सम्पादकीय

सम्पादकीय

निर्विकल्प निर्वाचन

आइतबार, १७ बैशाख २०७४

लोकतन्त्रको जग आवधिक निर्वाचन हो । आवधिक निर्वाचनमार्फत नै जनताले आफूलाई मन परेका नेता–पार्टीलाई चुनेर राज्यको नीति निर्माण तहमा पठाउने हुन् । जनमत सधैं एकैनास वा एउटै विचारमा अडेर नरहन सक्छ । त्यो स्थिर नभई परिवर्तनशील हुन्छ । दल तथा नेताद्वारा विगतमा देखाइएका क्रियाकलाप, तिनका आचरण, कार्यशैली, जनतासामु तिनले गरेका प्रतिबद्धता पूरा भए वा भएनन् भन्ने आधारमा ताजा जनमत तयार हुने हो । यही कारण पनि आवधिक निर्वाचनलाई लोकतान्त्रिक मुलुकमा अपरिहार्य मानिन्छ । यही मान्यतामा हिँडेको मुलुक नेपाल विभिन्न कारणले आवधिक निर्वाचन गर्न असफल बन्दै आएको परिप्रेक्ष्यमा अहिले स्थानीय निर्वाचनमा होमिन पुगेको छ । नयाँ संविधान लेख्नका निम्ति देशमा २०६४ र २०७० सालमा गरी दुई निर्वाचन भए । पछिल्लो अर्थात् २०७० को संविधानसभाबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिले नयाँ संविधान तयार पारे । संविधान कार्यान्वयनका जटिलता अद्यापि सतहमै छरपष्ट छन् । तथापि, जनप्रनितिनिधिले जेजस्तो भए पनि मुलुकलाई नयाँ संविधान दिएका छन्, त्यसकारण पनि तिनको प्रशंसा अनावश्यक लाग्दैन । सोही संविधानमा टेकेर अहिले मुलुक स्थानीय तह निर्वाचनमा जुटेको छ । यो निर्वाचनले नै प्रादेशिक तथा संघीय संसद्को निर्वाचनका निम्ति मार्गप्रशस्त गर्नेछ । यसकारण पनि स्थानीय निर्वाचन घोषित मितिमै (चाहे दुई चरणमा नै किन नहोस्) हुनु अत्यावश्यक छ ।

आयोगको अलमल

शुक्रबार, १५ बैशाख २०७४

निर्वाचन घोषणा भइसकेपछि निर्वाचन आयोगको भूमिका खेल सुरु भएपछि ‘रेफ्री’को जस्तो हुन्छ ।

घोषणापत्रमा समृद्धि

बिहिबार, १४ बैशाख २०७४

व्यवस्थापिका–संसद्मा ठूलो दलको हैसियतमा रहेको सत्तारुढ नेपाली कांग्रेसले स्थानीय निर्वाचन लक्षित घोषणापत्र सार्वजनिक गर्दै आर्थिक मुद्दालाई अघि सारेको छ । ५२ पृष्ठको घोषणापत्रमा उसले ‘कांग्रेसको नेतृत्वमा शान्ति र संविधान, कांग्रेसकै नेतृत्वमा समृद्धिको अभियान’ लाई मूल नारा बनाएको देखिन्छ ।

लगानीको वातावरण

बुधबार, १३ बैशाख २०७४

नेपालको भौगोलिक अवस्थितिले दुई ठूला छिमेकी चीन र भारतसँग असम्बद्ध भई अघि बढ्न नसक्ने बाध्यता खडा गरिदिएको छ । यी दुई छिमेकी अहिले संसारलाई चकित पार्दै विकासपथमा अघि बढिरहेका छन् ।

प्राधिकरणको अलमल

मङ्गलबार, १२ बैशाख २०७४

महाभूकम्प गएको आज ठीक दुई वर्ष पूरा भएको छ। तर, यो अवधिमा भूकम्प प्रभावितको कष्ट कम गर्न सरकारी प्रयास निकै फितलो हुन पुगेको पीडितले अहिले भोगिरहेको अवस्थाबाट पुष्टि हुन्छ। पुनर्निर्माणका निम्ति भनेर सरकारले अधिकार सम्पन्न राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण गठन गर्‍यो।

सुखद सहमति

सोमबार, ११ बैशाख २०७४

अन्ततः मधेसी दलहरू स्थानीय निर्वाचनमा सहभागी हुन सहमत भएका छन्। आमजनताले निर्वाचनको व्यग्र चाहना राखे पनि संविधान संशोधनको विषयलाई लिएर मधेसकेन्द्रित दलहरूले निर्वाचन बहिष्कारको नारा लगाइरहेका थिए।

एकीकरणको उत्साह

शुक्रबार, ०८ बैशाख २०७४

टुटफुटको सिकार बन्दै आएका तराई–मधेस केन्द्रित ६ वटा दल मिल्नुले नेपाली राजनीतिमा बेग्लै तरंग उत्पन्न हुन पुगेको छ। सरकार स्थानीय तह निर्वाचनमा होमिएका बेला निर्वाचन बहिष्कार गर्न तम्सिएका दलहरूबीच एकता हुनुलाई अर्थपूर्ण मान्न सकिन्छ।

सत्तारुढमा संयम आवश्यक

बिहिबार, ०७ बैशाख २०७४

स्थानीय तहको निर्वाचन घोषित मितिमा सम्पन्न गराउन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको सक्रियता प्रशंसनीय छ। बुधबार प्रधानमन्त्रीले निर्वाचनबारे छलफल गर्न बालुवाटारमा बोलाएको सर्वदलीय बैठकमा उनले कुनै पनि हालतमा वैशाख ३१ को निर्वाचन नरोकिने दृढता दोहोर्‍याए।

सुस्त सरकार

सोमबार, ०४ बैशाख २०७४

भूकम्प गएको दुई वर्ष हुन लाग्दा पनि सरकारले सबै पीडितलाई स्थायी थातबासको व्यवस्था गरिदिन सकेको छैन। सरकारको सुस्तताका कारण लामो समयदेखि कतिपय भूकम्पपीडित त्रिपालमुनि वा टहरामै बस्न बाध्य छन्।

सडक सभ्यता

आइतबार, ०३ बैशाख २०७४

सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन २०४९ को दफा १६४ (ग) मा इमर्जेन्सीबाहेकको अवस्थामा सवारीसाधनको हर्न बजाएमा पहिलो चरणमा पाँच सय, दोस्रोमा हजार र तेस्रो चरणमा डेढ हजार जरिबाना उल्लेख छ। अढाइ दशकअघि नै तयार उक्त ऐन परिपालना नहुँदा उपत्यकाबासीले अनाहकमा यतिका वर्ष कर्कस ध्वनि प्रदूषणको सिकार बन्नुपरेको छ।

उज्यालोको आशा

शुक्रबार, ०१ बैशाख २०७४

नयाँ वर्ष सारा नेपालीको घरआँगनमा प्रवेश गरेको छ। नयाँ वर्षको नवबिहानीमा विगत वर्षको मूल्यांकन गर्ने परिपाटी सर्वत्र छ। २०७३ साल नेपाल र नेपालीका निम्ति उत्साहप्रद नभए पनि केही कुरामा सुखद संकेत दिँदै आशाको धिपधिपे उज्यालो यसले छाडेर गएको छ।

मेरिट मर्यादा

बुधबार, ३० चैत २०७३

लामो समयको विवादपछि अन्ततः सरकारले सोमबार नेपाल प्रहरी प्रमुख (आइजिपी–महानिरीक्षक) मा डिआइजी प्रकाश अर्याललाई नियुक्त गरेर अन्योलको अन्त्य गरको छ ।

आर्थिक समृद्धिको नारा

मङ्गलबार, २९ चैत २०७३

स्थानीय तह निर्वाचनको संघारमा ठूला दलहरूले 'आर्थिक समृद्धि' लाई आफ्नो चुनावी नारा बनाएका छन्। निराशाजनक आर्थिक वृद्धि, चुलिँदो व्यापारघाटा, अनियन्त्रित बजारभाउको सिकार बन्दै आएको मुलुकमा राजनीतिक दलहरूले आर्थिक सवालमा चासो राख्नु निश्चय पनि सुखद संकेत हो।

संरक्षणमा खतरा संकेत

सोमबार, २८ चैत २०७३

तेस्रो शून्य सिकार वर्ष मनाउने तयारी भइरहेका बेला सिकारीले चितवनमा दुर्लभ एकसिंगे गैंडा मारेर खाग चोरी गरेका छन्। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा गैंडा संरक्षण क्षेत्रमा राम्रो सन्देश दिन सफल संरक्षणकर्मीलाई यो घटनाले स्तब्ध पारेको छ।

सराहनीय थालनी

आइतबार, २७ चैत २०७३

समस्यालाई यस्तै हो भनेर बेवास्ता गर्नुभन्दा सानो तहबाट समाधान गर्न थालियो भने बिस्तारै त्यसले सकारात्मक परिणाम दिन थाल्छ। पक्कै पनि दूरदराज गाउँका सर्वसाधारणले भोकबाट मुक्ति पाउन सकेका छैनन्।

विमानस्थलको सेटिङ तोड

शुक्रबार, २५ चैत २०७३

नेपाली महिलालाई कुवेतमा काम लगाइदिने भन्दै गिरोहले साउदी अरेबिया लगेर 'हाउस मेड' (घरेलु कामदार) का रूपमा बेच्ने गरेको जुन तथ्य खुलेको छ, त्यसलाई रोक लगाउन जरुरी छ। काठमाडौंको विमानस्थलमा हुने सेटिङ तोडेर यो कार्य सुरु गर्नुपर्छ।

निर्वाचन चरण चर्चा

बिहिबार, २४ चैत २०७३

स्थानीय तह निर्वाचनमा भाग लिने दुई दशकको व्यघ्र प्रतिक्षा सकिनै लागेका बेला फेरि यससम्बन्धी अन्योलपूर्णं अभिव्यक्ति सार्वजनिक भइरहेका छन्। विशेषगरी प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले नेपाली कांग्रेस र नेकपा (एमाले) प्रमुख क्रमशः शेरबहादुर देउवा र केपी शर्मा ओलीसँग निर्वाचन दुई चरणमा गर्ने विषयमा गरेका छलफलले एक किसिमको अन्योलको अवस्था सिर्जना भएको छ।

श्रम सम्बन्ध

बुधबार, २३ चैत २०७३

व्यवस्थापिका संसद्को अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा श्रम समितिले महिलालाई विदेशमा घरेलु कामदारका रूपमा पठाउने सम्बन्धमा जेजस्तो निर्देशन दिएको छ, त्यसले सरकारले बनाएको निर्देशिका कार्यान्वयनमा अप्ठ्यारो पारिदिएको छ ।

विनाशकारी विकास

मङ्गलबार, २२ चैत २०७३

लक्ष्यअनुसारको प्रगति हासिल गर्न सरोकारवाला निकाय सक्रिय भएका भए नयाँ वर्ष २०७४ को उपहार बनेर आउने थियो– नारायणगढ–मुग्लिन सडक विस्तार ।

ठूला दलको ठालुपन

सोमबार, २१ चैत २०७३

प्रसिद्ध लेखक जर्ज अर्बेलको पुस्तक ‘एनिमल फार्म’ बाट धेरैपटक उधृत पंक्तिलाई यतिबेला साना दलले सम्झनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।