बिदेसिनेका व्यथा

मङ्गलबार, ०९ माघ २०७४, ०९ : ०९ सम्पादकीय


वैदेशिक रोजगारीमा गएका सर्वसाधारण नेपालीले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई पु¥याएको योगदानबारे जसरी चर्चा हुने गरेको छ,  यसको सामाजिक मूल्यबारे त्यसरी छलफल गरिएको छैन । वैदेशिक रोजगारीबाट मुलुकलाई प्राप्त हुने विप्रेषणको दर घट्न थालिसकेको छ । यी सर्वसाधारणले देशका निम्ति भनेर आफ्नो रगत र पसिनाको कमाइ निरन्तर पठाएर असजिलो अवस्थामा पनि अर्थतन्त्रलाई जीवन्त तुल्याएका छन् । मुलुकमा लोकतन्त्र स्थापित भए पनि यहाँ रोजगारीको भरपर्दो व्यवस्था हुन सकेन । माओवादीले सुरु गरेको ‘जनयुद्ध’, त्यसपछिका राजनीतिक अनिश्चिय, भूकम्प र मुलुकभित्र नेतृत्व वर्गमा देखिएको अकर्मण्य आदिले अर्थ उपार्जनको बाटो सर्वसाधारण नेपालीले पहिल्याउन सकेनन् । त्यसपछि ‘थ्रिडी’ अर्थात् डर्टी, डिफिकल्ट र डेन्जरस (फोहोर, अप्ठ्यारो र खतरनाक) कामका गन्तव्यतिर जानुको विकल्प रहेन । यतिबेला करिब २५ लाख सर्वसाधारण नेपाली वैदेशिक रोजगारीमा छन् । श्रम स्वीकृति लिनेहरूको संख्या ४४ लाख पुगिसकेको छ । तर, वैदेशिक रोजगारीमा गएर फर्केका व्यक्तिहरूको अभिलेख नराखेका कारण विदेशमा रहनेहरूको यथार्थ तथ्यांक छैन । जेजति व्यक्ति वैदेशिक रोजगारीमा छन्, तिनका समस्या अनगिन्ती छन् । वैदेशिक रोजगारीले खराबमात्र गरेको छैन, राम्रा काम पनि धेरै भएका छन् । कैयन् नेपालीले विदेशमा गएर सीप सिकेर आएका छन् । त्यहाँको कमाइ स्वदेश ल्याएर जीवनस्तर सुधारेका छन् । छोराछोरीको पढाइलेखाइमा ध्यान दिएका छन् ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेका पीडा भने कल्पना गरेभन्दा धेरै छन् । घरपरिवार छाडेर लामो समय पराई भूमिका बस्दाको एक्लोपनको पीडा तिनले कमाएको प्रत्येक डलरमा छ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेका पीडा भने कल्पना गरेभन्दा धेरै छन् । घरपरिवार छाडेर लामो समय पराई भूमिका बस्दाको एक्लोपनको पीडा तिनले कमाएको प्रत्येक डलरमा छ । झापाबाट मलेसियामा कमाइ गर्न भनेर गएका कमलप्रसाद दवाडीको कुनै खुटखबर छैन । परिवार उनी फर्केर आउने कल्पना गर्दै रातोदिन बाटो हेरेर बसेका छन् । झापाकै गोविन्द विश्वकर्मा दलाललाई बुझाएको ८० हजार फिर्ता गराउन नसकेर पीडामा छन् । त्यही पीडामा उनकी पत्नीले आत्महत्या गरेपछिको अवस्था अझ कहालीलाग्दो छ । कुबेतमा रोजगारीका निम्ति पुगेकी झापाकै एक ३१ वर्षीया महिला अहिले मालिकका छोराले जबरजस्ती गरेपछि जन्मेको सन्तानको जन्मदर्ता हुन्छ कि हुँदैन भनेर प्रश्न गरिरहेकी छन् । वैदेशिक रोजगारीले सिर्जना गरेका यी प्रतिनिधि घटनामात्र हुन् । यसले कतिपयको पारिवारिक विघटनसमेत गराएको छ । कैयन्का परिवार बिछोडिएका छन् । कतिले विदेशबाट कमाएर पठाएको रकम यहाँ बस्नेले खाइदिएका घटना पनि छन् । राम्रो हुने पनि छन् । तर, धेरैले दुःख पाएका छन् । मुलुकले वैदेशिक रोजगारीमा पठाउँदा व्यवस्थित गर्नेतर्फ कहिल्यै ध्यान दिएन । दक्षता हासिल गरेका व्यक्तिलाई वैदेशिक रोजगारीमा पठाउँदा सरकारले  निगरानी गरेको भए स्थिति अहिलेजस्तो हुने थिएन । त्यसो त यसका निम्ति सरकारले वैदेशिक रोजगार विभागलाई जिम्मेवारी दिएको छ । तर त्यसले भरपर्दो गरी काम गर्न सकेको छैन । वैदेशिक रोजगार व्यवसायमा संलग्न म्यानपावर कम्पनी र सरकारी कर्मचारीबीचको गठबन्धनले यसमा रहेका विकृति निराकरण गर्न दिएको छैन।

वैदेशिक रोजगारीका कारण मुलुकको अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव परेको ठान्ने गरिए पनि यसका विकृतिबारे सरकारको ध्यान पुग्न सकेको महसुस भएको छैन । अन्य कतिपय मुलुकले रोजगारीमा पठाउँदा पनि तिनका निम्ति आवश्यक बन्दोबस्तमा ध्यान पु¥याएको देखिन्छ । हामीकहाँ पनि वैदेशिक रोजगारीमा जानेका निम्ति भनेर अनेकन् प्रबन्ध गरिएको छ । त्यसमा देखिएका समस्या समाधानका लागि भनेर अध्ययन, भ्रमण आदि भएका छन् । तर, विषम परिस्थितिमा सुधार आउन सकेको छैन । हुँदाहुँदा रोजगारीमा जानेको संख्या घट्ने र त्यहाँबाट आउने रकमसमेत कम हुन थालेको छ । गत आर्थिक वर्ष २०७३÷७४ मा वैदेशिक रोजगारीबाट आएको विप्रेषण ६ खर्ब ९५ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ रहेकोमा चालू आर्थिक वर्षको भदौ र कात्तिकमा भने यो रकम घटेको छ । उदाहरणका लागि गत वर्ष भदौमा ६२ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ आएकोमा यो वर्ष भदौमा ५९ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँमात्र आएको छ । एकातिर मुलुक संघीयतामा गएका कारण खर्चका शीर्षक बढिरहेका छन् । नयाँ पद्धति बसाल्नका निम्ति गर्नुपर्ने साधारण खर्च अथाह छ । अर्कोतिर मुलुकको ढुकुटीमा आउने रकम क्रमशः घट्ने संकेत देखिन थालेका छन् । त्यतिमात्र होइन, मुलुकको व्यापार घाटाको अन्तर अत्यन्तै ठूलो छ । निर्यातयोग्य वस्तु नभएका कारण मानवश्रमबाटै मुलुकका निम्ति मूल्यवान् विप्रेषण प्राप्त भइरहेको छ । मुलुकका निम्ति दिगो आम्दानीको स्रोतमा ध्यान नदिने र देशबाट निर्यात गर्ने वस्तु नबढाउने हो भने मुलुकमा आर्थिक संकट आउन सक्नेछ । बिदेसिनेका व्यथाभित्र लुकेको यो आर्थिक पक्षमा सरकारको समयमै ध्यान जानु जरुरी छ।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

डिजिटल मोडलमा बनेका फिल्मलाई प्रोत्साहित गर्न राजधानीमा बिहीबार आयोजना गरिएको १० औं संस्करणको ‘डि सिने अवार्ड २०७५’ फिल्म ‘मंगलम्’ले प्रतिस्पर्धामा...

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

अपराधको विषयबस्तु समेटेर तयार पारिएको फिल्म ‘चक्कर’को ट्रेलर र फस्टलुक सार्वजनिक भएको छ। राजधानीमा बिहीबार फिल्म युनिटले पत्रकारमाझ फस्टलुक र...

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एउटै स्टेजमा एकसाथ तीन विजेता छानिने भएका छन्। ग्ल्याम वल्र्ड इन्टरटेनमेन्टले आगामी असार १ गते राजधानीमा आयोजना गर्न लागेको ‘मिस...

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

नेदरल्यान्डमा जन्मिएका महान् चित्रकार भिन्सेन्ट भ्यान गगलाई समर्पण गर्दै फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ले गीत सार्वजनिक गरेको छ। फिल्मले भ्यान गगका...