संघीयताका सारथि

सोमबार, ०८ माघ २०७४, ११ : ०२ सम्पादकीय



अनेकन् अन्योल, अस्थिरता र विवादबाट गुज्रँदै अघि बढेको संघीयता कार्यान्वयनको पहिलो खुड्किलो मुलुकले पार गरेको छ । सात प्रदेशका सातै प्रादेशिक संसद् सदस्यले आइतबार पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण समारोहले संघीयता कार्यान्वयनको विधिवत् थालनीको सन्देशसमेत देशाबासीलाई दिएको छ । कुल ५ सय ५० सदस्यीय प्रदेश सांसदको काँधमा मुलुकको भाग्य र भविष्यको जिम्मेवारी आइलागेको छ । विगत राजनीतिक परिवर्तनलाई फर्केर हेर्दा अनौठो लाग्छ– हेर्दाहेर्दै मुलुक एउटा भिन्न परिस्थितिमा आइपुगेको छ । हिजो देश विकास गर्न राणाशासन, पञ्चायती शासन, राजा आदिले दिएनन् भनी गुनासैगुनासो मात्र गर्दै अघि बढेको मुलुकको राजनीतिक परिवर्तनले अब त्यस्तो गुनासो गर्ने ठाउँ दिएको छैन । मुलुक र मुलुकबासीको समृद्धिको सपना पूरा गर्ने वा नगर्ने अब सातै प्रदेशमा बन्ने संसद् र सरकारको जिम्मामा आएको छ । हिजो काठमाडौंले केही दिएन, सबै अवसर केन्द्रमै सीमित भए भन्ने गुनासो र यथार्थमै अल्झिएको परिस्थिति भोलिका दिनका निम्ति बाँकी रहेको छैन । अब गुनासो गरेर मात्र उपलब्धि हासिल हुने छैनन् । आफ्नो ठाउँको विकास आफैंले गरेर अरूका अघिल्तिर उदाहरण प्रस्तुत गर्ने बेला आएको छ । नागरिकले आफ्ना जनप्रतिनिधिप्रति आशा र अपेक्षाका बगे्रल्ती बिस्कुन सुकाएर प्रतीक्षा गरिरहेका छन् । मुलुकमा परिवर्तनका निम्ति भनेर सिंगै शताब्दी सकिइसकेको छ । त्यसकारण नयाँ जिम्मेवारीमा आउनेहरूका निम्ति प्रतीक्षा गर्ने समय छैन ।

प्रदेश सरकारहरूले आफूलाई तडकभडकभन्दा पनि सहज र मितव्ययी बनाए भने संघीयता सफलतातर्फ उन्मुख हुनेछ । यसै पनि यी परिवर्तन टिकाउ नहुने आशंका भइरहेका छन् । यस अर्थमा पनि संघीयता फल्न र फुल्न सक्ने गरी काम गर्नुपर्ने जिम्मेवारी प्रदेशहरूको काँधमा छ।

सात प्रदेश प्रमुखको नियुक्ति, राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीबाट ती सातैजना प्रदेश प्रमुखको शपथ र त्यसपछि तिनको पद बहालीपछि प्रदेश राजनीतिक गतिविधितर्फ मुलुकको ध्यानाकर्षण भएको छ । सबै प्रदेश सांसदको शपथपछि अब त्यहाँको सरकार गठन र संसद् अधिवेशनको तयारी सुरु भएको छ । मुलुकको संघीयताका दृष्टिकोणबाट अहिले निर्वाचित सांसदहरू पहिला हुन् । उनीहरूले निर्माण गर्ने सरकार पनि पहिलो हुनेछ । पहिलो हुनुमा अवसर र चुनौती दुवै छन् । पहिलो हुनुको अर्थ इतिहासमा सम्झना हुने विषयमात्र होइन । यिनले कस्ता परम्परा बसाल्छन्, कसरी मुलुकलाई गौरवान्वित तुल्याउने गरी काम गर्छन् र कसरी नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गर्छन् भन्ने प्रश्न यतिबेला महŒवपूर्ण हुन आउँछन् । नयाँ परम्परा बसाउने क्रममा राम्रा अभ्यासले मौका पायो भने निश्चय नै भाबी दिनसम्म त्यसलाई पछ्याउने अवस्था आउँछ । सुरुकै दिनमा काम बिगार्न थाल्ने हो भने तिनलाई भाबी पुस्ताले फरक दृष्टिकोणले हेर्ने अवस्था आउन सक्छ । प्रदेशमा बन्ने सरकारले मुलुकको अवस्थालाई ध्यानमा राखेर विकास निर्माणका काम तीव्र पार्न थाले भने त्यसको असर सिंगै मुलुकमा पर्नेछ । नागरिकले बुझाएको राष्ट्रिय ढुकुटीलाई नासो सम्झेर सदुपयोग गर्ने र आफ्ना कामबाट नागरिकलाई मद्दत गर्ने प्रवृत्ति भयो भने राम्रो गर्ने प्रदेशमा अन्य प्रदेशका नागरिक बस्न लालायित हुने अवस्था पनि आउन सक्छ।

मुलुकले पहिलोपटक तीन तहका सरकार पाएको छ । केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहका सरकारबीचको समन्वय गर्न सकिएन भने जनताले फेरि धिक्कार्ने अवस्था आउँछ । वास्तवमा प्रदेश सरकारको जिम्मेवारी केन्द्र र स्थानीय तहबीचको समन्वय गर्नुमा पनि छ । देशका सबै भूभागको आशा र अपेक्षालाई संयोजन गर्न र राष्ट्रिय विकासको भावधारालाई समेट्न संघीयता आवश्यक भएको हो । संघीयतालाई विवादको विषय मात्र बनाउने भन्दा पनि कसरी समायोजनकारी भूमिका निर्वाह गर्न सकिन्छ भन्ने पक्ष महŒवपूर्ण हो । त्यसैगरी जो जुन प्रदेशमा रहे पनि बाँकी प्रदेशमा बस्नेहरूप्रतिको दायित्व पनि बिर्सन मिल्दैन । स्रोत जुटाउने नाममा अन्य प्रदेशका नागरिकले महँगीमा बाँच्नुपर्ने गरी कर लगाउने वा प्राकृतिक स्रोतसाधनको प्रयोगमा अवरोध गर्नेजस्ता व्यवहार निःसन्देह उचित लाग्दा हुने छैनन् । सीमित स्रोत साधनबाट असीमित आवश्यकता पूरा गर्नुपर्ने अहिलेको अवस्थालाई ध्यानमा राखेर प्रदेश सरकार र संसद्ले काम गर्नुपर्ने हुन्छ । स्थानीय तहमा निर्वाचित हुनासाथ पदाधिकारीमा सेवासुविधाप्रतिको जुन भोक देखियो त्यो प्रदेशमा पनि सल्कियो भने त्यसले नागरिक तहमा निराशा मात्र जन्मिनेछ । काम गर्ने क्रममा सेवासुविधा लिनुपर्छ, तर त्यो मुलुकको आर्थिक अवस्था र नागरिकको जीवनस्तर सुहाउँदिलो पनि हुनुपर्छ । प्रदेश सरकारहरूले आफूलाई तडकभडकभन्दा पनि सहज र मितव्ययी बनाए भने संघीयता सफलतातर्फ उन्मुख हुनेछ । यसै पनि यी परिवर्तन टिकाउ नहुने आशंका भइरहेका छन् । यस अर्थमा पनि संघीयता फल्न र फुल्न सक्ने गरी काम गर्नुपर्ने जिम्मेवारी प्रदेशहरूको काँधमा छ । नयाँ युगका नयाँ सारथिहरूलाई हाम्रो बधाई !






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

डिजिटल मोडलमा बनेका फिल्मलाई प्रोत्साहित गर्न राजधानीमा बिहीबार आयोजना गरिएको १० औं संस्करणको ‘डि सिने अवार्ड २०७५’ फिल्म ‘मंगलम्’ले प्रतिस्पर्धामा...

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

अपराधको विषयबस्तु समेटेर तयार पारिएको फिल्म ‘चक्कर’को ट्रेलर र फस्टलुक सार्वजनिक भएको छ। राजधानीमा बिहीबार फिल्म युनिटले पत्रकारमाझ फस्टलुक र...

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एउटै स्टेजमा एकसाथ तीन विजेता छानिने भएका छन्। ग्ल्याम वल्र्ड इन्टरटेनमेन्टले आगामी असार १ गते राजधानीमा आयोजना गर्न लागेको ‘मिस...

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

नेदरल्यान्डमा जन्मिएका महान् चित्रकार भिन्सेन्ट भ्यान गगलाई समर्पण गर्दै फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ले गीत सार्वजनिक गरेको छ। फिल्मले भ्यान गगका...