अझै पास भएन ललितकला आर्थिक नियमावली

बिहिबार, २७ पुष २०७४, ०६ : ४३ चाँदनी हमाल


काठमाडौं– २०६८ मा नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पहिलो कार्यकाल सुरु भयो । त्यस बेलाको प्राज्ञ र परिषद्को सिंगो सभाले कर्मचारी नियमावली र आर्थिक नियमावली बनाएर सम्बन्धित निकायमा पठायो । कर्मचारी नियमावली सामान्य प्रशासन मन्त्रालयबाट पारित भएर आयो । प्राज्ञहरूको एक कार्यकाल चारवर्षको रहने गर्छ । तर अर्थ मन्त्रालयमा पुगेको नियमावली दोस्रो कार्यकाल सकिन लाग्दासमेत पारित भएर आएको छैन ।

एउटा स्वायत्त निकायको आफ्नै नियमावली र कार्यविधि हुनुपर्ने नियम छ । तर कार्यविधि र नियमावलीको अभावमा ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा सहज ढंगमा काम हुन सकिरहेको छैन । प्राज्ञहरूलाई दिइने भनी उल्लेख गरिएका आर्थिक सेवासुविधा ऐनविपरीत भएका कारण नियमावली पारित हुन नसकेको मौखिक जवाफ प्रतिष्ठानका पदाधिकारीले अर्थ मन्त्रालयबाट पाएका छन् । तर यसबारेमा ठोस निर्णय गरेर जवाफ दिने काम ललितकलाले गर्न सकेको छैन ।

प्राज्ञ ज्योतिप्रकाश विकले कर्मचारी नियमावली पारित गर्न प्राज्ञ सभा र प्राज्ञ परिषद् सबै एकमत रहे पनि आर्थिक नियमावली पारित गर्ने जिम्मा भने प्राज्ञ परिषद्लाई दिइएको बताए । उनका अनुसार पहिलो कार्यकाल सुरु भएताका २०६७ सालमा प्रशासनिक अधिकृतका रूपमा बामनप्रसाद गौतम नियुक्त भएका थिए । तर गौतम भ्रष्टाचार मुद्दामा मुछिएपछि कर्मचारी नियमावली नै संशोधन गरेर पहिलो कार्यकाल सकेलगत्तै उनलाई हटाइएको थियो ।

२०७३ मा फेरि प्रशासनिक विज्ञका रूपमा गौतम प्रतिष्ठानमा फर्कंदा अयोग्य व्यक्ति भनेर निकै चर्को विवाद उठेको थियो । त्यो बेला पनि कर्मचारी नियमावली संशोधन गरेर हटाउने विषयमा प्राज्ञहरू विभाजित भए । गौतमको सेवा अवधि सकिने समय नजिकिएकाले विवाद सामसुम पारिएको थियो । अहिले प्रशासकीय अधिकृतबिना नै प्रतिष्ठानको काम कारबाही चलिरहेको छ । नयाँ नियुक्तिका लागि बाटो खुला गरे पनि परिषद्ले सक्रियता नदेखाएको आरोप प्राज्ञहरूको छ ।

आर्थिक नियमावलीका हकमा भने पहिलो कार्यकाल र अहिलेका दुवै तहका परिषद् सदस्य र प्राज्ञहरू विभाजित नै छन् । त्यो बेलाका कुलपति किरण मानन्धर, प्राज्ञ मुकेश मल्ललगायतले समर्थन जनाएपछि आर्थिक नियमावलीमा प्राज्ञहरूलाई प्रत्येक बैठकमा प्राज्ञ परिषद् सदस्यले पाउने रकमको आधा हिस्सा दिने उल्लेख गरियो । ‘प्राज्ञहरूलाई पनि जिम्मेवार बनाउनुपर्छ भनेर केही रकमको सहुलयत दिनुपर्छ भन्ने मान्यता राखेर नियमावलीमा प्रस्ताव गरेका थियौं’, तत्कालिन प्राज्ञ मुकेश मल्लले भने ।

मल्लहरूको पालामा बनाइएको आर्थिक नियमावली अर्थ मन्त्रालयमा अहिलेसम्म थन्किएको छ । आफ्नै आर्थिक नियमावली नहुँदा विभिन्न सरकारी नियमावली पल्टाएर कार्यसम्पादन गर्ने झन्झट व्यहोर्नु परेको परिषद् सदस्यहरु नै बताउँछन् ।

दोस्रो कार्यकालमा प्राज्ञ र परिषद्को संयुक्त बैठकमा पहिले दिने भनिएको रकम हटाएर आर्थिक नियमावली अर्थमन्त्रालय पठाउने सहमति भएका थियो । ‘तर लिखित रूपमा सच्याउने जिम्मा भने प्राज्ञ परिषद्लाई दिइएको हो,’ ज्योतिले भने ।

प्राज्ञ परिषद्को बैठकमा भने त्यो सच्याएर पठाउने हिम्मत गर्न नसकिएकोे हालका परिषद् सदस्य रमेश श्रेष्ठ बताउँछन् । ‘दिन नहुने पनि हैन तर दिँदा किन दिने भन्ने प्रसस्त आधार छैनन्,’ श्रेष्ठ भन्छन, ‘त्यो लेख्दा बाहिर रहेका कलाकार र प्राज्ञहहरूको विरोध सहनुपर्ने हो कि भन्ने डर उस्तै छ ।’

श्रेष्ठका अनुसार आर्थिक नियमावलीको अभावमा काम गर्नुपर्दा सरकारको सार्वजनिक खरिद नियमावलीलगायतका अन्य नियमावली खोजेर काम गर्ने गरिएको छ । सामान खरिद गर्दा होस वा टेण्डर दिँदा नै किन नहोस् स्वायत्त निकायको जस्तो व्यवस्थित भएको हुन सकेको छैन । अझ विभिन्न कार्यक्रम दिँदा र लिँदाको आधार पनि बाहिर नै खोज्नुपर्ने वाध्यता रहेको छ ।

महालेखापरिक्षकको कार्यालयले बेरुजु देखाएका विषयको समाधान गर्न पनि आफ्नै नियमावली नहुँदा सास्ती खेप्नु परेको अवस्था रहेको कर्मचारीहरू सुनाउँछन् । लेखापाल अनुपमा गौतम पनि यी कुरा स्वीकार्छिन् । ‘सरकारी नियमहरू परिवर्तन भइरहेको हुन्छन्’ उनले भनिन्, ‘आफ्नै आर्थिक नियमावली भइदिएको भए सहज हुन्थ्यो ।’

स्वायत्त निकायका रूपमा गठन भए पनि त्यो संरचना निर्माण गर्न प्राज्ञ परिषद् र प्राज्ञहरू नै सक्रिय छैनन् । कार्यक्रम चलाउने, कार्यक्रमकै लागि बैठक बस्ने कार्यक्रम आपूmले पाउने, नपाउने वा कसलाई दिने जस्ता विषयमा नै अधिकांश बैठकमा कुरा हुने गरेको प्राज्ञहरू स्वीकार्छन् ।

कुलपति रागिनी उपाध्यायले भने आर्थिक नियमावली बारेमा पछिल्लो सभाले सच्याउने भनेर सहमति जनाए पनि सच्याएर पठाइ नसकेको अवस्था रहेको बताइन् । ‘सच्याउने भनेर सभाबाट निर्णय भएको छ,’ उनले भनिन्, ‘अहिले जग्गा विवादको मुद्दाको पेशीको तारन्तार परिरहेकाले परिषद्ले निर्णय गर्न भ्याएको छैन ।’
 






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

मैनालीले ल्याए ‘नसुतेको रात’

मैनालीले ल्याए ‘नसुतेको रात’

गजलकार डा. प्रदीप मैलानीले ‘नसुतेको रात’ गजलसङ्ग्रह बजारमा ल्याएका छन्। काठमाडौंमा शुक्रबार आयोजित कार्यक्रममा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. गंगाप्रसाद...

अस्मिता ‘राइजिङ स्टार’

अस्मिता ‘राइजिङ स्टार’

जधानीको गोल्फुटारस्थित लोयल्टी एकेडेमीमा अध्ययनरत अस्मिता खड्का यो वर्षको ‘राइजिङ स्टार’ विजेता बनेकी छन्। ...

प्रेमध्वजलाई ‘अजर अमर सम्मान’

प्रेमध्वजलाई ‘अजर अमर सम्मान’

गायक तथा संगीतकार प्रेमध्वज प्रधानलाई ‘अजर अमर सम्मान २०७५’ बाट सम्मान गरिने भएको छ । संगीतकार संघ नेपालले शुक्रबार काठमाडौंबाट...

‘प्रेमवाणी’मा मिथुन–आरोही जोडी

‘प्रेमवाणी’मा मिथुन–आरोही जोडी

पछिल्लो समयमा प्रेमकथाका फिल्म बन्ने र रिलिज हुने क्रम बढ्दो छ । यही मेसोमा प्रेमकथाकै कुरा बोल्ने नयाँ फिल्म ‘प्रेमवाणी’को...