मातेको राँगो दौडाउने जात्रा

सोमबार, ०९ असोज २०७४, ११ : ४४ कृष्ण किसी


हरेक वर्ष दसैँको नवमीका दिन भक्तपुर नगर क्षेत्रमा एउटा मातेको राँगो दौडन्छ । राँगोलाई समाएर डो¥याउन खोज्दै युवाहरू त्यसको पछाडि दौडन्छन् ।

नगरवासी कालो राँगोलाई हेर्न सडकमा लाम लाग्छन् । राँगो कहिले युवालाई लछार्दै त कहिले सिँगौरी खेल्न खोज्दै अगाडि बढ्छ । राँगोको उन्मत्त रूप देखेर कतिपय डराएर चिच्याउँछन् पनि ।

हरेक दसैँका बेला राँगोलाई रक्सी ख्वाई दौडाइने जात्रालाई खम्ये अर्थात् राँगो जात्रा भनिन्छ । भक्तपुर क्षेत्रमा यसलाई दसैँकै विशेष जात्राका रूपमा चिनिन्छ ।

रक्सीले मातेको राँगोलाई भक्तपुरको द्योछेँबाट दौडाउँदै ब्रह्मायणी पु¥याइन्छ । रातमा त्यसलाई वध गरेपछि हर्षोल्लास छाउँछ ।
हरेक दसैँका बेला भक्तपुरमा राँगोलाई रक्सी ख्वाई दौडाएर देखाइने जात्रालाई खम्ये अर्थात् राँगो जात्रा भनिन्छ । भक्तपुर क्षेत्रमा यसलाई दसैँकै विशेष जात्राका रूपमा चिनिन्छ ।
यसपालि खम्ये जात्रा आगामी शुक्रबार हुँदै छ । हरेक वर्ष दसैँमा राष्ट्रप्रमुखले दर्शन गर्ने भक्तपुरस्थित नवदुर्गा द्योछेँ (देवताघर)मा पालेर राखेको राँगोलाई दौडाइने भएकाले यसको नाम खम्ये जात्रा रहन गएको हो ।
नेपाल भाषामा खम्मे भनेको ठूलो राँगो हुन्छ । यसपालिको जात्राका लागि भक्तपुर नगरपालिका– ९ गछेँस्थित द्योछेँमा राँगो किनेर भिœयाइसकिएको छ । आगामी महानवमीमा द्योछेँबाट नगरभरि राँगोलाई दौडाएपछि भक्तपुर नगरको पूर्वस्थित ब्रह्मायणीमा राति वध गरिन्छ ।
राँगोलाई महिषासुरको प्रतीक मानेर वध गर्ने गरिएको संस्कृतिविद् बताउँछन् । नवमीको राति खम्येलाई ब्रह्मायणीमा लगेर वध गरेपछि भोलिपल्ट (दसैँको दिन) सोही स्थानमा ठूलो मेला लाग्छ ।
मेलामा हजारौँ श्रद्धालु ब्रह्मायणी पुग्छन् । दशमीमा मेला भर्न ब्रह्मायणीमा भक्तपुरबाट मात्र नभई काठमाडौं, ललितपुर, काभ्रेलगायत जिल्लाबाट भक्तालु आउँछन् । नवमीको दिन वध गरिएको राँगोको मासुलाई भाग लगाएर बाँड्ने चलन छ ।
वधका लागि खटिने कसाइदेखि नवदुर्गाको मुकुन्डो बनाउने चित्रकार लगायतलाई मासु भाग लगाइन्छ । खम्येलाई प्रत्येक वर्ष भक्तजनले किनेर राखिदिने गर्छन् । यसपालि भक्तपुर नगरपालिका– २ लिवालिवीनिवासी रामभक्त प्रजापतिले राँगो चढाएका छन् । करिब एक लाख रुपैयाँ पर्ने राँगो उनले चढाएका हुन् । यो जात्राका लागि राँगो किनिदिन भक्तालुबीच प्रतिस्पर्धा नै चल्छ ।
जात्राका लागि चढाइने राँगो ठूलो र निख्खर कालो हुनुपर्ने नियम छ । हरेक वर्ष यस्तै राँगो खोज्ने गरिन्छ । जात्रा आयोजक संस्थाकै पदाधिकारीको संलग्नतामा राँगो खोज्ने परम्परा छ ।
संस्कृतिविद् ओम धौभडेल महिषासुरको प्रतीकका रूपमा राँगोलाई महानवमीमा वध गर्ने गरिएको बताउँछन् । राँगोे वधस्थलमा सर्वसाधारणलाई प्रवेश दिइँदैन ।





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

नयाँ सवारी दर्ता गर्ने प्रक्रिया

नयाँ सवारी दर्ता गर्ने प्रक्रिया

नयाँ सवारी खरिद गरिसके पछि सो सवारी सडकमा चलाउनु अगाडी नै दर्ता गरिसकेको हुनुपर्छ | ग्राहकलाइ सजिलो होस् भनेर दर्ता...

कस्तो किसिमको गाडी किन्नु ठीक होला त ?

कस्तो किसिमको गाडी किन्नु ठीक होला त ?

गाडीको बनावटमा आधारित गाइड ...

किन गर्ने गाडीको बिमा?

किन गर्ने गाडीको बिमा?

भविष्यमा हुन सक्ने दुर्घटनाको बारे हामी अनविज्ञ छौं । तेस्रो पक्षको सवारी विमा गरेर यस्तो दुर्घटनाको क्षति कसरी न्यूनीकरण गर्न...

जाडो मौसममा गाडीमा आउन सक्ने समस्याहरुको समाधान

जाडो मौसममा गाडीमा आउन सक्ने समस्याहरुको समाधान

जान्नुहोस् केहि रोचक जुक्ति र ह्याकहरु जसबाट तपाइले गाडीमा आइपर्ने जाडो सम्बन्धि समस्याहरुबाट छुटकारा पाउन सक्नुहुन्छ ...

रेखा, माधुरी र हेमाभन्दा सधै अगाडि श्रीदेवी

रेखा, माधुरी र हेमाभन्दा सधै अगाडि श्रीदेवी

चर्चित नायिका श्रीदेवीको निधनले यतिबेला बलिउड शोकमा छ। उनको निधनसँगै भारतीय चलचित्रमा एक युगको अन्त्य भएको बताइएको छ। ...

के श्रीदेवीलाई मुटुको समस्या थियो ?

के श्रीदेवीलाई मुटुको समस्या थियो ?

बलिउडकी चर्चित अभिनेत्री श्रीदेवीको आइतबार विहान ५४ वर्षको उमेरमा दुबईमा निधन भयो। दुबईमा पारिवारिक विहे समारोहमा सहभागी हुन पुगेकी उनको...

मोफसलका दर्शकसँग ‘कान्छी’

मोफसलका दर्शकसँग ‘कान्छी’

नायिका श्वेता खड्का आफूले अभिनय तथा निर्माण गरेको फिल्म ‘कान्छी’को प्रतिक्रिया लिन व्यस्त छिन्। काठमाडौंका हलबाट राम्रो प्रतिक्रिया पाएकी श्वेता...

आठ जिल्लामा फेरि ‘संरक्षण’

आठ जिल्लामा फेरि ‘संरक्षण’

गत साउन २७ गते सार्वजनिक प्रदर्शनमा आएको फिल्म ‘संरक्षण’ फागु पूर्णिमाको अवसर पारेर तराईका ८ जिल्लामा पुनः प्रदर्शन हुने भएको...