अब नगदबिनै कारोबार

सोमबार, ०५ असार २०७४, १२ : ०१ सन्तोष न्यौपाने


काठमाडौं – सरकारले नगदरहित कारोबारमा आधारित ‘मोबाइल मनी’ प्रविधि छिट्टै सार्वजनिक गर्ने भएको छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण र नेपाल राष्ट्र बैंकको संयुक्त पहलमा मोबाइल मनी सार्वजनिक गर्ने तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ। 

मोबाइल मनी भनेको मोबाइलको प्रयोग गरेर कारोबार गर्न सकिने व्यवस्था हो । जुन नगदरहित (क्यासलेस) हुनेछ । ‘हामी साउनदेखि पूर्ण रुपमा प्रयोग हुने गरी मोबाइल मनी सार्वजनिक गर्दैछौं,’ प्राधिकरणका अध्यक्ष दिगम्वर झाले भने, ‘यसबाट नगदरहित कारोबार सुरु हुन्छ ।’ 

नेपाल राष्ट्र बैंक र नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको संयुक्त पहलमा ‘मोबाइल मनी’ सार्वजनिक गर्ने तयारी अन्तिम चरणमा

मोबाइल मनी सुरु गर्ने विषयमा प्राधिकरण र राष्ट्र बैंकका प्रतिनिधिको एक कार्यदल बनिसेको छ । उक्त प्रविधि सार्वजनिक गर्न राष्ट्र बैंक र प्राधिकरणबीच छलफल भइसकेको र कार्यविधिको मस्यौदा समेत तयार भइसकेको झाले बताए । कार्यदलले मोबाइल मनी सार्वजनिक गर्ने विषयमा गृहकार्य गरिरहेको छ । 

‘मोबाइल मनी सञ्चालन कार्यविधिको मस्यौदा बनाएर राष्ट्र बैंकमा पठाइसकेका छौं,’ प्राधिकरणका प्रवक्ता मीनप्रसाद अर्यालले भने, ‘उक्त विषयसँग जोडिएका पक्षलाई सम्बोधन गर्ने गरी तीनथरी कागजात तयार भएको छ ।’ एउटा राष्ट्र बैंक र प्राधिकरणबीचको मस्यौदा छ भने अर्को मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीले पालना गर्नुपर्ने नियम सर्त समेटिएको मस्यौदा तयार भएको छ । 

कार्यदलले गृहकार्य गरिसकेपछि अन्तिम रुप दिने तयारी छ । उक्त कारोबारको उपयुक्त ‘मोडालिटी’ बनाएर कार्यान्वयनमा जाने तयारी कार्यदलले गरेको छ । राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता नारायणप्रसाद पौडेलले यस विषयमा छलफल भइरहेको बताए । 

मोबाइ मोनी कारोबारमा मुख्य रुपमा तीन पक्ष समझदारी हुनुपर्ने छ । प्राधिकरण, राष्ट्र बैंक र मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीको आपसी समझदारीले मात्र उपभोक्ताले उक्त सेवा प्रयोग गर्न पाउने छन् । मोबाइल नेटवर्कको पक्षमा प्राधिकरणले हेर्नेछ भने बैंकिङ कारोबारको विषयमा राष्ट्र बैंक समन्वय गर्नेछ । त्यसैगरी, यी दुईको सेवालाई उपभोक्तासम्म पुर्याउने माध्यम मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीहरूले गर्नेछन् । 

तीन पक्षको समन्वय चाहिने भए पनि यसको मुख्य नियामक निकायका रुपमा नेपाल राष्ट्र बैंक नै रहने छ । उसलाई अन्य दुई पक्षले सहयोग गर्नेछन् । मोबाइल अपरेटरले के गर्ने, गुणस्तर कस्तो हुने, सुविधा र सुरक्षाको विषयमा प्राधिकरणले हेर्नेछ भने वित्तीय नियमन राष्ट्र बैंकले गर्नेछ । 

‘मुख्य नियामक निकाय राष्ट्र बैंक नै हो,’ अर्यालले भने, ‘तर, उक्त कारोबारमा प्राधिकरण र मोबाइल अपरेटरको पनि मुख्य भूमिका हुने भएकाले सबैबीच समझदारी हुन आवश्यक छ ।’ मुख्य नियामक निकाय राष्ट्र बैंक भए पनि यस कारोबारमा मोबाइल सेट प्रयोग हुने, शुल्क, सेवाको गुणस्तर, मोबाइल सुरक्षा लगायत विषय जोडिने भएकाले राष्ट्र बैंक र प्राधिकरणबीच समझदारी हुनुपर्ने अर्यालको भनाइ छ ।  

‘मोबाइल अपरेटर र राष्ट्र बैंकबीच विवाद आउन सक्छ,’ अर्यालले भने, ‘यिनै विषय सम्बोधन गर्न दुई पक्षबीचको सम्झौता र मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीले पालना गर्नुपर्ने नियम राखेर निर्देशिका तयार गरिएको छ ।’ प्राधिकरणबाट ‘नो अब्जेक्सन’ दिनुपर्ने विषयलाई पनि मस्यौदामा उल्लेख गरिएको छ । 

अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास अनुसार नेपालमा पनि नगदरहित कारोबारलाई प्राथमिकतामा राख्न यो प्रविधि सुरु गर्न लागिएको हो । नगदरहित प्रविधि अपनाउन सके राष्ट्र बैंकले नोट र सिक्का प्रकाशनमा लाग्ने खर्च कम हुने र उपभोक्तालाई कारोबारमा सजिलो हुनेछ । 

मोबाइल मनी भनेको मोबाइलबाटै कारोबार गर्न सकिने व्यवस्था हो । अहिले यसको मोडालिटी तयार हुने क्रममा छ । त्यसैले ग्राहकले कुनै एक बैंकमा ‘वालेट’ (बैंक खाता) राखेको हुनुपर्ने छ । उक्त खातामा रहेको रकमलाई मोबाइल ‘कोड नम्बर’ प्रयोग गरेर कारोबार गर्न सकिने छ । यो नगदरहित भएकाले आम उपभोक्तालाई कारोबार गर्न सजिलो हुने प्राधिकरणले विश्वास लिएको छ । अब प्रत्येक गाउँपालिकामा बैंक शाखा पुग्ने छन् । नपुगे शाखारहित बैंकको रुपमा मोबाइल मनी कारोबार हुने झाले बताए ।   

 









यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

लन्डनमा नेपाली पहिरन

लन्डनमा नेपाली पहिरन

निर्माता तथा फेसन डिजाइनर पुनम क्षेत्री गौतमले डिजाइन गरेका नेपाली डिजाइन लन्डनमा प्रदर्शित भएका छन् । ‘एसएम ग्लोबल क्याटवाक फेसन...

डेटिङमा कल्की

डेटिङमा कल्की

निर्देशक अनुराग कश्यपसँग विवाह गरेर चोट पाएकी बलिउड अभिनेत्री कल्की कोचिलिनले मल्हम लगाउने साथी पाएकी छिन् । कल्कीले फिल्म ‘एयरलिफ्ट’...

ओस्कारमा 'सेतो सूर्य'

ओस्कारमा 'सेतो सूर्य'

ओस्कार अवार्डको 'विदेशी भाषी फिल्म' विधातर्फको प्रतिस्पर्धामा नेपालबाट दीपक रौनियार निर्देशित फिल्म 'सेतो सूर्य' (ह्वाइट सन)ले आफूलाई सुरक्षित पारेको छ।...

'मोडल हन्ट'मा र्‍याम्प शो

'मोडल हन्ट'मा र्‍याम्प शो

सौन्दर्य प्रतियागिता 'मोडल हन्ट नेपाल २०१७'को फिनालेमा अभिनेत्री प्रियंका कार्की, सिर्जना रेग्मी र 'मिस नेपाल २०१७' अस्मी श्रेष्ठ शो टपरका...