जसले युट्युबबाटै पैसा कमाउँछन्

सोमबार, २९ माघ २०७४, १२ : २९ शिक्षा रिसाल  | @RisalShiksha


करिब चार महिनाअघि रिलिज भएको बलिउड चलचित्र ‘सेक्रेट सुपरस्टार’मा गीत गाउन चाहने इन्सु नामक एक मुसलमान बालिकाको कथा छ ।

आमिर खानले बनाएको चलचित्रमा इन्सुलाई पुरातनवादी पिताले गीत गाउन दिँदैनन् । तर, संगीतप्रतिको लगाव पूरा गर्न इन्सुले बुर्कामै गीत गाउँछिन् । त्यसको भिडियो बनाएर युट्युबमा अपलोड गर्छिन्, ‘सेक्रेट सुपरस्टार’ नामबाट । बुर्का लगाएर इन्सुले गाएको गीत रातारात हिट हुन्छ । उनले जताततै वाहवाही पाउँछिन् ।

यो त भयो ‘रिल लाइफ’को कथा, ‘रियल लाइफ’मै पनि धेरैले इन्सुको जस्तै वाहवाही पाइसकेका छन्, १३ वर्षअघि सुरु भएको युट्युबमार्फत । युट्युबलाई कतिले आफ्नो ‘इनर इन्टेलिजेन्स’ उजागर गर्ने माध्यम बनाएका छन् भने कतिले ‘इन्कम जेनेरेट’को आधार ।

आफ्नो प्रतिभा उजागर गर्न, पैसा कमाउन र सोख पूरा गर्नका लागि हालसम्म संसारभरबाट करौडौँले इन्सुलेझैँ भिडियो अपलोड गरिसकेका छन् । उनीहरूले अपलोड गरेका भिडियोको संख्या करिब पाँच अर्ब पुगिसकेको छ ।कुनै बेला भिडियो हेर्न टेलिभिजन वा सिनेमा हल पुग्नुपथ्र्यो भने अहिले इन्टरनेट हुनेबित्तिकै इच्छा अनुसारका भिडियो हेर्न सकिन्छ । अहिलेको पुस्तालाई युट्युबले मन लागेको बेला आफ्नो इच्छा अनुसारको भिडियो बनाएर अपलोड गर्ने सुविधा दिएको छ ।

गुगलले चलाएको युट्युबमा हरेक खाले भिडियो अपलोड भएको पाइन्छ । यसरी भिडियो अपलोड गर्नेमा  नेपाली पनि कम छैनन् । युट्युबमा नेपालीले पनि ‘कभर सङ’, ‘सर्ट फिल्म’, फिल्म मात्र होइन, निजी भिडियोसमेत अपलोड गरिरहेका छन् ।युट्युबले अपलोड गरिएका भिडियोमा विज्ञापन देखाएबापत अपलोड गर्नेलाई पैसा दिने भएकाले यसप्रति अझ आकर्षण बढेको छ । सन् २००७ डिसेम्बरमा ‘युट्युब पार्टनर प्रोग्राम’ गर्दै गुगलले प्रयोगकर्तालाई पनि पैसा दिन थालेको थियो । त्यसपछि युट्युबमा भिडियो अपलोड गर्ने र पैसा कमाउनका लागि ‘मोनिटाइजेसन’ गर्ने क्रम बढेको छ ।

नेपाली युट्युबरहरूले पनि मासिक रूपमा युट्युबबाटै रकम प्राप्त गर्ने गर्छन् । हरेक महिना गुगलले कायम गरेको थ्रेसहोल्ड एक सय अमेरिकी डलरदेखि हजारौँ अमेरिकी डलरसम्म प्राप्त गर्ने नेपाली प्रयोगकर्ता समेत छन् । युट्युबबाट रकम बुझ्नेमा ‘कभर सङ’ गाउने नेपालीदेखि म्युजिक कम्पनी, सञ्चार संस्था र अन्य खाले भिडियो अपलोड गर्ने समेत छन् ।

धेरैले युट्युबबाट आम्दानी गरे पनि कसले कति आम्दानी गर्छन् भन्ने तथ्यांक भने कसैसँग छैन । ठूलो रकम कमाउने नेपाली युट्युबरले समेत विभिन्न माध्यम अपनाउँदै रकम बुझ्ने गर्दा कतिपय त करको दायरा बाहिर समेत छन् । सरकारी निकायलाई समेत प्राविधिक ज्ञान नहुँदा धेरैले ठूलो आम्दानी गरे पनि आयकर समेत तिर्दैनन् ।

युट्युबबाट रकम बुझ्नेहरू आफूले प्राप्त गर्ने रकम खुलाउन चाहँदैनन् । नेपालमा कतिपयले रेमिट कम्पनीमार्फत रकम बुझ्ने गरेका छन् भने कतिपयले पेपाललगायतका अकाउन्ट खोली त्यसैमा जम्मा गराउँछन् ।

नेपाली च्यानलमध्ये धेरै भिडियो र सब्स्क्राइबर भएको हाइलाइट्स नेपाल हो । मे २०१३ मा सुरु भएको हाइलाइट्स नेपालको युट्युब च्यानलमा अहिलेसम्म १३ लाखभन्दा धेरै सब्सक्राइबर र आठ हजारभन्दा धेरै भिडियो छन् ।

गत वर्ष युट्युबमा धेरैपटक हेरिएको ‘दुई रुपैयाँ’ चलचित्रको ‘कुटुमा कुटु’ बोलको गीत रिलिज गर्ने हाइलाइट्स नेपालका ६ वटा गीतलाई एक करोडभन्दा धेरैपटक हेरिएको छ । लुट– २ चलचित्रको ‘ठमेल बजार’, छक्कापन्जा चलचित्रको ‘पूर्व–पश्चिम रेल’ जस्ता चर्चित गीत हाइलाइट्स नेपालले नै सुरुमा अपलोड गरेको हो ।हाइलाइट्स नेपालका सञ्चालक जनक तामाङलाई सुरुमा च्यानल चलाउन सजिलो भने थिएन । उनलाई ‘युट्युब कन्टेन्ट म्यानेजमेन्ट सिस्टम’ बारेमा धेरै जानकारी नै थिएन । युट्युबको प्रतिलिपि अधिकार अर्थात् कपिराइट बारेमा पनि उनी अनभिज्ञ जस्तै थिए ।

‘त्यो बेलादेखि निरन्तर रूपमा हामीले भिडियो अपलोड गर्दै आइरहेका छौँ, अहिले हामीले पैसा कमाउनेभन्दा पनि नेपाली भिडियोलाई प्रवद्र्धन गर्न लागिपरेका छौँ,’ तामाङ भन्छन् । प्राविधिक कारण सुरुमा उनीहरूले भारतको गुडगाँवबाट गीत रिलिज गर्ने गरेका थिए ।

अचेल स्वतन्त्र म्युजिक भिडियो मात्र नभई चलचित्रका गीत पनि सबैभन्दा पहिले युट्युबमा रिलिज हुन्छन् । अनि अन्य सामाजिक सञ्जालमा सेयर हुन्छन् । यसरी हेरिएका म्युजिक भिडियोबाट अपलोड गर्नेले पैसा कमाइरहेका छन् । पहिले–पहिले क्यासेट र सिडी बेचेर पैसा कमाउने कलाकार अहिले युट्युबाट हुने ‘मोनिटाइजेसन’ प्रति आकर्षित छन् । रिलिज भएको केही समयपछि नेपाली चलचित्र पनि युट्युबमा आधिकारिक रूपमै अपलोड हुन थालेका छन् ।

‘टलकजंग भर्सेस टुल्के’, ‘जेरी’, ‘गाजलु’, ‘प्रेमगीत’ जस्ता नेपाली चलचित्र युट्युबबाट सार्वजनिक गरेको ओएआर डिजिटलको च्यानलका पाँच लाखभन्दा धेरै सब्स्क्राइबर छन् । करिब एक हजार भिडियो अपलोड गरेको यो च्यानलका भिडिया करिब २५ करोडपटक हेरिएका छन् । करिब डेढ करोडले हेरेको ‘हाउ फन्नी’ चलचित्रको ‘शिरैमा शिरबन्दी’ बोलको गीत यो च्यानलको सबैभन्दा धेरै हेरिएको भिडियो हो ।

सन् २०१५ मा सुरु गरिए पनि त्यसै वर्षको भूकम्पपछि यो च्यानल राम्रोसँग चलाउन नसकिएको ओएसआर डिजिटलका रुपेन्द्र खड्गी बताउँछन् । ‘सन् २०१५ को अन्तदेखि भने आक्रामक रूपमा बजार विस्तारमा लागेका छौँ,’ उनले भने । धेरै हेरिएका भिडियोको ‘रेभेन्यु’ राम्रो आउने उनी बताउँछन् । यसका लागि भने अपलोड गरिएका भिडियो गुणस्तरीय हुनुपर्नेमा उनी जोड दिन्छन् ।  

युट्युबबाट पैसा कमाउन सजिलो भने छैन । अझ नेपालबाट अपलोड गरिएका भिडियोले तुलनात्मक रूपमा कम ‘रेभेन्यु’ पाउँछन् । गुगलको कडा विज्ञापन र प्रतिलिपि अधिकार नीतिका कारण पनि युट्युबमा आम्दानी कायम गरिराख्न चुनौती छ । हालै मात्र युट्युबले ल्याएको नयाँ थ्रेसहोल्ड नीतिले पनि नयाँ युट्युबरलाई पैसा कमाइहाल्न चुनौती थपेको छ । नयाँ नीतिले युट्युब च्यानल ‘मोनिटाइजेसन’का लागि पछिल्लो एक वर्षमा युट्युब च्यानलको भिडियो चार हजार घन्टा हेरिएको हुनुपर्ने र कम्तीमा एक हजार सब्स्क्राइबर हुनुपर्ने बाध्यता थपेको छ ।

अहिले अनलाइनबाट पैसा कमाउने विभिन्न उपाय भएको तामाङ बताउँछन् । ‘युट्युब लगायत अन्य अनलाइनका माध्यमबाट पैसा कमाउने योजना बनाउँदा दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्छ,’ उनी बताउँछन् । यसका लागि आफ्नो विषयवस्तुको खास लक्षित समूह को हो ? भनेर पनि निर्धारण गर्नुपर्नेमा उनी जोड दिन्छन् ।खड्गी पनि ‘ट्यालेन्ट’ र प्रविधिसँग अभ्यस्त व्यक्तिले अरुको नचोरी आफ्नो मौलिक सामग्री सिर्जना गरेर अपलोड गरे सम्भावना राम्रो भएको बताउँछन् ।

 





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

नयाँ सवारी दर्ता गर्ने प्रक्रिया

नयाँ सवारी दर्ता गर्ने प्रक्रिया

नयाँ सवारी खरिद गरिसके पछि सो सवारी सडकमा चलाउनु अगाडी नै दर्ता गरिसकेको हुनुपर्छ | ग्राहकलाइ सजिलो होस् भनेर दर्ता...

कस्तो किसिमको गाडी किन्नु ठीक होला त ?

कस्तो किसिमको गाडी किन्नु ठीक होला त ?

गाडीको बनावटमा आधारित गाइड ...

किन गर्ने गाडीको बिमा?

किन गर्ने गाडीको बिमा?

भविष्यमा हुन सक्ने दुर्घटनाको बारे हामी अनविज्ञ छौं । तेस्रो पक्षको सवारी विमा गरेर यस्तो दुर्घटनाको क्षति कसरी न्यूनीकरण गर्न...

जाडो मौसममा गाडीमा आउन सक्ने समस्याहरुको समाधान

जाडो मौसममा गाडीमा आउन सक्ने समस्याहरुको समाधान

जान्नुहोस् केहि रोचक जुक्ति र ह्याकहरु जसबाट तपाइले गाडीमा आइपर्ने जाडो सम्बन्धि समस्याहरुबाट छुटकारा पाउन सक्नुहुन्छ ...

अब्बल अभिनेत्री दीपिका, निर्देशकले दिए पुरस्कार

अब्बल अभिनेत्री दीपिका, निर्देशकले दिए पुरस्कार

दीपिका पादुकोणले पाँच सय रुपैयाँ पुरस्कार पाएकी छन्। उनीद्वारा अभिनित चलचित्र ‘पद्मावत’ ले राम्रो सफलता पाएको छ। उक्त सफलताबाट खुशी...

१०७ भत्किए, तीन मात्रै बने

काठमाडौं महानगरपालिका क्षेत्रमा भूकम्पले भत्किएका १०७ सम्पदामध्ये तीन मात्रै पुनर्निर्माण सम्पन्न भएका छन् । भूकम्प गएको तीन वर्ष बित्न लाग्दा...

‘पञ्चेबाजा’ लाई ‘साढे ७’

‘पञ्चेबाजा’ लाई ‘साढे ७’

स्वेता खड्काको निर्माणमा बनेको फिल्म ‘कान्छी’ प्रदर्शन भइरहँदा शुक्रबारबाट हलमा दुई नेपाली फिल्म ‘पञ्चेबाजा’ र ‘साढे ७’ थपिएका छन् ।...

सुविनको ‘फूलबारी’ लोकार्पण

सुविनको ‘फूलबारी’ लोकार्पण

सुविन रिमाल ‘प्रशान्त’द्वारा लिखित ‘फूलबारी’ बालकविता संग्रहको लोकार्पण गरिएको छ । नुवाकोट साहित्य प्रतिष्ठानले १२ वर्षे रिमाल अध्ययन गर्दै आएको...