शान्ति लामा

पर्यटन नगरी विकास गर्ने अभियान

शुक्रबार, ०४ फागुन २०७४

अघिल्लो बिहीबार स्वयम्भू महाचैत्यमाथि बिहानै नेपालको झण्डा अंकित ठूलो बेलुन उडाइयो । बेलुन नेपाल मण्डल पर्यटन नगरी महोत्सवको उद्घाटन स्वरूप उडाइएको थियो । तीन महिनासम्म चल्ने महोत्सव आगामी वैशाखसम्म विभिन्न चरणमा सम्पन्न हुँदै छ ।

'खान जान्दैनाैँ हामी'

शुक्रबार, २६ माघ २०७४

गत मंगलबार दिउँसो एस स्कुल अफ टुरिजम एन्ड होटल म्यानेजमेन्ट पुग्दा मास्टर सेफ नारायण थपलिया सेतो कमिज र सेतै टोपी लगाएका केही युवालाई प्रशिक्षण दिन व्यस्त थिए । विद्यार्थीलाई किचेन सफा गर्न पठाएपछि उनले भने, ‘सेफको जीवन नै किचेन हो । त्यसैले किचेनको सबै गतिविधि र अवस्थाको जिम्मेवार सेफ हुनुपर्छ।’

मामग्रेनको जीवन गीत

शनिबार, २० माघ २०७४

झुल्के घाम आधा निक्लेको छ सुनापति डाँडामाथि । तिल फुलेर पहेँलै छ बारी । शरदको सिरेटो र फूलमा माहुरीको भुनभुन । मादकता छ वातावरणमा । माथि गुम्बामा ञ्युङ्ने बस्नेहरूको मोलम पाठमा बजेको घ्यालिङको धुनले आनन्दित बन्दैछ अन्तरमन ।

खाजामा डोसा

शुक्रबार, १९ माघ २०७४

विमल थापाले नन्दन स्विट्स, न्युरोडमा काम गरेको २० वर्ष भयो । यत्तिका वर्षमा नेपालीको खानपानको शैली धेरै बदलिएको उनले देखेका छन् । पसलमा गएर मिठाई खाने चलन पहिले निकै कम रहेको उनी बताउँछन् । अहिले होटल रेस्टुराँ गएर खाने चलन बढेको छ । उनी काम गर्ने नन्दन स्विट्समा पछिल्ला वर्ष डोसा खाने ग्राहक निकै बढेका छन् । ‘पहिले धेरै इन्डियन र मारवाडी समुदायका मानिसले खान्थे, अहिले धेरै नेपालीले पनि खान्छन्,’ थापा भन्छन्, ‘डोसा नचिन्ने मान्छे भेटेको छैन ।’ हरेक दिन दर्जनौँ डोसा नन्दन स्विट्सको किचेनमा बन्ने गरेको उनी सुनाउँछन्।

डेढ सय वर्ष पुरानो खाजा पसल

शुक्रबार, ०५ माघ २०७४

भक्तपुर, दतात्रेयस्थित भीमसेन पाटीको सामुन्ने उत्तरतिर फर्किँदा देखिन्छ, ढोकामा पुरानो सादा पर्दा लगाइएको खाजा पसल । साला गणेशस्थानको कायस्थ परिवारको स्वामित्वको यो पसल एक सय पचास वर्षभन्दा पुरानो हो । पसलको अहिलेका मालिक हुन्, ७३ वर्षका चिरञ्जीवि कायस्थ।

सोनाम ल्होछार माघ कि फागुनमा ?

शनिबार, २९ पुष २०७४

केही दिनअघि नेपाल तामाङ घेदुङले माघ ४ गतेको बिदा सारिदिन भनेर सरकारलाई अनुरोध गरेपछि विवाद बढेको हो । घेदुङका अध्यक्ष मोहन गोलेले भने, ‘सोनाम ल्होछारको तिथि तय आफ्नै परम्परा छ । यो चन्द्र पात्रोअनुसार तय गरिन्छ । यो पात्रोअनुसार ल्हो (वर्ष) फिर्ने दिन फागुन ४ मै पर्छ ।’

माघीमा थारु परिकार

शुक्रबार, २८ पुष २०७४

नयाँ वर्ष भएकाले माघीका दिन मिष्ठान्न खाने चलन पनि छ । काठमाडौंमा रहेका थारु समुदायले टुँडिखेलमा माघी महोत्सव गर्दै आएको छ । माघी महोत्सवमा थारु परिकार चाख्नका लागि पनि धेरै जाने गरेका छन् ।

इलाको कलेज लाइफ

मङ्गलबार, १८ पुष २०७४

आमाको कडा अनुशासनको नियमले इला शर्मालाई कलेज जीवनमा पनि छोडेन । पढाइमा तेज उनी पढाइ बाहेकका क्रियाकलापमा कमै सहभागी भइन् । त्यसैले कलेजका दिनहरु कहिलेकाहिँ बोरिङ पनि लागेको उनी सुनाउँछिन् । बोरिङ नहोउन् पनि कसरी ? उनले ब्याच्लर सिध्याइ सक्दासम्म एउटा पनि फिल्म हेर्न पाइनन् । ‘त्यतिबेला सिनेमा टेलिभिजनको प्रभाव थिएन । त्यसमाथि घरमा धेरै नै कडा अनुशासन थियो ।’ पढाइलेखाइलाई निकै महत्व दिने घरमा हुर्किएकी इला सम्झन्छिन्, ‘त्यसैले आठ कक्षादेखि बिएससी पास गरुन्जेल कुनै फिल्म हेर्न पाइनँ । लाइफ अलिअलि बोरिङ नै थियो ।’

जहाँ जल्नका निम्ति लासलाई एकरात छाडिन्छ

सोमबार, ०३ पुष २०७४

काठमाडौंमा एउटा यस्तो मसानघाट छ, जहाँ लासमा आगो सल्काई मलामी घर फर्कन्छन् । र, भोलिपल्ट मात्र खरानी सेलाउन पुग्छन् ।

खतराका खेलाडी दिनेश

शनिबार, ०१ पुष २०७४

कुनै न कुनै उटपटाङ गरेरै बाल्यकाल बित्छ सबैको । उमेर बढ्दै जाँदा धेरै मानिस आफ्ना बाल्यकालका उटपटाङ हर्कत छोड्दै जान्छन् । दिनेश सुनारले भने बाल्यकालको उटपटाङलाई छाडेनन्, बरु सावधानीपूर्वक त्यसैमा करिअर बनाउनतिर अगाडि बढे ।

आयो योमरीको पर्व

शुक्रबार, १५ मङि्सर २०७४

इन्द्रचोकमा रहेको आकाश भैरवको चुरा पसलको गल्लीभित्र छ, सुरेश महर्जनको नेवारी खाजाघर । उनको पुरानो घरको तल्लो तलामा रहेको साधारण खालको खाजाघर बारा, समयबजी र योमरीका लागि प्रसिद्ध छ । नेवारी खाजा खाने धेरैको गन्तव्य बनेको छ, उनको पसल।

इन्द्रेणी मःमः

शुक्रबार, ०८ मङि्सर २०७४

पिठोमा थोरै खाद्य रङ हालेर रेन्बो मःमः बनाइन्छ । अहिले त उनको यो रेस्टुरेन्ट रेन्बो मःमःका लागि चर्चित भइसकेको छ । मःमःका कुनै पनि भेराइटीलाई रेन्बो स्टाइलमा बनाइन्छ ।

रेलको गीति लिक

शनिबार, ०२ मङि्सर २०७४

नेपाली गीतमा रेल शब्दको इतिहास लामो छ । तथापि रेल गीतको हरि, सन्तोष अनि राजन भर्सन भने एक अर्थमा फरक छ । फरक यस अर्थमा कि उनीहरुको गीतमा नेपालमै रेल गुडाउने सपनाको प्रतिविम्ब छ । तर, पहिलेपहिलेका लोकगीतमा भारततिर कतै रेल चढेका नोस्टाजिक कथा हुन्थे । तिनमा नेपालकै हिमाल, पहाडमा रेल चलाउने सपना थिएनन् । त्यस मानेमा मनीष अनि राजनहरूलाई रेल गीतको सन्दर्भमा स्वप्नद्रष्टा स्रष्टा भन्दा फरक नपर्ला ।

पुरस्कार प्रभाव

शनिबार, १८ कार्तिक २०७४

हुन त साहित्यका लागि अनेकौँ पुरस्कार छन् । यद्यपि नेपालमा मदन, पद्मश्रीजस्ता केही पुरस्कार जितेपछि किताब र लेखकको सम्मान अर्काे उचाइमा पुग्ने गरेको छ । पुरस्कार पाएपछि किताबको बिक्री मात्र बढ्दैन, लेखकको करिअरमा समेत कायापलट आउँछ ।

लोकप्रिय तिब्बती परिकार

शुक्रबार, १७ कार्तिक २०७४

काठमाडौंमा हिजोआज युवामाझ लोकप्रिय स्ट्रिट फुड बनेको छ, लाफिङ । यो मसलादार नुडल डिसलाई तिब्बतीहरूले व्यावसायिक रूपमा प्रवद्र्धन गरेका हुन् । लाफिङबाहेक अन्य धेरै तिब्बती परिकार छन्, जो काठमाडौंमा स्वाद थपिरहेका छन्।

डम्फुको गीत

शनिबार, ११ कार्तिक २०७४

डम्फु उत्पत्तिबारे तामाङ जनमानसमा केही मिथक प्रचलित छन् । कथाअनुसार पेङदोर्जे एक सिकारी थिए । उनी एक दिन वनमा सिकार गर्न गए । धेरै दिनपछि उनी परिवारको सम्पर्कमा आए । फर्कंदा उनको हातमा डम्फु थियो ।

मट्का कुल्फीमा मन

शुक्रबार, १० कार्तिक २०७४

पाटन दरबार क्षेत्रनजिकै लगनखेल जाने बाटोमा छ, नेमकृष्ण ताम्राकारको सानो आइसक्रिम पसल । उनले यहाँ आइसक्रिम र कुल्फीको व्यापार गर्न थालेको २० वर्षभन्दा बढी भइसक्यो । उनी त्यस क्षेत्रमा आफूले नै आइसक्रिमको व्यापार सुरु गरेको बताउँछन् । ‘कसैले पनि व्यापार नगर्दादेखि नै आइसक्रिम बेच्न थालेको हुँ,’ उनी भन्छन्, ‘अहिले त जहाँतहीँ पनि आइसक्रिम पाइन्छन् ।’

तिहारको समाजशास्त्र

शनिबार, २८ असोज २०७४

तिहारमा भाइदेखि गाईसम्मको पूजा हुन्छ । पशुपंक्षीलाई देव–दानवको बाहकका रूपमा मान्ने हाम्रो धार्मिक परम्परा नै छ । तिनको पूजा गर्ने चलन यो परम्पराको निरन्तरता मात्र होइन भन्छन्, समाजशास्त्री मृगेन्द्र कार्की । वातावरणसँग मानिसको सम्बन्धको अर्थमा व्याख्या गर्दै कार्की भन्छन्, ‘सिंगो इकोसिस्टमलाई पूजा गर्ने नेपाली परम्पराको सिम्बोल हो ।’

गैरहिन्दूको दसैँ

शनिबार, ०७ असोज २०७४

पर्यटन व्यवसायी तथा लेखक लाक्पा फुटी शेर्पाको घरमा दसैँका बेला कुनै पूजाआजा हुँदैन । दसैँको लामो बिदामा पनि उनी कामकै चटारामा हुन्छिन् । ‘यही बेला ट्रेकिङको सिजन पर्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘यो बेला पनि हामी व्यवसायमै व्यस्त हुन्छौँ ।’

शताब्दी पुरुषको अभिनन्दन

शनिबार, ३१ भदौ २०७४

जोशीको पहिरनमा बिहीबार पहिरनमा थपिएको थियो– ताजा फूलका दुई थान माला, अनि निधारमा रातो टीका । जब उनी बग्गीमा चढे, बाजागाजामा मंगल धून अझ चढ्न थाल्यो । बग्गीसँगै लामबद्ध भए, काठमाडौंका नेवार जनसमुदाय । बग्गीका अघिपछि बाजा तथा नाच समूह लामबद्ध थिए । त्यस्तै लामबद्ध थिए नेवार समुदायले मान्ने अष्टमात्रिकाका साथै अन्य देवीदेवताका झाँकीहरू ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।