रमण महर्षिका प्रेमपात्रहरू

शनिबार, ०४ मङि्सर २०७३, ०९ : ३९ स्वामी आनन्द अरुण


हाम्रो पूर्वीय मान्यताअनुसार गोवर्धन पूजा, काग पूजा, कुकुर पूजा, गोरु पूजा यी पूजा पनि हाम्रो संस्कृतिका अभिन्न अंग हुन् । जनावरलाई पनि आदर गर्नु, मनुष्यजस्तै सम्मान दिनु हिन्दु संस्कृति विशिष्टता हो । जनावर मात्र होइन, रुख, नदी, वृक्ष, पहाडलाई पनि उपासना, ध्यान र प्रार्थनाको अभिन्न अंग बनाई जीवन्त मान्ने हिन्दुहरूको विशाल र अनुपम परम्परा छ । यो युगमा यस्तै एक व्यक्ति हुनुभयो जो जनावरहरुलाई अद्वितीय सम्मान गर्नु हुन्थ्यो र उनीहरुस“ग साक्षात् वार्तालाप गर्नु हुन्थ्यो । जनावरहरुलाई पनि उहा“को सान्निध्यमा ध्यान र समाधि लाग्थ्यो । यस्ता अनौठा सन्तको नाम हो– भगवान् श्री रमण महर्षि ।

१८७९ इस्वीमा दक्षिण भारतको तृची भन्ने सानो गाउ“मा उहा“को जन्म भयो । १६ वर्षको उमेरमा उहा“मा परम् वैराग्यको उदय भयो । दैवी आश्रयमा पूर्ण निमग्न भई घर छोडेर उहा“ले दक्षिण भारतको तिरुवन्नमलई भन्ने स्थानमा पुग्नुभयो । त्यहा“ अवस्थित साक्षात् शिव मानिने पवित्र अरुणाचल पर्वतको शरणमा पर्नुभयो र आफ्नो एकनिष्ठ साधनाले समाधि प्राप्त गर्नुभयो । उहा“ मौन बस्नुहुन्थ्यो र शिक्षणको अधिकांश भाग पनि मौन थियो ।

उहाँको उपस्थिति यति प्रखर थियो कि जो व्यक्ति, जे प्रश्न लिएर आउँथे ती प्रश्न उहा“को उपस्थितिमा पुगेर या त बिलाउँथे या त त्यसको महत्व नै हराउँथ्यो । मन निश्चल हुन्थ्यो । उहा“ वैराग्य र तपस्याको प्रतिमूर्ति हुनुहुन्थ्यो । पवित्रता र शुद्धीको उहा“ गौरीशंकर हुनुहुन्थ्यो । यो युगमा त्यति इमानदार तपस्वी पाउन अति दुर्लभ छ । उहा“ ईश्वरमा पूर्ण निर्भर रहेर परम् वैराग्यमा जिउनुभयो । एउटा लङ्गोट र कमण्डलुबाहेक उहा“स“ग केही पनि हुन्थेन । उहा“को तेज र उपस्थिति यति गहन थियो कि जस्तोसुकै व्यक्ति पनि उहा“को सान्निध्यमा नतमस्तक हुन्थे र गहिरो शान्तिको अनुभव गर्थे । विश्वले उहा“लाई ‘मौन सन्त’ भनेर चिन्यो ।

रमण महर्षिको जनावरहरुस“ग विशेष सम्बन्ध थियो । उहा“को हृदयमा मानिसप्रति मात्रै होइन जनावरप्रति पनि उत्तिकै करुणा र प्रेम थियो । उहा“को आश्रम मात्रै एउटा यस्तो आश्रम हो जहा“ उहा“को सान्निध्यमा समाधिलाभ गरेका जनावरहरुको पनि समाधि निर्माण गरिएको छ । त्यसमा सबैभन्दा प्रख्यात कहानी लक्ष्मी नामक गाईको छ । लक्ष्मीलाई एक जना किसान भक्तले आश्रमका लागि भनेर दान दिएका थिए ।

सन् १९२६ मा अरुणाचल पिल्लाई नाम गरेका किसानले गाई र भर्खर जन्मेको बाछीलाई लिएर रमण महर्षि कहा“ आईपुगे । ‘बाछी जन्मिएपछि गाई र बाछी दुवै रमण महर्षिलाई दान दिनू’ भन्ने स्वप्न आदेश पाएछन् । गाई र बाछी लिई उनी रमण आश्रममा आईपुगे र दान लिने आग्रह गरे । आश्रम वरपर त्यसबेला चितुवाको बिगबिगी थियो र गाईको हेरचाह गर्ने व्यक्ति पनि कोही नभएकाले आश्रमले गाई लिन मानेन तर किसानले स्वप्नआज्ञालाई अवज्ञा नगर्ने अठोट देखाए । महर्षिले ‘तिमीले स्वप्न आदेशअनुसार गाई ल्यायौ ठीक छ, मैले लिए“ ।

स्वप्न आदेश पूरा भयो तर अब म तिमीलाई यो गाई फेरि आश्रमको तर्फबाट लिएर जान आग्रह गर्छु’ भन्दै किसानलाई नै फर्काउन खोजे । तर यसैबीच एक भक्त रामनाथले म गाईको जिम्मा लिन्छु भनेपछि गाई र बाछीलाई आश्रमबाट केही पर पाल्ने व्यवस्था भयो । शुव्रmबार बाछी आश्रम आइपुगेकाले बाछीको नाम लक्ष्मी राखियो । गाई र बाछी बिहान चर्न र पानी खान आश्रम नजिकको पोखरी र जंगलमा आउँथे । बाछी हुर्किएपछि आफैँ आश्रमसम्म आइपुग्ने भई ।

लक्ष्मीको बानी व्यहोरा अनौठो थियो । भोजनको समयमा रमण महर्षि बसेको सोफानजिकै आएर उहा“को पाउ नजिक बस्थी । रमण महर्षिले केही खानेकुरा दिएपछि खाएर फेरि बाहिरिन्थी । जनावर ठानेर कसैले हप्कायो भने फेरि लक्ष्मी कहिल्यै उसको नजिक जाँदैनथी । लक्ष्मी अरुले आफूप्रति गर्ने व्यवहारप्रति संवेदनशील थिई । लक्ष्मीको आत्मसम्मान दुर्लभ थियो । आश्रम अलि व्यवस्थित भइसकेपछि गौशाला निर्माण गर्ने निर्णय भयो । लक्ष्मीकी माता गाईको मृत्यु भइसकेको थियो । अब आश्रममै बस्ने व्यवस्था हुन लागेकोमा लक्ष्मी हर्ष र उत्साहले पुलकित देखिन्थी ।

आश्रममा अरु भक्तहरुले पनि गाई उपहारस्वरूप दान दिएका थिए । गौशालाको जग राख्ने दिन बिहानै लक्ष्मी महर्षिको नजिकै आएर बसिरही, नहल्लीकन । जब महर्षि गौशाला निर्माण स्थल जाने भनेर उठ्नुभयो लक्ष्मी पनि स“गै उठी र गौशाला निर्माण स्थलसम्म स“गै गएर भूमिपूजनमा महर्षिस“गै बसिरही । त्यो अनुष्ठान सकिएपछि लक्ष्मी आश्रमभरि खुसीले रोमाञ्चित भएर घुमी । पछिका दिनमा उसको व्यवहार देखेर आश्रमका आउने मानिसहरु पनि अच्चभित हुन्थे । प्रत्येक दिन भक्तहरु आएर रमण महर्षिलाई ढोगेजस्तै लक्ष्मी पनि महर्षिको पाउमा आएर ढोग्थी र महर्षिले थपथपाएपछि मात्र ऊ बाहिर जान्थी । भक्तहरुले पनि नपाउने रमणको थपथपाई लक्ष्मीले पाउँथी । रमण महर्षि पनि उसलाई एक उच्च कोटीको शिष्याजस्तै व्यवहार गर्नुहुन्थ्यो ।

कहिलेकाहीँ लक्ष्मी महर्षि बसेको कोठामा सबैलाई ठेल्दै प्रवेश गर्थी । ‘लक्ष्मीभित्र छिर्न खोजी भने चनाखो भएर सबैले उसका लागि ठाउ“ छोडिदिनू, बिना कुनै रोकटोक भित्र प्रवेश गर्न दिनू’ भन्ने महर्षिको आदेश थियो । आश्चर्य यो थियो कि उसले पाएका नौ वटा बाछाबाछीमा तीन वटा रमण महर्षिको जन्मजयन्तिको दिनमा व्रmमशः जन्मिएका थिए । बच्चा पाएपछि ऊ सिधै महर्षिको अघि आएर बच्चा जन्मियो भन्ने खबर सुनाउन आएजस्तो गरी चुपचाप उभिन्थी । महर्षि रमण र ऊबीच भित्रभित्रै सम्वाद भइरहेको प्रतीत हुन्थ्यो । महर्षि पनि बच्चा जन्मिएछ भनी हेर्न जानु हुन्थ्यो र लक्ष्मी पछिपछि लाग्थी ।

लक्ष्मीको प्रिय भोजन इड्ली थियो । एक दिनको कुरा हो । महर्षि हलमा बस्नुभएको थियो । लक्ष्मी खुरुखुरु आएर महर्षिको अघि उभिइरही । महर्षिले नजिकका सहयोगीलाई हेरेर सोध्नुभयो, ‘लक्ष्मीको गुनासो छ कि उसलाई आज बिहान खाजामा इडली दिइएन के समस्या भयो ?’ सहयोगीले भने, ‘भान्छामा बुझ्दा इडली सिद्धिएर पोंगल खाजा लक्ष्मीलाई दिइएको थियो तर त्यो उसलाई मन परेन । त्यसैले तपाईं कहा“ गुनासो गर्न आएकी ।’ महर्षिले ‘केही इडली बा“की छ ?’ भनी सोध्नुभयो । आश्रमको कुनै भक्त सरसामान खरिद गर्न सहर गएका छन् ।

उनको खाजाको लागि चार वटा इड्ली राखिएको रहेछ । महर्षिले प्लेटमा दुई वटा इडली ल्याउने आज्ञा दिनुभयो र लक्ष्मीलाई खुवाउनु भयो । त्यो इड्ली खाइसकेपछि लक्ष्मी फर्केर गई । यो घटनाले के देखाउ“छ भने लक्ष्मी महर्षिस“ग अन्तर वार्तालाप गर्थी । मनुष्यले बोलेर बताउनु पर्ने कुरा लक्ष्मीले महर्षिलाई अघि आएर उभिएर केही आवाज ननिकाली बताउँथी । महर्षि पनि बुझ्नुहुन्थ्यो र सोहीअनुसार प्रत्युत्तर दिनु हुन्थ्यो ।

तेस्रो बच्चा गर्भमा बसेपछि एक दिन बेलुका लक्ष्मी महर्षिका छेउमा आएर आखाभरि आ“सु झारेर बसिरही । महर्षिको हृदय पनि द्रवित भयो । प्रेमले हात उसको लक्ष्मीको टाउको मुसार्दै महर्षिले भन्नुभयो, ‘तिमीलाई सहर फर्किन मन छैन ? यहीँ बस्ने इच्छा छ ? मैले के गर्ने ?’ नजिकै बसेका भक्तहरुलाई लक्ष्मीतिर देखाउदै उहा“ले भन्नभयो, ‘बच्चा जन्मिने छ रे, त्यसैले अब फर्किन मन छैन भन्छे लक्ष्मी ।’ कसै गरेर महर्षिले लक्ष्मीलाई फकाएर फर्किन मनाउनु भयो । त्यही रात लक्ष्मीले बच्चा जन्माई । लक्ष्मीको हेरचार गर्ने भक्तको पारिवारिक समस्या आएको कारण अर्को दिन उनी घर फर्किनु प¥यो ।

लक्ष्मी र तीन वटै बाछाहरु उनले आश्रम परिसरमा सरे । लक्ष्मी महर्षिलाई भेट्न गई र टाउको महर्षिको गोडामा निउराएर नहल्लिकन बसी रही । ‘ए, तिमी अब आश्रममै बस्ने हो ?’ भनी महर्षिले सोध्नुभयो । लक्ष्मी केही नबोली ट्रान्समा डुबेजस्तो गरेर बसी रही । स“गै बसका भक्तहरुलाई हेरेर महर्षिले भन्नुभयो, ‘लक्ष्मी ढुक्क भए“ भन्छे । तीनै वटा बाछाहरु अब मेरो जिम्मा लगाएर उसका सबै चिन्ताहरु बिदा भए रे !’

महर्षिको लागि लक्ष्मी एक जनावर मात्र थिइन । अरु भक्त र साधकझैं महर्षिस“ग उसको जीवन्त सम्बन्ध थियो । यो सम्बन्ध लक्ष्मीको जीवनको अन्त्यकालसम्म रह्यो । १७ जून १९४८ लक्ष्मी बिरामी भई । अर्को दिन महर्षि उसलाई हेर्न जानुभयो । लक्ष्मी जमिनमा पल्टेकी थिई । महर्षिले नजिकै गएर एक हातले लक्ष्मीको टाउकोमा र अर्को हातले हृदयमा स्पर्श गरी दबाउनुभयो । रमण महर्षि लक्ष्मीस“ग कुरा गर्दै ‘सबै ठीक छ’ भन्दै केहीबेर स“गै बस्नुभयो । रमण महर्षि निश्चिन्त हुनुभयो कि लक्ष्मीको हृदय वासनारहित एवं शुद्ध चेतनाद्वारा आच्छादित थियो । उसका आ“खा स्थिर र शान्त थिए । यसरी लक्ष्मी पूर्ण चैतन्यस्वरुप भएर यो संसारबाट सदाका लागि मुक्त भई । सबै विधिविधानका साथ उसलाई आश्रम परिसरमै समाधिस्थ गरियो । आज त्यो आश्रमको एक पूजनीय स्थल भएको छ ।

रमण महर्षिले भन्नुभएको रहेछ, लक्ष्मीले पूर्वजन्ममा कति ठूलो तपस्या गरेकी होली कि यो अन्तिम जन्म लिएर यहा“ आई र मुक्त भएर गई । आश्रममा सबैलाई यो विश्वास थियो, सन् १८९० को दशकमा अरुणाचल डा“डामा बस्दा उहा“को अनन्य सेवामा समर्पित एक महिला किराइपत्तीले नै जन्म लिएर फेरि महर्षिको शरणमा आइकी हुन् । किराइपत्ती महर्षि आउनुभन्दा पहिलै त्यहा“ बस्न आएकी थिइन् । किराइपत्ती जंगलमा उम्रेको साग, कन्दमुल र भिक्षाटन गरेर जम्मा गरेका सरसमानबाट रमण महर्षिलाई भोजन अपर्ण गर्थिन् । सारा दिन डा“डाभरि घुमेर खान लायकका लता, कन्दमुल जम्मा गरेर ल्याउँथिन् ।

महर्षिलाई नखुवाई आफूले खान्न थिइन् । साग, कन्दमुल खोज्न सघाउन महर्षि पनि जानुहुन्थ्यो । रमण महर्षि पनि किराइपत्तीलाई खुब प्रेम गर्नुहुन्थ्यो । सन् १९२२ मा डा“डाबाट विरुपाक्ष गुफामा महर्षि बस्न आउनुभन्दा केही महिनाअघि समर्पण र प्रेमकै उच्च स्थितिमा किराइपत्तीले शरीर छोडिन् । उनको शरीर महर्षि कै निर्देशनमा तल ल्याइयो र दक्षिणमूर्ति मन्दिरको अघि भूमिदहन गरियो ।

त्यहीँ किराइपत्ति नै फेरि लक्ष्मी गाईको रुपमा जन्म लिई पुनः रमण महर्षिको सान्निध्यमा आइन् भन्ने तथ्य रमण महर्षिले पनि कहिल्यै नकार्नुभएन । एउटा आश्चर्यजनक संयोग यो छ कि किराइपत्ती आफ्नो जन्मथलो भेलोर जिल्लाको गुडियातम् सहरबाट तिरुवन्नामलई आएकी थिइन् । लक्ष्मीले फेरि जन्म त्यही सहरमा लिएकी थिई । गुडियातम् जिल्लाकै किसानको गोठमा लक्ष्मीले जन्म लिनुभन्दा केही दिनअघि सो किसानले सपनामा बाछी जन्मेपछि उसलाई रमण महर्षि आश्रममा पु¥याइदिने स्वप्नआज्ञा पाएका थिए ।

रमण महर्षिका सान्निध्यमा चार वटा जनावरले सिधै मनुष्य जुनीमा नजन्मिकनै मोक्ष प्राप्त गरे । रमण महर्षिको आश्रममा ज्याकी नाम गरेको कुकुरको, कागको, वल्ली नाम गरको मृगको समाधि अहिले पनि छ ।

एक पटक महर्षि घुम्न निस्किनु भएको थियो, एउटा कुकुर एक्कासि झाडीबाट महर्षिलाई चिनेझैँ गरेर अघि आएर पुच्छर हल्लाउन थाल्यो र महर्षि अघि बढेपछि ऊ पछिपछि लाग्यो र त्यस दिनदेखि उसले रमणको सान्निध्य छोडेन । उसको नाम करुप्पन थियो । झाडीको पछाडि लुकेर बस्ने एकान्तप्रिय उसको स्वभाव थियो । उसमा प्रवल वैराग्य थियो । हप्काउने, दुव्र्यवहार गर्ने व्यक्तिको नजिक आउँथेन ।

पछि ऊ आश्रममै आएर बस्न थाल्यो । उसमा ठूलो परिवर्तन आयो, पूर्व उदासिनता छोडेर ऊ सबैको प्रेम पात्र भयो । आश्रममा भोजन वितरणको बेलामा ऊ अन्य साधक र आगन्तुकजस्तै धैर्यपूर्वक लाइनमा लागेर भोजन गथ्र्यो । समझदारीपूर्ण उसको व्यवहारका कारण सबैले उसलाई माया गर्थे । एक पटक एक कट्टर ब्राह्मण त्यहा“नजिकै भएको बेलवृक्षमुनि मन्त्र साधना गर्न बसेछन् । उनी कुकुरलाई अपवित्र ठान्थे र उसलाई नजिक आउन दिँदैनथे । ती ब्राह्मण प्रतिको आदरभावको कारण एक आश्रमबासीले करुप्पनलाई डण्डाले कुटेछन् । करुप्पन व्रmन्दन गर्देै कतै लाग्यो, पुनः आश्रममा कहिल्यै फर्केन । उसको धेरै खोज गरियो तर कतै देखिएन । आत्मसम्मानको गहिरो बोध भएको करुप्पनलाई मनुष्यको दुव्र्यवहार सहन भएन । ऊ मानौँ कतै बिलायो कहीं भेटिएन ।

‘यहा“ आउने कुनै पनि जनावरलाई दुव्र्यवहार नगर्नू । हेर्दा जनावर देखिए पनि हामीलाई थाहा ह“ुदैन कि त्यो शरीरमा कस्तो आत्माले निवास गरिरहको छ,’ भनी महर्षि सबैलाई सम्झाउनुहुन्थ्यो । तर शिष्य त शिष्य नै हुन्छन् । एक पटक त्यही आश्रममा बस्ने एक कुकुरले अलिक चञ्चल व्यवहार गरेछ । एक भक्तले खुब हप्काएछन् । त्यो कुकुर नजिक रहेको शंखतीर्थम् सरोवरतिर दौडेछ । केही क्षणपछि त्यही सरोवरमा उसको मृत शरीर तैरिरहेको देखियो । सायद उसको आत्मसम्मानमा यति चोट लाग्यो कि बाँच्न स्विकार गरेन । जनावरहरुका लागि असम्भव हुने अनौठा व्यवहार जनावरले रमण आश्रममा गर्थे ।

त्यस्तै आश्रममा एक कुकुर कमला थिई । रमण महर्षिस“ग उसको विशेष सम्बन्ध थियो । कुनै नया“ आगन्तुक आयो भने महर्षि उसलाई आश्रम घुमाइदिन अ¥हाउनु हुन्थ्यो । पर्वत घुमाइदिन, गुफा देखाइदिन, जे जे देखाइदिन महर्षिले त्यो कमलालाई अ¥हाउनु हुन्थ्यो, पाएको निर्देशानुसार नै आगन्तुकलाई घुमाउँथी । उसको यो उच्च संवेदनशील व्यवहार अनुपम थियो ।

रमण मौन बस्नुहुन्थ्यो । त्यसैले जनावरहरुस“ग बिना शब्द प्रत्यक्ष उहा“को सम्वाद हुन्थ्यो । बा“दरहरूको ठूलो समूह त्यहा“ बस्थ्यो । उनीहरु बेलाबेलामा झगडिरहन्थे । रमण महर्षि भन्नुहुन्थ्यो, ‘यिनीहरुको झगडा पनि कहिलेकाही मैले मिलाइदिनुपर्छ ।’ हुन पनि बा“दरहरु झुण्डका झुण्ड महर्षि कहा“ आफ्नो समूहको गुनासो लिएर आउँथे । महर्षि दुवै पक्षको कुरा सुनेर कुन समूहको गल्ती हुन्थ्यो, त्यसलाई गाली गर्दै अब आइन्दा यसो नगर्ने चेतावनी दिनुहुन्थ्यो । जुन समूहले चेतावनी पाउँथ्यो ऊ झुकेर महर्षिका कुरा सुन्थ्यो र बिस्तारै फर्किन्थ्यो भने अर्को समूह न्याय पाएकामा हर्षोल्लास मनाएझैं हल्लीखल्ली गर्दै जंगलतिर लाग्थे । यसरी रमण महर्षि जनावरहरुको न्यायाधीश बनेर उनीहरुको समस्याको छिनोफानो गरिदिनुहुन्थ्यो । जनावरले पनि उहा“को निर्णय मान्थे ।

आश्रमको नजिकै एक एउटा सानो तलाउ थियो । त्यहा“ एक चितुवा पानी खान आउँथ्यो । यसबाट सबैजना त्रस्त थिए तर महर्षि भन्नुहुन्थ्यो– उसले आउनुभन्दा अघि दहाडेर मलाई खबर गर्छ कि ऊ पानी पिउन आउँदैछ । त्यो चितुवा पानी पिइसकेपछि फेरि एक दहाड मारेर जंगलमा लुप्त हुन्थ्यो । ‘म अब गए“ भनेर उसले आवाज दिन्छ । उसले कसैलाई बिगार गर्दैन नडराउनू’ भनी रमण महर्षि सबैलाई सम्झाउनु हुन्थ्यो ।

समाधि भएको कागको पनि अनौठो कहानी छ । एउटा काग रमण महर्षिको दर्शन गर्न बारम्बार आउँथ्यो । रमणको नजिक आएर बसिरहने उसको सत्संगनिष्ठा अनुपम थियो । ऊ रमण महर्षिको हातबाट मात्र खान्थ्यो । एक पटक धेरै लामो समयसम्म ऊ हलचल नगरी एक स्थानमा बसिरह्यो । उसले वरिपरिको वातावरणप्रति खासै उत्सुकता देखाएन । त्यो कागको अन्तिम समय आएको रहेछ र बिरामीले थला परेको रहेछ । त्यो थाहा पाएर रमण महर्षि हेर्न आउनुभयो र उसलाई हातमा लिएर बस्नुभयो । केही क्षणपछि उसले महर्षिकै हातमा प्राण त्याग्यो ।

रमण महर्षिले भन्नुभयो, ‘यो प्राणी कागको शरीरमा ठूलो ऋषि थियो । अब मुक्त भयो ।’ यसरी महर्षिको प्रेम र अनुरागको भागी मनुष्य मात्रै थिएनन्, अरुणाचलको विरान पर्वतमा बास गर्ने सबै खाले जनावर– बा“दर, कुकुर, लोखर्के, मयूर, सर्प, गाई, काग, बिरालो सबै थिए । जनावरहरु आफ्नो निसर्गमा निर्मल हुन्छन् र उनीहरुबाट मनुष्यले धेरै सिक्न सक्छन् भन्ने प्रेरणा महर्षिले आफ्नै व्यवहार र जीवनचर्याबाट दिनुहुन्थ्यो ।

 









यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

ओस्कारमा 'सेतो सूर्य'

ओस्कारमा 'सेतो सूर्य'

ओस्कार अवार्डको 'विदेशी भाषी फिल्म' विधातर्फको प्रतिस्पर्धामा नेपालबाट दीपक रौनियार निर्देशित फिल्म 'सेतो सूर्य' (ह्वाइट सन)ले आफूलाई सुरक्षित पारेको छ।...

'मोडल हन्ट'मा र्‍याम्प शो

'मोडल हन्ट'मा र्‍याम्प शो

सौन्दर्य प्रतियागिता 'मोडल हन्ट नेपाल २०१७'को फिनालेमा अभिनेत्री प्रियंका कार्की, सिर्जना रेग्मी र 'मिस नेपाल २०१७' अस्मी श्रेष्ठ शो टपरका...

छेडछाड विरुद्ध इलियाना

छेडछाड विरुद्ध इलियाना

सेलिब्रिटीलाई फ्यानहरूले जिस्क्याउनु नयाँ कुरा होइन। तर सेलिब्रिटी आफंैले फ्यानले आफूमाथि गरेको दुव्यर्वहारका बारेमा सार्वजनिक गर्नु भने पक्कै नौलो हो।...

तीजको विकृतिमा बहस

तीजको विकृतिमा बहस

अहिले महिलावर्गलाई तीजले छपक्कै छोएको छ। विगतमा धार्मिक, परम्परागत र सांस्कृतिक आधारका रूपमा मनाइने तीजलाई अचेल त्यो बुझाइमा मात्र सिमित...