‘जोकमा पनि पटकथाको संरचना हुन्छ’

बिहिबार, २८ मङि्सर २०७४, ०९ : २५ नागरिक


सामीप्यराज तिमल्सेना
काठमाडौं– बलिउड लेखक अन्जुम राजाबलीले जोकमा पनि पटकथाको संरचना हुने बताएका छन् । दुई दिने कार्यशालाका लागि बुधबार नेपाल आएका उनले फिल्म लेखनमा व्याकरण मानिने ‘थ्री एक्ट स्ट्रक्चर’ कत्तिको जरुरी हुन्छ भन्ने पत्रकारले सोधेको प्रश्नमा हरेक कथामा ‘थ्री एक्ट स्ट्रक्चर’ हुने बताए । 
‘तर यो कुनै गणित भने हैन,’ उनले भने, ‘फिल्म लेखनमा तर्कलाई स्थान दिन पर्छ तर यो गणित जस्तो भने हैन । आवश्यकता अनुसार प्रयोग गर्न सकिन्छ ।’ ब्लिउडका चर्चित फिल्मका लेखक तथा पटकथा प्रशिक्षक अन्जुम राजाबली दुई दिने कार्यशालाका लागि बुधबार नै नेपाल आइपुगेका हुन् । कान्तिपुर फिल्म एकेडेमीको निम्तोमा नेपाल आएका उनले बिहीबार र शुक्रबार दुई पर्यटन बोर्डको हलमा पटकथा लेखन सम्बन्धी प्रशिक्षण दिनेछन् । 
पटकथाको महत्वको बारेमा चर्चा गर्दै राजाबलीले भारत पनि पटकथा लेखनमा गम्भीर नभएको बताए । उनले भारतीय सभ्यताको विशेषता भनेकै कथा वाचन भएको बताउँदै त्यसबाट भारतीय फिल्मले पनि पर्याप्त लाभ लिन नसकेको बताए । 
‘भारत संसारकै सबैभन्दा बढी फिल्म निर्माण गर्ने उद्योग हो । हलिउडमा ७ सयको हाराहारीमा फिल्म निर्माण हुन्छन् तर भारतमा १२ सय ५० फिल्म वर्षेनी निर्माण हुन्छन्,’ उनले प्रश्न गरे, ‘तर, कतिवटा भारतीय फिल्म हेर्न लायक हुन्छन् ? कतिले राम्रो व्यापार गर्छन् ? यी सबै फिल्म असफल भएका होइनन् पटकथा असफल भएका हुन् ।’
राजाबलीले राम्रो फिल्म बन्नमा ५० प्रतिशत हात पटकथाको रहने बताए । उनले भारतको दृष्टान्त दिंदै भारतमा पनि सन् २००४ पछि मात्र पटकथा पढाउन थालिएको बताए । उनले भने, ‘भारतमा पनि राम्रो फिल्मका लागि राम्रो पटकथाको जरुरी छ भन्ने कुरा बुझ्न थालेको १२÷१३ वर्ष भयो । किनकि यो भनेको ‘ब्लुप्रिन्ट’ हो ।  ‘ब्लुप्रिन्ट’ सही भयो भने मात्र फिल्म पनि राम्रो हुन्छ ।’
करिब आधा घन्टा पत्रकारसँग समय बिताएका राजाबलीले जुन विधाको फिल्म लेखे पनि त्यो विषयको गहिराइ थाहा पाउन जरुरी रहेको बताए । ‘लेखकमा समाज र यसको गतिशीलता थाहा हुन जरुरी छ । समाजमा भइरहेको परिवर्तनको पहिचान गर्न नसक्ने लेखक लामो समय टिक्न भने गाह्रो हुन्छ,’ लेखक र समाजको सम्बन्धमा सोधिएको एक प्रश्नमा राजाबलीले भने ।
संसारभर नै ‘मेनस्ट्रिम’ फिल्म र ‘कलात्मक’ फिल्मको सीमानाको बारेमा अनवरत बहस चलिरहेको छ । प्रशिक्षकसँगै फिल्म लेखकसमेत रहेका राजाबलीले लेखेको फिल्ममा व्यवासायिक र कलात्मक दुवै फिल्मको सम्मिश्रण रहेको समीक्षक टिप्पणी छ । ‘के मेनस्ट्रीम भन्ने बित्तिकै मसला फिल्म नै बनाउन जरुरी छ ?’ भन्ने अर्को प्रश्नमा व्यवसायिक फिल्मलाई पनि रोचक शैलीले भन्न सकिने बताए । 
‘भारतमा इमान्दार पुलिस अफिसरका बारेमा थुप्रै फिल्म बनेका छन् । त्यो मध्ये एउटा ‘जन्जिर’ थियो जसमा सारा व्यवसायिक मसला हालिएको थियो । तर, त्यसको एक वर्षपछि यस्तै इमान्दार पुलिस अफिसरको कथामा ‘अर्धसत्य’ बन्यो जसमा गीत र फाइट केही पनि थिएन । ‘जन्जिर’ त चल्यो नै ‘अर्धसत्य’ले २० हप्ता चलेको रेकर्ड राख्यो । यसको मतलब के हो भने तपाईंले कथालाई रोचक शैलीमा भन्न सक्नु पर्यो,’ राजाबलीले भने । 
‘दोह्रकाल’बाट पटकथा लेखन सुरु गरेका राजाबलीले ‘राजनीति’, ‘गुलाम’, ‘कच्चे धागे’, ‘दी लिजेन्ड अफ भगत सिंह’ आदि फिल्म लेखेका छन् । संसारभर पटकथा लेखनको कार्याशाला दिंदै आएका राजाबली सुभास घईले स्थापना गरेको ‘ह्विसलिङवुड’ फिल्म स्कुलका पटकथा लेखन प्रमुख र एफटिआइआईका पटकथा गुरु हुन् ।
बिहीबार बिहान साढे ९ बजेबाट चल्ने उनको कार्याशाला बेलुकी साढे ५ सम्म चल्नेछ ।
क्याप्सन ः बुधबार मैतिदेवीस्थित कान्तिपुर फिल्म एकेडेमीमा पत्रकारसँग अन्तक्र्रिया गर्दै (बीच) मा अन्जुम राजाबली । 

 






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सेल्फि र सेल्फि फोनको लहर

सेल्फि र सेल्फि फोनको लहर

सेल्फि फोनको ट्रेन्डलाई नियालेर हेर्दै र सेल्फि क्यामरा राम्रो हुनलाई केको आवश्यकता पर्छ भन्ने विषयमा टिप्पणी । ...

ट्याब्लेट रोज्दा खोज्नुपर्ने उत्तरहरु

ट्याब्लेट रोज्दा खोज्नुपर्ने उत्तरहरु

सानदार स्क्रिन हुने, बोक्न गाह्रो नहुने र चलाउन सजिलो हुने भएकाले ट्याब्लेट छोटो समयमा नै अत्यधिक लोकप्रिय भएको छ ।...

ल्यापटप छान्न सरल

ल्यापटप छान्न सरल

गाह्रोभन्दा गाह्रो कामहरु पनि सजिलै गर्न मिल्ने तर जता पनि सजिलै बोकेर हिंड्न मिल्ने भएकाले ल्यापटप अहिले पुराना शैलीका डेस्कटप...

टिभीको नयाँ रुपलाई नियाल्दा

टिभीको नयाँ रुपलाई नियाल्दा

टिभी हेर्न सजिलो छ । किन्न भने त्यति सरल नहुन सक्छ । अहिले पुराना शैलीका सिआरटि टिभीहरु उत्पादन हुन छोडिसके...

जितुले हसाँए, कमलले नचाए

जितुले हसाँए, कमलले नचाए

सर्लाहीको मूर्तियामा बुधबारदेखि जारी ऐतिहाँसिक मुक्तेश्वर मूर्तिया महोत्सव अन्तर्गत विहिबार राष्ट्रिय स्तरमा चर्चित कलाकारहरुले आफ्नो प्रस्तुती दिएका छन्। ...

सलमान खानले चन्द्रागिरिको भ्रमण गर्ने

सलमान खानले चन्द्रागिरिको भ्रमण गर्ने

बलिउडका चर्चित अभिनेता सलमान खानले चन्द्रागिरि हिल्सको भ्रमण गर्ने भएका छन्। दवाङ्ग इभेन्टका लागि आउँदो मार्चमा नेपाल खान आउन लागेका...

‘पद्मावती’माथि चार राज्यको प्रतिबन्ध सर्वाेच्चले हटायो

‘पद्मावती’माथि चार राज्यको प्रतिबन्ध सर्वाेच्चले हटायो

सञ्जयलिला भन्सालीको विवादित फिल्म ‘पद्मावती’माथि चार राज्यले लगाएको प्रतिबन्ध भारतीय सर्वाेच्च अदालतले खारेज गरेको छ। विहीबार प्रधानन्यायाधीश दिपक मिश्रासहित ३...

भिलेन मौनी

भिलेन मौनी

भारतीय टेलिभिजनमा ‘नागिन’का रुपमा परिचित मौनी रोयको अभिनयको गाडीले केही समय अघिमात्र बलिउडको ट्रयाक समातेको छ । उनी अभिनित फिल्म...