Tuesday 15 Bhadra, 2072 |
Menu

समाज

republica-header

ist-cc

रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ तान्दै

  • सोमबार ३० बैशाख, २०७०
  • उपेन्द्र लामिछाने
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ तान्दै
ललितपुर -पानीका मुहान मासिँदा पाटनका अधिकांश ढंुगेधारा सुकेका छन्। खेतीयोग्य जमिन नासिँदा धानका भकारी रित्तिएका छन्। तैपनि, सहकालका देवताप्रति सहरबासीको आस्था घटेको छैन। यहाँका सर्वसाधारण वर्षा र सहकालका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथको जात्रामा उत्साहसाथ जुटेका छन्।

'धारामा पानी नआउनू र  धान नफल्नू, भगवानको होइन, हामी आफैंको दोष हो,' ललितपुर पुल्चोकका ७० वर्षीय काजीलाल महर्जनले भने,'धान खेतमा घर बन्यो। अव्यवस्थित रूपमा घर बनेपछि पानीका मुहान बन्द भए।'  सहकालका देवता मच्छिन्द्रनाथले  खेतमा धान नफलाए पनि घरमा पैसा (घरभाडा ) फलाउन भने नछाडेको उनले सुनाए।

भगवानले पानी पार्दा पनि  जमिनमुनि छिर्न नपाएका कारण ढुंगे धारा सुकेको हुनसक्ने उनको बुझाइ छ। 'सबैतिर ढलाने छत र अँागन छ,' उनले भने, 'जमिनभित्र पानी नछिरेकाले इनार सुके।'

उनको जस्तै धारणा राख्छन्,  ७२ वर्षीय बाबुकाजी महर्जन। विगतमा १२ रोपनीमा खेतीपाती गर्दै आएका महर्जनले अहिले ती सबैमा घर बनेको सुनाउँछन्। 'कोदालो बोकेर खेतमा बाउसे गरेको अब  कथाजस्तो भयो,' पुल्चोकको दक्षितर्फका अग्ला भवन देखाउँदै उनले भने, 'घर बनेका ठाउँमा हामी बाउसे गरेर भोज खान्थ्यौ।' घुम ओढेर खेतमा पुगेको अनि घुम ओढेरै फर्केको अस्तिजस्तो लागेकेा उनले सुनाए। 'पानी र अन्न  पर्याप्त थियो,' उनले सुनाए, 'त्यही  खुसीमा मच्छिन्द्रनाथकोे जात्रा झनै जीवन्त हुन्थ्यो।'

६३ वर्षीय जगनाथ महर्जनले समयसँगै किसानको जीवनशैली  फेरिएको सुनाए। 'अब किसानले भकारीको धान कुटाएर होइन, बोराको चामल किनेर खान्छन,' उनले थपे, 'इनार सुकेपछि जारको पानी पिउन बाध्य छन्।' यति हुँदाहुँदै पनि जात्राप्रतिको मोह भने नघटेको उनले सुनाए। 'यो श्रद्धाको जात्रा हो,' उनले भने, 'यसप्रति मानिसको विश्वास घटेको छैन।'

उपत्यकाको सबैभन्दा ठूलो जात्रा मानिने रातो मच्छिनरद्रनाथको रथजात्रा सोमबार देखि सुरु हुँदैछ । रथ तान्ने परम्पराअनुसार सोमबार  अपराह्न ललितपुरको पुल्चोकमा राखिएको रथ नटोल हुँदै गावहालमा पुर्‍याइनेछ।  स्थानीय गुठियार तथा दाफा भजनका परम्परागत धिमेबाजा, गुरुजु पल्टन र भक्तजनको लावालस्करका साथ रथ तानिन्छ। रथयात्रा सुरु गर्न गत शुक्रबार  मच्छिन्द्रनाथलाई रथारोहण गराइएको थियो। करिब १ हजार ६ सय वर्ष पुरानो मच्छिन्द्रनाथको रथजात्रा वैशाख शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु भएर असार शुक्ल चौथीसम्म करिब दुई महिनासम्म मनाइन्छ।

प्रतिक्रिया

प्रहरी-प्रर्दशनकारी झडपमा चिया पसले घाइते

महोत्तरी- जलेश्वर ५ स्थित महेन्द्रचोकमा प्रहरी र प्रर्दशनकारीबीच झडप हुँदा एक चिया पसले महिला घाइते भएकी छन्। जलेश्वर ५ मै चिया पसल संचालन गरेकी सिता उपाध्यया झडपको क्रममा घाईते भएकी...

जबर्जस्ती करणी गर्ने शाह पक्राउ

पोखरा-पोखरा–१४ घर भएकी एक बालिकालाई जबर्जस्ती करणी गरेको आरोपमा धादिङ जिल्ला घर भई पोखरा–८ बस्दै आएका वर्ष २४ का नारायण शाहलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीले सोमबार पक्राउ गरेको छ।

बारामा एक प्रदर्शनकारीकाे मृत्यु

बारा–बाराको कलैयामा प्रहरीको गोली लागेर एक प्रदर्शनकारीको मृत्यु भएको छ। कलैया नागरपालिका–१० का हिफाजत मियाको प्रहरीको गोलीबाट मृत्यु भएको हो। प्रदर्शनकारीले निषेधित क्षेत्र तोड्ने क्रममा सरकारी कार्यालयमा तोडफोड गर्दा प्रहरी...

आकस्मिक बाहेकका सेवा बन्द गर्ने

काठमाडौं–आमरण अनशन बसेको नवौं दिनसम्म पनि सरकारले डा गोविन्द केसीको माग पुरा नगरेको भन्दै फ्याकल्टी डाक्टर एसोसिएशन तथा प्राध्यापक संघ आइओएम इकाई भोलीदेखि आकस्मिक बाहेकका सबै सेवा बन्द गर्ने निर्णय...

बदलिँदो जीवनशैलीले भिटामिन 'डी'को कमी

काठमाडौं- जीउ दुख्छ, हातखुट्टा कटकटी खान्छ र बाउँडिन्छ, थकाइ धेरै लाग्छजस्ता गुनासा गर्ने व्यक्तिमा भिटामिन डी कमी हुन सक्छ। यस्ता लक्षणको उपचार गर्न अस्पताल पुग्ने अधिकांशमा भिटामिन डीको कमी पाइएको...

अान्दोलनकारीद्वारा प्रहरी चौकीमा आक्रमण, जनकपुर तनावग्रस्त

काठमाडौं— संघीय सीमाङ्कनविरुद्ध आन्दोलनरत मधेसी मोर्चाका कार्यकर्ताले मंगलबार मध्यान्ह जनकपुर स्थित रेल्वे स्टेशन प्रहरी चौकीमा आक्रमण गरेका छन्। करिब पाँच सयको संख्यामा आएका आन्दोलनकारीले प्रहरी चौकीमाथि आक्रमण गरी भन्सार कार्यालय...

पहिरोले अवरुद्ध रत्नराजमार्ग सुचारु

कोहलपुर–पहिरोका कारण आइतबार साँझदेखि नेपालगन्ज–सुर्खेत रत्नराजमार्ग (८२) मंगलबार विहान दश बजेदेखि सुचारु भएको छ। मध्यपश्चिम सडक डिभिजन कार्यालय नेपालगन्जबाट लिएको रक ब्रेकर मेशिनले सडकमा रहेको चट्टान फुटाएपछि विहान दश बजेदेखि...

'आत्मरक्षाका लागि गोली हान्न आदेश चाहिँदैन'

टीकापुर (कैलाली)- सुरक्षा समिति कैलालीका संयोजकसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी माधव चापागाईंले सुरक्षाकर्मीले आत्मरक्षाका लागि गोली चलाउन आदेश पर्खनु नपर्ने बताएका छन्। टीकापुरमा सोमबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै उनले भने, 'यस्तो...