Monday 20 Baishak, 2073 |
Menu

समाज

republica-headerdiscount-subscribe1

istl

शीर्षत्रय लोभी, दोस्रो पुस्ता पिछलग्गू, तेस्रो चाकरीबाज

(0 votes)
काठमाडौं- तेह्रौ महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा नेपाली कांग्रेसमा नेतृत्व परिवर्तनको दबाब बढ्दो छ तर पार्टी हाँक्ने जिम्मेवारी लिन दोस्रो पुस्ता तयार देखिँदैन। शीर्ष नेतात्रय सुशील कोइराला, वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवा र उपसभापति रामचन्द्र पौडेल तीनैले सभापतिमा आकांक्षा देखाइरहँदा दोस्रो पुस्ता नेतृत्व दाबीमा भन्दा त्यसपछिका पद सुरक्षित गर्न गुटबन्दीमा सक्रिय देखिन्छ।

nepalipatr-april
तेस्रो पुस्तामा नेतृत्व परिवर्तनको उत्साह देखिए पनि पिरामिड शैलीको गुटविभाजनले उनीहरुलाई पनि मुक्त राख्न सकेको छैन। यी युवा नेताहरु पनि क्षमता देखाउनभन्दा लाइन मिलाउनै अभ्यस्त देखिन्छन्।

संविधानसभाबाट संविधान निर्माणपछि पार्टीले राष्ट्रपतिसहित प्रमुख पद गुमाएपछि त्यसको जिम्मेवारी शीर्ष नेताले लिनुपर्ने र नेतृत्व दोस्रो पुस्तालाई छाडिदिनुपर्ने आवाज बाक्लिएको हो। सभापति कोइराला, वरिष्ठ नेता देउवा र उपसभापति पौडेलको विकल्प खोज्नुपर्ने भन्नेहरु नै विकल्पका रुपमा दोस्रो पुस्ताबाट नाम अघि सार्न सक्दैनन्।

संविधान जारी भएपछि मुलुकले एउटा राजनीतिक अध्याय पूरा गरेको भन्दै अबका चुनौती थेग्न र युवाका आकांक्षा पूरा गर्न पहिलो पुस्ताका नेतालाई धन्यवाद दिएर बिदा गर्नुपर्ने तर्क बलियो हँुँदैछ। संविधान कार्यान्वयनसहितको अबको अध्याय पहिलो पुस्ताबाट पूरा हुन नसक्ने धेरैको विश्लेषण छ।

पार्टीले प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपतिसहित प्रमुख पद गुमाएपछि पहिलो पुस्ता रणनीतिक रुपमा असफल बनेकाले तीन शीर्ष नेता संरक्षक बनेर दोस्रो पुस्तालाई नेतृत्व सुम्पनुपर्ने विचार बलियो देखिन्छ।

उमेरले ७० वर्षमाथिको पुस्ताबाट अबको कांग्रेस चल्न नसक्ने भन्दै नेतृत्वका लागि दोस्रो पुस्तामाथि दबाब पर्दै गए पनि कोही अघि सरेका देखिँदैनन्।

'पहिलो पुस्ताले अब बिदा लिनुपर्छ, दोस्रो पुस्ता आँट र युवा पुस्तालाई विश्वास दिलाउने कार्यक्रमसहित आए हामी साथ दिन सक्छौं,' केन्द्रीय सदस्य गगन थापाले नागरिकसँग भनेे, 'दोस्रो पुस्ताले आँट गर्न नसकेको कमजोरीको मूल्य चुकाउन हामी तयार छैनौं, कुर्ने पक्षमा पनि छैनौं।'

उमेरले ६० कटिसकेका प्रकाशमान सिंह, कृष्णप्रसाद सिटौला, विमलेन्द्र निधि, रामशरण महत, अर्जुननरसिंह केसी, सुजाता कोइराला, सशांक कोइराला, पूर्णबहादुर खड्कासहितका नेतालाई कांग्रेस नेता तथा कार्यकर्ताले शीर्ष तीनको विकल्पका रुपमा हेर्ने गरेका छन्। यी नेता भने खोसेर होइन, आग्रह वा याचना गरेर नेतृत्व लिने मनस्थितिमा देखिन्छन्।

सभापतिमा कोइराला, देउवा र पौडेल नै प्रतिस्पर्धामा उत्रने भएपछि पदाधिकारीका आकांक्षी दोस्रो पुस्ताका नेता उनीहरुकै नजिक बनेर उपसभापति वा महामन्त्री पद सुरक्षित गर्न सक्रिय छन्।

यद्यपि, महामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला निकट नेता भने उनैलाई सभापतिमा उठाउने बताउँदै जिल्ला दौडाहामा निस्केका छन्।

आसन्न महाधिवेशनबाट नेतृत्व दोस्रो पुस्ताले गर्नुपर्यो भन्ने दबाब देशभरबाट आफूमाथि परिरहेको दाबी गर्दै केन्द्रीय सदस्य महतले उचित समयमा उचित निर्णयमा पुग्ने जानकारी दिए।

'देशभरिका कार्यकताको भावना बुझिरहेको छु,' महतले नागरिकसँग भने, 'नेतृत्वका लागि तयार छु तर त्यसका लागि झगडा गर्ने पक्षमा छैन। सहमति र शान्तिपूर्ण ढंगबाट नै टुंगो लागोस् भन्नेमा छु।'

पार्टीमा नेतृत्व परिवर्तनको आवाज बाक्लिँदै गएको केन्द्रीय सदस्य केसी स्विकार्छन्। आफू कुन पदमा उम्मेदवारी दिने भन्ने टुंगोमा भने उनी पनि पुगिसकेका छैनन्।

'हरेक महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई प्रतिस्पर्धा गर्ने अधिकार र स्वतन्त्रता हुन्छ,' केसीले नागरिकसँग भने, 'पार्टीलाई नेता र नातामुखी संकीर्ण सोचबाट मुक्त गराउनुपर्छ भन्ने विचारसँग नजिक रहेका साथीहरुसँग छलफल गरेर केही दिनभित्र मेरो पोजिसन टुंगो लगाउँछु।'

दोस्रो पुस्ताका नेताहरु नेतृत्वका लागि तयार नरहेको संकेत गर्दै उपसभापति पौडेलले तत्कालीन पार्टी नेता गिरिजाप्रसाद कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गणेशमान सिहंलाई पनि आफुहरुले त्यस्तै भनेको सुनाएका थिए। 'तर, उहाँहरु बाँचुन्जेल गरी नै राख्नुभयो,' कार्यकर्ताले शीर्षहरुको विकल्प खोज्न थालेका छन् नि भन्ने नागरिकको केही समयअघिको प्रश्नमा उपसभापति पौडेलले भनेका थिए, 'कांग्रेसको यथार्थ एकातिर छ, नारा अर्कोतिर हुन्छ।'

केन्द्रीय सदस्य सशांक कोइरालाले शीर्ष नेतासँगको छलफलमै नेतृत्व टुंगो लगाउनुपर्ने बताए। युवा पुस्तामा नेतृत्व परिवर्तन होस् भन्ने छटपटी बढे पनि अनुभवको कमी रहेको सुनाउँदै सशांकले भने, 'शीर्ष नेतासँग अनुभव छ, उमेर गयो, तीनै जनाले एउटा निर्णय गरिदिए छुट्टै कुरा हो, होइन भने कुन बाटो रोज्ने छलफलबाट टुंगोमा पुग्नुपर्छ।'

शीर्ष तीनै नेताले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा सभापतिमा आकांक्षा राख्दै आएको सुनाउँदै संशाकले नेतृत्वका लागि भन्दा समाज रुपान्तरण, राजनीतिक स्थायित्व र आर्थिक विकासमा पार्टीको ध्यान पुग्नुपर्ने तर्क गरे।

'मुलुकमा राजनीतिक स्थायित्व र विकास ल्याउने नेतृत्व चाहियो,' उनले थपे, 'नेतृत्व परिवर्तन गर्ने हो भने पनि कसरी जाने भन्नेमा छलफल हुनुपर्छ।'

नेताकै मुख ताक्छन् युवा

युवा (तेस्रो पुस्ता) पनि नेतृत्वका लागि आफूलाई तयार गर्नभन्दा शीर्ष नेता रिझाउनै व्यस्त देखिन्छन्। पहिलो र दोस्रो पुस्ताको आलोचनामा समय खर्चने गरेका यो पुस्ताले १३औं महाधिवेशनमा आफूलाई कहाँ उभ्याउने भन्ने टुंगोमा पुग्न सकेका छैनन्।

गुटगत र शीर्ष नेताको आलोचना गरे पनि उनीहरुकै कोटरीबाट टाढा रहन नसक्ने यो पुस्ता पनि शीर्षले कुन भूमिका दिन्छन्, त्यही लिने दाउमा छन्। योग्यता र क्षमता देखाउन भन्दा नेताका आदेश पालक बन्नै दौडिरहन्छन्।

पहिलो पुस्ता पार्टी विधान संश्ाोधन गर्न सहमत भएर सहमहामन्त्री संख्या थपिए आफू त्यसमा कसरी अटाउने भन्ने ध्याउन्नमा छन् उनीहरु। एनपी साउद, नवीन्द्रराज जोशी, बालकृष्ण खाण, भीष्मराज आङदेम्बे, चन्द्र भण्डारी, पुष्पा भुसाल, सुरेन्द्रराज पाण्डे, गगनकुमार थापा, धनराज गुरुङ, बद्री पाण्डेलगायत युवा सहमहामन्त्रीका आकांक्षी देखिन्छन्।

विधान संशोधन भए सहमहामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने तयारीमा रहेका गुरुङले भने, 'पाँच वर्षमा पदाधिकारीका नाममा पार्टी सञ्चालन भयो, त्यसविरुद्ध हामी नै प्रमुख पदमा पुग्नुपर्ने देखिएको छ।'

आफू कुन पदमा दाबी गर्ने भन्ने उनले पनि निर्क्याेल गरिसकेका छैनन्।

भण्डारीले युवाहरुको भेला गरेर निर्णय लिइने सुनाए।

भाग पुर्यायउन संख्या बढाउने खेल

सभापतिका प्रमुख दुई दाबेदार कोइराला र देउवा भने पदाधिकारी संख्या थपलाई आगामी नेतृत्व चयनसँग जोडेर हेर्न थालेका छन्। सभापतिमा उम्मेदवारी दिने भन्दै प्रचारमा हिँडेका उपसभापति पौडेलसहित निकट नेताको व्यवस्थापन गर्न सभापति कोइराला एक वरिष्ठ उपसभापतिसहित केही महामन्त्री र उपसभापति थप गर्ने पक्षमा छन्।

वरिष्ठ नेता देउवा उपसभापति र महामन्त्री थप गर्न सकारात्मक नदेखिएपछि कोइराला प्रभावशाली नेताको व्यवस्थापनका लागि प्रादेशिक संरचनाअनुसार उपसभापतिको संख्या बढाउने गरी विधान संश्ाोधन तयारीमा जुटेका छन्। आफूनिकट नेताहरुको व्यवस्थापनका लागि वरिष्ठ नेता देउवाले प्रदेशको जिम्मा सहमहामन्त्रीलाई दिनुपर्ने भन्दै त्यसको संख्या बढाउन लागेपछि कोइराला उपसभापतिलाई प्रदेशको जिम्मा दिने तयारीमा जुटेका हुन्।

कोइरालाले एक वरिष्ठ उपसभापतिसहित सात प्रदेशमा एक/एक उपसभापति बनाउने गरी गृहकार्य थाल्न निकट नेतालाई निर्देशन दिइसकेका छन्। आफू निकटलाई पद व्यवस्थापन गर्न देउवा पनि सहमहामन्त्री संख्या थप्ने पक्षमा छन्।

८५ सदस्यीय कांग्रेसको विधानमा एक उपसभापति, दुई महामन्त्री र एक/एक सहमहामन्त्री र कोषाध्यक्ष रहने व्यवस्था छ।

प्रतिक्रिया

युवाशक्ति विदेश पलायनसँगै ठगिनेको संख्या बढ्दो

सुनसरी इटहरी–५ की २८ वर्षीया पद्मा प्रधान लेवनान गएको नौं वर्ष बितिसक्यो। पद्माको अवस्थाबारे परिवारका सदस्य बेखबर छन्। उनलाई लेवनान पठाउने एजेन्टसँग सम्पर्क गर्दा कुनै चासो नै दिदैनन्। परिवारका सदस्य...

जापानका राजदूत प्राचीन कपिलवस्तुमा

जापानका राजदूत प्राचीन कपिलवस्तुमा

कपिलवस्तु–जापानका राजदूत मासुशी ओगावाले आइताबार प्राचीन कपिलवस्तुस्थित बुद्ध नगरी तिलौराकोटको अवलोकन भ्रमण गरेका छन्।

परिवर्तनका तीन सूत्र: त्याग, सहनशीलता र योगदान (भिडियाे)

परिवर्तनका तीन सूत्र: त्याग, सहनशीलता र योगदान (भिडियाे)

लीलामणि पौडेल— तपाइँहरुको यो उपस्थितिले सदाचारपूर्ण जीवनयापनका लागि सघाउनेछ। अरुलाई पनि यस्तो सदाचारयुक्त जीवनयापन गर्न प्रेरित गर्नेछ। धेरै मान्छेहरुले मलाई सुनाउनुहुन्छ मुलुकमा यतिधेरै भ्रष्ट्राचार व्याप्त छ म के गर्नसक्छु र?...

साथीको दुःखमा इन्दुको साथ

साथीको दुःखमा इन्दुको साथ

धरान–आफ्नो मिल्ने साथी प्रिति बिकको दुवै मृगौला फेल भएको सुनेदेखि धरान ८ की इन्दु राईलाई पर्नुसम्म पीर पर्यो । साथीलाई के सहयोग गर्ने भनेर उनलाई निक्कै छटपटी भयो।

जिशिअमाथि अभद्र व्यवहार गर्ने दुई जना पक्राउ

महेन्द्रनगर–कञ्चनपुरका जिल्ला शिक्षा अधिकारी श्यामसिंह धामीमाथि अभद्र व्यवहार गर्ने दुई जना पक्राउ परेका छन्।

बोक्सीको आरोपमा हत्या

धुन्चे (रसुवा)-दक्षिण रसुवाको यार्सा गाविस वडा नं ९, घोर्मु गाउँमा बोक्सीको आरोप लगाउँदै केही व्यक्तिले एक जनाको हत्या गरेको अभियोग लगाइएको छ।

अन्नको भन्दा पानीको चिन्ता

अन्नको भन्दा पानीको चिन्ता

खोटाङ– खोटाङको पश्चिमी गाबिस च्यास्मीटार–५ स्थित बनपालामा रहेको करिब डेढ सय घर परिवारलाई धान्दैआएको पानीको स्रोत केही वर्षअघि सुक्यो। उत्तिकै संख्यको घरधुरीले उपभोग गर्दैआएको सोही वडाको जोरसिमलमा रहेको पानीको श्रोत...

जिशिअमाथि दुर्व्यवहार गर्ने दुई पक्राउ

भीमदत्तनगर—कञ्चनपुरका जिल्ला शिक्षा अधिकारी श्यामसिंह धामीमाथि ६ दिनअघि कार्यालयमै दुव्र्यवहार गर्ने वैद्य माओवादीनिकट अखिल क्रान्तिकारीका दुईजना विद्यार्थी पक्राउ परेका छन्।