शान्ति लामा

गैरहिन्दूको दसैँ

शनिबार, ०७ असोज २०७४

पर्यटन व्यवसायी तथा लेखक लाक्पा फुटी शेर्पाको घरमा दसैँका बेला कुनै पूजाआजा हुँदैन । दसैँको लामो बिदामा पनि उनी कामकै चटारामा हुन्छिन् । ‘यही बेला ट्रेकिङको सिजन पर्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘यो बेला पनि हामी व्यवसायमै व्यस्त हुन्छौँ ।’

शताब्दी पुरुषको अभिनन्दन

शनिबार, ३१ भदौ २०७४

जोशीको पहिरनमा बिहीबार पहिरनमा थपिएको थियो– ताजा फूलका दुई थान माला, अनि निधारमा रातो टीका । जब उनी बग्गीमा चढे, बाजागाजामा मंगल धून अझ चढ्न थाल्यो । बग्गीसँगै लामबद्ध भए, काठमाडौंका नेवार जनसमुदाय । बग्गीका अघिपछि बाजा तथा नाच समूह लामबद्ध थिए । त्यस्तै लामबद्ध थिए नेवार समुदायले मान्ने अष्टमात्रिकाका साथै अन्य देवीदेवताका झाँकीहरू ।

बिलाउँदैछन् छोरीहरू

शुक्रबार, ३० भदौ २०७४

छोरीको संख्या कम भएपछि मारवाडी समुदायमा बुहारीको हाहाकार हुन थालेको छ, भन्ने आशयको ‘परिवार’ मासिकमा छापिएको खबरले एक ठूलो खतराको संकेत गर्छ । भदौ अकंमा अजित तिवारी यस्तै लेख्छन्- जवान छोराहरूका लागि मारवाडी समुदायमा बुहारी नभेटिएपछि छोराहरूको विवाह भारततिरका केटीसँग हुन थालेको छ ।

कालिगडको गाउँ

शनिबार, २४ भदौ २०७४

आज पनि शाक्य अनि बज्राचार्यका ज्यासःबाट साना–ठूला ढुंगाका सुन्दर मूर्ति निकालिन्छन् र स्थापित गरिन्छन् मन्दिरदेखि गुम्बासम्म । कुनै आकार नभएको कोरा ढुंगालाई जीवन्त मूर्ति बनाउन पारंगत शाक्य र बज्राचार्यका सन्तानले पाटनको यो क्षेत्रलाई अझै पनि कालिगडको गाउँका रूपमा चिनाइरहेका छन् ।

मन जित्दै मटका चिया

शुक्रबार, २३ भदौ २०७४

यही हप्ता सहरमा नयाँ चिया पसल खुलेको छ, द मटका । नयाँ बानेश्वरमा खुलेको द मटकाले चियालाई माटाको कपमा दिन्छ । यो नयाँ बानेश्वरबाट थापागाउँ जाने बाटोमा पर्छ । चिया कफी पिउँदै आराम गर्न मन पराउनेका लागि नयाँ गन्तव्य हुन सक्ने सञ्चालक मध्येका एक प्रकाश प्याकुरेल बताउँछन् ।

मुखै रसाउने जापानी परिकार

शुक्रबार, १६ भदौ २०७४

दोस्रो विश्वयुद्धपछि जापानका सहरमा भोकमरी लाग्यो । मानिसहरू खानाका लागि भौँतारिन थाले । यस्तो बेला एक सस्तो खाले खानेकुरा लोकप्रिय बन्यो, जसलाई ‘इस्सेन–योसोकु’ नाम दिइएको थियो । सहरका साना पसलमा बेच्न राखिने यो खानेकुरा धेरैजसो बच्चालाई खान दिइन्थ्यो । त्यसअघि सबैले बेवास्ता गरेको खाना युद्धपछि निकै लोकप्रिय बन्यो । कारण, स्थानीय रेस्टुरेन्टले यसलाई केही परिमार्जित गरी बनाउन थाले । उनीहरूले यसको नाम पनि इस्सेन योसोकुबाट ‘ओकोनोमियाकी’ मा बदले । सन् १९५० सम्म यो सबै वर्ग र उमेरका मानिसको प्रिय स्वाद बनिसकेको थियो ।  युद्धपछिको भोकमरी छल्न हिरोसिमावासीबाट उत्पत्ति भएको यो खानेकुरा अहिले निकै लोकप्रिय डिसको रूपमा चर्चित छ ।

कफी अल्टरनेटिभ्स

शुक्रबार, ०९ भदौ २०७४

धेरैका लागि लत बनिसकेको छ, कफी । बढ्दो छ, कफी सप र क्याफे खुल्ने क्रम पनि । विभिन्न नाम र ब्रान्डमा खुलेका कफी हाउसले तातो र चिसो कफीका स्वाद ग्राहकलाई चखाउँदै आएका छन् । कफीका लागि क्याफे धाउनेको संख्या पनि उकालो लाग्दै छ।

किताबी हाट

शनिबार, ०३ भदौ २०७४

किताब पसल नै एउटा–दुइटा हुन्थे। विदेशी किताब चाहिए पनि त्यहीँ गइन्थ्यो। अहिले असंख्य किताब पसल छन्। कुन किताब कुन पसलमा पाइन्छ भन्ने पत्तो हुन्न। त्यसैले किताब प्रदर्शनीमा आएपछि कसले के किताब ल्याएछ? कहाँ पाइने रहेछ भन्ने समेत थाहा पाउन सजिलो भएको छ।

रुद्राक्ष फेसन

शुक्रबार, २७ साउन २०७४

शिवको आँसुबाट फलेको भन्दै हिन्दू धर्मावलम्बीले रुद्राक्षलाई पवित्र र शक्तिशाली फल मान्छन् । रुद्राक्ष धारण गरे रक्षात्मक शक्ति प्राप्त हुने विश्वासका कारण यसलाई विभिन्न रूपमा प्रयोग गरिन्छ । आध्यात्मिक महत्त्वका कारण धारण गरिने रुद्राक्षलाई नयाँ पुस्ताले भने स्टाइलका लागि लगाउन थालेका छन्।

सटरमा पानीपुरी र चटपटे

सोमबार, २३ साउन २०७४

पानीपुरी चटपटे भन्नेबित्तिकै धेरैले ठेलामा राखेर बेचिने फुटपाथे खानेकुरा बुझ्छन् । काठमाडौंमाचलनपनि यस्तै छ । चटपटे रुचाउनेहरूसडकछेउका ठेलापसलपुग्छन् ।

गर्भवती आमाको उत्सव

शनिबार, १४ साउन २०७४

बेबी सावर गर्भवती आमालाई साथीभाइ र आफन्तले दिने पार्टी हो। यो एक प्रकारको उत्सव हो, जुन दिन गर्भवती आमाले आफन्तको सहयोग अनुभूति गर्छिन्।

साउनमा खाने खीर

सोमबार, ०९ साउन २०७४

मीठो खानाको रूपमा खीर खाने चलन नेपाली संस्कृतिमा पुरानो हो । पूजाआजा र भोजमा समेत मिष्ठान्नको रूपमा खीर समावेश गरिन्छ । जुनसुकै मौसममा खान सकिने भए पनि विशेष गरी साउनमा खीर खाने चलन छ । तीजको दरमा पनि दूधका अन्य परिकारसँगै खीर समावेश गर्ने चलन छ ।

हरियो महिना

शुक्रबार, ०६ साउन २०७४

चुरासँगै साउनमा हरियो पोते पनि धेरै बिक्ने गर्छ । विवाहित हिन्दू महिलाले गलामा पोते लगाउने चलन छ । अरू बेला रातो वा अन्य रङका पोते लगाउनेले साउनमा भने हरियो रङको पोते लगाउँछन् ।

नारीवादको भर्चुअल झन्झावात

शनिबार, २४ असार २०७४

महिलाका मुद्दाको वकालत गर्ने राम्रो प्लेटफर्म बनेको छ, सामाजिक सञ्जाल। एकैपटक धेरै जना सहभागी हुन सक्ने भएकाले महिलाका मुद्दाबारे बहस गर्न पनि महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ।

जिन्समा लामो कुर्ता

सोमबार, १९ असार २०७४

कुर्तालाई विभिन्न ‘डिजाइन’मा ढालेर लगाउन मिल्ने भएका कारण सर्वसाधारणदेखि ‘सेलिब्रेटी’सम्म कुर्तामा ठाँटिएको देख्न पाउँछौं । कुर्ता साधारणतः सुरुवाल र सलसहितको सेटमा लगाउने गरिए पनि यसपाली भने काठमाडौंमा कुर्ताको फरक ‘फेसन’ चलिरहेको छ ।

चिसो ‘आइस’ गोला

सोमबार, १९ असार २०७४

तुरुन्तै गर्मी भगाउन खाइने आइस गोला ‘स्ट्रिट फुड’ हो । काठमाडौंका विभिन्न ठाउँमा अचेल बालबालिका र युवायुवती ‘आइस’ गोला चुसिरहेको देख्न सकिन्छ ।

चिटिक्क विश्वविद्यालय

सोमबार, १९ असार २०७४

केही महिनाअघिसम्म कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय हाताभित्र जताततै फोहोर थियो । बाटो छेउछाउ प्लास्टिक र  कागजजन्य फोहोरका थुप्रा मात्र थिए ।

इदमा सेबई अनिवार्य

सोमबार, १२ असार २०७४

इदमा खाइने मुख्य परिकार हो, सेवइ । दूधमा पकाइने यो परिकार इदमा अनिवार्य जस्तै भएको नेपाली जामे मस्जिदका सचिव मन्सुर हुसैनले बताए । रमजानको अन्तिम हप्ता यसको व्यापार पनि बढ्छ ।

रेष्टुरेन्ट पसेको ‘योमरी’

शुक्रबार, ०९ असार २०७४

योमरी अर्थात नेपाल भाषामा ‘मिठो रोटी’ । केही वर्षअघिसम्म मंसिर पूर्णिमाका दिन काठमाडौंका नेवार समुदायको भान्सामा मात्र पाक्थ्यो । अहिले भने यो सहरका रेष्टुरेन्ट र खाजा पसलका भान्सामा पनि छिरिसकेको छ ।

सबैको रोजाई, ‘अमेरिकी कर्न’

सोमबार, ०५ असार २०७४

अचेल ‘टेस्ट अफ दि टाउन’ बनेको छ, ‘अमेरिकन कर्न’ । ‘अमेरिकन कर्न’का नामले बिक्री हुने उसिनेको मकै धेरैको जिब्रोमा स्वाद बनेर बसेको छ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।