Friday 14 Kartik, 2071 |
Menu

समाज

रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ तान्दै

  • सोमबार ३० बैशाख, २०७०
  • उपेन्द्र लामिछाने
  • DISQUS_COMMENTS
(0 votes)
रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ तान्दै
ललितपुर -पानीका मुहान मासिँदा पाटनका अधिकांश ढंुगेधारा सुकेका छन्। खेतीयोग्य जमिन नासिँदा धानका भकारी रित्तिएका छन्। तैपनि, सहकालका देवताप्रति सहरबासीको आस्था घटेको छैन। यहाँका सर्वसाधारण वर्षा र सहकालका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथको जात्रामा उत्साहसाथ जुटेका छन्।

'धारामा पानी नआउनू र  धान नफल्नू, भगवानको होइन, हामी आफैंको दोष हो,' ललितपुर पुल्चोकका ७० वर्षीय काजीलाल महर्जनले भने,'धान खेतमा घर बन्यो। अव्यवस्थित रूपमा घर बनेपछि पानीका मुहान बन्द भए।'  सहकालका देवता मच्छिन्द्रनाथले  खेतमा धान नफलाए पनि घरमा पैसा (घरभाडा ) फलाउन भने नछाडेको उनले सुनाए।

भगवानले पानी पार्दा पनि  जमिनमुनि छिर्न नपाएका कारण ढुंगे धारा सुकेको हुनसक्ने उनको बुझाइ छ। 'सबैतिर ढलाने छत र अँागन छ,' उनले भने, 'जमिनभित्र पानी नछिरेकाले इनार सुके।'

उनको जस्तै धारणा राख्छन्,  ७२ वर्षीय बाबुकाजी महर्जन। विगतमा १२ रोपनीमा खेतीपाती गर्दै आएका महर्जनले अहिले ती सबैमा घर बनेको सुनाउँछन्। 'कोदालो बोकेर खेतमा बाउसे गरेको अब  कथाजस्तो भयो,' पुल्चोकको दक्षितर्फका अग्ला भवन देखाउँदै उनले भने, 'घर बनेका ठाउँमा हामी बाउसे गरेर भोज खान्थ्यौ।' घुम ओढेर खेतमा पुगेको अनि घुम ओढेरै फर्केको अस्तिजस्तो लागेकेा उनले सुनाए। 'पानी र अन्न  पर्याप्त थियो,' उनले सुनाए, 'त्यही  खुसीमा मच्छिन्द्रनाथकोे जात्रा झनै जीवन्त हुन्थ्यो।'

६३ वर्षीय जगनाथ महर्जनले समयसँगै किसानको जीवनशैली  फेरिएको सुनाए। 'अब किसानले भकारीको धान कुटाएर होइन, बोराको चामल किनेर खान्छन,' उनले थपे, 'इनार सुकेपछि जारको पानी पिउन बाध्य छन्।' यति हुँदाहुँदै पनि जात्राप्रतिको मोह भने नघटेको उनले सुनाए। 'यो श्रद्धाको जात्रा हो,' उनले भने, 'यसप्रति मानिसको विश्वास घटेको छैन।'

उपत्यकाको सबैभन्दा ठूलो जात्रा मानिने रातो मच्छिनरद्रनाथको रथजात्रा सोमबार देखि सुरु हुँदैछ । रथ तान्ने परम्पराअनुसार सोमबार  अपराह्न ललितपुरको पुल्चोकमा राखिएको रथ नटोल हुँदै गावहालमा पुर्‍याइनेछ।  स्थानीय गुठियार तथा दाफा भजनका परम्परागत धिमेबाजा, गुरुजु पल्टन र भक्तजनको लावालस्करका साथ रथ तानिन्छ। रथयात्रा सुरु गर्न गत शुक्रबार  मच्छिन्द्रनाथलाई रथारोहण गराइएको थियो। करिब १ हजार ६ सय वर्ष पुरानो मच्छिन्द्रनाथको रथजात्रा वैशाख शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु भएर असार शुक्ल चौथीसम्म करिब दुई महिनासम्म मनाइन्छ।

'सरकारी निकायमा संस्थागत भ्रष्टाचार'

काठमाडौं- बेलायतको वैदेशिक सहयोग विभाग (डिएफआइडी) को सहयोगमा निगरानी गर्न गठित इन्डिपेन्डेन्ट कमिसन फर एड इम्प्याक्ट (आइसिएआई) ले नेपालको न्यायपालिका, प्रशासन, प्रहरी, राजनीतिक दल र निजामती सेवाजस्ता निकाय भ्रष्टाचारको अखडा...

विज्ञको सुझाव – विपद् हेर्न छुट्टै मन्त्रालय

विज्ञको सुझाव – विपद् हेर्न छुट्टै मन्त्रालय

सिन्धुपाल्चोक– नेपालमा विपद् व्यवस्थापनका लागि छुट्टै स्वतन्त्र निकायको आवश्यकता विज्ञले औंल्याएका छन्। कान्ले पहिरोको स्थलगत अध्ययनपछि सरकारलाई बुझाइएको प्रतिवेदनमा भूगर्भविद्ले प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा विपद् व्यवस्थापन मन्त्रालय वा निकाय गठन गर्न सुझाएका...

जर्मनी जाने विद्यार्थी बढे

काठमाडौं– नेपालबाट जर्मनीका विभिन्न विश्वविद्यालय तथा कलेजमा अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थीको संख्या बर्सेनि बढ्दै गएको छ। अघिल्लो वर्ष ९ सयभन्दा बढी नेपाली विद्यार्थी भित्र्याएको जर्मनीले यस वर्ष (सन् २०१४) १...

सकियो रारा सम्मेलन, ९ बुँदे घोषणापत्र जारी

सकियो रारा सम्मेलन, ९ बुँदे घोषणापत्र जारी

राराताल (मुगु)– जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी रारा सम्मेलनले जलवायु परिवर्तनबाट सिर्जित समस्याबाट हिमाली र पहाडी क्षेत्रका समुदाय आक्रान्त भएको स्वीकार गर्दै विश्वका विकसित र शक्तिशाली मुलुकलाई समस्या तत्काल सम्बोधन गर्न आग्रह गरेको...

क्रेडिट कार्ड दुरुपयोग गरी ८ हजार डलर निकाल्ने पक्राउ

काठमाडौं—अरुको क्रेडिट कार्ड दुरुपयोग गरी रकम निकालेको अभियोगमा प्रहरीले प्रल्हाद पौडेललाई पक्राउ गरेको छ। सिन्धुपाल्चोक मांखा घर भएका पौडेलले जमलमा ल्याण्ड लक ट्राभल एजेन्सी संचालन गर्दै आएका थिए।

काठमाडौंबाट अन्तरीक्ष केन्द्र देखिने

काठमाडौं— काठमाडौंको मौसम सफा रहे आज साँझ ५ बजेर ४३ मिनेट जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरीक्ष केन्द्र देखिनेछ। ४१ डिग्रीबाट हेर्दा पश्चिम उत्तर (डब्लुएनडब्लु) देखिने केन्द्र ६ मिनेटमा दक्षिण पूर्वी (एसएसइ) दिशामा...

घुम्नेलाई मौसमको साथ

घुम्नेलाई मौसमको साथ

इलाम-'तिहारपछि चाहिँ परिवारै आउने' अन्तुडाँडामा भेटिएका झापा जयपुरका सुवास खतिवडा झुल्केघाम नियालिसकेपछि भन्दैथिए, 'गज्जबकै ठाउँ रहेछ नि!' पूर्व–पश्चिम राजमार्गको झापास्थित चारआलीबाट ५५ किमी दूरीमा अवस्थित अन्तुडाँडा सूर्योदयको दृश्यावलोकननिम्ति मुलुक प्रसिद्ध...

पुस्तकालयमा पाठकै छैनन्

पुस्तकालयमा पाठकै छैनन्

काठमाडौं-सरकारलाई हस्तान्तरण गरिएको लाजिम्पाटस्थित डा. डिल्लीरमण–कल्याणी रेग्मी स्मारक पुस्तकालयमा ३० हजारभन्दा बढी पुस्तक छन्। त्यहाँ इतिहास, धर्म–संस्कृति, राजनीति, जीवनी, साहित्य, दर्शन लगायत विधाका विश्वप्रसिद्ध पुस्तक राखिए पनि थोरैले मात्र चासो...