दोषीमाथि कारबाही गर

आइतबार, २८ माघ २०७४, ०९ : ४१ सम्पादकीय


नेपालको चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रमा मौलाएको विकृति हटाई यसमा सुधार गर्नुपर्ने बहस टड्कारो रुपमा उठेको छ । चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रमा सुधारको माग गर्दै डा.गोविन्द केसीले निरन्तर आवाज उठाउँदै आएका छन् । यही क्रममा डा.केसीले चिकित्सा क्षेत्रमा मेडिकल कलेजका सम्बन्धन र सिट निर्धारणलगायतका विषयमा छानबिन गर्न पटकपटक माग गरे । र, सरकारले विशेष अदालतका पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्कीको संयोजकत्वमा चिकित्सा शिक्षा जाँझबुझ आयोग गठन गर्‍यो जसले १० महिना लामो छानबिनपछि हालै सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएको छ । आयोगको प्रतिवेदनमा ४२ जना व्यक्तिलाई दोषी देखाउँदै उनीहरुको कामकारबाहीलाई आधार बनाउँदै त्यसैअनुरुप कारबाही सिफारिस गरिएको छ । अस्पताल अनुमति नै नभएको नेसनल मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिने कार्यमा संलग्न त्रिवि उपकुलपति तीर्थ खनियाँ, रेक्टर सुधा त्रिपाठी र रजिस्ट्रार डिल्लीराम उप्रेतीलाई पदबाट हटाउन सिफारिस गरेको छ । विवादित र कानुनी प्रक्रिया नपुर्‍याई गरिएको उक्त निर्णयमा संलग्न भएका कार्यकारी परिषद्का अन्य सदस्यसहित त्रिविका कानुनी सल्लाहकारसमेतलाई जिम्मेवारीमुक्त गर्नेदेखि भविष्यमा सरकारी तथा अर्धसरकारी नियुक्तिका लागि अयोग्य हुने गरी कारबाहीका लागि सिफारिस गरिएको छ । त्रिवि मात्रै होइन, आयोगले चिकित्सा शिक्षाको निर्णायक तहमा बसेर काम गरेका विभिन्न विश्वविद्यालयका पदाधिकारी, नेपाल मेडिकल काउसिन्लका पूर्वपदाधिकारीमाथि समेत कारबाहीको सिफारिस गरेको छ । यो अवस्थामा सरकारले जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदनअनुरुप चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रलाई विकृत बनाउने पात्रमाथि कारबाही गर्न आवश्यक छ । 

स्वास्थ्य सेवाप्रतिको सरकारको प्रतिबद्धता र गुणस्तरमा सम्झौता नगर्ने कुराको ग्यारेन्टीको सुरुवात चिकित्सा शिक्षामा सरकार सम्झौता गर्दैन भन्ने विषयबाट दिनुपर्छ । त्यसका लागि पनि यो प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्नैपर्छ । त्यस क्रममा प्रतिवेदनले कारबाही सिफारिस गरेकाहरुलाई कारबाही गर्नबाट सरकार पछाडि हट्न हुन्न।

विश्वविद्यालय, मेडिकल काउन्सिल भनेका विशुद्ध प्राज्ञिक र सम्मानित निकाय हुन् । सभ्य र सुसंस्कृत समाजमा यस्ता निकाय सधंै विवादभन्दा टाढा रहनुपर्छ । चिकित्सक र प्राध्यापक सभ्य समाजका आदर्श व्यक्ति हुन् । तिनीहरुमा यति गम्भीर आरोप मात्रै होइन त्रुटि नै पुष्टि भइसकेको सन्दर्भमा त्रिवि पदाधिकारीसहित दोषी ठहर व्यक्तिहरुले सरकारी निर्णय कुरेर बस्नुभन्दा पहिल्यै पद त्याग्नु उपयुक्त हुन्छ । चिकित्सा शिक्षामा अहिले धेरै विकृति छरपष्ट भइसकेको छ । मेरिटमा अगाडि भएका विद्यार्थीले पढ्ने अवसर नपाउने तर पैसाको आडमा कमजोर शैक्षिक धरातल भएका विद्यार्थीले समेत मेडिकल साइन्स पढ्ने अवसर पाउने अवस्था होस् वा अन्य विकृति नै किन नहोऊन्, ती छरपष्ट भएका कुरा हुन् । पढेर पार लगाउन नसकेपछि कलेज एवं मेडिकल माफियाको चलखेलमा पास गराउन अनेक तिकडम हुने गरेको समेत कसैबाट छिपेको विषय होइन । यसको ज्वलन्त उदारहण त डाक्टर पढेर पास गरेको व्यक्ति आधारभूत प्रश्न सोधिने प्रवेश परीक्षामा समेत पास हुन नसकेको बारम्बारको लज्जास्पद नतिजा नै हो । 

चिकित्सा शिक्षाजस्तो मान्छेको ज्यानसँगै खेलबाड गर्ने वा बचाउने जनशक्ति उत्पादनमा यति ठूलो लापरबाही गर्नेहरु कानुनी दृष्टिले त दोषी छन् नै, सामाजिक दृष्टिले पनि लज्जाका प्रतीक हुन् । प्राज्ञिक निकायमा बसेर कानुनकै धज्जी उठाउनेहरु प्राज्ञिक लज्जाका प्रतीकहरु हुन् । अहिले यो प्रतिवेदन कार्यान्वयन भएन भने चिकित्सा शिक्षामा देखिएको अहिलेको गलत प्रवृत्तिले अझै प्रश्रय पाउनेछ भने सिंगो प्राज्ञिक तथा नियमनकारी निकायमा बस्नेहरु सधैँ विकृतिका लागि उद्यत् हुनेछन् । यसका साथै यो क्षेत्रमा उठेको सुधारको आवाजसमेत दमित हुँदै जानेछ । अन्ततः त्यसले सुधारका प्रयासलाई नै रोक्नेछ । अहिलेको आवश्यकता भनेको चिकित्सा शिक्षामा देखिएका यी विकृति अन्त्य गरेर एक दशकदेखि उठेको सुधार प्रयासलाई मूर्त रुप दिने हो । चिकित्सा शिक्षा नागरिकको जीवनरक्षासँग जोडिएको विषय हो । त्यस्ता जनशक्ति उत्पादनका सवालमा  गुणस्तरमा सम्झौता गर्नु भनेको ज्यानै जोखिममा पार्ने कार्यलाई प्रोत्साहन गर्नु हो । अब त्यस्ता विकृतिलाई प्रोत्साहन भयो भने कुनै पनि नागरिकले स्वास्थ्य सेवा लिँदा भरोसा र सुरक्षाको अनुभूति गर्नै सक्दैन । स्वास्थ्य सेवाप्रतिको सरकारको प्रतिबद्धता र गुणस्तरमा सम्झौता नगर्ने कुराको ग्यारेन्टीको सुरुवात चिकित्सा शिक्षामा सरकार सम्झौता गर्दैन भन्ने विषयबाट दिनुपर्छ । त्यसका लागि पनि यो प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्नैपर्छ । त्यस क्रममा प्रतिवेदनले कारबाही सिफारिस गरेकाहरुलाई कारबाही गर्नबाट सरकार पछाडि हट्न हुन्न । प्रतिवेदनले विकृति औंल्याएको मात्रै छैन, विकृति दोहोरिने अवस्था आउन नदिनका लागि समेत सुझाव दिएको छ । सरकारले यो पक्षलाई मनन गर्दै आगामी दिनमा चिकित्सा शिक्षामा सुधारका लागि ती सुझाव निःसर्त कार्यान्वयन गर्नुपर्छ । 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

‘मंगलम्’लाई पाँच अवार्ड

डिजिटल मोडलमा बनेका फिल्मलाई प्रोत्साहित गर्न राजधानीमा बिहीबार आयोजना गरिएको १० औं संस्करणको ‘डि सिने अवार्ड २०७५’ फिल्म ‘मंगलम्’ले प्रतिस्पर्धामा...

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

प्रहरी र अपराधीबीचकोे ‘चक्कर’

अपराधको विषयबस्तु समेटेर तयार पारिएको फिल्म ‘चक्कर’को ट्रेलर र फस्टलुक सार्वजनिक भएको छ। राजधानीमा बिहीबार फिल्म युनिटले पत्रकारमाझ फस्टलुक र...

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एकै स्टेजमा तीन विजेता

एउटै स्टेजमा एकसाथ तीन विजेता छानिने भएका छन्। ग्ल्याम वल्र्ड इन्टरटेनमेन्टले आगामी असार १ गते राजधानीमा आयोजना गर्न लागेको ‘मिस...

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

भ्यान गगलाई सृष्टिको सम्मान

नेदरल्यान्डमा जन्मिएका महान् चित्रकार भिन्सेन्ट भ्यान गगलाई समर्पण गर्दै फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ले गीत सार्वजनिक गरेको छ। फिल्मले भ्यान गगका...