‘हो ! खर्पन बोक्ने मान्छे मै हुँ’

‘हो ! खर्पन बोक्ने मान्छे मै हुँ’

झन्डै ३५ वर्षपहिले भक्तपुर इनाचोकका ध्रुव प्रजापति (७१) खर्पनको एकातिर छोरा र अर्कोतिर छोरी राखेर सुडालनजिकै खेतमा जाँदै थिए ।...

साहसिक खेलका मास्टर

साहसिक खेलका मास्टर

निश्चल हावाको वेग । भोटेकोशीको सुमधुर सुसेली । त्यहीँ छ, १ सय ६६ मिटर लम्बाईको भोटेकोशी पुल । पुलको बीच...

रोमाञ्चक रारा

रोमाञ्चक रारा

२०२० फागुन २० मा रारा पुगेका कवि मविवि शाहले आफूलाई थाम्नै सकेनन्। अनि टुसुक्क बसे। र, रारा तालको सुन्दरता पोख्न...

विदेशी भाषामा नेपाली पुस्तक

विदेशी भाषामा नेपाली पुस्तक

विदेशी भाषामा प्रकाशित पुस्तकका पाठक नेपालमा बढ्दै गइरहेका छन् । तर, नेपाली भाषामा लेखिएका र प्रकाशित पुस्तकको भने विदेशी पाठक...

आत्मस्वरूप निरूपण– ९

शनिबार, १२ जेठ २०७५

आफैँ अदृश्य हो राहु तर ऊ यदि छोप्तछ । चन्द्रलाई त्यसै वेला दृष्टिगोचर बन्दछ ।। त्यस्तै अदृश्य हो आत्मा जानिने अनुभूतिले । तर देखिन्छ त्यो आत्मा पाए मद्दत दृश्यले ।।

जुनेदो

शनिबार, १२ जेठ २०७५

ऊ पूर्वपट्टि फर्कियो । त्यसपछि उसले आफ्नो सेतो कुर्ताको गोजीबाट कालो फराकिलो चौकुने रुमाल झिक्यो र भुइँमा ओछ्यायो । अब भने ऊ त्यस चौडा रुमालमाथि दुवै घुँडा धसेर बस्यो, अनि आफ्ना दुवै हत्केला आँखाका ठीक सामुन्ने ल्याएर आँखा चिम्लियो ।‘या अल्लाह हु अकबर... ।’

योगमायाको आयाम

योगमायाको आयाम

शनिबार, १२ जेठ २०७५

किताब लेख्दा, खास गरेर उपन्यास लेख्दा दुई किसिमका धारणा राखेर लेखिएको पाइन्छ । एक किसिमका लेखक, जो स्वच्छन्द रूपमा कल्पनाको संसारमा उडेर लेख्छन् । अर्को किसिमका लेखक भने यथार्थको भूमिमा बसेर लेख्छन्।

नेपाली भाषा शिक्षकको मात्रै सम्पत्ति हो त ?

शनिबार, १२ जेठ २०७५

विगत एक महिनादेखि नेपाली विषय बचाउ अभियानका नाममा देशव्यापी रूपमा एक प्रकारको भाषिक आन्दोलन चर्किरहेको छ । अभियानको मुख्य माग कक्षा ११ र १२ दुवैमा अनिवार्य नेपाली न्यूनतम ४-४ पाठ्य घन्टा (क्रेडिट आवर) पढाइ हुनुपर्ने रहेको छ ।

तिम्रो याद

शनिबार, १२ जेठ २०७५

‘कहिले गरिनँ र कति गर्छौ याद भनेर नसोध है, आत्मीयतामा जवाफ हुँदैन, मायाको सीमा नभएको जस्तै । बाटोमा हिँड्नु र बाटोमै बिलाउनु जीवनको लय हो भने मलाई त्यो मनपर्दैन।

नेकपा एअरवेज

नेकपा एअरवेज

शनिबार, १२ जेठ २०७५

नेकपा एअरवेजले नयाँ जेट विमान ल्याएको छ । प्रतिस्पर्धाको युग छ । अतः अरुले भन्दा प्रगति गर्ने हो भने विमान नयाँ–नयाँ नै चाहिन्छ।

शुभ यात्रा

शुभ यात्रा

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

मुलतः पश्चिम नेपालमा बसोबास गर्दै आएको पुन समुदायका कुल देवता हुन् करबाकेली बाबा । तिनै बाबाको राष्ट्रियस्तरको थान म्याग्दी जिल्ला, अन्नपूर्ण गाउँपालिका–८ काफल डाँडामा छ।

ऐंसेलु हाइकिङ

ऐंसेलु हाइकिङ

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

खेतैभरी आलु खनिरहेका किसान । बाटो छेउमा ऐंसेलुका पहेंलपुर झुप्पैझुप्पा । अनि फूलमा झुम्मिएका भमरा झैं ऐंसेलुमा झुम्मिएका पदयात्री । प्रकृतिकै चुलोमा पाकेको ऐंसेलु, कति स्वादिला!

कालापानी–लिपुलेक र मोदीको नेपाल भ्रमण

कालापानी–लिपुलेक र मोदीको नेपाल भ्रमण

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

सन् १८१६ को सुगौली सन्धिको धारा ५ का अनुसार पश्चिमतर्फ नेपाल–भारतको सिमाना महाकाली नदीले छुट्याएको छ । ऐतिहासिक तथ्य, प्रमाण र नदी विज्ञानले महाकाली नदीकोे स्रोत लिम्पियाधुरा रहेको पुष्टि गर्छ । तथापि भारतले लामो समयदेखि कालापानीमा रहेको एक सानो खोल्सोलाई नक्कली महाकाली नदीको स्रोतको प्रचार गरी लिम्पियाधुरादेखि कालापानीसम्मको तीन सय ८५ वर्ग किलोमिटर नेपाली भूभाग कब्जा गरेको छ।

वातावरण संरक्षणका सुनौला नौ हजार दिन

वातावरण संरक्षणका सुनौला नौ हजार दिन

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

भूभागका हिसाबले नेपाल जति सानो छ जैविक विविधताका हिसाबले उति नै धनी । विगतका तीन दशकमा नेपालले आफ्नो जैविक विविधता संरक्षणमा गरेका प्रयास र त्यसका उपलब्धि विश्वमा नै उदाहरणीय भएका छन्।

स्वास्थ्यका लागि योग–ध्यान गर्ने डाक्टर

स्वास्थ्यका लागि योग–ध्यान गर्ने डाक्टर

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

वीर अस्पतालको दोस्रो तल्लास्थित ‘लिभर युनिट’(कलेजो विभाग)को एउटा कोठा। अर्थात् विभाग प्रमुख डा. अनिल मिश्रको कार्यकक्ष। एउटा डाक्टरको कार्यकक्ष जस्तो हुन्छ भन्ने सोचेकी थिएँ, भित्र पसेपछि फरक अनुभव गरेँ।

तबेलामा पुस्तकालय

तबेलामा पुस्तकालय

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

बाहिरबाट हेर्दा एउटा त्रिभुज आकारको जीर्ण भवन छ । बाहिरको होर्डिङबोर्ड हेरेर भित्र पसेपछि पनि पुस्तकालय हो वा होइन भनेर ठम्याउन मुस्किल पर्छ ।गएको साता, भवन गेट छेउकै जीर्ण कोठाभित्र कुर्सीमा एक महिला कर्मचारी मोबाइल चलाउँदै थिइन् ।‘यही हो, नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय ?’ यस पंक्तिकारको जिज्ञासापछि ती कर्मचारीले मोबाइलको स्क्रिन टेबलतिर फर्काउँदै भनिन्, ‘हजुर, ऊ त्यहाँ लाइब्रेरी सर हुनुहुन्छ, सोध्नुस् न।’

आत्मस्वरूप निरूपण– ९

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

गहना धेर छन् जस्तो सुन ता तर एक छ । उपाधिले धेर तर आत्मा आखिर एक छ ।। शरीरमा अङ्ग जस्तो माटोमा घट दीप झैँ । नाना स्वरूप देखिन्छ एक अद्वैत ब्रह्म नै ।।

म, सीताराम र फुटपाथ एकेडेमी

म, सीताराम र फुटपाथ एकेडेमी

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

सीताराम उप्रेतीले मलाई लेखेको पत्र अहिले मेरो सामुन्ने छ ।‘तपाईं छक्क पर्नु होला कि चिठ्ठी कहाँबाट आयो भनेर...।’ उनले चिठ्ठीको उठान नै यसरी गरेका थिए । र, लेखेका थिए– ‘गरिमा’ २०४७ भदौको अंकमा प्रकाशित मेरो ‘मात’ शीर्षकको कथा पढेर प्रभावित भएको कुरा।

आँखाको भाका

आँखाको भाका

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

म जिन्दगीको बीचमा छु ।अँध्यारो छिप्पिसकेपछि ढोका खोलेँ । तारासँगै चन्द्रमा मुस्कुराइरहेको थियो । त्यही चन्द्रमालाई हेरेँ ।सेतै फूलेको चन्द्रमाभित्र कालो धब्बा ! ‘किन पोतियो होला यो धब्बा ?’ लामो सास फेरेँ । यो लामो सास फेरेको होइन, आफैँ सुस्केरा बन्दै आउँछ र बाहिर जान्छ ।बुद्धले त्यसै भनेका होइनन्, ‘संसारमा दुःख छ, त्यसको कारण छ ।’

प्राज्ञिक क्षेत्रमा राजनीतिको कलंक

प्राज्ञिक क्षेत्रमा राजनीतिको कलंक

शनिबार, ०५ जेठ २०७५

साहित्यले सहृदयी पाठकलाई सधैँ रसस्वादन गराइरहन्छ । यसभित्र समाजको सर्वाङ्गीण पक्ष आएको हुन्छ वा आउनुपर्छ । शक्ति, सत्ता र समाजका प्रभुत्वशाली वर्गले जमाएको रवाफका विरुद्ध साहित्य लेखिएको पाइन्छ । यसका रुचिक्षेत्र साहित्यकारका रोजाइमा पर्ने गर्छन् ।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।