‘ग्रेटर जनकपुरको अवधारणा कार्यान्वयन गर्नुपर्छ’

बुधबार, ११ असोज २०७४, ०७ : २३ सुरेश यादव


जनकपुर उपमहानगरपालिकाको मेयर पदमा आफ्ना निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवारलाई १० हजार सात सय ४३ मतान्तरले पछि पार्दै विजयी भएका राजपा नेपालका लालकिशोर यादवसँग नागरिककर्मी सुरेश यादवले गरेको संक्षिप्त कुराकानी :

ऐतिहासिक नगरको मेयर निर्वाचित भएपछि कस्तो अनुभूति गर्दै हुनुहुन्छ ?
खासमा जनकपुरको मेयर पदमा चुनाव लड्ने चाहना मेरो थिएन । तर, २० वर्षपछि हुन लागेको स्थानीय निर्वाचनबाट म आउनुपर्छ भन्ने जनताबाट दबाव थियो । अन्त्यमा मैले पनि मनसाय बनाएँ र पार्टीले अह्राएपछि चुनाव लडें, जनताको ठूलो समर्थनले जिते पनि । अब मैले जनताको आकांक्षा अनुरूप काम गर्ने बेला आएको छ ।

प्रतिस्पर्धी सबै उम्मेदवारले पाएको हाराहारीको मत तपाईं एक्लैले पाउनु भयो, यो राजपाप्रतिको आकर्षणले नै हो त ?
होइन, यसमा दुईवटा कुराले काम गरेको छ । मधेसको मुद्दा सम्बोधन गराउन राजपाले गरेको संघर्ष र वलिदानीलाई मतदाताले कदर गरेका छन् भने विकासको मुद्दामा मेरो प्रतिवद्धताको पनि मुल्यांकन गरेका हुन् । प्रत्यक्ष राजनीतिमा नलागेका मौन बस्नेजति सबै मतदाताले मेरो पक्षमा मतदान गरेको मैले पाएको छु । मेरो जन्म मटिहानी गाउँमा भए पनि विद्यार्थी कालदेखि नै जनकपुरबाट पूर्णकालीन राजनीतिमा लागेको हुँदा मेरो छलिाई सबैले नजिकबाट नियालेका छन् । मेरो कर्मभूमि जनकपुर हो, यहाँका हरेक जनताले मलाई माया गरेका छन् । मधेस आन्दोलनको प्रभावले राजपाप्रति यहाँका जनताको सद्भाव र मेरो इमान्दारी दुवैले यो चुनावमा काम गरेको जस्तो मलाई लाग्छ ।  

जनकपुर विश्वभरका हिन्दु समुदायको आस्थाको केन्द्र हो। जनकपुरको विकासमा केन्द्र सरकारसँग समन्वय गरी दीर्घकादलीन योजना बनाएर तत्काल काम सुरु गर्छु ।

राजनीतिमा कसरी लाग्नुभयो ?
जनकपुरको रामसागर रामस्वरूप वहुमुखी (राराव) क्याम्पसमा अध्ययनरत छँदा महन्थ ठाकुरको प्रभावमा परेर म राजनीतिमा लागेको हुँ । समान्य व्यवसायिक परिवारको छोरा हो म, राजनीतिमा नलाग्न मलाई घरबाट ठूलो दबाव थियो (भावुक हुँदै) । तर, लोकतन्त्रको जुनुन मभित्र थियो । पूर्णकालिन राजनीतिमा प्रजातन्त्रको पुनर्वहालीपछि लागेको हुँ । नेपाली काँग्रेसबाटै राजनीतिक यात्रा सुरु गरेको मैले ०४८ मा भएको संसदीय निर्वाचनमा चुनाव लड्नुपर्छ भनेर साथीहरु र पार्टीका कार्यकर्ताबाट माग भइरहेको थियो तर, पार्टीले टिकट दिएन । लगत्तै ०४९ मा स्थानीय निर्वाचनको बेला पनि पार्टीका उपल्ला नेताले परिवारवादमा लागेर मलाई पाखा लगाएपछि उपमेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएँ र जिते पनि । जनताको प्रतिनिधि भएर काम गरिसकेपछि राजनीतिबाट अलग हुने कुरै भएन, आजीवन यसै सेरोफेरोमा बित्ने भयो ।

नेपाली कांग्रेसबाट राजनीति सुरु गर्नुभएको तपाइले दल फेर्नुपर्ने कारण के हो ?
नेपाली कांग्रेसभन्दा पनि बिपीको विचारबाट प्रभावित भएको हुँ म । कांग्रेसमै रहँदा पनि कार्यकर्ताको बीचमा म सबैको प्रिय थिएँ । ०४८ सालको निर्वाचनमा पार्टीले सबै क्षेत्रबाट कार्यकर्ताको राय मागेको थियो । जनकपुर क्षेत्रबाट मैले लड्नुपर्छ भनेर वहुमतले माग भएको थियो । तर, तत्कालीन समयमा शक्तिकेन्द्रमा रहनुभएका महेन्द्रनारायण निधिजीले आफ्नो छोरा विमलेन्द्र निधिको लागि मलाई पछाडि धकेल्ने षडयन्त्र गरे । कांग्रेसलाई जिताउनुको विकल्प मैले देखेको थिइन, सोही अनुरूप काम गरिरहे पनि जिल्ला सभापति आनन्दप्रसाद ढुंगानाले दबावमा आएर मलाई सधारण सदस्यतासमेत खारेज हुनेगरी निकाले । तर, लोकतन्त्रप्रतिको लगावकै कारण म राजनीतिबाट विचलित भइन । कालान्तरमा राजपासम्म आइपुगेको छु ।

नगरपालिकामा फर्काै २५ वर्षअघि उपमेयर हुँदाको जनकपुर र यतिबेलाको जनकपुरमा के फरक पाउनुभयो ?
राजनीतिक क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन भएको छ । स्वभाविक रूपले नगरको भूगोल र सामाजिक संरचनामा पनि वदलाव आएको छ । त्यसबेला युवा अवस्थामा शिष्टता थियो, कर्मचारीतन्त्रमा भ्रष्ट आचरण कम थियो । सुरक्षा र स्थानीय प्रशासनबीच समन्वय राम्रो थियो । तर, अहिले दुई दशकपछि आएर हरेक निकाय भ्रष्टाचारबाट प्रभावित भएको छ । स्थानीय निकाय पनि त्यसबाट वञ्चित छैन । माओवादी द्वन्द्वसँगै राजनीतिक स्थिरता भंग हुन पुग्यो । युवाहरू कुलतमा फस्न थाले । सशस्त्र द्वन्द्वमा मधेशी युवाहरू पनि होमिए, त्यसले समाजलाई क्षति मात्रै गर्यो । समग्रमा समाजको सद्भाव नै बिथोलिएको छ ।

समाजबाट पलायन भएको सद्भावलाई फर्काउन जनकपुरका नयाँ मेयरले के गर्नुपर्ने आवश्यकता देख्नुहुन्छ ?
सद्भाव फर्काउन नितान्त आवश्यक छ । मधेस आन्दोलनको क्रममा पहाडी समुदायलाई धपाइएको हल्ला पनि मीडियामा आइरहेको हुन्छ । त्यसमा शतप्रतिशत सत्यता रहेको म मान्दिन । तर, आपूmलाई मधेसमा असुरक्षित महसुस गरेरै पलायन भएका कोही छन् भने त्यस्ता हरेक व्यक्ति र परिवारलाई सामाजिक र भौतिक सुरक्षाको पूर्ण प्रत्याभूति दिलाउनेगरी म काम गर्नेछु । जनकपुरको पुरानो संस्कृति र सौहाद्रपूर्ण वातावरणलाई फर्काएर ल्याउने कार्य मेरो प्राथमिकतामा रहनेछ । यसका साथै युवा वर्गमा देखिइरहेको विकृति रोक्न संस्थागत रूपमै पहल गर्छु ।  

वृहत्तर जनकपुरको अवधारणा लामो समयदेखि चर्चामै सिमित छ, तपाईंको कार्यकालमा कसरी अगाडि बढ्छ ?
हो, पञ्चायतकाल देखि नै चर्चामा रहेको यसवारे म उपमेयर हुँदा पनि केही योजना बनाएका थियौं । तर, त्यसबेला धेरै काम हुन सकेन । जनकपुरलाई धार्मिक पर्यटकीय नगरको रूपमा स्थापित गरी विश्वसम्पदा सूचीमा उल्लेख गराउनुपर्छ । अबको २५ वर्षमा स्मार्ट सिटी निर्माण गर्ने दिर्घकालीन योजना अनुरूप ग्रेटर जनकपुरको अवधारणा कार्यान्वयन गर्नुपर्छ । जनकपुर विश्वभरका हिन्दु समुदायबीच आस्थाको केन्द्र हो । जनकपुरको विकासमा केन्द्र सरकारसँग समन्वय गरी दिर्घकालीन योजना बनाएर तत्काल काम सुरु गर्छु ।

पाँच वर्षे कार्यकालमा गर्न सक्ने तपाइको ‘सपनाको जनकपुर’ कस्तो हो ?
सबभन्दा पहिले त ‘जनकपुर’ लाई ‘जनकपुरधाम’ नामाकरण गरी सोही अनरूप धार्मिक महत्व र ऐतिहासिक धरोहरको संरक्षण गर्ने कार्य थालनी गर्छु । कम खर्चमा धेरै उपलब्धी देखिने सफाई सम्बन्धी कार्य, ढल निकास तथा वृक्षारोपण कार्यले गति पाउँछ । दृढ इच्छा शक्ति हुनुपर्छ, जनकपुरलाई आधुनिक सहर बनाउन सम्भव छ । साथै जनकपुरको शिक्षा, स्वास्थ्य र खेलकुद क्षेत्रमा पनि उल्लेख्य काम गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेको छु ।

जनकपुरमा सार्वजनिक जग्गा पर्याप्त रहे पनि तीव्र गतिमा अतिक्रमित हुँदैछ, यसको नियन्त्रण हुन्छ ?
राजनीतिक संक्रमणकालमा कानुनी अराजकता बढेको छ । संस्थागत रुपमै पनि सार्वजनिक जग्गाको अतिक्रमण भएको छ । तिरहुतिया गाछीको पहिचान संकटमा परेको छ । जनकपुरमा रहेको पहाडिया गाछी लोप नै भइसकेको छ । त्यो सबै रेकर्ड खोजेर सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण गर्दै हरेक समुदायको पहिचान बोकेका कुट्टी, मठ, मन्दिर र सरोवरको संरक्षण हुनु आवश्यक छ । मेरो कार्यकालमा यस क्षेत्रमा पनि तपाइहरुले महसुस गर्नेगरी सुधारका काम गर्ने विश्वास दिलाउँछु ।

यो प्रदेशको राजधानी कायम हुनुपर्ने दावी गरिरहेको जनकपुरमा सो अनुसारको सडक सञ्जाल र पूर्वाधार देखिदैन, यसका लागि के गर्नु हुन्छ ?
जनकपुर आठ जिल्लाको मात्रै होइन, पुरै मधेसको राजधानी हुनुपर्छ । तर, पूर्वाधारको अभाव भएको भन्नुभो सही हो । राजधानी भन्दा पहिले जनकपुरलाई महानगरपालिका बनाउनुपर्छ । चुनाव अगावै महानगर बनाउने निर्णय पनि भयो, आचारसंहिताको कारण कार्यान्वयन हुन सकेन । अब तत्काल जनकपुरको भौतिक पूर्वाधार विकासको लागि नगरपालिकाले काम गर्नुपर्छ । यसको विकल्प छैन । सडक सञ्जाल विस्तार र स्तरोन्नतिको काम भइरहेको पनि । त्यो कामलाई गति दिँदै थप कार्य पनि तत्कालै सुरु गरिन्छ ।

लामो समयपछि जनकपुरले पाएको जनप्रतिनिधिले कर्मचारीको भरमा हुँदै आएको कार्यसम्पादनमा के भिन्नता देखालाउन् ?
बजेट खर्चिने औपचारिकतामा सीमित रहँदैन, जनकपुर नगरपालिका । नगर कार्यपालिकाले सेवाग्राहीलाई सन्तुष्ट पार्ने र नगरवासीलाई व्यवस्थित नगरको आभाष दिलाउने काम हुन्छ । स्पष्ट योजना र गुरुयोजना बनाएर त्यसको कार्यान्वयन हुन्छ । कर्मचारी जवाफदेही हुनेछन् । जनप्रतिनिधिले भ्रष्टाचार नियन्त्रण र बेथितिलाई ट्रयाकमा ल्याउनेछन् । धनी, गरिब र जातपातको आधारमा कसैले भेदभावको सिकार हुनुपर्ने छैन । जनताले दैनिक सुविधा बिजुली र खानेपानीको आपूर्ति तथा सरसफाइमा सुधार भएको महसुस गर्नेछन् ।

सर्वसधारण नगरवासीको आँखाले हेर्नुस्, जनप्रतिनिधिको मुख्य जिम्मेवारी के हुनुपर्ने हो ?
सडकमै पानी जम्ने, खाल्टाखुल्टी र लामखुट्टे नियन्त्रणमा काम गर्नुपर्छ । वृक्षरोपण गरी सहरलाई वातावरणमैत्री बनाउनुपर्छ । कम खर्चमा हुने सफाइका कार्य, सडक जिर्णोद्धार, ट्राफिक व्यवस्थापनलगायत कार्यमा ढिलासुस्ती गर्नै हुँदैन । स्थानीय निकायमा पुग्ने सेवाग्राहीले बिना कुनै झन्झट तोकिएको शुल्क तिरेर तोकिएको समयसीमाभित्र सेवा पाउनुपर्छ । सडक बत्ती, नगरबासीको सुरक्षाका लागि सचेत रहनुपर्छ ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

सुटिङका लागि नेपाल आउँदै अर्जुन-परिणिती

अभिनेता अर्जुन कपुर र अभिनेत्री परिणिती चोपडाको अभिनय रहने नयाँ फिल्म ‘सन्दीप और पिंकी फरार’ को सुटिङ नेपालमा पनि गरिने...

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

सकियो श्वेताको ‘कान्छी’

नायिका तथा निर्मात्री श्वेता खड्काले निर्माण गरेको फिल्म ‘कान्छी’ को छायांकन सकिएको छ । आकाश अधिकारी निर्देशित फिल्मले ५० दिनको...

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

‘कसले बजाउने बिनायो र मुर्चुङ्गा ?’

दुई दशक अघिसम्म खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–३ च्यास्मीटारका टोल–टोलमा बिनायो र मुर्चुङ्गा बज्थे । मेलापात घाँस–दाउरा, हाटबजार, अर्मपर्मका बेला घन्किने...

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तस्विरमा कलाकारको भाइटीका

तिहारको अन्तिम दिन शनिबार दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई र दाजुभाइले दिदी बहिनीलाई यश, ऐश्वर्य र दीर्घायुको कामना गर्दै आ–आफ्नो परम्पराअनुसार पञ्चरंगी वा...