सीके लाल

सीके लाल

कबिला राजनीतिको चरित्र

शुक्रबार, ०५ जेठ २०७४

जम्बूद्विपको महाभारत खण्डमा संविधानवादका पोथी कण्ठस्थ गरेर प्रकाण्ड पंडित भएका महामनाहरूको कुनै कमी छैन । जापानदेखि अमेरिका एवं पूर्वी युरोपदेखि दक्षिण अफ्रिकासम्मका दृष्टान्तबारे त्यस्ता विद्वानहरूले धाराप्रवाह प्रवचन दिन सक्छन् । याज्ञवल्क ऋषिदेखि सर आइभर जेन्निङ्सलाई सहजै उद्धृत गर्न सक्छन् । विभिन्न विचाराधारा अनुसार एउटै ग्रन्थलाई विपरीतार्थक किसिमले व्याख्या पनि गर्न सक्छन् । तर, पांडित्यको समस्या नै के हो भने धेरैजसो पण्डितले कुनै पनि पाठ्यको मूल मर्म समात्न सक्दैनन् ।

अधीनस्थहरूको व्याकुलता

शुक्रबार, २२ बैशाख २०७४

निर्वाचन पर्यवेक्षणको तयारी अनुगमनको बहानामा वैदेशिक अनुदान खर्चिदै मधेसतिर पुग्ने सबैजसो अधिकारकर्मीको मूल काम आफ्ना स्थानीय सहकर्मीलाई चुनावका लागि वातावरण बनाउन अनुनय गर्नेमा सीमित हुने रहेछ।

निरीह निधीको नियति

शुक्रबार, ०८ बैशाख २०७४

नेकाको राजनीति सुस्तरी साम्प्रदायिक बन्दै गइरहेको दृष्टान्त निधी प्रकरण बन्न सक्दछ। र, त्यस अवस्थाका लागि नेपाली कांग्रेसका मधेसी राजनीतिकर्मीहरू स्वयं पनि कम जिम्मेवार छैनन्।

स्थायी सत्ताको सिकन्जा

शुक्रबार, २५ चैत २०७३

देश निश्चितरूपले राजनीतिक संकटमा फस्ने कुरा सुस्पष्ट हुँदाहुँदै स्थानीय चुनाव गराउने जिद्दी कसको उक्साहटमा कस्सिएको हो? अहिलो त्यस्तो प्रश्न गर्ने हिम्मत हराएको समय हो।

भारतमा नवराष्ट्रवादको विस्तार

शुक्रबार, ११ चैत २०७३

भारतीय नवराष्ट्रवादले मधेसलाई नेपालको दक्षिणपन्थी धारका रूपमा विकसित गर्ने प्रयत्न गर्ने हो भने त्यसले राजनीतिक गुजुल्टो झनै जटिल बनाउन सक्छ।

वर्चस्ववादको विजय

शुक्रबार, २७ फागुन २०७३

एमालेको विजय अभियान ओरालो लाग्ने निश्चित छ। ओरालोको बेगले उत्तेजित तुल्याउनु स्वाभाविक हो। जोखिमचाहिँ एमाले कथंकदाचित दुर्घटनामा पर्‍यो भने त्यसको दुष्प्रभावबाट देश मुक्त रहन सक्ने छैन।

उथलपुथलअघिको उहापोह

शुक्रबार, १३ फागुन २०७३

संघीयताले गर्दा नृजातीय वर्चस्व समाप्त हुने सम्भावना देखिएकाले यसअघिका सबै राजनीतिक परिवर्तनको अग्रपंक्तिमा उभिने काठमाडौंको चेतनशील समूह अचानक अलप भएको छ।

अमेरिकी मन्त्रणाको मूल्य

शुक्रबार, २८ माघ २०७३

अमेरिकीहरूको पूरा ध्यान अझैसम्म पनि काठमाडौँका खसआर्य सम्भ्रान्तलाई पुलपुल्याउनुमै केन्द्रित छ। सामरिक, कूटनीतिक एवं रणनीतिक स्वार्थ जुन समुदायले सम्बर्द्धन गर्छ, त्यसलाई संरक्षण दिनु सबै साम्राज्यको दायित्व हुन आउँछ।

भारतीय भूमिकाको संकुचन

शुक्रबार, १४ माघ २०७३

पहिलो संविधानसभाको विघटन, गैरसंवैधानिक सरकारको गठन एवं माओवादी तथा मधेसवादीहरूको आकार घटाउने गरी निर्वाचन सञ्चालनसम्म भारतीय संस्थापन एवं नेपालको स्थायीसत्ताको स्वार्थ मिलेको थियो। नयाँदिल्ली काठमाडौँलाई 'माइक्रो म्यानेज' गरिरहेको भ्रममा थियो।

चिनियाँ वर्चस्वको विस्तार

शुक्रबार, २९ पुष २०७३

नेपालमा भारतको चर्को आलोचना गरे रातारात 'हिरो' होइने चलन छ। भारतीयहरूले पनि त्यस्तो प्रवृत्तिलाई कमजोरको केट्यौली घुर्की भनेर सहिदिन्छन्। महाशक्ति बन्ने तरखरमा रहेको उत्तरी छिमेकीसँग त्यस्तो सहनशीलताको अपेक्षा नराखे हुन्छ।

समयको कठघरामा इतिहास

शुक्रबार, १५ पुष २०७३

पृथ्वीनारायण लाई बिर्सिनु अब आवश्यकतामात्र नभएर बाध्यता भइसकेको छ। त्यसैगरी नेपालको राज्यसंयन्त्रमा व्याप्त रहेको एकल जातीय नियन्त्रण एवं त्यसले गर्दा चुलिएको भ्रष्टाचारका लागि राजा वीरेन्द्रलाई इतिहासले दोषमुक्त ठहर्‍याउन सक्ने छैन।

देशवादको प्रसव वेदना

शुक्रबार, ०१ पुष २०७३

लाग्छ, समय स्वयं बौलाहा भएको बेला त्यस्तै प्रचलनको बिगबिगी हुने रहेछ। अनिश्चितता एकमात्र निश्चितता रहने राजनीतिक चरणको अन्त चाँडो हुने छाँटकाँट देखिँदैन।

अर्को बन्दोबस्तको प्रतीक्षा

शुक्रबार, १७ मङि्सर २०७३

सबै पक्षबाट अधिकतम संयमको अहिले विकल्प छैन। सम्भि्कनुपर्ने कुरा केमात्र हो भने, विरोधीहरूको संयमलाई सत्तापक्षले कमजोरीको रूपमा अर्थ्याउन थाल्यो भने वित्यास निम्तिन लामो समय लाग्दैन। गुमाउने डर त्यसलाई हुनुपर्छ, जोसँग सबथोक छ।

अकर्मण्यताको आकर्षण

शुक्रबार, ०३ मङि्सर २०७३

पुष्पकमल दाहाल दोस्रो पटक प्रधान मन्त्री पदको शपथ ग्रहण गर्दा देशको अवस्था जे/जस्तो थियो, लगभग साँढे तीन महिनापछि पनि जस्ताको त्यस्तै छ।

दाहिने सरेको मूलधार

शुक्रबार, १९ कार्तिक २०७३

संसारको सम्भवतः सबभन्दा शक्तिशाली पदका लागि अर्को हप्ता संयुक्त राज्य अमेरिकामा चुनाव हुँदैछ । मत सर्वेक्षणहरूका नतिजा पत्याउने हो भने डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार हिलारी क्लिन्टन आफ्ना प्रतिस्पर्धी रिपब्लिकन दलका प्रत्यासी डोनाल्ड ट्रम्पभन्दा अझैसम्म पनि लोकप्रियताको दौडमा केही अगाडि नै छिन् ।

नेपाली कांग्रेसको असमञ्जस

शुक्रबार, ०५ कार्तिक २०७३

सशस्त्र विद्रोहको नैतिकतामा हतियार उठाएको व्यक्तिले सम्झौताको सरकारको नेतृत्व गर्न मिल्दैन। त्यस्ता मान्यताका पछाडि केही व्यावहारिक कारण पनि छन्। जुनसुकै सशस्त्र विद्रोह पनि नैतिकताका सामान्य नियम एवं विद्यमान कानुन तोडेर नै सुरू हुन्छ।

चिनियाँ कानेखुसीको असर

शुक्रबार, २१ असोज २०७३

सामान्यतः पत्रकारहरू कथा र उपन्यास पनि सूचनामूलक ढंगले लेख्ने गर्छन् । व्याख्यान शैलीमा सिर्जना गरिएका आख्यान पढ्न सजिलो त हुन्छ, अथ्र्याउन भने बेपत्ता गाह्रो ! लेखकका कुनकुन कुरा अनुसन्धान वा अवलोकन गरिएका तथ्यपरक विवरण हुन् र के फगत काल्पनिक वृतान्त, सजिलै छुट्ट्याउनै सकिँदैन ।

भूराजनीतिको अखडा

शुक्रबार, ०७ असोज २०७३

दक्षिण एशियामात्र होइन, समग्र विश्वकै भूराजनीति कहाँबाट कता पुगिसक्यो, नेपालको स्थायी सत्ता भने अझै पनि सार्वभौमिकताको कौमार्यबारे बखान गर्नमै रमाइरहेको छ।

विभ्रमको मोहपास

शुक्रबार, २४ भदौ २०७३

गोर्खा पल्टनका सिपाही एवं तिनका आश्रित परिवारलाई मात्रै निवृतिभरणवापत लगभग ४००० करोड रूपियाँ वितरण हुने देशमा अरू विप्रेषण रकम कति भित्रन्छ, सहजै अनुमान गर्न सकिँदैन ।

सेतो कमिजको सकसक

शुक्रबार, १० भदौ २०७३

दैनिक प्रयोगका सामान्य शब्दबाहेक प्रत्येक अभिव्यक्तिलाई कम्तीमा दुईटा अर्थ बोक्नुपर्ने हुन्छ। भन्नेले आफ्नो आशय व्यक्त गर्न आफूले जानेका शब्दमध्ये सबभन्दा उपयुक्त उक्ति छनोट गर्छ। सुन्नेहरूले त्यही कुरालाई आफ्नो ज्ञान, अपेक्षा र अनुभवको आलोकमा अर्थ्याउँछन्। कुराकानीका क्रममा असमझदारी मेटिँदै जान्छन्।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।