ग्लानि छैन । वास्तवमा महान् त मेरा देशका नेता पो हुन्, जसलाई गल्ली–गल्ली, चोक–चोक, गाउँगाउँ र ट्याक्सी–ट्याक्सीमा गाली गर्छन् तर चुनाव कहिल्यै हार्दैनन् । देशको विकास नभएकोबारे कहिल्यै लाज मान्दैनन् ।
वास्तवमा मलेसियाको नयाँ सहर रहेछ पुत्रजया । मलेसियाको अत्यन्त व्यस्त ट्राफिकका कारण सबै जनतालाई सहयोग पुगोस् भनेर सबै मन्त्रालय र सरकारी कार्यालय रहनेगरी बसालिएको सहर रहेछ पुत्रजया । निकै सफा र सुन्दर । नयाँ टाउन प्लानिङ गरी ठूला–ठूला भवन बनाइएका रहेछन् । समुद्रको किनारैमा अत्यन्त रमणीय र मनमोहक पुत्रजया देखेर मन निकै प्रफुल्ल भयो ।
अन्तर्राष्ट्रिय भवनदेखि ठुल्ठूला भवनअगाडि बसेर मनग्गे फोटो खिचियो । नेपाल गएपछि देखाउने कुरो एउटै मात्र फोटो त रहन्थ्यो । हामीलाई डुलेर मात्र कहाँ पुग्छ र डुलेको छु भनेर संसारलाई देखाउने रोग पनि त छ नि ।
दुई–तीन घन्टाको पुत्रजयाको घुमाइ निकै स्मरणीय रह्यो । सबैभन्दा सम्झनयोग्य व्यक्ति रहे ट्याक्सी ड्राइभर नायडु ।
पुत्रजया भ्रमण गर्दा मुस्लिमको मस्जिदमा पनि प्रवेश ग¥यौँ । जहाँ हामीले रातो कपडा लगाएर जानुपर्ने रहेछ । महिलालाई अझै कडा नियम रहेछ । चारैजना उनीहरूले दिएको पोसाक लगाई मस्जिदभित्र गयौँ । निकै झकिझकाउ रहेछ मस्जिद । केहीबेरको घुमाइपछि करिब आधा घन्टा फेरी चढेर पूरै पुत्रजयाको भ्रमण गरियो । पानीमाथि फेरी चढेर पुत्रजयाको एक छेउदेखि अर्को छेउसम्म पुग्नु पनि खुसीकै कुरा भो ।
पानीको भ्रमणपछि फेरीमाथि निस्कियौँ र ट्याक्सी चढी लाग्यौँ होटलतर्फ । बाटोभरि राजासँग धेरै कुरा भए । मैले नेपालको बारेमा केही बताएँ र नेपाल आएमा आफूले डुलाइदिने फूर्ति झारेँ ।
उसले चार वर्षअगाडि सपरिवार काठमाडौं घुमेको र माउन्टेन फ्लाइटबाट सगरमाथाको नजिक–नजिक पुगेको वर्णन ग¥यो । पोखराको बारेमा निकै प्रशंसा ग¥यो उसले । आफूले घुमेको धेरै देशका ठाउँमध्ये पोखरालाई कहिल्यै बिर्सन नसक्ने भनेर सम्झियो ।
‘साँच्चै, यो दुनियाँमा त्यति सुन्दर ठाउँ पनि छ भनेर पोखरा पुगेपछि थाहा भयो । तर, काठमाडौँ साह्रै फोहोर रहेछ । मैले जे सोचेर काठमाडौं पुगेँ, त्यो केही पाइनँ । सडकभरि फोहोरै फोहोर भएकाले निकै दुर्गन्धित थियो ।’
उसको कुराले म फेरि चुप लाग्न बाध्य भएँ । पोखराको कुराले गर्वले फुलेको छाती काठमाडौंको कुराले सुकेर सानो भयो । बाटोमा लगेर फोहोर फाल्ने काठमाडौंका जनता र हरेक कुरामा अर्धेलो गरी फोहोर नउठाई सहरलाई कुरूप बनाउन उद्यत् महानगरपालिकाका महान् कर्मचारीलाई मनमनै सरापेँ ।
उसको कुराले मेरो ड्राइभरप्रतिको सोच नै परिवर्तन भइरहेको थियो । प्रत्येक दुई वर्षमा एकपटक परिवारै विदेश भ्रमण गर्दा रहेछन् उनी । उसको कुराले म टुरिस्ट हुँ भन्ने सबै फूर्ति हराएको थियो । यहाँको एउटा ट्याक्सी ड्राइभरको जीवनस्तर, चेतनाको स्तर र मेरो देशको ट्याक्सी ड्राइभरको जीवनस्तर दाँजेँ मनमनै । सगरमाथा र चुरेजत्तिकै फरक देखेपछि मनमा दुःख लाग्यो । सोचेँ, मेरो देशका ट्याक्सी ड्राइभर पनि उसको जस्तै जीवन जिउन सक्ने कहिले होला ? कमाई नहुँदा मिटर बिगारेर साहुको अगाडि निन्याउरो मुख लगाएर उभिनुको सट्टा म नै हुँ यो ट्याक्सीको मालिक भनेर भन्ने दिन कहिले आउला ? धेरैबेर घोत्लिएँ एक्लै ।
एक्कासि घ्याच्च ट्याक्सी रोकियो । मेरो छोटो तन्द्रा भंग भयो । होटलका गार्ड नेपाली भाइ आएर ढोका खोले । कबोल मुताबिक मैले एक सय पचास रिंगिट राजाको हातमा थमाएँ । ऊ मुस्कुराउँदै बिदा भयो । म उसको ट्याक्सीलाई हेरिरहेँ केहीबेर । एकैछिनमा मेरो आँखाबाट ओझेलियो ट्याक्सी । ट्याक्सी हराए पनि मेरो मनभित्र राजाको तस्बिर गाढा बनेर बस्यो ।
राजा र महाथिरलाई सम्झँदै उक्लेँ होटलको कोठातर्फ । मलेसियाको सम्पन्नताको कथा मात्र सुनेको थिएँ आज आफ्नै आँखाले देखेपछि भन्नै मन लाग्यो– जय महाथिर । मलाई थाहा छैन, कहिले जन्मने हो एउटा महाथिर मेरो देशमा । म महाथिर जन्मने प्रतीक्षामा बसिरहनेछु ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

अभिनेता अर्जुन कपुर र अभिनेत्री परिणिती चोपडाको अभिनय रहने नयाँ फिल्म ‘सन्दीप और पिंकी फरार’ को सुटिङ नेपालमा पनि गरिने...

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

नायिका तथा निर्मात्री श्वेता खड्काले निर्माण गरेको फिल्म ‘कान्छी’ को छायांकन सकिएको छ । आकाश अधिकारी निर्देशित फिल्मले ५० दिनको...

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

दुई दशक अघिसम्म खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–३ च्यास्मीटारका टोल–टोलमा बिनायो र मुर्चुङ्गा बज्थे । मेलापात घाँस–दाउरा, हाटबजार, अर्मपर्मका बेला घन्किने...

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तिहारको अन्तिम दिन शनिबार दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई र दाजुभाइले दिदी बहिनीलाई यश, ऐश्वर्य र दीर्घायुको कामना गर्दै आ–आफ्नो परम्पराअनुसार पञ्चरंगी वा...