Monday 25 Magh, 2072 |
Menu

समाज

istl

शीर्षत्रय लोभी, दोस्रो पुस्ता पिछलग्गू, तेस्रो चाकरीबाज

(0 votes)
काठमाडौं- तेह्रौ महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा नेपाली कांग्रेसमा नेतृत्व परिवर्तनको दबाब बढ्दो छ तर पार्टी हाँक्ने जिम्मेवारी लिन दोस्रो पुस्ता तयार देखिँदैन। शीर्ष नेतात्रय सुशील कोइराला, वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवा र उपसभापति रामचन्द्र पौडेल तीनैले सभापतिमा आकांक्षा देखाइरहँदा दोस्रो पुस्ता नेतृत्व दाबीमा भन्दा त्यसपछिका पद सुरक्षित गर्न गुटबन्दीमा सक्रिय देखिन्छ।

nepalipatro-nagarik
तेस्रो पुस्तामा नेतृत्व परिवर्तनको उत्साह देखिए पनि पिरामिड शैलीको गुटविभाजनले उनीहरुलाई पनि मुक्त राख्न सकेको छैन। यी युवा नेताहरु पनि क्षमता देखाउनभन्दा लाइन मिलाउनै अभ्यस्त देखिन्छन्।

संविधानसभाबाट संविधान निर्माणपछि पार्टीले राष्ट्रपतिसहित प्रमुख पद गुमाएपछि त्यसको जिम्मेवारी शीर्ष नेताले लिनुपर्ने र नेतृत्व दोस्रो पुस्तालाई छाडिदिनुपर्ने आवाज बाक्लिएको हो। सभापति कोइराला, वरिष्ठ नेता देउवा र उपसभापति पौडेलको विकल्प खोज्नुपर्ने भन्नेहरु नै विकल्पका रुपमा दोस्रो पुस्ताबाट नाम अघि सार्न सक्दैनन्।

संविधान जारी भएपछि मुलुकले एउटा राजनीतिक अध्याय पूरा गरेको भन्दै अबका चुनौती थेग्न र युवाका आकांक्षा पूरा गर्न पहिलो पुस्ताका नेतालाई धन्यवाद दिएर बिदा गर्नुपर्ने तर्क बलियो हँुँदैछ। संविधान कार्यान्वयनसहितको अबको अध्याय पहिलो पुस्ताबाट पूरा हुन नसक्ने धेरैको विश्लेषण छ।

पार्टीले प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपतिसहित प्रमुख पद गुमाएपछि पहिलो पुस्ता रणनीतिक रुपमा असफल बनेकाले तीन शीर्ष नेता संरक्षक बनेर दोस्रो पुस्तालाई नेतृत्व सुम्पनुपर्ने विचार बलियो देखिन्छ।

उमेरले ७० वर्षमाथिको पुस्ताबाट अबको कांग्रेस चल्न नसक्ने भन्दै नेतृत्वका लागि दोस्रो पुस्तामाथि दबाब पर्दै गए पनि कोही अघि सरेका देखिँदैनन्।

'पहिलो पुस्ताले अब बिदा लिनुपर्छ, दोस्रो पुस्ता आँट र युवा पुस्तालाई विश्वास दिलाउने कार्यक्रमसहित आए हामी साथ दिन सक्छौं,' केन्द्रीय सदस्य गगन थापाले नागरिकसँग भनेे, 'दोस्रो पुस्ताले आँट गर्न नसकेको कमजोरीको मूल्य चुकाउन हामी तयार छैनौं, कुर्ने पक्षमा पनि छैनौं।'

उमेरले ६० कटिसकेका प्रकाशमान सिंह, कृष्णप्रसाद सिटौला, विमलेन्द्र निधि, रामशरण महत, अर्जुननरसिंह केसी, सुजाता कोइराला, सशांक कोइराला, पूर्णबहादुर खड्कासहितका नेतालाई कांग्रेस नेता तथा कार्यकर्ताले शीर्ष तीनको विकल्पका रुपमा हेर्ने गरेका छन्। यी नेता भने खोसेर होइन, आग्रह वा याचना गरेर नेतृत्व लिने मनस्थितिमा देखिन्छन्।

सभापतिमा कोइराला, देउवा र पौडेल नै प्रतिस्पर्धामा उत्रने भएपछि पदाधिकारीका आकांक्षी दोस्रो पुस्ताका नेता उनीहरुकै नजिक बनेर उपसभापति वा महामन्त्री पद सुरक्षित गर्न सक्रिय छन्।

यद्यपि, महामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला निकट नेता भने उनैलाई सभापतिमा उठाउने बताउँदै जिल्ला दौडाहामा निस्केका छन्।

आसन्न महाधिवेशनबाट नेतृत्व दोस्रो पुस्ताले गर्नुपर्यो भन्ने दबाब देशभरबाट आफूमाथि परिरहेको दाबी गर्दै केन्द्रीय सदस्य महतले उचित समयमा उचित निर्णयमा पुग्ने जानकारी दिए।

'देशभरिका कार्यकताको भावना बुझिरहेको छु,' महतले नागरिकसँग भने, 'नेतृत्वका लागि तयार छु तर त्यसका लागि झगडा गर्ने पक्षमा छैन। सहमति र शान्तिपूर्ण ढंगबाट नै टुंगो लागोस् भन्नेमा छु।'

पार्टीमा नेतृत्व परिवर्तनको आवाज बाक्लिँदै गएको केन्द्रीय सदस्य केसी स्विकार्छन्। आफू कुन पदमा उम्मेदवारी दिने भन्ने टुंगोमा भने उनी पनि पुगिसकेका छैनन्।

'हरेक महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई प्रतिस्पर्धा गर्ने अधिकार र स्वतन्त्रता हुन्छ,' केसीले नागरिकसँग भने, 'पार्टीलाई नेता र नातामुखी संकीर्ण सोचबाट मुक्त गराउनुपर्छ भन्ने विचारसँग नजिक रहेका साथीहरुसँग छलफल गरेर केही दिनभित्र मेरो पोजिसन टुंगो लगाउँछु।'

दोस्रो पुस्ताका नेताहरु नेतृत्वका लागि तयार नरहेको संकेत गर्दै उपसभापति पौडेलले तत्कालीन पार्टी नेता गिरिजाप्रसाद कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गणेशमान सिहंलाई पनि आफुहरुले त्यस्तै भनेको सुनाएका थिए। 'तर, उहाँहरु बाँचुन्जेल गरी नै राख्नुभयो,' कार्यकर्ताले शीर्षहरुको विकल्प खोज्न थालेका छन् नि भन्ने नागरिकको केही समयअघिको प्रश्नमा उपसभापति पौडेलले भनेका थिए, 'कांग्रेसको यथार्थ एकातिर छ, नारा अर्कोतिर हुन्छ।'

केन्द्रीय सदस्य सशांक कोइरालाले शीर्ष नेतासँगको छलफलमै नेतृत्व टुंगो लगाउनुपर्ने बताए। युवा पुस्तामा नेतृत्व परिवर्तन होस् भन्ने छटपटी बढे पनि अनुभवको कमी रहेको सुनाउँदै सशांकले भने, 'शीर्ष नेतासँग अनुभव छ, उमेर गयो, तीनै जनाले एउटा निर्णय गरिदिए छुट्टै कुरा हो, होइन भने कुन बाटो रोज्ने छलफलबाट टुंगोमा पुग्नुपर्छ।'

शीर्ष तीनै नेताले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा सभापतिमा आकांक्षा राख्दै आएको सुनाउँदै संशाकले नेतृत्वका लागि भन्दा समाज रुपान्तरण, राजनीतिक स्थायित्व र आर्थिक विकासमा पार्टीको ध्यान पुग्नुपर्ने तर्क गरे।

'मुलुकमा राजनीतिक स्थायित्व र विकास ल्याउने नेतृत्व चाहियो,' उनले थपे, 'नेतृत्व परिवर्तन गर्ने हो भने पनि कसरी जाने भन्नेमा छलफल हुनुपर्छ।'

नेताकै मुख ताक्छन् युवा

युवा (तेस्रो पुस्ता) पनि नेतृत्वका लागि आफूलाई तयार गर्नभन्दा शीर्ष नेता रिझाउनै व्यस्त देखिन्छन्। पहिलो र दोस्रो पुस्ताको आलोचनामा समय खर्चने गरेका यो पुस्ताले १३औं महाधिवेशनमा आफूलाई कहाँ उभ्याउने भन्ने टुंगोमा पुग्न सकेका छैनन्।

गुटगत र शीर्ष नेताको आलोचना गरे पनि उनीहरुकै कोटरीबाट टाढा रहन नसक्ने यो पुस्ता पनि शीर्षले कुन भूमिका दिन्छन्, त्यही लिने दाउमा छन्। योग्यता र क्षमता देखाउन भन्दा नेताका आदेश पालक बन्नै दौडिरहन्छन्।

पहिलो पुस्ता पार्टी विधान संश्ाोधन गर्न सहमत भएर सहमहामन्त्री संख्या थपिए आफू त्यसमा कसरी अटाउने भन्ने ध्याउन्नमा छन् उनीहरु। एनपी साउद, नवीन्द्रराज जोशी, बालकृष्ण खाण, भीष्मराज आङदेम्बे, चन्द्र भण्डारी, पुष्पा भुसाल, सुरेन्द्रराज पाण्डे, गगनकुमार थापा, धनराज गुरुङ, बद्री पाण्डेलगायत युवा सहमहामन्त्रीका आकांक्षी देखिन्छन्।

विधान संशोधन भए सहमहामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने तयारीमा रहेका गुरुङले भने, 'पाँच वर्षमा पदाधिकारीका नाममा पार्टी सञ्चालन भयो, त्यसविरुद्ध हामी नै प्रमुख पदमा पुग्नुपर्ने देखिएको छ।'

आफू कुन पदमा दाबी गर्ने भन्ने उनले पनि निर्क्याेल गरिसकेका छैनन्।

भण्डारीले युवाहरुको भेला गरेर निर्णय लिइने सुनाए।

भाग पुर्यायउन संख्या बढाउने खेल

सभापतिका प्रमुख दुई दाबेदार कोइराला र देउवा भने पदाधिकारी संख्या थपलाई आगामी नेतृत्व चयनसँग जोडेर हेर्न थालेका छन्। सभापतिमा उम्मेदवारी दिने भन्दै प्रचारमा हिँडेका उपसभापति पौडेलसहित निकट नेताको व्यवस्थापन गर्न सभापति कोइराला एक वरिष्ठ उपसभापतिसहित केही महामन्त्री र उपसभापति थप गर्ने पक्षमा छन्।

वरिष्ठ नेता देउवा उपसभापति र महामन्त्री थप गर्न सकारात्मक नदेखिएपछि कोइराला प्रभावशाली नेताको व्यवस्थापनका लागि प्रादेशिक संरचनाअनुसार उपसभापतिको संख्या बढाउने गरी विधान संश्ाोधन तयारीमा जुटेका छन्। आफूनिकट नेताहरुको व्यवस्थापनका लागि वरिष्ठ नेता देउवाले प्रदेशको जिम्मा सहमहामन्त्रीलाई दिनुपर्ने भन्दै त्यसको संख्या बढाउन लागेपछि कोइराला उपसभापतिलाई प्रदेशको जिम्मा दिने तयारीमा जुटेका हुन्।

कोइरालाले एक वरिष्ठ उपसभापतिसहित सात प्रदेशमा एक/एक उपसभापति बनाउने गरी गृहकार्य थाल्न निकट नेतालाई निर्देशन दिइसकेका छन्। आफू निकटलाई पद व्यवस्थापन गर्न देउवा पनि सहमहामन्त्री संख्या थप्ने पक्षमा छन्।

८५ सदस्यीय कांग्रेसको विधानमा एक उपसभापति, दुई महामन्त्री र एक/एक सहमहामन्त्री र कोषाध्यक्ष रहने व्यवस्था छ।

प्रतिक्रिया

मसानघाटमा यमदूतका द्वारपालदेखि आकाश भैरवसम्म

मसानघाटमा यमदूतका द्वारपालदेखि आकाश भैरवसम्म

ललितपुर—ललितपुरका नेवार समुदाय मृत्युपछि आफू जल्नेघाटको संरक्षण र प्रवद्र्धनमा आफँै जुटेका छन्। ललितपुरको शङ्खमुल मसानघाटको संरक्षणका लागि मसानघाट देपः जिर्णोद्धार समिति बनाएर यहाँका नेवार समुदाय जुटेका हुन्।

९३ बर्षमा नागरिकता

कुलाउँ, (बैतडी)- कुलाउँ–३ की कलावती चन्दले ९३ बर्षको उमेरमा नागरिकता प्राप्त गरेकी छन्। उमेर ढल्कदै गएपछि चन्दलाई हिंडडुलगर्न समेत समस्या छ। नागरिकता बनाउन सदरमुकाम जान नसक्दा उनी समाजिक सुरक्षा भत्ताबाट...

वैकल्पिक सडकलाई तीन बर्षभित्र कालोपत्रे गरिने

धरान- पाँच महिना लामो मधेस आन्दोलनले पुर्वपश्चिम राष्ट्रिय राजमार्गसँगै जनजीवन ठप्प बनेपछि सरकारले वैकल्पिक राजमार्ग निर्माणलाई प्राथमिकता दिएको छ।

'भ्यालेन्टाइन डे'लाई एक लाख गुलाब

काठमाडौँ भ्यालेन्टाइन डेलाई यो वर्ष भारतबाट एक लाख वटा प्रेमको प्रतिक मानिने रातो गुलाब ल्याइने भएको छ।

वर्षाले चिसो बढ्यो, उच्च हिमाली भेगमा हिमपात

वर्षाले चिसो बढ्यो, उच्च हिमाली भेगमा हिमपात

काठमाडौं—पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण मौसम बदलीसँगै देशभर वर्षा भएको छ। काठमाडौं उपत्यकासहित देशभर गए रातिदेखि सोमबार मध्याह्नसम्म हल्का वर्षा भएको छ।

बारुद बनाउने सोडा गन्धकसहित पक्राउ

सङ्खुवासभा– भरुवा बन्दुकको बारुद बनाउन प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ सोडा र गन्धकसहित एक जना पक्राउ परेका छन् । ४९ किलोग्राम सोडा र ४ किलोग्राम गन्धकसहित सिसुवाखोला–५ का आशन राई पक्राउ...

अन्तरलिङ्गी व्यक्तिको पहिलो राष्ट्रिय कार्यशाला सुरु

काठमाडौँ-नेपालमा रहेका अन्तरलिङ्गी व्यक्तिको पहिलो राष्ट्रिय कार्यशाला सुरु भएको छ।

बसले ट्रकलाई ठक्कर दिँदा एकको मृत्यु, आठ घाइते

चितवन- पूर्व चितवनको खैरहनीमा आज बिहान ३ बजे सवारी दुर्घटना हुँदा एकजनाको मृत्यु भएको छ। आठ जना घाइते भएका छन्। पूर्वबाट नारायणगढतर्फ आउँदै गरेको बा३ख १७५७ नम्बरको ट्रक अनियन्त्रित भएर पल्टिएको...